KolayuyumGiriş yap

Temel İş Sağlığı Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönerge (mülga)

Yönerge

Tür
Yönerge
Tarih
16.06.2011
Yürürlük
16.06.2011
Son değişiklik
31.01.2014
Durum
Yürürlükten kalktı (31.01.2014)
Seri
Yürürlükten Kalkan Yönergeler, İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı

BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Madde 1 – Amaç

Bu Yönergenin amacı; temel iş sağlığı hizmetlerinin etkin, yaygın ve erişilebilir hale getirilmesini temin etmek üzere mevcut sağlık hizmetleri sunumuna iş sağlığı hizmetlerinin entegre edilmesi ve toplum sağlığı merkezleri bünyesinde, kurumsal olarak işyeri hekimliği hizmeti sunmak üzere kurulan, çalışanların sağlığı birimlerinin çalışma usûl ve esasları ile burada görev yapan personelin, görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

Bu Yönerge, toplum sağlığı merkezlerinin temel iş sağlığı hizmetleri ile ilgili çalışmalarını, bünyesinde işyeri hekimliği hizmeti vermek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilen toplum sağlığı merkezlerinin faaliyetlerini kapsar.

Madde 3 – Dayanak

(1) Bu Yönerge, 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine, 27/11/2010 tarih ve 27768 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Hekimlerinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğe ve 25/5/2010 tarih ve 27591 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4 – Tanımlar

(1) Bu Yönergede geçen;

a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

b) Çalışanların Sağlığı Birimi (ÇSB): Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilen toplum sağlığı merkezi bünyesinde, işçi sağlığı ve güvenliği çalışmalarını yürütmek ve işyeri hekimliği hizmeti vermek üzere kurulan birimi,

c) Diğer sağlık personeli: İşyeri hekimi ile birlikte hizmet veren hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni veya çevre sağlık teknisyenini,

ç) Genel Müdürlük: Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,

d) İlgili Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

e) İlgili Yönetmelik: İşyeri Hekimlerinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğini,

f) İşyeri hekimi: İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belgelendirilmiş hekimi,

g) İşyeri sağlık hizmeti: İşyerinde çalışanların sağlığını koruyucu hizmetleri esas alarak; sağlık, sosyal ve psikolojik danışmanlık hizmetlerini de kapsayacak şekilde verilen muayene, tetkik, tahlil, tedavi, tıbbi bakım, takip ve rehabilitasyon hizmetlerini,

ğ) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,

h) Sorumlu müdür: ÇSB’nin iş ve işlemlerinden ilgili Bakanlığa ve Müdürlüğe karşı sorumlu olan toplum sağlığı merkezi sorumlu hekimini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM — TSM Tarafından Temel İş Sağlığı Hizmetlerinin Yürütülmesi

Madde 5 – Temel iş sağlığı hizmetlerinin yürütülmesi

(1) TSM’ler bölgelerindeki işyerlerinde verilmesi gereken temel iş sağlığı hizmetlerinin planlaması için, hekim ve diğer sağlık personeli ile birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu ve yerel yönetimlerle işbirliği içerisinde bölgesindeki kayıtlı olan ve olmayan işyeri sayısını ve sektörel dağılımını, bu işyerlerinin tehlike sınıfı ve kullanılan enerji durumuna göre dağılımını yılda bir kez yazılı ve elektronik ortamdan veri alarak saptar, durum tespitini yapar.

(2) Birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında işyerlerine verilecek temel iş sağlığı hizmetlerine ilişkin çalışma ve iş planı hazırlayarak yürütür.

(3) Bölgesindeki tüm çalışanların ve işyerlerinin, özellikle sağlık açısından tehlikeli işyerlerinin kayıtlarına ulaşarak koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinin sunulması için işyeri ve diğer kurumlarla işbirliği yapar. İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimleri ile Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinde görevli olan işyeri hekimleri ile işbirliği yapar. İşyeri hekimi ve aile hekimleri arasında oluşabilecek problemleri çözer ve koordinasyon içinde çalışılmasını sağlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Çalışanların Sağlığı Biriminin Kuruluşu, Nitelikleri, Görev Yetki ve Sorumlulukları

Madde 6 – Çalışanların sağlığı ve güvenliği biriminin kurulması

(1) Müdürlükçe bünyesinde ÇSB kurulması planlanan TSM’ler belirlenir. Bu TSM’ler için yetkilendirilmek amacıyla ilgili yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan başvuru dosyası ilgili Bakanlığa gönderilir. İlgili Bakanlığın belgelendirmesi ile ÇSB kurulur ve tescil için Genel Müdürlüğe bildirilir.

