KolayuyumGiriş yap

Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü Yangın Önleme ve Söndürme Yönergesi

Yönerge

Tür
Yönerge
Tarih
16.11.2020
Yürürlük
16.11.2020
Durum
Yürürlükte
Seri
Yönergeler, Sağlık Mevzuatı

BİRİNCİ BÖLÜM — AMAÇ ve DAYANAK, KAPSAM, SORUMLULUK, TANIMLAR VE GENEL İLKELER

Madde 1 – Amaç ve Dayanak

Bu Yönergenin amacı; Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı birimleri tarafından kullanılan her türlü yapı, bina, tesis ve işletmede; yangın öncesi ve sırasında alınacak tedbirlerin usul ve esaslarını belirlemektir. Bu Yönerge, 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ile Sağlık Bakanlığı Yangın Önleme ve Söndürme Yönergesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 2 – Kapsam

Bu Yönerge; Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı birimleri tarafından kullanılan her türlü yapı, bina, tesis, kara ve deniz taşıtları ile açık ve kapalı alan işletmelerinde alınacak yangın önleme ve söndürme tedbirlerini kapsar.

Madde 3 – Görev, yetki ve sorumluluk

(1) Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı birimlerinin her türlü bina, tesis, araç, gereç, malzeme, her tip motorlu araç vb. yangına karşı korunmasından gerekli önleyici tedbirlerin alınmasından, yangın malzemesi ve yangın söndürme cihazlarının faal bir halde bulundurulmasından, yangın ekiplerinin teşkil edilip eğitilmesinden, çıkan yangınla ilgili gerekli tedbirlerin alınmasından ve bunlara ait planların yapılmasından bina/tesisteki en üst amir ile birlikte yapı, bina ve tesisi kullanan bütün birim amirleri ve personel şahsen sorumludur.

(2) Bina/tesis amirleri hazırladıkları yangın talimatlarında yer alan tedbirlere uyulması ve uygulanmasından tüm personeli sorumlu tutar.

(3) Yeni yapı üretiminde veya mevcut binaların proje değişikliği gerektiren esaslı onarım ve tadilat projelerinde, binanın özelliklerine göre yönergede öngörülen hususlara ait şartlar göz önüne alınır. Genel Müdürlük merkez ve taşra teşkilatına ait bina ve tesisler içinde mevcut ve yeni inşa edilecek yapılarda; ilgili amirler, tasarım ekibi, mimar ve mühendisler, müteahhitler, imalatçılar ve danışmanlar; 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulmaması nedeniyle oluşan yangın hasarlarından kusurları oranında sorumlu tutulurlar.

Madde 4 – Genel İlkeler ve Yasaklar

(1) Yeni yapı inşasında veya mevcut binalardan proje değişikliği gerektiren esaslı onarım ve tadilat projelerinde, binanın kullanım sınıfına ve özelliklerine göre Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikte öngörülen esaslar göz önüne alınır.

(2) Yönergede tanımlanmamış olan ve açıklık gereken hususlar hakkında, Yönetmelik hükümleri, Türk Standartları, bu standartların olmaması hâlinde ise, Avrupa Standartları esas alınır.

(3) Herhangi bir yerde kontrol dışı ateş yandığını veya duman görenlerin yangın mahallini doğru tarif ederek ve telefonu fazla meşgul etmeden itfaiyeye haber vermesi zorunludur.

(4) İtfaiye araçlarının yapıya kolayca yanaşmasını sağlamak üzere, yapıların ana girişine ve civarına park yasağı konulması ve bu hususun trafik levha ve işaretleri ile gösterilmesi şarttır.

(5) Binada yangın çıkması halinde olaya müdahale eden acil durum ekipleri mahalli itfaiye teşkilat amirinin olay yerine gelmesinden itibaren onun emrine girerler ve ona her konuda yardım etmek mecburiyetindedir.

(6) Gerek bina acil durum ekiplerinin gerekse yangına müdahale eden itfaiye ekiplerinin görev yaptıkları sırada yetkili itfaiye amirince can ve mal güvenliğini korumak üzere verilecek olan karar ve talimatlar diğer kamu görevlilerince ve yangın güvenliği sorumlularınca aynen uygulanır.

(7) Binayı kullananlar, bina görevlileri, gönüllü ekipler ve olay yerinde bulunan herkes, itfaiye ekiplerinin görevlerini yerine getirmesine yardımcı olurlar ve çalışmalarını güçleştirici davranışlarda bulunmazlar.

(8) Garaj, akaryakıt depolama ve dağıtım yerlerinde, kazan dairesi, trafo ve jeneratör dairesinde ve kolay tutuşabilecek maddelerin bulunduğu yerlerde; sigara içmek, kibrit yakmak, mum veya lamba ile dolaşmak, bu gibi yerlerin içinden emniyete alınmamış yakıcı ve tutuşturucu maddeler ile geçmek yasaklanır.

(9) Sigara içme alanı olarak belirlenen alanlar haricinde sigara içmek yasaklanır. Sigara içme alanlarında içi su dolu ya da ıslak kum dolu küllük kullanılması sağlanır, sigara izmaritleri yerlere atılmaz.

(10) Binalarda ocak yeri olarak ayrılmış yerler dışında ateş yakmak, ateşle ilgili işler yapmak yasaktır. Kâğıt, plastik ve naylon gibi kolay yanan maddeler ve sigara izmaritlerinin kapalı mekanlara ve kapı önlerine atılması önlenir.

(11) Her türlü binada, açık arazide, tesiste, sokakta, caddede, meydan ve alanda bulunan sabit ve seyyar yangın söndürme tesisat ve cihazlarını karıştırmak, bozmak, kırmak sökmek, içine kâğıt ve paçavra gibi yabancı maddeler koymak veya bunları kullanılmayacak hâle getirmek veyahut bozuk bir hâlde tutmak, her ne suretle olursa olsun yangın musluklarının önünü kapatmak, bina önüne ip çekmek, tente asmak ve benzeri hareketler yapmak yasaktır. Yangın söndürücü tesis ve malzeme, amacı dışında kullanılamaz.

(12) Aydınlatma vasıtası olarak lüks veya gemici feneri kullanılan yerlerde bunlar kolay yanabilen maddelerin yakınına konulmaz, devrilmemeleri için tedbir alınır.

(13) Çalışma odalarında kullanım izni alınmamış hiçbir elektrikli cihaz çalıştırılamaz. Kullanımına izin verilen cihazlar ile ilgili mutlaka gerekli emniyet tedbirleri alınır.

(14) Çalışma odalarında çöp kovası bulundurulur, mesai bitimine yakın ilgili görevliler tarafından tüm odalardaki çöpler toplanır.

