Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bilgi Güvenliği Politikaları Yönergesi
- Tür
- Yönerge
- Tarih
- 27.02.2023
- Yürürlük
- 27.02.2023
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Yönergeler, Sosyal Sigortalar Mevzuatı, Bilişim Mevzuatı
BİRİNCİ BÖLÜM — Başlangıç Hükümleri
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görevi ve konumu nedeniyle sahip olduğu elektronik ortam ve bilgilerinin paylaşımı ve güvenliği konularında bilgi çağı gereklerine uygun olarak tedbir almak, bilginin; gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik kapsamında değerlendirilerek, içeriden ve dışarıdan gelebilecek kasıtlı veya kazayla oluşabilecek tüm tehditlerden korunmasını sağlamak, yürütülen faaliyetleri etkin, doğru, hızlı ve güvenli olarak gerçekleştirmektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Yönerge, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı merkez ve yurtdışı teşkilatında bulunan bütün birimlerdeki personelin, ilgili üçüncü taraf firma/personelin bilgi sistemleri kullanımına yönelik kurumsal ve kişisel bilgi güvenliği ilke ve kurallarını kapsamaktadır.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Yönerge, 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanununa, 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununa, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 86 ve 94’üncü maddelerine, 13/7/2014 tarihli ve 29059 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektöründe Şebeke ve Bilgi Güvenliği Yönetmeliğine, 6/7/2019 tarih ve 30823 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2019/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi tarafından 24/7/2020 tarihinde yayımlanan Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberine ve TS ISO/IEC 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Standart’ına dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
(1) Bu Yönergede geçen;
a) Ağ Güvenlik Duvarı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ağı ile dış ağlar arasında bir geçit olarak görev yapan ve internet bağlantısında Bakanlığın karşılaşabileceği sorunları önlemek üzere tasarlanan cihazları,
b) Ağ Güvenlik Yöneticisi: Ağ Sistemlerinden Sorumlu Yöneticiyi,
c) Aktif Dizin: Erişim ve yetkilendirme dizin sunucusunu,
ç) Bakan: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanını,
d) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
e) Bakanlık Üst Yönetimi: Bakan ve Bakan Yardımcılarını,
f) Bilgi Güvenliği Yönetim: Bilginin gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini Sistemi (BGYS) sağlamak üzerine sistemli, kuralları koyulmuş, planlı, yönetilebilir, sürdürülebilir, yazılı hale getirilmiş, kurumun yönetimince kabul görmüş ve uluslararası güvenlik standartlarının temel alındığı faaliyetler bütününü,
g) Bilgi İşleme: Bilginin oluşturulması, değiştirilmesi, iletilmesi, saklanması ve imha edilme süreçlerini,
ğ) Bluetooth: Kablo bağlantısını ortadan kaldıran kısa mesafe radyo frekansı (RF) teknolojisini,
h) DMZ: Bakanlık iç ağı ile Bakanlık dış ağını birbirinden ayıran bölgeyi,
ı) E-İmza: 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre "Başka bir elektronik veriye eklenen veya başka bir elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi",
i) Erişim Cihazı (Access Point): Dizüstü bilgisayar ve akıllı telefon gibi kablosuz cihazları, kablosuz erişim standartlarını kullanarak kablolu ağa bağlayan aygıtları,
j) Firmware :Sayısal veri işleme yeteneği bulunan her türlü donanımın kendisinden beklenen işlevleri yerine getirilebilmesi için kullandığı yazılımları,
k) Genel Müdürlük :Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğünü,
l) Güvenli Kanal :Güçlü bir şifrelemeden oluşan iletişim kanalını,