Madde 7 – Çalışanların sağlığı biriminin nitelikleri

(1) ÇSB, TSM’lere bağlı olarak özel veya kamuya ait farklı binalarda hizmet verecek şekilde kurulabilir. TSM, ÇSB birimi içindeki işyeri hekimliği hizmeti koordinasyonuyla ilgili idari görev dağılımlarını yazılı olarak yapar ve yapılan idari görev dağılımlarını müdürlüğe bildirir.

Madde 8 – Personel görevlendirilmesi

(1) ÇSB’de işyeri hekimliği hizmeti sunulabilmesi için;

a) En az bir işyeri hekimi,

b) En az bir diğer sağlık personeli,

c) Öncelikli olarak tıbbi sekreter veya veri hazırlama kontrol işletmeni(VHKİ) olmak üzere bir personel,

görevlendirilmesi zorunludur.

(2) Diğer sağlık personeli görevi için öncelikli olarak, çevre sağlığı teknisyeni görevlendirilir. Ancak hemşire, sağlık memuru (toplum sağlığı) veya acil tıp teknisyeni görevlendirilmesi zorunlu ise bu personele yapacağı işlerle ilgili hizmet içi eğitim verildikten sonra işyeri hekimliği hizmetlerinde görevlendirilir.

(3) İhtiyaç olması halinde sorumlu hekimin talebi ile müdürlük tarafından uzman hekimler, fizyoterapist, diyetisyen, psikolog, sosyal çalışmacı ve sair personelden oluşan iş sağlığı hizmetleri ile ilgili bir işbirliği kurulu oluşturulur. Bu kurul üyeleri kendi alanları ile ilgili olarak iş yeri hekimlerinin yürüttükleri çalışmalara katılırlar.

Madde 9 – Personel standardı

(1) TSM sorumlu hekiminin ismi yetki belgesi başvurusunda sorumlu müdür olarak belirtilir ve ilgili Bakanlıkça verilecek yetki belgesinde sorumlu müdür olarak nitelendirilir. TSM sorumlu hekiminin veya işyeri hekimlerinin işten ayrılması durumunda üç iş günü içinde durum İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’ne yazı ile bildirilir. 30 gün içerisinde bu kişilerin yerine aranan niteliklere sahip personel görevlendirilmesi ve ilgili Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur.

(2) TSM sorumlu hekiminin izinli olduğu hallerde yerine vekâlet eden kişi bu görevi yürütür.

(3) ÇSB’de görevlendirilecek hekimlerin işyeri hekimliği sertifikasına sahip olmaları gerekir. İşyeri hekimleri, görevlendirildikleri işyerlerinin ilgili Yönetmelikte belirtilen görevlerini yerine getirmek için belirlenen süreler dışında kalan zamanlarında TSM bünyesindeki sorumlu hekimce verilen diğer görevleri yaparlar.

(4) Müdürlük tarafından sertifika veya sertifika yenileme programına gönderilen hekimin eğitim ücreti müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır. Hekim Ek-1’deki taahhütnameyi imzalamak suretiyle eğitim sonunda en az iki yıl süre ile müdürlüğün veya Bakanlığın belirleyeceği ÇSB’de çalışmayı taahhüt eder. Bu taahhüdünü yerine getirmeyen hekimden eğitim için döner sermayeden karşılanan miktar yasal faiziyle birlikte tahsil edilir.

Madde 10 – İş güvenliği hizmeti

(1) Müdürlük tarafından ÇSB biriminde gerek görülmesi halinde mühendisler gerekli sertifika programına gönderilerek iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilebilir. İş güvenliği uzmanına; ilgili yönetmelik hükümlerine göre yetki belgesi alınır ve işyerleri ile ayrı sözleşme yapılır.

(2) İş güvenliği uzmanı; görev, yetki ve sorumluluğunu ilgili yönetmeliğe uygun olarak yerine getirir veya kullanır.

(3) Müdürlük tarafından sertifika veya sertifika yenileme programına gönderilen mühendislerin eğitim ücreti müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır. Mühendis Ek-1’deki taahhütnameyi imzalamak suretiyle eğitim sonunda en az iki yıl süre ile müdürlüğün veya Bakanlığın belirleyeceği ÇSB’de çalışmayı taahhüt eder. Bu taahhüdünü yerine getirmeyen mühendisten eğitim için döner sermayeden karşılanan miktar yasal faiziyle birlikte tahsil edilir.

Madde 11 – Sorumlu müdürün görev, yetki ve sorumlulukları

(1) TSM Sorumlu hekimi aynı zamanda ÇSB’de ilgili Bakanlığa karşı sorumlu müdür olup görevli tüm personelden müdürlüğe ve ilgili Bakanlığa karşı işyeri hekimliği ile ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumludur.