(15) Bina, tesis ya da araçların temizliğinde benzin, motorin gibi maddeler kullanılmaz.

(16) Kaynak makinesi gibi kıvılcım çıkaran aletlerle çalışırken gerekli emniyet tedbirleri alınır, mutlaka uygun portatif yangın söndürme tüpü bulundurulur.

(17) Çalışma saatlerinden sonra, odadan en son çıkan personel, açık kalan pencereleri kapatır, ışıkları söndürür, elektrikli cihazların fişlerini çıkartır ve odanın kontrolünü yaparak kapıları kapatır. Tüm personel mesai bitiminde binayı terk ettiğinde nöbetçi memur/güvenlik görevlisi tarafından tüm koridor, salon ve odalar kontrol edilerek yangına karşı tehlike arz edecek bir durumun olup olmadığına bakılır, açık lambalar, elektrikli cihazlar ile kapı ve pencereler kapatılır.

(18) Yangın önlemleri açısından bina ve tesislerin çevresi ile bahçe bölümlerindeki kuru yaprak, dal, kâğıt gibi atıklar görevliler tarafından periyodik olarak temizlenir.

(19) Yangınlarda insan ve malzeme zayiatının çoğu panik ve karışıklıklar neticesinde meydana gelir. Gerek bu zayiatları önlemek gerekse yangınla mücadele bakımından düzenli ve disiplinli hareket edebilmek maksadı ile her türlü bina ve tesiste yangın tahliye planları yapılır. Bu planlar bina ve tesisin şeklini, bölmelerini hangi bölgelerdeki personelin binayı hangi yollardan terk edeceğini, bina dışında nerede toplanarak emir bekleyeceğini gösterir. Tahliye yolları ikaz levhalarıyla belirtilir.

(20) Bina/tesislerde Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliğine uygun işaretler kullanılır.

İKİNCİ BÖLÜM — YANMA VE YANGIN, YANGININ EVRELERİ, YANGIN SEBEPLERİ VE YANGIN SÖNDÜRME TEMEL PRENSİPLERİ

Madde 5 – Yanma ve Yangın

Alevlenme derecesine kadar ısı almış bir cismin oksijen ile birleşmesine yanma denir. Yanmanın meydana gelebilmesi için üç unsurun (yanıcı madde, oksijen, ısı) bir araya gelmesi gerekir. Yanma olayı kontrol altında oluyor ise faydalı ateş, kontrol dışında ve istenmeyen yerde oluyor ise YANGIN adını alır. Yanan maddenin kimyasal özelliğine uygun olarak kullanılması gereken söndürme maddeleri farklıdır. Uygun söndürme maddelerini kullanabilmek için yanabilecek maddeler gruplara ayrılarak sınıflandırılmıştır. Yangın sınıfları şunlardır.

A sınıfı yangınlar: Odun, kömür, kâğıt, ot, doküman ve plastik gibi yanıcı katı maddelerin yanmasıyla oluşan yangınlardır.

B sınıfı yangınlar: Benzin, benzol, makine yağları, yağlı boyalar, katran ve asfalt gibi yanıcı sıvı maddelerin yanmasıyla oluşan yangınlardır.

C sınıfı yangınlar: Metan, propan, bütan, LPG, asetilen, havagazı ve hidrojen gibi yanıcı gaz maddeler yanmasıyla oluşan yangınlardır.

D sınıfı yangınlar: Lityum, sodyum, potasyum, alüminyum ve magnezyum gibi yanabilen hafif ve aktif metaller ile radyoaktif maddelerin yanmasıyla oluşan yangınlardır.

Madde 6 – Yangının Evreleri

Kapalı bir oda veya binadaki yangının üç gelişim evresi bulunmaktadır. Bu evreler; başlangıç, kararlı halde yanma, içten yanmadır. Personel yangında bir veya daha fazla yangın evresi ile karşılaşabilir. Bu nedenle, bu evrelerin iyi bilinmesi havalandırma usullerinin anlaşılması açısından önemlidir. Personelin ayrıca bu üç ana evre ile iç içe olan tehlike olasılıklarını bilmeleri gerekir.

(1) Başlangıç Evresi : Başlangıç evresi asıl tutuşma ile başlayan yangının ilk evresidir. Yangın ilk tutuşan maddelerle sınırlıdır. Başlangıç evresinde, havadaki oksijen miktarı yeterli ancak ısı miktarı az olduğundan tam yanma olmaz. Tam yanmamış yanıcı gazlar kendi sıcaklığı ile tavan seviyesinde birikerek yangın alanında basınçla diğer bölgelere itilir. Uygun oksijen oranı ile karşılaştığında tutuşarak yangın sahası oluşturarak tavanda yuvarlanırlar. Bu evrede eğilerek yada çömelerek yangına müdahale edilmelidir.

(2) Kararlı Halde Yanma Evresi : Kararlı halde yanma evresi serbest yanma evresi olarak da bilinir. Bu evrenin başlangıcında, bol oksijenli hava aleve doğru çekilirken, ısı konveksiyonla (ısınan gazların yükselmesi) kapalı alanın üst kısımlarına doğru yükselir. Isınan gazlar yanlara doğru yayılarak yukarıdan aşağıya inerken, daha soğuk olan havayı altta kalmaya zorlar ve sonunda odanın üst taraflarındaki tüm yanıcı maddeleri tutuşturur. Kararlı halde yanma evresinin bu ilk kısmına alev yayılma evresi denir. Isınan hava nedeniyle itfaiyeciler alçak seviyeden ilerler ve koruyucu solunum cihazı kullanırlar. Aşırı ısınmış hava içinde soluk almak akciğeri kurutup yakabilir. Bu noktada üst taraftaki ısı 700 oC üzerindedir.

(3) İçten Yanma Evresi : Kapalı alan hava almayan bir yer ise, kararlı halde yanma evresinden sonra alevler azalabilir. Bu durumda yangın sönmeye başlar. Alevler söndükçe oda yoğun duman ve gazla tamamen dolar. Açığa çıkan gazların oluşturduğu hava basıncı artarak dumanı ve gazları küçük çatlaklardan çıkmaya zorlar. Oksijen %15’ ten azdır.

Yoğun ısı, metan gibi hafif yakıt parçalarını odadaki yanıcı maddelerden ayırarak serbest bırakır. Bu yakıt gazları ateşten çıkan gazlarla birleşir, odaya yeterli hava girmiyorsa geri tepme olasılığını arttırır. Odaya hava girmezse yangın kendi kendine söner. Gerekli oksijen içeriye girdiği anda durmuş olan yangın tekrar başlar. Bu olay patlama şeklinde görülür.

