Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü İş Geliştirme ve İhracat İşlemleri Yönergesi
- Tür
- Yönerge
- Tarih
- 04.05.2016
- Yürürlük
- 04.05.2016
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Yönergeler, İhracat Mevzuatı
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, Esaslar
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı, Teşekkülün yurt dışı iş geliştirme süreçleri ve satışlarına ilişkin, esas ve usuller ile ilgililerin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Yönerge hükümleri, Teşekkülün Birimlerince üretilmekte olan mal ve hizmetlerin, Kurum dışından sağlanacak emtianın, Kurumun imkan ve kabiliyetlerinin; kamu kurum ve kuruluşlarınca envanter dışı bırakılan yurtdışına satılmak üzere Teşekküle devrettikleri tüm mal ve hizmetlerin ihracat esaslarını kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Yönerge 233 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine ve Makina Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Ana Statüsüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
(1) Bu Yönergede geçen ve ihracat işlemlerinde kullanılan,
a) Banka: İhracatla ilgili herhangi bir işlem yapan banka veya katılım bankalarını,
b) Başkanlık: Pazarlama ve İhracat Daire Başkanlığını,
c) Bedelsiz ihracat: Bedeli yürürlükteki Kambiyo Mevzuatı çerçevesinde yurda getirilmesi gerekli olmaksızın yurt dışına kesin olarak mal çıkarılmasını,
ç) Birim: belirli hizmetleri bünyesinde toplayıp yürüten ve/veya uygulayan teknik ve idari birimi,
d) Fabrika /işletme: Mal ve hizmet üretiminde bulunan, Teşekküle bağlı birimleri,
e) Fiili ihracat: İhraç konusu malın Gümrük Mevzuatı hükümleri çerçevesinde muayenesinin yapılıp taşıta yüklenmesini, bir yerden veya muhtelif yerlerden bir defada veya kısım kısım gelmekte olan dökme ve diğer eşyada yüklemenin tamamlanmasını veyahut Gümrük Mevzuatınca fiili ihracat olarak kabul edilecek sair çıkışları,
f) Genel Müdür: Teşekkül Genel Müdürünü,
g) Genel Müdürlük: Teşekkül Genel Müdürlüğünü,
ğ) Gümrük Beyannamesi: İhracatta, Gümrük Mevzuatı uyarınca doldurularak ilgili ihracatçı birliği tarafından onaylanmasını müteakip gümrük idaresine tevdi edilen belgeyi,
h) İhracat: Bir malın veya değerin yürürlülükteki İhracat Mevzuatı ile Gümrük Mevzuatına uygun şekilde fiili ihracatının yapılması ve Kambiyo Mevzuatına göre bedelinin (bedelsiz ihracat hariç) yurda getirilmesini veyahut Ekonomi Bakanlığınca ihracat olarak kabul edilecek sair çıkışları,
ı) İhracat faturası: İhracatçı tarafından düzenlenerek gümrüğe verilen faturayı,
i) İhracatçı: İhraç edeceği mala göre ilgili ihracatçı birliğine üye olan, gerçek usulde vergiye tabii (tek vergi numarası sahibi) gerçek ve tüzel kişi tacirler, Esnaf ve Sanatkâr Odalarına kayıtlı olup üretim faaliyeti ile iştigal eden esnaf ve sanatkârlar ile iş ortaklığı ve konsorsiyumları,
j) Koli listesi: İhraç edilecek malın cins, miktar, net ve brüt ağırlığı, hacmi ve ambalaj durumunu gösterir formu,
k) Merkez Teşkilatı: Teşekkülün merkezindeki birimleri,
l) MKE /Kurum/Teşekkül: Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatlarını,
m) Proforma fatura: Alıcıya satılacak malın cinsi, kalitesi, tahmini fiyatı ve bedeli, satış koşulları hakkında bir bilgi vermek üzere düzenlenen ve daha çok bir teklif niteliği taşıyan faturayı,
n) Sipariş mektubu: İhraç edilecek ürünlere ilişkin cins, miktar, bedel, teslim süresi, ambalaj, muayene esasları, (gerektiğinde teknik özellikler ve çıkış limanı) gibi hususların belirtildiği, Başkanlıkça düzenlenerek, ilgili Fabrika Müdürlüklerine gönderilen satışa konu malzemelerin üretimine başlanması ve sevke hazır hale getirilmesine ait talimat formunu,
o) Şube Müdürlüğü: İhracat Şubesi Müdürlüğü, Amerika, Avrupa, Afrika İş Geliştirme Şubesi Müdürlüğü, Orta Doğu İş Geliştirme Şubesi Müdürlüğü ve Yurt Dışı Projeler Şubesi Müdürlüğünü,
ö) Taşra Teşkilatı: Teşekkül merkezi dışındaki İşletme/Fabrika Müdürlüklerini,
p) Ticari fatura: Proforma faturaya, siparişe, kontrat veya sözleşmeye istinaden; mal veya hizmetin satışını gösteren, Gümrük İşlemlerine, döviz transfer ve taahhütlerine esas olarak satıcı tarafından İngilizce olarak düzenlenerek ihraç bedelini ödeyen firmaya gönderilen faturayı,
r) Transit ticaret/ihracat: Alış ve satış bedelleri arasında lehte fark esas olmak üzere, malların transit olarak veya doğrudan doğruya bir ülkeden diğer ülkeye satılmasını,
s) Yönetim Kurulu: Teşekkül Yönetim Kurulunu,
ş) Teslim şekli: Milletlerarası Ticaret Odasının (ICC) güncel “INCOTERMS” de belirlenen teslim terimlerini ve kurallarını,
ifade eder.