Madde 12 – İşyeri hekiminin görev, yetki ve sorumlulukları

(1) İşyeri hekimi; görev, yetki ve sorumluluğunu ilgili yönetmeliğe uygun olarak yerine getirir veya kullanır. Bu görevlere ilaveten,

a) Elliden az işçi çalıştıran işyeri işverenlerinin, kurumsal olarak talep edecekleri işyeri hekimliği hizmetleri kapsamında Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliğinde belirtilen ağır ve tehlikeli işlerde çalışan işçilerin işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerini, Ek -2’de yer alan form örneğine göre yapar,

b) Sorumlu hekimin verdiği diğer görevleri yapar.

(2) İşyeri hekimleri Bakanlık veya müdürlükçe öngörülen eğitimlere alınabilir. Bu durumda ilgili TSM tarafından, hekimin hizmet verdiği işyerlerine geçici yetkilendirme ile işyeri hekimi görevlendirmesi yapılır.

Madde 13 – Diğer sağlık personelinin görevleri

(1) Diğer sağlık personeli; görev, yetki ve sorumluluğunu ilgili yönetmeliğe uygun olarak yerine getirir veya kullanır. Bu görevlere ilaveten, sorumlu hekimin ve işyeri hekiminin verdiği diğer görevleri yapar.

(2) Tıbbi Sekreter, VHKİ veya diğer personel toplum sağlığı merkezinin tüm yazışma işlerini yürütürken;

a) Gelen ve giden yazılara ait defter ve dosyalarını ilgili mevzuatlar dahilinde tutar, bu yazıların asıl ve/veya suretlerini saklar,

b) Cevap verilmesi gerekenlerin cevaplarını süresinde hazırlar ve buna ilişkin bütün işlemleri sonuçlandırır,

c) Giden evraka ait her türlü posta işlemlerini yapar ve resmi pul hesaplarını tutar,

ç) Yazı ve çoğaltma makinelerinin günlük ve haftalık bakım ve temizliğini yapar, korunmasını sağlar,

d) ÇSB’nin hizmetlerinde kullanılan bilgileri bilgisayara kaydeder,

e) Tüm saha araştırmalarının ham verilerini bilgisayara kaydeder,

f) İdareden kendisine verilen her türlü yazı ve daktilo işlerini yapar,

g) İş sağlığı hizmetleri ile ilgili kayıtlara ilişkin bilgi, belge ve dokümanların arşivlenmesini ve muhafazası sağlar,

ğ) İşyerleri ile iletişim ve haberleşme işlemlerini yürütür,

h) Ayniyat saymanı görevlerini yürütür,

ı) Sorumlu hekimin ve işyeri hekiminin verdiği diğer görevleri yapar.

Madde 14 – Laboratuar kurulması ve işletilmesi

(1) İş sağlığı hizmeti verecek ekipte laboratuar teknisyeni görevlendirilmesi zorunluluğu yoktur. İhtiyaç duyulması halinde bir laboratuar teknisyeni ekibe dahil edilebilir.

(2) Laboratuar teknisyeni çalıştırılırsa aşağıdaki görevleri yapmakla yükümlüdür.

a) Hizmet sırasında yapılabilecek tetkikleri yapar, sonuçlarını kayıt ve muhafaza eder,

b) Tetkik için alınan kan ve numunelerin muhafazasından sorumludur. Elde edilen tetkik ve tahlil sonuçlarını kayıt altına alır ve tabibe bildirir,

c) Gerektiğinde tetkik için numune alır,

ç) Kullandığı araç, gereç ve malzemelerin takibini yapar, eksilenlerin takviyesini sağlar,

d) Kullandığı araç, gereç, tıbbi cihaz ve malzemeleri temizler, dezenfeksiyon ve sterilizasyonunu sağlar, düzenli bakım ve kalibrasyonunu yapar,

e) Sorumlu hekimin ve işyeri hekiminin verdiği diğer görevleri yapar.

(3) İş sağlığı hizmetleri kapsamındaki laboratuar hizmetleri müdürlük ve/veya TSM bünyesindeki merkezi laboratuar veya hizmet alımı yoluyla temin edilen laboratuarlar vasıtasıyla verilir. Her türlü laboratuar hizmeti için hizmet satın alma işlemi müdürlükçe yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Hizmetin Yürütülmesi

Madde 15 – Sözleşme

(1) Müdürlük ile işveren arasında sözleşme yapılır. Sözleşme ücreti işverence her ayın sonunda müdürlüğün döner sermaye hesabına yatırılır. Sözleşme, Ek-3’deki örneklerine uygun olarak düzenlenir.

Madde 16 – Ücretlendirme

(1) İşyerlerine verilecek işyeri hekimliği hizmeti ile işçilerin periyodik muayeneleri esnasında yapılması gerekli olan tetkikler Ek-4’e göre ücretlendirilir.