Aşağıdaki özellikler geri tepmenin olabileceğini gösterir :

(a) Küçük açıklıklardan çıkan basınçlı duman,

(b) Yoğun gri-sarı hal alan siyah duman,

(c) Kapalı alan ve aşırı sıcaklık,

(ç) Alevin hemen hemen hiç olmaması,

(d) Üfleme şeklinde veya aralıklarla çıkan duman,

(e) Pencerelerde duman izleri,

(f) Boğuk sesler,

(g) Açıklık oluştuğunda içeriye hızla hava girmesi.

Bu durumda uygun havalandırma ile tehlike azaltılabilir. Oda yada bina mümkün olan en üst noktadan açılırsa, gazlar ve dumanın dışarı çıkması sağlanır ve patlama olasılığı azalır.

Madde 7 – Yangın Sebepleri

Kendimizi ve çevremizi yangına karşı güvenli kılmak için tehlikeyi mümkün olduğunca tanımak ve değerlendirmek gerekir. Yangınlar artık kader değil giderek artan hatalı tutum ve davranışlar ile bu yöndeki bilgisizliğin eseridir. Yangın sebepleri;

(1) Yangın önleyici tedbirleri zamanında almamak,

(2) Bilgisizlik,

(3) İhmal ve dikkatsizlik,

(4) Sabotaj,

(5) Kaza,

(6) Tabii afetler,

(7) Nükleer ve konvansiyonel silahlardır.

Madde 8 – Yangın Söndürme Prensip ve Usulleri

(1) Yangın söndürme prensibi; sönme olayının meydana gelmesi için yanıcı madde, oksijen ve ısının birbirinden ayrılması gerekir. Bu amaçla;

a) Yanan cismin oksijenle olan temasını kesmek ve boğmak,

b) Yanan cismin ısısını düşürmek (soğutmak),

c) Yanıcı maddeyi yok etmek,

ç) Kimyasal zincirleme reaksiyonu durdurmak,

(2) Bu prensipleri sağlamak için aşağıdaki yangın söndürme usulleri kullanılır

a) Islak Söndürme : Yanan cismin üzerine su dökmek suretiyle harareti düşürülür, (soğutulur) aynı zamanda çıkan buhar ateşin hava ile temasını keser. Ancak bazı kimyasal maddelerle reaksiyona girmesi, elektriği iletmesi ve söndürme esnasında çevresindeki yanmayan malzemelere de zarar vermesi gibi nedenler suyun söndürmedeki olumsuzluklarıdır. Sadece A Sınıfı olarak tanımlanan tahta, kağıt ve pamuklu dokumaların, yani korlu yanan maddelerin yangınlarında kullanılır.

b) Kuru Söndürme : Yanan cismin üzerine halı, kilim, yorgan, branda atarak, yanan cisimlerin hava ile teması kesilerek yangın söndürülür. Örtünün yanmaması için süratli hareket edilir. Kum ve toprakta bu maksatla kullanılır. Elektrik yangınlarında iyi netice verir. Akaryakıt yangınlarında ıslaklığı örtecek kadar çok kullanılır.

c) Buharla Söndürme : Yaygın bir usul olmamakla birlikte buhar kazanı bulunan yerlerde yanan kapalı alana verilen yüksek basınçlı su buharı buradaki havayı dışarı atar ve dışarıdan havanın girmesine mani olur. Bu suretle havasız kalan ateş boğulur. Buharla söndürmedeki tehlike 500 C’ deki su buharının oksijen ve hidrojenin birbirinden ayrışmasıdır. Oluşan hidrojen patlayabilir.

ç) Alevi Boğan Gazlarla Söndürme (Karbondioksit) : Yüksek basınç altında sıvılaştırılarak tüplere doldurulan, püskürtülmesiyle normal basınçta gaz haline geçerek ortamdaki oksijen miktarını azaltarak, yani boğucu etkisiyle yangını söndürür. Karbondioksitin püskürtülme esnasındaki ani basınç düşmesi -79 C’lik soğuklukta kar haline geçmesine sebep olur. Ancak, soğutarak yangını söndürme etkisi ikinci derecededir. Kapalı yerlerde daha etkilidir. Güneş ışığına açık olarak muhafaza edilmez. Kapalı bir yerde kullanmada dikkatli olunur, solunum cihazı kullanılır.

d) Kimyasal Maddelerle Söndürme : Yangın söndürmede kullanılan kimyasal maddeler sıvı ve kuru toz kimyasal maddeler olmak üzere ikiye ayrılır.

(I) Sıvı Kimyasal Maddeler : Kloroform, Brom, Metil, Bromit ve Karbontetraklorürdür. Bu eriyiklerden herhangi biri yanan cisim üzerine dökülecek olursa buharlaşarak ateşi boğan bir gaz meydana gelir. Ağır olan bu gaz cismi sararak hava ile temasını keser ve yangını söndürür.

(II) Kuru Kimyasal Maddeler : Yanan cisme toz halinde püskürtülür. Püskürtmeyi basınçlı karbondioksit, azot veya kuru hava basıncı sağlar.

Kuru kimyasal ve kuru toz terimleri birbiri yerine kullanılamaz. Kuru kimyasal maddeler A, B, C veya B, C sınıfı yangınlarda kullanılır. Kuru toz maddeler ise sadece D sınıfı yangınlar içindir.

e) Köpüklü Söndürme : Köpük maddesi sapanin sodyum, bikarbonat alüminyum sülfat ve sudan meydana gelir. Sudan hafif olduğu için B sınıfı yangınlara karşı etkili olarak kullanılır. Çeşitli tipteki köpükler yangının yeri ve cinsine göre kullanılırlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — BİNALARA İLİŞKİN GENEL YANGIN GÜVENLİĞİ HÜKÜMLERİ

Madde 9 – Bina Tehlike Sınıflandırması

(1) Bina veya bir bölümünün tehlike sınıfı, binanın özelliklerine ve binada yürütülen işlemin ve faaliyetlerin niteliğine bağlı olarak belirlenir. Bir binanın çeşitli bölümlerinde değişik tehlike sınıflarına sahip malzemeler bulunuyor ise, su ve pompa kapasitesi bina en yüksek tehlike sınıflandırmasına göre belirlenir.

(2) Binada veya bir bölümünde söndürme sistemleri ve kompartıman oluşturulurken, tasarım sırasında aşağıdaki tehlike sınıflandırması dikkate alınır:

a) Düşük tehlikeli yerler: Düşük yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip malzemelerin bulunduğu, en az 30 dakika yangına dayanıklı ve tek bir kompartıman alanı 126 m2’den büyük olmayan yerlerdir.

b) Orta tehlikeli yerler: Orta derecede yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip yanıcı malzemelerin bulunduğu yerlerdir.

c) Yüksek tehlikeli yerler: Yüksek yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip ve yangının çabucak yayılarak büyümesine sebep olacak malzemelerin bulunduğu yerlerdir.