Madde 5 – Sorumluluk, kontrol ve rapor verme esasları
(1) Bu Yönerge hükümlerinin uygulanmasından Pazarlama ve İhracat Dairesi Başkanlığı sorumludur.
(2) Yönerge hükümlerinin gereğince uygulanıp uygulanmadığı, Teftiş Kurulu Başkanlığınca denetlenir, gerektiğinde Genel Müdür’e sunulmak üzere rapor düzenlenir.
Madde 6 – Değişiklik esasları
(1) Bu Yönergede, mevzuattaki değişiklikler, teknik gelişmeler, uygulamada ortaya çıkan noksanlıklar ve ihtiyaçlar göz önüne alınarak, Teftiş Kurulu Başkanlığı ile uygulamadan sorumlu Daire Başkanlığının Yönergenin geliştirilmesine yönelik raporlandırılmış teklifleri üzerine, İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı tarafından gerekli değişiklik işlemleri yerine getirilir.
Madde 7 – Dağıtım ve kullanma esasları
Bu Yönerge gizli olmayıp Teşekkül merkez ve taşra teşkilatlarına dağıtılır.
İKİNCİ BÖLÜM — İhracat İşlemleri
Madde 8 – Görevli birim
(1) Teşekkülün gümrükleme dahil tüm ihracat işlemleri Pazarlama ve İhracat Dairesi Başkanlığınca yürütülür.
Madde 9 – İhraç fiyatlarına esas olacak maliyet unsurları
(1) Fabrikalar her yılın başında, o yıl üretim planında yer alan ürünlere ait ayrıntılı satış maliyetlerinin belirlendiği ilk keşif planlarını Başkanlığa bildirirler. Yıl içerisinde Başkanlığa intikal eden hammadde, yarı mamul, komponent veya aksam talepleri fabrikalara iletilir. Fabrikalar bu ürünler için de detaylı maliyet unsurlarını Başkanlığa bildirirler.
(2) Fabrikalar bütçe revizyonu veya herhangi bir nedenle uç ürün maliyetlerinde oluşacak değişiklikleri hemen, fiili maliyetleri ise 3’er aylık periyotlarla Başkanlığa bildirirler.
(3) Maliyetlerle ilgili tüm bildirimler Türk Lirası üzerinden yapılır.
Madde 10 – Teklif fiyatının tespiti, sözleşme imzalanması ve ihracat işlemleri
(1) Yurtdışından veya ülkemizde yerleşik bir firma aracılığı ile Kurumumuza ulaşan satın alma talepleri, şube müdürlüklerince değerlendirilir. Teklif fiyatlarının tespiti kar prensibi esas alınarak yapılır. Ancak uluslararası piyasalarda rekabet edebilmek, fabrikalardaki atıl kapasitenin değerlendirilmesi, ihracat yapılacak olan ülkeden uzun dönemde beklentiler ve yeni girilmekte olan pazarlarda tutunabilmek gibi nedenlerden dolayı ihraç fiyatı; satış maliyeti üzerinden tespit edilebileceği gibi gereğinde stok maliyetine kadar inilebilir. Yönetim Kurulu Kararı ile stok maliyetinin altında bir teklif fiyatı tespit edilebilir.
(2) Verilecek teklifler, (Ek-1) tabloda verilen yetki limitlerine göre Daire Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı, Genel Müdür ve Yönetim Kurulunun onayına sunulur. İhtiyaç duyulması durumunda, yetki limitleri Yönetim Kurulu onayı ile yeniden belirlenir.
(3) Teklifin alıcı tarafından kabul edilmesi durumunda, alıcı taraf ile satış sözleşmesi yetki limitlerine göre ilgili Makam tarafından imzalanır veya imza için yetki devri yapılır ve alınan sipariş onaylanır. Alıcı tarafın sipariş mektubu ile alım yapması durumunda ilgili sipariş yetki limitlerine göre onaya sunulur.