Madde 17 – Birimin çalışması

(1) TSM, işyeri hekimliği hizmetini, işyerinin tehlike sınıfı, sektörü ve işçi sayısına göre belirlenen sürelerden az olmamak kaydı ile yürütür.

(2) İşyeri hekimliği hizmetinin etkin yürütülmesi amacıyla, hizmet sunulan işyerine, aynı işyeri hekiminin ve diğer sağlık personelinin hizmet vermesi esastır. İşyeri hekiminin izinli veya raporlu olduğu durumlarda hizmetin aksamaması için TSM tarafından gerekli önlemler alınır.

Madde 18 – Çalışma alanı

(1) İş sağlığı hizmetleri ÇSB’in bulunduğu il sınırları ile sınırlıdır. Müdürlükçe gerek görülmesi halinde ÇSB’in bağlı bulunduğu TSM bölgesinin dışında da görevlendirme yapılabilir.

Madde 19 – Ulaşım araçlarının tahsisi

(1) İşyerine sağlık hizmeti vermede; öncelikli olarak işverence işyerine ulaşım için araç temin edilmesi tercih edilir ve bu durum sözleşme esnasında belirlenir. İşverence ulaşım için araç temin edilememesi durumunda ihtiyaca göre uygun bir mobil araç tahsisi yapılır.

Madde 20 – Çalışma düzeni ve iş planları

(1) İş sağlığı hizmetlerinde çalışma düzeni ve saatleri işverenin talepleri de dikkate alınmak suretiyle ÇSB işyeri hekimlerince hazırlanan ve TSM sorumlu hekimi tarafından uygun görülerek onaylanan çalışma ve iş planına göre yürütülür. TSM sorumlu hekimi işyeri hekiminin çalışma planlarında değişiklik yapabilir. Çalışma planında yaptığı değişiklikleri işyeri hekimi ve işverene yazılı olarak bildirir.

(2) İşyerindeki sağlık hizmetleri için işyerinin durumuna göre, işyeri hekimi tarafından, ziyaret zaman ve süreleri, yapılacak işler ayrıntılı olarak planlanır. Planlamalar işyerinin durumuna göre haftalık veya aylık olarak yapılır ve ekip personeline yazılı olarak tebliğ edilir. Ayrıca ziyaret planının bir nüshası ekipte yer alacak personelin unvan ve kimlik bilgilerini de içerecek şekilde işyerine verilir.

(3) İşyerinde sağlık hizmetleri sırasında ziyaret saati ve tarihi, kalınan süre, yapılan faaliyetler kayıt altına alınarak, hizmet verilen işyerinin durumu ve ziyaretin seyri raporlanır.

Madde 21 – Kayıtların tutulması

(1) Sözleşme öncesinde işveren tarafından işyerine ait bilgiler Ek-5’e uygun olarak doldurulur ve ekleri ile birlikte dosya olarak hazırlanır. Sözleşme sonrasında işverence ilgili TSM’ye teslim edilir. TSM tarafından dosyaya sözleşme örneği eklenir.

(2) İşyeri hekimi tarafından, Ek-6’deki hekim işyeri değerlendirme formu doldurularak ÇSB’deki dosyaya konulur. Ayrıca işyeri ile ilgili işe ait ticari olmayan ve çalışan sağlığını ilgilendiren diğer bilgiler işverenden talep edilerek dosyaya konulur.

(3) Bu Yönergeye uygun olarak sözleşme yapılan işyerleri için Ek-7’deki bilgilerin ve işyeri ile ilgili diğer belgelerin yer alacağı işyeri kayıt dosyası açılır.

(4) ) İşyerinde meydana gelen bütün iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili kayıt ve takip işlemlerinde Ek-8’de belirtilen örnek formlar kullanılır.

(5) İşyeri ziyaretleri usulüne uygun olarak Ek-9’daki işyeri ziyaret rapor formuna işlenir.

(6) ÇSB tarafından, işçilerin sağlık bilgileri, yaptıkları işler ve çalıştıkları ortamdaki maruziyet bilgileri ile bu maruziyetlerin değerlendirme sonuçları işyerindeki kişisel sağlık dosyalarında, gizlilik ilkesine uyularak saklanılması sağlanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM — Çeşitli ve Son Hükümler

Madde 22 – Denetim ve sorumluluk

(1) İşyeri sağlık hizmetlerinin koordinasyonundan ve bu Yönerge hükümlerine uygun olarak etkin ve eksiksiz olarak yürütülmesinden müdürlükler ile TSM’ler sorumludur.

Madde 23 – Hüküm bulunmayan haller

(1) Bu Yönergede düzenleme bulunmayan hususlarda konuyla ilgili düzenlemenin yapıldığı ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Madde 24 – Yürürlük

(1) Bu Yönerge, Bakan Onayını takiben yürürlüğe girer.

Madde 25 – Yürütme

(1) Bu Yönerge hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.