Madde 10 – Binanın İnşası

Bir bina, yangın çıkması halinde;

(a) Binanın yük taşıma kapasitesi belirli bir süre için korunabilecek,

(b) Yangının ve dumanın binanın bölümleri içerisinde genişlemesi ve yayılması sınırlandırılabilecek,

(c) Yangının civarındaki binalara sıçraması sınırlandırılabilecek,

(ç) Kullanıcıların binayı terk etmesine veya diğer yollarla kurtarılmasına imkân verecek,

(d) İtfaiye ve kurtarma ekiplerinin emniyeti göz önüne alınacak, şekilde inşa edilir.

Madde 11 – Binaya Ulaşım Yolları

(1) İtfaiye araçlarının kurumun her binasına ulaşabilmesi için, ulaşım yollarının tamamında itfaiye araçlarının engellenmeden geçmesine yetecek genişlikte yolun trafiğe açık olması sağlanır.

(2) İtfaiye araçlarının yaklaşabildiği son noktadan binanın dış cephesindeki herhangi bir noktasına olan yatay uzaklık en çok 45 m olabilir. İç ulaşım yolları, herhangi bir binaya ana yoldan erişimi sağlayan yollardır. İç ulaşım yollarında olağan genişlik en az 4 m ve çıkmaz sokak bulunması hâlinde en az 8 m olur. İç ulaşım yolundan binaya erişim için gerekli açılı mesafe, o bölgeye hizmet verecek itfaiyede bulunan araçların erişim imkânlarından daha uzak ise, itfaiye aracının binaya yanaşmasına engel olabilecek çevre veya bahçe duvarları, itfaiye aracı tarafından kolaylıkla yıkılabilecek şekilde zayıf olarak yapılır. Bu şekilde zayıf olarak yapılan duvar bölümü, en az 8 m uzunluğunda olur, kolayca görünebilecek şekilde kırmızı çapraz işaret konularak gösterilir ve önüne araç park edilemez.

Madde 12 – Binalarda Kullanılacak Yapı Malzemeleri

Yangına karşı güvenlik bakımından, kolay alevlenen yapı malzemelerinin inşaatta kullanılmasına müsaade edilmez. Hizmet bina/tesislerin onarım ve tadilatlarında ya da yeniden inşasında 2007/12937 sayılı “Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik” esaslarına göre işlem yapılır. Yapı elemanlarının yangın karşısındaki tepkileri ve dirençlerinin belirlenmesinde ilgili yönetmelikler ve standartlar esas alınır.

Madde 13 – Kaçış Güvenliği Esasları

(1) İnsanlar tarafından kullanılmak üzere tasarlanan her yapı, yangın veya diğer acil durumlarda kullanıcıların hızla kaçışlarını sağlayacak yeterli kaçış yolları ile donatılır. Kaçış yolları ve diğer tedbirler, yangın veya diğer acil durumlarda can güvenliğinin yalnızca tek bir tedbire dayandırılmayacağı biçimde tasarlanır.

(2) Her yapıda, bütün kullanıcılara elverişli kaçış imkânı sağlayacak şekilde, yapının kullanım sınıfına, kullanıcı yüküne, yangın korunum düzeyine, yapısına ve yüksekliğine uygun tip, sayı, konum ve kapasitede kaçış yolları düzenlenir. Herhangi bir yapının içinden serbest kaçışları engelleyecek şekilde çıkışlara veya kapılara kilit, sürgü ve benzeri bileşenler takılamaz.

(3) Gerçek bir kaçış yolu, bir yapının herhangi bir noktasında yer seviyesindeki caddeye kadar olan, devamlı ve engellenmemiş kaçış yolunun tamamıdır. Oda ve diğer bağımsız mekanlardan çıkışlar, her kattaki koridor ve benzeri geçitler, kat çıkışları, zemin kata ulaşan merdivenler, zemin katta merdiven ağızlarında aynı katta yapı son çıkışına götüren yollar, son çıkış kaçış yolları kapsamına girer. Asansörler kaçış yolu olarak kabul edilemez. Tüm bina/tesislerde kaçış yolları belirlenir, zorunlu çıkışlar ve erişim yolları açıkça görülebilir şekilde işaretlenir ve konumları simgeler ile vurgulanarak her an kullanılabilmesi için kapılar engellerden arındırılır ve önlerinde engelleyiciler bulundurulmaz. Yapının kullanımda olduğu sürece zorunlu çıkışlar kolayca erişilebilir durumda tutulur, kaçış yolu kapıları, el ile açılabilecek şekilde olur ve kilitli bulundurulmaz.

(4) Yapının olağan merdivenlerinden yangında kullanılabilecek özellikte olanları yangın merdiveni olarak kabul edilir. Yapı yüksekliği 30.50 m’den fazla olan bina/tesislerde en az 2 bağımsız kaçış merdiveni sağlanır, birbirlerine alternatif en az birisi korunumlu 2 adet kaçış merdiveni gerekir. Kaçış merdivenlerinin duvar, tavan ve tabanında hiçbir yanıcı malzeme kullanılamaz ve bu merdivenler, yangına en az 120 dakika dayanıklı duvar ve en az 90 dakika dayanıklı duman sızdırmaz kapı ile diğer bölümlerden ayrılır.

(5) Aksi belirtilmedikçe, 25 kişinin aşıldığı yüksek tehlikeli yerler ile 50 kişinin aşıldığı her mekânda en az 2 çıkış bulunması şarttır. Kişi sayısı 500 kişiyi geçer ise, en az 3 çıkış ve 1000 kişiyi geçer ise, en az 4 çıkış bulunmak zorundadır. Kapılarda da eşik olmaması gerekir. Bütün çıkışların ve erişim yollarının, açık-seçik görülebilir olması veya konumlarının simgeler ile vurgulanması ve her an kullanılabilmesi için engellerden arındırılmış durumda bulundurulması ve kullanıcı yükü 50 kişiyi aşan bina/tesislerdeki çıkış kapılarının kaçış yönüne doğru açılması şarttır. Kaçış yolu kapılarının el ile açılması ve kilitli olmaması gerekir. Dönel kapılar ve turnikeler çıkış kapısı olarak kullanılamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — BİNA BÖLÜMLERİNE VE TESİSLERİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER

Madde 14 – Kazan Daireleri, Yakıt Depoları

(1) Kazan dairelerinin ilgili Türk Standartlarına uygun olması şarttır.