(4) Belirlenmiş termin süresinde malların üretilerek teslime hazır hale getirilmesi için ilgili fabrikalara ve/veya işletmelere Sipariş Mektubu açılır.
(5) Yurtdışından Kurumumuza ulaşan satın alma taleplerinden Kurumumuzca üretilmeyen mal ve hizmetler için yurtiçinde ve/veya yurtdışında alternatif üretici ve satıcılar araştırılır. Alınan bütçesel teklife göre bir çalışma yapılarak müşteriye teklif verilir. Satış şartlarının kabul edilmesi durumunda alıcı taraf ile sözleşme imzalanır veya sipariş alınır. Sipariş konusu mal ve hizmetlerin tedarik edilmesi için İkmal Dairesi Başkanlığına talepte bulunulur. Teklif verme ve sözleşme imzalama esasları birinci fıkrada belirtildiği şekilde uygulanır. Transit ihracat işlemleri İhracat Şubesi Müdürlüğünce yerine getirilir.
(6) INCOTERMS teslim şekillerine göre nakliyenin Kurumumuz sorumluluğunda olduğu hallerde alım/ihale mevzuatı uygulanarak uygun bir taşıyıcı bulunur, gerekli gümrük işlemleri İhracat Şubesi Müdürlüğünce yerine getirildikten sonra, malların alıcı ülkeye sevki sağlanır. İhracat bedelleri müşteri ile yapılan sözleşme veya sipariş şartlarına uygun olarak tahsil edilir.
Madde 11 – İhracat müsaadesinin alınması
(1) “5201 sayılı kanun gereğince kontrole tâbi tutulacak harp araç ve gereçleri ile silah, mühimmat ve bunlara ait yedek parçalar, askerî patlayıcı maddeler, bunlara ait teknolojilere ilişkin liste” kapsamındaki ürünlerin ihracı Milli Savunma Bakanlığı’nın iznine tabidir. Bu nedenle verilen tekliflerde “Son Kullanıcı Belgesi” talep edileceği belirtilir. Diğer ürünler için yürürlükteki mevzuatın gerektirdiği şekilde ihracat için gerekli izinler alınır.
Madde 12 – Komisyon belirlenmesi ve ödenmesi
(1) Ürünlerin pazarlamasına aracılık eden firmalara hizmet komisyonu ödenir. Komisyonlar, ihracatın FOB (veya FCA) değeri üzerinden ve mal bedelinin Teşekkül hesaplarına geçirilmesinden sonra, Gümrük Çıkış Beyannamesi tarihindeki kur hesabına göre Türk Lirası cinsinden veya ihracat faturasının kesildiği döviz cinsinden fatura karşılığı ödenir.
(2) Komisyon oranları direkt mal satışı ve hizmetlerde % 5’i, teknoloji transferi ve tesis kurulması gibi konularda % 3’ü geçemez. Her bir teklife ait komisyon oranı Madde 10’da belirtilen yetki limitlerine göre teklifle birlikte onaya sunulur. Yukarıda belirtilen oranların üzerinde komisyon talep edilmesi durumunda Yönetim Kurulu’ndan onay alınır.
Madde 13 – Temsilcilik oluşturulması
(1) Ürünlerimizin potansiyel ülkelerde daha etkin pazarlanabilmesi, taleplerin Kurumumuza daha hızlı ulaşabilmesi, yurtdışı ihalelerde çoğunlukla Yetkili Temsilci aracılığı ile katılım şartının aranması, ihracat sonrasında meydana gelebilecek sorunların çözümünde ve ihraç bedellerinin gecikme olmadan tahsil edilebilmesini teminen, yurt içi ve yurt dışında yerleşik firmalara temsilcilikler verilebilir.
(2) Temsilcilik anlaşmaları, Başkanlığın teklifi üzerine Yönetim Kurulu Kararı ile en fazla 2 (iki) yıl süreli olarak yapılır ve bu süre bitiminde tarafların talep etmesi halinde aynı yöntemle en fazla ikişer yıllık periyotlarla uzatılabilir.
(3) Temsilcilik Anlaşmasının şartları karşılıklı müzakereler sonucunda tespit edilir ve ülkeler bazında farklılık arz edebilir.
Madde 14 – Yetki belgesi verilmesi
(1) Başkanlık, herhangi bir talep veya uluslararası ihaleye teklif verirken gerekli gördüğü takdirde, teklif konusu ürünlerin MKE tarafından yetki verilmiş firma aracılığı ile satılabileceğini onaylayan “Yetki Belgesi” verebilir. Çerçevesi teklife konu ürünlerle veya iştirak edilen ihale ile sınırlı olarak en fazla 1 (bir) yıl süreli yetki belgeleri verilebilir. Bu süre talep halinde en fazla 1 (bir) yıla kadar uzatılabilir.
