4/12500 Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Nizamnamenin Bazı Maddelerinin Tadili Hakkında Nizamnamenin Mer'iyete Konulmasına Dair Kararname
- Tür
- Resmi Gazete
- Atıf
- 4/12500 Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Nizamnamenin Bazı Maddelerinin Tadili Hakkında Nizamnamenin Mer'iyete Konulmasına Dair Kararname (R.G. 22.01.1960/10412)
Madde 1 – Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Nizamnamenin Bazı Maddelerinin Tadili Hakkında Nizamname
4 Ağustos 1952 tarih ve 3/15481 sayılı İcra Vekilleri Heyeti karariyle mer'iyete konulmuş olan Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususi Vasıflarını Gösteren Nizamnamenin 51 inci maddesiyle 109 uncu maddesinin (a) fıkrası ve 129 uncu maddesiyle 412 nci maddesinin (m) fıkrası; 16/5/1953 tarih ve 4/808 sayılı İcra Vekilleri Heyeti karariyle muaddel 131, 386 ve 636 ncı maddelerinde 637 nci maddenin (b) fıkrası; 21/3/1956 tarih ve 4/6999 sayılı İcra Vekilleri Heyeti karariyle muaddel 101 ve 695 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu Nizamnameye bir muvakkat madde eklenmiştir:
Yoğurtların terkibi:
Kıvam, manzara, koku ve lezzetleri tabii olmalı ve;
| Yağ miktarı | Yağsız kuru hülâsa miktarı Tam yağlı inek yoğurtlarında kaymak dâhil olmak üzere litrede en az | 30 | 80 » koyun » » » | 50 | 100 » manda » » » | 60 | 90 » keçi » » » | 40 | 85 Yarım yağlı inek » » | 20 | 30 » » koyun » » | 40 | 100 » » manda » » | 46 | 80 » » keçi » » | 30 | 85 gram olacaktır. | |
Her ikisinden müsavi miktarda karıştırılmak şartiyle en fazla iki ayrı cins hayvanın sütleriyle yoğurt yapılması caizdir. Bu karışık sütlerle yapılan yoğurtların terkibindeki süt yağı ve yağsız kuru hülâsa miktarları ayrı ayrı bu hayvanların sütleriyle yapılan yoğurtlar için tesbit edilen hadlerin ortalamasına uygun olmalıdır.
Margarinler yapıldıkları yağların koku ve lezzetlerinden tamamiyle âri olacaklar ve erime dereceleri (36) derecenin altında bulunacaktır. İmal esnasında ilâve edilmiş süt veya kremadan ileri gelme en fazla % 10 nispetinde süt yağını ihtiva edebilecek, asidite dereceleri % 2, tuz miktarı da tuzsuz margarinlerde % 0,5, tuzlu olanlarda % 5 i geçmiyecektir.
Margarinlere % 5 nispetine kadar nebati lesitin ilâve edileceği gibi Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletinden alınacak müsaade ile beher gramında bir milletlerarası ünite D vitamini ve 20 milletlerarası ünite A vitaminleriyle vitaminize edilebilirler.
a) Tüzükte yazılı şartlara uygun bir teknik ile hazırlanmayan, içindeki sâfi yağ miktarı muayyen nispetten az, tuz ve su miktarı bu nispetlerden fazla olan, içindeki süt yağı miktarı % 10 dan ve lesitin miktarı % 5 den fazla olan, tamamı ile erime derecesi 36 derecenin üstünde bulunan veya içine zararsız da olsa bu tüzükte ilâvesine müsaade edilmemiş her hangi bir madde katılmış olan veyahut 100 üncü madde de yazılı vasıflara uymayan diğer yağlarla karıştırılmış olan; lezzet, görünüş ve kıvamları tereyağı vasıflarına uymayan, tüzükte tarif edilen ambalajlar haricinde satışa çıkartılan veya ambalajları üzerindeki yazıların tüzükte tarif edilen kayıtlara uymayan, içindeki vitamin miktarı etiketlerindeki yazılı miktarlardan aşağı olan margarinler taklit veya tağşiş edilmiş sayılırlar.
Yukarıki maddede yazılı yağlar, manzara, renk, lezzet ve kıvam bakımından tereyağı vasıflarında olacaklar ve erime dereceleri (36) dereceyi geçmiyecek ve diğer fiziki ve kimyevi vasıfları hayvani margarinlerin aynı olacaklardır.
Tamamiyle rafine ve kısmen bir tarzda idrojene edilmiş nebati yağlara, süt veya krema katılmadan, hususi surette kristalize ve homojenelize edilerek kıvam, görünüş, renk, lezzet ve rayiha bakımından eritilmiş tereyağı vasıflarında hazırlanan mahsule (Mutfak yemeklik nebati margarin) denir.
Bu yağlar % 99 sâfi yağı ihtiva edecek, erime noktaları 36 santigrat derecesinin üstünde olmıyacak ve asidite dereceleri asit oleik hesabiyle % 0.2 yi geçmiyecektir.