(2) Kazan dairesi, binanın diğer kısımlarından, yangına en az 120 dakika dayanıklı bölmelerle ayrılmış olarak merkezi bir yerde ve bütün hâlinde bulunur. Bina dilatasyonu, kazan dairesinden geçemez.

(3) Kazan dairelerinde duman bacalarına ilave olarak temiz ve kirli hava bacaları yaptırılması şarttır.

(4) Kazan dairesi kapısının, kaçış merdivenine veya genel kullanım merdivenlerine direkt olarak açılmaması gerekir.

(5) Kazan dairesi tabanına sıvı yakıt dökülmemesi için gerekli tedbir alınır ve dökülen yakıtın kolayca boşaltılacağı bir kanal sistemi yapılır.

(6) Kazan dairesinde en az 1 adet 6 kg’lık çok maksatlı kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazı ve büyük kazan dairelerinde en az 1 adet yangın dolabı bulundurulur.

(7) Kazan dairelerinde doğalgaz ve LPG kullanılması hâlinde, doğalgaz ve LPG tesisatı, projesi, malzeme seçimi ve montajı ilgili standartlara ve gaz kuruluşlarının teknik şartnamelerine uygun olarak yapılır. Sayaçların kazan dairesi dışına yerleştirilmesi gerekir. Herhangi bir tehlike anında gazı kesecek olan ana kapama vanası ile elektrik akımını kesecek ana devre kesici ve ana elektrik panosu, kazan dairesi dışında kolayca ulaşılabilecek bir yere konulur. Gaz ana vanasının yerini gösteren plaka, bina girişinde kolayca görülebilecek bir yere asılır. Gaz kullanılan kapalı bölümlerde, gaz kaçağına karşı doğal veya mekanik havalandırma sağlanması gerekir.

(8) Kazan dairesi topraklaması 21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğine uygun şekilde yapılır.

(9) LPG kullanılan kazan daireleri bodrum katta yapılamaz. Bodrumlarda LPG tüpleri bulundurulamaz. LPG kullanan ısı merkezlerinde, gaz algılayıcının ortamdaki gaz kaçağını algılayıp uyarması ile devreye giren ve bina girişinde, otomatik emniyet vanası ve ani kapama vanası gibi gaz akışını kesen emniyet vanası bulunması gerekir.

(10) Yetkili bir kurum tarafından verilen kazan dairesi işletmeciliği kursunu bitirdiğine dair sertifikası bulunmayan şahıslar, kazan dairesini işletmek üzere çalıştırılamaz. Bunun uygulanmasından ilgili birim amirleri sorumludur.

(11) Yakıt depoları, yangına dayanıklı bölmelerle korunmuş bir hacme yerleştirilir. Yakıt deposu ile kazan dairesinin yangına 120 dakika dayanıklı bir bölme ile ayrılmış olması gerekir. Depoda yeterli havalandırmanın sağlanması ve tank kapasitesinin en az üçte birini alacak şekilde havuzlama yapılması şarttır. Yakıt tankları, ilgili Türk Standartlarına göre hesaplanır ve yerleştirilir. Akaryakıt depoları; merdiven altına, merdiven boşluğuna, mutfağa, banyoya ve yatak odasına konulamaz. Akaryakıt depolarının metal bölümleri, ilgili yönetmeliklere göre statik elektriğe karşı topraklanır

Madde 15 – Bacalar

Baca tesisatının, ilgili Türk Standartlarındaki esaslara uygun olması şarttır. Her kazan için tercihan ayrı bir baca kullanılır, soba ve şofben boruları kazan bacalarına bağlanamaz. Kazan dairesi için ayrıca havalandırma bacası yapılır. Baca duvarlarının dış yüzeyleri uygun şekilde sıvanır. Sıvı ve katı yakıtlı kazanların bacalarının altında bir kurum temizleme menfezi bulunması ve yılda en az iki defa yetkili kişilere temizlettirilmesi gerekir.

Baca temizliği, mahallin itfaiye teşkilatı tarafından yapılır. Ancak, bu konuda itfaiye teşkilatından aldığı izin ile ve belediye encümeninin belirlediği fiyat tarifesi üzerinden faaliyet gösteren özel firmalar var ise, temizlik onlara da yaptırılabilir.

Madde 16 – Çatılar

Çatı aralarında kolay alevlenici, parlayıcı ve patlayıcı madde bulundurulamaz. Isıtma, soğutma, haberleşme ve iletişim alıcı ve verici elektrikli cihazlarının çatı arasına yerleştirilmesi gerektiği takdirde, elektrikli cihazlar için, yangına dayanıklı kablo kullanılması ve çelik boru içerisinden geçirilmesi gibi yangına karşı ilave tedbirler alınarak yetkili kişiler eliyle ilgili yönergelere uygun elektrik tesisatı çekilebilir. Çatı giriş kapısı devamlı kapalı ve kilitli tutulur. Çatıya binadaki en yetkili amirin izni ile çıkılabilir. Çatı araları periyodik olarak temizlenir.

Madde 17 – Asansörler

Asansör sistemleri, 15/2/2003 tarihli ve 25021 sayılı Resmî Gazetede ve 31/1/2007 tarihli ve 26420 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Asansör Yönetmeliğine (95/16/AT) uygun olarak imal ve tesis edilir. Asansörlerin kapıları, koridor, hol ve benzeri alanlar dışında doğrudan kullanım alanlarına açılamaz. Asansör kapısı, yangın merdiven yuvasına açılamaz.

Madde 18 – Yıldırımdan Korunma Tesisatı

Binaların yıldırım tehlikesine karşı korunması için ilgili yönetmelik ve standartların gereğinin yerine getirilmesi şarttır. Elektrik yükünün yapı veya yapı içindeki diğer tesisat üzerinde risk yaratmaksızın toprağa iletilebileceği yeterli bağlantının sağlanması ve bir toprak sonlandırma ağı oluşturulması gerekir. Paratonerlerin periyodik bakım ve kontrollerinin yapılması gereklidir.

Madde 19 – Elektrik Tesisatı ve Sistemlerinin Özellikleri

Binalarda kurulan elektrik tesisatının, kaçış yolları aydınlatmasının ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinin, yangın hâlinde veya herhangi bir acil hâlde, binada bulunanlara zarar vermeyecek, panik çıkmasını önleyecek, binanın emniyetli bir şekilde boşaltılmasını sağlayacak ve güvenli bir ortam oluşturacak şekilde tasarlanması, tesis edilmesi ve çalışır durumda tutulması gerekir. Her türlü elektrik tesisatının, kaçış yolları aydınlatmasının, acil durum aydınlatma ve yönlendirmesinin ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinin, ilgili tesisat yönetmeliklerine ve standartlarına uygun olarak tasarlanması ve tesis edilmesi şarttır.