Madde 15 – Teminat mektupları
(1) Başkanlık, alıcının ihale veya satış sözleşmesi gereğince talep etmesi durumunda, avans, geçici veya kesin teminat mektupları verebilir.
(2) Teminat mektupları, Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından bir Türk Bankası aracılığı ile verilir.
Madde 16 – Sigorta işlemleri
(1) Alıcı ile özel bir anlaşma yapılmadığı sürece, EXW teslimi dışında, tüm ihracatlarda sevk edilecek mamulün dahili taşıma sigortası, ilgili fabrika aracılığı ile Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından yaptırılır.
(2) Teslim şekline göre, uluslar arası taşıma sigortası Başkanlığın talebi ile Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından yaptırılır.
Madde 17 – Dahili nakliye işlemleri
(1) Ticari İşletmede Teslim (EXW) olarak yapılan ihracatlar dışında, fabrikalardan Çıkış Gümrüğüne sevk edilecek malların nakliyesi, malın üretimini yapan fabrikanın envanterinde mevcut veya temin edeceği nakil vasıtaları ile yapılır. Bir seferde birden fazla fabrikanın ürünü aynı Çıkış Gümrüğünden sevk edilecek ise, ağırlık prensibi (emniyetli patlayıcı taşıma kuralları da göz önünde bulundurularak) esas alınarak, Başkanlığın koordinasyonunda iş bölümü yapılmak suretiyle nakliye işlemleri gerçekleştirilir.
Madde 18 – Kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaç dışı bıraktığı malzemelerin yurtdışına satışı
(1) 3212 sayılı Silahlı Kuvvetler İhtiyaç Fazlası Mal ve Hizmetlerin Satışı, Devir ve Elden Çıkarılması Hakkındaki Kanun gereğince; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca envanter dışı bırakılan, ihtiyaç fazlası mallar, yurtdışına satılmak üzere Kurumumuza bildirildiğinde, Kurumumuz ile ilgili kuruluşlar arasında devir ya da satış protokolü yapılır. Bu malların satışı ile ilgili piyasa araştırması yapılır. Yapılan piyasa araştırması sonucunda, Başkanlığın önerisi ve Yönetim Kurulunun onayıyla belirlenecek uluslararası ihale çıkılması ya da talep sahibi müşteriye doğrudan satış yapılması yöntemlerinden biriyle yurt dışına satışı yapılır. Malların Kurumumuza devredilmesi suretiyle yurtdışına satışının yapılması halinde, satış tutarı üzerinden taraflarca belirlenecek bir oranda hizmet bedeli alınır.
(2) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca envanter dışı bırakılan ihtiyaç fazlası mallar için de birinci fıkradaki esaslar doğrultusunda işlem yapılır.
Madde 19 – İhracat işlemleri harcamaları
(1) Kurum imkân ve kabiliyetlerinin tanıtımı veya kabul testleri için Kurumumuzu ziyarete gelen yabancı heyetlerin izaz-ikram, konaklama, ulaşımları için araç kiralanması, Yetki Belgesi ve Yetkili Temsilcilik Anlaşmalarının gerektiğinde ilgili makamlara tasdik işlemleri, tercüme, kurye ile evrak gönderilmesi, sevkiyat işlemlerinin zamanında ve aksamadan yürütülmesi amacıyla ortaya çıkabilecek sevkiyat ve gümrükleme ile ilgili belgelerin temini, tasdiki ve fotokopisi, liman içi yükleme, boşaltma, nakliye ve elleçleme gibi masraflar ile ilgili kuruluşlar, Genel Müdürlük ve Fabrikalar ile koordinasyon amaçlı haberleşme, v.s. diğer masrafların karşılanabilmesi amacıyla Genel Müdür, ilgili Genel Müdür Yardımcıları, Pazarlama ve İhracat Dairesi Başkanı ve Şube Müdürlüklerince yapılacak harcamalar, iş avansı alınarak karşılanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Çeşitli ve Son Hükümler
Madde 20 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat
(1) Bu Yönergenin yürürlüğe girmesi ile Makamın 10/03/2006 tarihli Olur’u ile kabul edilen Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü İhracat İşlemleri Yönergesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 21 – Yürürlük
(1) Bu Yönerge, 04/05/2016 tarih ve 158 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile yürürlüğe girer.
Madde 22 – Yürütme
(1) Bu Yönerge hükümlerini Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürü yürütür.