Bu yağlar, diğer margarinlerde olduğu gibi vitaminize edilebilir ve talimatnamesinde müsaade edilen boya ve zararsız koku maddesi konulabilir. Bu yağlar 20 kiloya kadar muhtelif ağırlıklarda teneke ambalâjda kapalı olarak satılırlar. Bir kilodan aşağı ambalajların parafinli kartonlar içinde satılması caizdir.
133, 134, 135 ve 136 nci maddeler mutfak yemeklik nebati margarinler için de uygulanır.
Reçel çeşitlerinde meyve miktarı veznen üç kısımda bir kısımdan az; reçelin, meyve hariç şurup kısmında su miktarı % 40 dan fazla; mecmu şeker miktarı, sakkaroz hesabiyle % 60 dan az olamaz.
Gül reçeline konacak gül miktarı tahdide tabi değildir.
Marmelâtda su miktarı % 45 den, mecmu şeker miktarı sakkaroz hesabiyle % 50 den fazla olamaz.
Şuruplarda su miktarı % 40 dan fazla, mecmu şeker miktarı sakkaroz hesabiyle % 60 dan az olamaz.
m) Sakkaroz miktarı % 98 den aşağı olan akide şekeri ve benzerleri; lokum kitlesinde su miktarı % 10 dan fazla, mürel şeker miktarı % 90 dan az, kuru meyveli çeşitlerinde kuru meyve miktarı 15 den az olan lokumlar; badem nispeti % 45 den az ve şeker tabakası nispeti % 55 den fazla ve şeker miktarı % 4.3 den az olan badem şekerleri; badem nispeti % 30 dan az, şeker tabakası nispeti % 66 dan fazla olan vanilyalı badem şekerleri; su miktarları % 10 dan, şeker miktarı % 70 den fazla olan badem ezmesi ve benzerleri; şeker miktarı % 60 dan fazla ve mecmu protein miktarı % 12 den az olan acı badem kurabiyeleri; içindeki meyve miktarı 3 kısımda bir kısımdan az, su miktarı % 40 dan fazla, mecmu şeker miktarı sakkaroz hesabiyle % 60 dan az olan reçeller; su miktarı % 40 dan, mecmu şeker miktarı %, 50 den fazla olan marmelâtlar; su miktarı % 40 dan fazla, mecmu şeker miktarı sakkaroz hesabiyle % 60 dan az olan şuruplar; mecmu şeker miktarı % 50 den az olan pelteler.
Asetik asit mahlülü ile yapılan ve küçük veya büyük kapalı kaplarda satılan alafranga turşuların imalinde kullanılacak asidin saf olması ve asetik asitten yapıldığının ambalajın üzerindeki etiketinde yazılması lâzımdır. Bu suretle hazırlanan turşularda asit asetik miktarı % 5 den fazla olamaz.
Sirke veya salamura ile yapılmış, açık veya kapalı olarak satılan turşuların sirke ile yapılanlarında asit miktarı asit asetik hesabiyle % 1 den az ve salamura ile yapılanlarında tuz miktarı % 5 den fazla olamaz.
Yukarıki fıkralarda yazılı turşularda bakır (Cu) demir (Fe) mecmu miktarı 1000 gramda 30 miligramı geçmemelidir. Ancak hariçten bakır sülfat ilâve edilmiş kornişon tipi hıyar turşularında bakır miktarı, suyundan süzülmek suretiyle ayrılmış madde kitlesinin bir kilogramında yüz miligram ve demir miktarı bir kilogramda eser miktarı geçemez.
b) Terkibindeki mecmu asit miktarı, asetik asit hesabiyle % 4 den, kül miktarı % 1 den ve kuru hülâsa miktarı litrede 10 gramdan az olanlar.
Kahve, biber vesair yenilecek maddelerin öğütülmesine mahsus küçük ve büyük cesametteki değirmenlerin, öğüten kısınılan kurşun veya kurşunu havi halitalardan yapılmış yahut bunlar ile kaplanmış olmıyacaktır.
Çocuk emziklerinin, lâstik memelerinin (Tetin), süt çekme aletlerinin (Teterel) lâstik aksamının ve klâstikten yapılmış tıpaların lâstikleri kurşun veya diğer zehirli maddelerden âri olacaktır. En fazla çinko (Zn) miktarı, külünde tâyin şartiyle, lâstiklerin 100 gramında 0,5 gramı geçmiyecektir.
Bazı içilecek maddelere mahsus şişelerin ve konserve kavanozları kapaklarının ağızlarına konulan lâstik halkaların ve lâstik kapakların ve içerisinden şarap, bira, gazoz, soda veya sirke gibi içilen mayiler geçen lâstik boruların, lâstikleri kurşundan âri olacaktır. Lâstik yerine kullanılmak üzere imal edilen maddeler de aynı hükme tabidir. Lâstik borusu bulunan emziklerin satılması yasaktır.
Bu Nizamnamenin mer’iyete girdiği tarihten önce % 5-10 nispetinde teşhis vasıflarını haiz susam yağı ilâve olunmak suretiyle imal edilmiş bulunan her türlü margarinler, Nizamnamenin meriyeti tarihinden itibaren bir sene zarfında tasfiye edilir.
Madde 2
Şûrayı Devletçe tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri neşri tarihinden itibaren meri'dir.
Madde 3
Bu Nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.