Madde 20 – Elektrik İç Tesisatı

Her türlü binada elektrik iç tesisatı, koruma teçhizatı, kısa devre hesapları, yalıtım malzemeleri, bağlantı ve tespit elemanları, uzatma kabloları, elektrik tesisat projeleri ve kuvvetli akım tesisatı; 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğine, 21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğine, 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğine ve ilgili diğer yönetmeliklere ve standartlara uygun olarak tesis edilir.

Madde 21 – Acil Durum Aydınlatması

Kaçış yollarında, kullanıcıların kaçışı için gerekli aydınlatmanın sağlanmış olması şarttır. Bütün kaçış yollarında, toplanma için kullanılan yerlerde, asansörde ve yürüyen merdivenlerde, yüksek risk oluşturan hareketli makineler ve kimyevi maddeler bulunan atölye ve laboratuvarlarda, elektrik dağıtım ve jeneratör odalarında, merkezi batarya ünitesi odalarında, pompa istasyonlarında, kapalı otoparklarda, ilk yardım ve emniyet ekipmanının bulunduğu yerlerde, yangın uyarı butonlarının ve yangın dolaplarının bulunduğu bölümler ile benzeri bölümlerde, kullanıcı yükü 200'den fazla olan bütün binalarda, zemin seviyesinin altında 50 veya daha fazla kullanıcısı olan binalarda, penceresiz binalarda ve yüksek tehlikeli yerlerde acil durum aydınlatması yapılması şarttır.

Madde 22 – Acil Durum Yönlendirmesi

Birden fazla çıkışı olan bütün binalarda, kullanıcıların çıkışlara kolaylıkla ulaşabilmesi için acil durum yönlendirmesi yapılır. Acil durum halinde, bina içerisinde tahliye için kullanılacak olan çıkışların konumları ve bina içerisindeki her bir noktadan planlanan çıkış yolu bina içindekilere gösterilmek üzere, acil durum çıkış işaretlerinin yerleştirilmesi şarttır. Kaçış yollarında yönlendirme işaretleri dışında, kaçış yönü ile ilgili tereddüt ve karışıklık yaratabilecek hiçbir ışıklı işaret veya nesne bulundurulamaz.

Madde 23 – Yangın Algılama ve Uyarı Sistemi

Yangın algılama ve uyarı sisteminin, el ile, otomatik olarak veya bir söndürme sisteminden aldığı uyarılardan biri veya birkaçı ile devreye girmesi gerekir.

El ile yangın uyarısı, yangın uyarı butonları ile yapılır. Yangın uyarı butonları yangın kaçış yollarında tesis edilir. Yangın uyarı butonlarının, bir kattaki herhangi bir noktadan o kattaki herhangi bir yangın uyarı butonuna yatay erişim uzaklığının 60 m'yi geçmeyecek şekilde yerleştirilmesi gerekir. Engelli veya yaşlıların bulunduğu yerlerde bu mesafe azaltılabilir. Konutlar hariç, kat alanı 400 m2’den fazla olan iki kat ile dört kat arasındaki bütün binalarda, konutlar hariç, kat sayısı dörtten fazla olan bütün binalarda ve bütün yüksek binalarda yangın uyarı butonlarının kullanılması mecburidir. Yapı yüksekliği >30,50 m ve toplam kapalı alanı >5000 m²’yi aşan binalara otomatik yangın algılama cihazları tesis edilmesi mecburidir.

BEŞİNCİ BÖLÜM — YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ

Madde 24 – Genel Hükümler

Binalarda kurulan yangın söndürme tesisatının, binada bulunanlara zarar vermeyecek, panik çıkmasını önleyecek ve yangını söndürecek şekilde tasarlanması, tesis edilmesi ve çalışır durumda tutulması gerekir. Sistemde kullanılacak bütün ekipmanın sertifikalı olması şarttır. Her türlü yangın söndürme sistemlerinin, ilgili yönetmeliklere ve standartlara uygun olarak tasarlanması, tesis edilmesi ve işletilmesi mecburidir. Yüksek binalarda veya bina oturma alanı 1000 m2’den büyük binalarda veya cephe genişliği 75 m’yi aşan binalarda, itfaiyenin sisteme dışarıdan su basabilmesi için itfaiye su verme bağlantısı yapılması şarttır.

Madde 25 – Sulu Söndürme Sistemleri

Sabit boru tesisatı, yangın dolapları sistemi, hidrant sistemi ve yağmurlama sistemi gibi sulu söndürme sistemleri için yapılmış hidrolik hesaplar neticesinde gerekli olan su basınç ve debi değerleri, merkezi şebeke veya şehir şebekeleri tarafından karşılanamıyor ise yapılarda, kapasiteyi karşılayacak yangın pompa istasyonu ve deposu oluşturulması gerekir.

(a) Yangın Pompaları :

Yangın pompaları; sulu söndürme sistemlerine basınçlı su sağlayan, anma debi ve anma basınç değeri ile ifade edilen pompalardır. Sistemde bir pompa kullanılması halinde, aynı kapasitede yedek pompa olması gerekir. Birden fazla pompa olması hâlinde, toplam kapasitenin en az % 50’si yedeklenmek şartıyla, yeterli sayıda yedek pompa kullanılır.

(b) Yangın Dolapları Sistemi :

Bina içinde yangın ile mücadelede güvenilir ve yeterli suyun sağlanması için, bina içinde itfaiye su alma hattı ve yangın dolapları tesis edilir. İtfaiye su alma hattı; yangın ile mücadelede, itfaiye personeli ve eğitilmiş personel tarafından kullanılmak üzere tesis edilir. Yangın dolapları, her katta aralarındaki uzaklık 30 m’den fazla olmayacak ve mümkün olduğu kadar koridor çıkışı ve merdiven sahanlığı yakınına görülebilecek şekilde yerleştirilir.

(c) Hidrant Sistemi :

Yapıların yangından korunmasında, ilk müdahalede söndürülemeyen yangınlara dışarıdan müdahale edebilmek için mümkün olduğunca yapının veya binanın tüm çevresini kapsayacak şekilde tesis edilecek hidrant sistemi bünyesinde yerleştirilir, hidrantlar, itfaiye ve araçlarının kolay yanaşabileceği ve bağlantı yapabileceği şekilde düzenlenir. Hidrantlar arası uzaklık çok riskli bölgelerde 50 m, riskli bölgelerde 100 m, orta riskli bölgelerde 125 m ve az riskli bölgelerde 150 m alınır. Normal şartlarda hidrantlar, korunan binalardan ortalama 5 ilâ 15 m kadar uzağa yerleştirilir.