m) Http :Bir kaynaktan dağıtılan ve ortak kullanıma açık olan bilgi sistemleri için uygulama seviyesindeki iletişim kuralını,
n) HTTPS :Bir kaynaktan dağıtılan ve ortak kullanıma açık olan bilgi sistemleri için uygulama seviyesindeki güvenli iletişim kuralını,
o) IoT Cihazlar :Kablolu ve kablosuz ağlar üzerinden diğer cihaz ve sistemlerle veri bağlantısı ve paylaşımı amacıyla sensörler, yazılımlar ve diğer teknolojilerle gömülü olan fiziksel nesnelerin ağım (Mobil cihazlar, kamera, kablosuz erişim noktası, ağ yazıcıları vb.),
ö) İhtiyacı Kadar İlkesi (Need to :Sadece iş ihtiyacı olan ve ihtiyacı kadar yetkisi know) onaylanmış olan kişinin gereken erişime sahip olmasını,
p) IP Adresi :Bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirleri ile veri alışverişi yapmak için kullandıkları adresi,
r) IPSec :Genel ve özel ağlarda şifreleme ve filtreleme hizmetlerinin bir arada bulunduğu ve bilgilerin güvenliğini sağlayan iletişim kuralı ile son kullanıcıya güvenli uzaktan erişim sağlamayı,
s) İstemci :Sunucuların verdiği hizmeti alan bilgisayar sistemini,
ş) İntranet :Kuruluş içindeki bilgisayarları, yerel ağları (LAN) ve geniş alan ağlarını (WAN) birbirine bağlayan, çoğunlukla TCP/IP tabanlı bir ağı,
t) Kızılötesi :Işık tayfında kırmızı bölümün ötesindeki alanda yayılmış durumda ısı ışınlarının oluşturduğu, gözle görülemeyen ışınımı,
u) Kullanıcı : Bakanlık Bilgi Sistemlerini kullanan tüm kişileri,
ü) Kurum : Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
v) MAC Adresi :Bir ağ cihazının tanınmasını sağlayan kendisine özel adresi,
y) Portal :Birden çok içeriği bir arada bulunduran alanı,
z) RADIUS :Sunucular uzaktan bağlanan kullanıcılar için kullanıcı ismi-şifre doğrulama, raporlama/erişim süresi ve yetkilendirme işlemlerini yapan internet protokolünü,
aa) RDP :Remote Desktop Protocol / Uzak Masaüstü Protokolünü,
bb) Risk :Bakanlığın bilgi sistemlerinin gizliliğini, mevcudiyetini ve bütünlüğünü etkileyen faktörleri,
cc) Sahte E-posta :Başka bir kişi veya kurum gibi davranarak ve gerçek göndereni maskeleyerek kişinin güvenini kazanmak ve kişisel bilgilerine (tamamen yasa dışı yoldan) erişmeyi,
çç) Siber Olay :Bilişim sistemleri üzerinde gerçekleşen olayları,
dd) Sistem Yöneticisi :Bilgi Sistemleri Yöneticisini,
ee) SOME :Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Siber Olaylara Müdahale Ekibini,
ff) Son Kullanıcı :Bir yazılım veya donanımın en son halini kullanan kullanıcıları,
gg) Spam :Yetkisiz ve/veya istenmeyen reklam içerikli e- postaları,
ğğ) SSH (Secure Shell) :Ağ üzerinde bulunan bir sunucuya bağlanmaya ve bağlanılan sunucu üzerinde komut çalıştırma, dosya transferi gibileri gerçekleştirmeye olanak sağlayan uzak sunucu bağlantı protokolünü,
hh) SSL :Ağ üzerindeki bilgi transferi sırasında güvenlik ve gizliliğin sağlanması amacıyla geliştirilmiş bir güvenlik protokolünü,
ıı) Sunucu :İstemcilerden gelen isteklere hizmet verebilen bilgisayar sistemini,
ii) Temiz Masa Temiz Ekran : Kurumun gizli etiketli dokümanları, sistemlerde kullanılan parola, telefon numarası ve kimlik numarası gibi bilgilerinin ekran üstlerinde, klavye altlarında, panolarda veya masa üstünde bulundurulmamasını,
jj) Şifreleme : Veriyi, istenmeyen kişilerin anlayamayacakları bir biçime sokan özel bir algoritmayı,
kk) URL :Uniform Resource Locator / Tekdüzen Kaynak Bulucu İnternet üzerindeki web sitelerinin adreslerine erişmek için kullanılan adres linkini,
ll) Uygulama Sunucusu: Dağıtık yapıdaki bir ağda bulunan bir bilgisayarda çalıştırılan sunucu yazılımını,
mm) Uzaktan Erişim : İnternet, telefon hatları veya kiralık hatlar vasıtası ile Bakanlığın ağma erişilmesini,