(ç) Yağmurlama Sistemi :

Yağmurlama sisteminin amacı; yangına erken tepki verilmesinin sağlanması ve yangının kontrol altına alınması ve söndürülmesi için belirli bir süre içerisinde tasarım alanı üzerine belirlenen miktarda suyun boşaltılmasıdır. Yağmurlama sistemi, aynı zamanda bina içindekilere alarm verilmesi ve itfaiyenin çağrılması gibi çeşitli acil durum fonksiyonlarını da aktif hâle getirebilir. Yapı yüksekliği 30.50 m’den fazla olan konut haricindeki bütün binalarda otomatik yağmurlama sistemi kurulması zorunludur.

Madde 26 – Köpüklü, Gazlı ve Kuru Tozlu Sabit Otomatik Söndürme Sistemleri

Köpüklü, gazlı ve kuru tozlu sabit otomatik söndürme sistemleri; tesisin nitelik ve ihtiyaçlarına bağlı olarak uygun, güncel, sertifikalı ve ilgili standartlara göre tasarlanır. Suyun söndürme etkisinin yeterli görülmediği veya su ile reaksiyona girebilecek maddelerin bulunduğu, depolandığı ve üretildiği hacimlerde uygun tipte söndürme sistemi tesis edilir.

Madde 27 – Taşınabilir Söndürme Tüpleri

(1) Taşınabilir söndürme tüplerinin tipi ve sayısı, mekânlarda var olan durum ve risklere göre belirlenir. Buna göre;

A sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, çok maksatlı kuru kimyevi tozlu veya sulu,

B sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü, C sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli,

D sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, kuru metal tozlu, söndürme tüpleri bulundurulur.

Düşük tehlike sınıfında her 500 m², orta tehlike ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için 1 adet olmak üzere, uygun tipte 6 kg’lık yangın söndürme tüpü bulundurulması gerekir. Taşınabilir söndürme cihazlarında söndürücünün duvara bağlantı asma halkası duvardan kolaylıkla alınabilecek şekilde yerleştirilir ve 4 kg’dan daha ağır, 12 kg’dan hafif olan cihazların zeminden olan yüksekliği yaklaşık 90 cm’yi aşmayacak şekilde montaj yapılır.

(2) Söndürme cihazları dışarıya doğru, geçiş boşluklarının yakınına ve dengeli dağıtılarak, görülebilecek şekilde işaretlenir ve her durumda kolayca girilebilir yerlere, yangın dolaplarının içine veya yakınına yerleştirilir. Söndürme cihazlarına ulaşma mesafesi en fazla 25 m olur. Söndürme cihazlarının, kapı arkasında, yangın dolapları hariç kapalı dolaplarda ve derin duvar girintilerinde bulundurulmaması ve ısıtma cihazlarının üstüne veya yakınına konulmaması gerekir.

(3) Kullanılacak yangın söndürme tüplerinin cinsi, miktarı ve yerlerinin belirlenmesi konusunda, tereddütte düşüldüğünde mahalli itfaiye teşkilatının görüşünden faydalanılır.

(4) Yangın söndürme tüplerinin periyodik kontrolü ve bakımı ilgili TSE standardına göre yapılır. Söndürme cihazlarının bakımını yapan üreticinin veya servis firmalarının dolum ve servis yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Servis veren firmalar, istenildiğinde belgelerini göstermek zorundadır. Söndürme cihazlarının standartlarda belirtilen hususlar doğrultusunda yılda bir kez yerinde genel kontrolleri yapılır ve dördüncü yılın sonunda içindeki söndürme maddeleri yenilenerek hidrostatik testleri yapılır. Cihazlar dolum için alındığında, söndürme cihazlarının bulundukları yerleri tehlike altında bırakmamak için, servisi yapan firmalar, bakıma aldıkları yangın söndürme cihazlarının yerine, aldıkları söndürücü cihazın özelliğinde ve aynı sayıda kullanıma hazır yangın söndürme cihazlarını geçici olarak bırakmak zorundadır.

(5) Yangın söndürme tüplerinin periyodik olarak kontrolü ve faal halde bulundurulması ilgili yangın güvenlik sorumlularınca yerine getirilir. Tüplerin aylık muayene ve kontrollerinde aşağıdaki form kullanılır.

ALTINCI BÖLÜM — YANGIN GÜVENLİĞİ SORUMLULUĞU, EKİPLER, EĞİTİM, DENETİM, İŞBİRLİĞİ VE İÇ DÜZENLEMELER

Madde 28 – Yangın Güvenliği Sorumluluğu

(1) Tüm bina, tesis ve yapılarda yangın güvenliğinden, gerekli önlemlerin alınmasından binada bulunan en üst amir genel olarak sorumludur.

Çalışma saatleri içinde görevli sayısına ve binadaki en büyük amirin takdirine göre görevliler arasından yangın güvenliği sorumlusu seçilir. Sorumlu, çalışma saatinin başlangıcından bitimine kadar sorumlu olduğu bölümde, yangına karşı korunma önlemlerini kontrol etmek ve aldırmakla yükümlüdür.

Kamuya ait binalarda gece bekçisi yada güvenlik görevlisi bulunması asıldır. Bunun sağlanamadığı binalarda, mesai saatleri dışında hizmetli personele nöbet yazılmak suretiyle tedbir alınır. Nöbet tutan personel ertesi gün istirahat eder. Ancak hizmetli sayısı 5’ ten fazla değilse durum en yakın polis veya jandarma karakoluna bir yazıyla bildirilir ve binanın devriyeler tarafından sık sık kontrol edilmesi sağlanır.

(2) Lojmanlarda aile fertleri kendi emniyetleri için yangından korunma tedbirlerini almaktan sorumludur. Binalarda çıkış yerlerinin nereden ve nasıl olacağını gösteren tahliye planları yönetici tarafından hazırlanıp bina girişlerine herkes tarafından görülecek yerlere asılır. Yangın söndürme tüplerinin periyodik kontrolleri ve bakımları aksatılmadan yapılır. Lojman daire içlerinde izin almadan tadilat yapılmaz.

(3) Hizmetlerin ifası için kullanılan kara taşıtları ile deniz taşıtlarında ilgili mevzuatlarına göre yangına karşı ilave tedbirler alınır.

Madde 29 – Ekiplerin Kuruluşu

(1) Yapı yüksekliği 30.50 m.’den fazla olan konut binaları ile içinde 50 kişiden fazla insan bulunan konut dışı her türlü yapıda, binada, tesiste, işletmede ve içinde 200’den fazla kişinin barındığı sitelerde aşağıdaki acil durum ekipleri oluşturulur.

a) Söndürme ekibi,

b) Kurtarma ekibi,

c) Koruma ekibi,

ç) İlk yardım ekibi.

Söndürme ve kurtarma ekipleri en az 3'er kişiden; koruma ve ilk yardım ekipleri ise, en az 2'şer kişiden oluşturulacaktır. Her ekipte bir ekip başı bulunacaktır. Ekip başı. aynı zamanda iç düzenlemeleri uygulamakla görevli amirin yardımcısıdır.

(2) Birinci fıkrada belirtilenler dışındaki yapı, bina, tesis ve işletmelerde ise; bina yöneticisinin veya amirinin uygun göreceği tedbirler alınır.

Madde 30 – Ekiplerin Görevleri

Ekiplerin görevleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Söndürme ekibi; binada çıkacak yangına derhal müdahale ederek yangının genişlemesine mani olmak ve söndürmek,

b) Kurtarma ekibi; yangın ve diğer acil durumlarda can ve mal kurtarma işlerini yapmak,

c) Koruma ekibi; kurtarma ekibince kurtarılan eşya ve evrakı korumak, yangın nedeniyle ortaya çıkması muhtemel panik ve kargaşayı önlemek,

ç) İlk Yardım ekibi; yangın sebebiyle yaralanan veya hastalanan kişilere ilk yardım yapmak.

Madde 31 – Ekiplerin Çalışma Esasları

(1) Acil durum ekiplerinin birbirleriyle işbirliği yapmaları ve karşılıklı yardımlaşmada bulunmaları esastır.

(2) Ekiplerin yangın anında sevk ve idaresi, itfaiye gelinceye kadar iç düzenlemeyi uygulamakla görevli amir veya yardımcılarına aittir. Bu süre içinde ekipler amirlerinden emir alırlar. İtfaiye gelince, bu ekipler derhal itfaiye amirinin emrine girerler.

(3) Bina amirleri; ekiplerin, yapılarda meydana gelecek yangınlara müdahale etmeleri ve kurtarma işlemlerini yürütmelerinde kullanmaları için gereken malzemeleri bulundurmak zorundadırlar. Bulundurulacak malzemeler, itfaiye teşkilatında kullanılan malzemelere uygun olmak zorundadır. Araç-gereç ve malzemenin bakımı ve korunması, iç düzenlemeyi uygulamakla görevli amirin sorumluluğu altında görevliler tarafından yapılır.

(4) Yangın haberini alan acil durum ekipleri, kendilerine ait araç-gereç ve malzemelerini alarak derhal olay yerine hareket ederler. Olay yerinde;

a) Söndürme ekibi yangın yerinin altındaki, üstündeki ve yanlarındaki odalarda gereken tertibatı alır, yangının genişlemesini önlemeye ve söndürmeye çalışırlar.

b) Kurtarma ekibi önce canlıları kurtarır. Daha sonra yangında ilk kurtarılacak evrak, dosya ve diğer eşyayı, olay yerinde bulunanların da yardımı ile ve büro şeflerinin nezareti altında mümkünse çuvallara ve torbalara koyarak boşaltılmaya hazır hâle getirir. Çuval ve torbalar, bina yetkililerinin gerek görmesi hâlinde binanın henüz yanma tehlikesi olmayan kısımlarına taşınır.

c) Koruma ekibi boşaltılan eşya ve evrakı, güvenlik güçleri veya bina yetkililerinin göstereceği bir yerde muhafaza altına alır ve yangından sonra o binanın ilgililerine teslim eder.

ç) İlk yardım ekibi yangında yaralanan veya hastalananlar için ilk yardım hizmeti verir.

(5) Yangından haberdar olan bina amiri ile acil durum ekipleri en seri şekilde görev başına gelip, söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım işlerini yürütmek zorundadır.

(6) Ekip listeleri daima güncel bulundurulur.

Madde 32 – Eğitim ve Tatbikat

Başta acil durum ekipleri olmak üzere tüm kurum personeline, mahalli itfaiye ve AFAD teşkilatlarından faydalanarak, yangınla mücadele konularında eğitim verilir ve yılda en az 1 kez söndürme ve tahliye tatbikatı yapılır.

Madde 33 – Denetim

(1) Yönetmelikte belirtilen denetimler dışında yangına karşı gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı, yönerge hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı yetkili amirin görevlendireceği kişi veya heyet tarafından kontrol edilir. Denetim ve kontroller sonucunda eksik bulunan ve giderilmesi istenilen aksaklıklar ile talep edilen önlemlerin öngörülen süre içerisinde ilgililerce yerine getirilmesi zorunludur.

(2) Yapılan denetimlere ait denetim sonuç raporu Sivil Savunma ve Güvenlik Hizmetleri Yönetim Birimine gönderilir.

Madde 34 – İşbirliği Protokolü

Mahalli idare itfaiyesi ve komşu kurumlarla meydana gelebilecek yangınlarda müdahale, eğitim ve tatbikat konularında, karşılıklı yardımlaşma ve işbirliği amacıyla protokol düzenlenebilir.

Madde 35 – İç Düzenlemelerin Hazırlanması

Yangınla etkili mücadele etmek ve yangın söndürme konusunda izlenecek yöntemi bir esasa bağlamak maksadıyla Yangından Korunma Talimatı hazırlanır. Talimatta, acil durum ekiplerinin görev ve sorumlulukları, söndürme araçlarını kullanma usulleri ile gerek görülecek diğer hususlar düzenlenir. Bina yerleşimini, bina iç ulaşım yollarını, her türlü yangın ihbar ve önleme sistemi ile yangın malzemelerinin yerlerini gösteren plan ve krokiler, tahliye projeleri/krokileri, acil durum ekiplerinin listesi, acil durumda kullanılacak malzeme, ekipman listesi, eğitim, tatbikat ve denetleme ile ilgili kayıtlar bu talimata eklenir. Talimattaki bilgilerin sürekli güncel bulundurulması sağlanır.

YEDİNCİ BÖLÜM — SON HÜKÜMLER

Madde 36 – Tehlikeli Maddeler İle İlgili Hususlar

Tehlikeli maddelerin depolanması, doldurulması, kullanılması, üretilmesi hakkında 2007/12937 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik esaslarına göre, yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ilgili mevzuat ve standartlara uygun hareket edilecektir.

Madde 37 – Mevcut Binalar Hakkında Uygulanacak Hükümler

Mevcut bina/tesislerin yangına karşı yapısal değerlendirilmesi ve yangına karşı alınacak tedbirler 2007/12937 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 10’uncu Kısım esaslarına göre yapılacaktır.

Madde 38 – Yürürlük

Bu Yönerge yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 39 – Yürütme

Bu Yönerge hükümlerini Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürü yürütür.