nn) Varlık Sahibi :Varlığın gizliliğinin, bütünlüğünün, erişilebilirliğinin sağlanmasından birinci derecede sorumlu kişi ya da kişileri,
oo) Veri Tabanı :Kolayca erişilebilecek, yönetilebilecek ve güncellenebilecek şekilde düzenlenmiş olan bir veri topluluğunu,
öö) Veri sorumlusu : 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu olan gerçek veya tüzel kişiyi,
pp) VLAN : Birçok farklı ağ bölümüne dağılmış olan, ancak aynı kabloya bağlıymışlar gibi birbiri ile iletişim kurmaları sağlanan, bir veya birkaç yerel ağ üzerindeki cihazlar grubunu,
rr) VPN :Bir ağa güvenli bir şekilde, uzaktan erişimi sağlayan teknolojiyi,
ss) Yedekleme :Ekipmanın bozulması durumu düşünülerek dosyaların ve/veya Veri Tabanı’nın başka bir yere kopyalanması işlemini,
şş) Yetkilendirme :Çok kullanıcılı sistemlerde sistem yöneticisi tarafından, sisteme girebilecek kişilere giriş izni ve kişilere bağlı olarak da sistemde yapabileceği işlemler için belirli izinler verilmesini,
tt) Zincir E-posta :Bir kullanıcıya gelen şans ve para kazanma yöntemleri gibi bir içeriğe sahip e-postanın art arda diğer kullanıcılara da gönderilmesini,
uu) X.509/LDAP :Aktif dizin ve e-posta gibi programlardan bilgi aramak için kullanılan bir internet protokolünü,
üü) Web :WWW, Web, ya da W3 (World Wide Web), yazı, resim, ses, film, gibi pek çok farklı yapıdaki verilere kompakt ve etkileşimli bir şekilde ulaşmamızı sağlayan sistemi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM — Bilgi Güvenliği Politikaları
Madde 5 – Genel Müdürlüğün Görevleri
(1) Bu Yönerge kapsamında Genel Müdürlük tarafından;
a) Sadece elektronik ortamda tutulan verilerin değil; yazılı, basılı, sözlü ve benzeri ortamda bulunan tüm verilerin güvenliği ile ilgilenmek,
b) Bilgi Güvenliği Yönetimi eğitimlerini tüm personele vererek bilinçlendirmeyi sağlamak,
c) Bilgi Güvenliğindeki gerçekte var olan veya şüphe uyandıran tüm açıklıkları, BGYS Ekibine rapor etmek ve ekip tarafından incelenmesini sağlamak,
ç) İş süreklilik planları hazırlamak, sürdürmek ve test etmek,
d) Bilgi Güvenliği konusunda periyodik olarak değerlendirmeler yaparak mevcut riskleri tespit etmek; değerlendirmeler sonucunda, eylem planlarını gözden geçirmek ve takibini yapmak,
Görevleri yerine getirilir.
(2) Gizlilik Sözleşmelerinden doğabilecek her türlü anlaşmazlık, çıkar çatışmasını engellemek ve bilgi güvenliğini sağlamak için Genel Müdürlük politika, talimat, prosedür, kılavuz, form, taahhütname, el kitabı vb. dokümanlar oluşturabilir, yayınlayabilir ve güncelleyebilir.
Madde 6 – Bilgi Güvenliği Politikası
(1) İş hedeflerine ulaşmak için kurumun değerli bilgi birikimini oluşturan ve paydaşlara katma değer sağlayan bilgi varlıkları çeşitli ortamlarda üretilmekte, paylaşılmakta ve saklanmaktadır. Bakanlık iş süreçleri büyük ölçüde bu bilgilerin işlendiği bilgi ve iletişim sistemlerine bağımlıdır.
Bakanlık bilgi varlıklarının gizliliğini, bütünlüğünü ve erişilebilirliğini temin etmek için uyulması gereken temel kurallar iş bu yönergede tanımlanmıştır. Ayrıca Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi kapsamında oluşturulan diğer alt politikalarda ve prosedürlerde de uyulması gereken diğer kurallar tanımlanmıştır.
Madde 7 – Bilgi Sistemleri Genel Kullanım Politikası
(1) Bilgi sistemlerine sahip olma ve bu sistemlerin genel kullanım kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlığın bilgi sistemleri kişilere makul seviyede mahremiyet sağlasa da Bakanlığın bünyesinde oluşturulan tüm veriler bakanlığın mülkiyetindedir.
b) Kullanıcıların bilgi sistemlerini kişisel amaçlarla kullanmamaları esastır. Bu konuda ilgili politikalar dikkate alınmalıdır.
c) Yetkilendirilmiş kişiler ve Bakanlık denetim birimleri ağları ve sistemleri denetleme yetkisine sahiptir.
Bakanlık bilgisayarları etki alanına dâhil edilmelidir.
ç) Bilgisayarlarda oyun, eğlence, kumar vb. kişisel kullanıma yönelik programlar çalıştırılmamalı ve kopyalanmamalıdır.
d) Bakanlıkta Genel Müdürlüğün bilgisi ve onayı olmadan Bakanlık ağ sisteminde (web hosting, e-posta servisi vb.) sunucu nitelikli bilgisayar bulundurulmamalıdır.
e) Birimlerden sorumlu Genel Müdürlük personeli ve ilgili teknik personel haricindeki kullanıcılar tarafından ağa bağlı cihazlar üzerindeki ağ ayarları, kullanıcı tanımları, kaynak profilleri gibi ayarlar değiştirilmemelidir.
f) Bilgisayarlara lisanssız program yüklenmemelidir.
g) Bilgisayar kaynakları paylaşıma açılmamalıdır.
ğ) Kullanıcı, bilgi teknolojileri kapsamındaki bilişim kaynaklarına zarar vermemeli, işleyişi aksatma, yavaşlatma veya durdurma eylemlerinde bulunmamalı, kaynakların içeriğini izinsiz olarak değiştirmemelidir.
(2) Bilgi sistemleri genel yapılandırması ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Dizüstü bilgisayarın çalınması/kaybolması durumunda, durum fark edildiğinde en kısa zamanda bağlı olunan birime haber verilmelidir.
b) Bütün cep telefonu, tablet vb. mobil cihazlar bakanlığın ağı ile senkronize olsun veya olmasın şifreleri aktif halde olmalıdır. Kullanılmadığı durumlarda kablosuz erişim (kızılötesi, bluetooth, vb.) özellikleri aktif halde olmamalıdır ve mümkünse anti-virüs programları ile yeni nesil virüslere karşı korunmalıdır.
c) Kullanıcılar tarafından gönderilen e-postalarda Bakanlık sorumluluk reddini ifade eden açıklayıcı metin yer almalıdır.
ç) Kullanıcılar ağ kaynaklarının verimli kullanımı konusunda dikkatli olmalıdır. Büyük boyutlu dosyalar e-posta ile gönderilmemelidir. Bu tür dosyalar Bakanlığın dosya paylaşım sistemi üzerinden iletilmelidir. E-posta ile gönderilen dosyaların sadece ilgili kullanıcılara gönderildiğinden emin olunmalıdır.
d) Doğrudan çalıştırılabilir dosyalar e-posta ile iletilmemelidir.
e) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında bilişim altyapısında kullanılmakta olan IoT cihazlar, devre dışı bırakıldığında veya yer değişikliği yapıldığında Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğüne bilgi verilir.
f) Taşınabilir ortamlarda (flash disk, taşınabilir disk vb.) Kurumla ilgili bilgiler şifreli olarak tutulmalıdır.
Madde 8 – Son Kullanıcı Güvenliği Politikası
(1) Son Kullanıcı Güvenliği Politikası ile ilgili genel kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık intranet uygulamalarını kullanan kullanıcılar, sistemlere etki alanları dâhilinde kendilerine verilmiş kullanıcı adı ve şifreleri ile bağlanmalıdır.
b) Her bir son kullanıcının yalnızca bir adet kullanıcı hesabı olmalıdır.
c) Son kullanıcılar, yetkileri dâhilinde sistem kaynaklarına ulaşabilmeli ve internete çıkabilmelidir.
ç) Son kullanıcıların aktiviteleri, güvenlik zafiyetlerine ve bilgi sızdırmalarına karşı 5651 sayılı Kanuna uygun olarak kayıt altına alınmalıdır.
d) Güvenlik zafiyetlerine karşı, son kullanıcılar kendi hesaplarının ve/veya sorumlusu oldukları cihazlara ait kullanıcı adı ve şifre gibi kendilerine ait bilgilerin gizliliğini korumalı ve başkaları ile paylaşmamalıdır.
e) Son kullanıcılar bilgisayarlarındaki ve sorumlusu oldukları cihazlardaki verilerden verilerin yedeklenmesinden kendileri sorumludur.
f) Son kullanıcılar, güvenlik zafiyetlerine sebep olmamak için, bilgisayar başından ayrılırken mutlaka bilgisayarlar ekranlarını kilitlemelidir.
g) Son kullanıcılar, bilgisayarlarında ya da sorumlusu oldukları sistemler üzerinde harici veri depolama cihazları (e-imza ve kart okuyucusu, bellek ve/veya harici hard disk gibi taşınabilir medya araçları) bırakmamalıdır.
ğ) Bilgisayarlarına uzaktan erişim ihtiyacı olan yetkilendirilmiş personel dışındaki son kullanıcılar, mesai bitiminde bilgisayarlarını ve çevre donanımlarını (yazıcı, monitör, hoparlör vb.) kapatmalıdır.
h) Bakanlık, son kullanıcı güvenliğine dair oluşturulmuş grup politikalarını, etki alanı üzerinden kullanıcı onayı olmaksızın uygulayabilir.
ı) Bakanlık, son kullanıcıların farkında olmadan yapabilecekleri ve sonunda zafiyet yaratabilecek değişikleri merkezi grup politikalarıyla engelleyebilir.
i) Temiz masa, temiz ekran ilkesi benimsenmeli ve hayata geçirilmelidir.
j) Kullanıcılar, Bakanlık mevcut envanteri haricindeki donanımları Bakanlık bilgisayarlarında kullanmamaya özen göstermelidir.
k) Bilinmeyen veya şüpheli kaynaklardan dosya indirilmemelidir.
l) Dosya paylaşım alanı ihtiyacı olması durumunda sadece Bakanlığın dosya sunucusu üzerinden yetkilendirilmiş personele erişim izni verilmelidir. Bunun dışında paylaşım yapılmamalıdır.
m) Yetkili kullanıcılar dışında hiçbir kullanıcı ağ izleme, port taraması veya güvenlik taraması yapamaz.
n) 6 ay süreyle aktif olmayan veya oturum açmayan kullanıcı hesapları sistem yöneticileri tarafından pasif duruma getirilebilir.
Madde 9 – Parola Politikası
(1) Parola Politikası ile ilgili genel kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Yönetici ve kullanıcı yetkisine sahip hesaplara ait parolalar en geç 90 (doksan) günde bir değiştirilmelidir. Parola yenileme işlemi esnasında son 3 parola ile aynı olmayan bir parola girilmelidir.
b) Sistem yöneticilerinin, sistem ve kullanıcı hesapları farklı olmalıdır.
c) Parolalar e-posta iletilerine veya herhangi bir elektronik forma eklenmemelidir ve otomatik parola anımsama seçenekleri işaretlenmemelidir.
ç) Kullanıcı, parolasını başkası ile paylaşmamalı ve yazılı olarak saklamamalıdır.
d) Kullanıcıya ilk verilen veya sıfırlanması istenilen parolalar “geçici parola” olarak verilir ve ilk oturum açılışında değiştirilmelidir.
e) Kritik sistemlere ve ağ cihazlarına erişim için sistem yöneticileri 'Administrator' ve 'root' gibi genel sistem hesaplan kullanmamalıdır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda varsayılan parolalar değiştirilmelidir.
f) Genel kural olarak, parola girilen web adresleri HTTPS protokolünü kullanmalıdır.
(2) Kullanıcı, güçlü bir parola oluşturmak için, aşağıda belirtilen maddelere uymalıdır.
Uyulması zorunlu olanlar:
a) En az 8 haneli olmalıdır.
b) İçerisinde en az 1 tane küçük ve 1 tane büyük harf bulunmalıdır. (a, b, A,B ...)
c) İçerisinde en az 1 tane rakam bulunmalıdır. (1, 2, 3...)
ç) Aynı karakterler peş peşe kullanılmamalıdır. (aaa, 111, XXX, bbbb ...)
d) İçerisinde en az 1 tane özel karakter bulunmalıdır. (@, !,?,^,+,$,#,&,/,{,*,-,],=,...)
Uyulması tavsiye edilenler:
1) Sıralı karakterler kullanılmamalıdır, (abcd, qwert, asdf,1234,zxcvb,...)
2) Kullanıcıya ait anlam ifade eden kelimeler içermemelidir. (aileden birisinin, arkadaşının, bir sanatçının, sahip olduğu bir hayvanın ismi, arabanın modeli, doğum tarihi, adres, telefon vb.)
(3) Şifre koruma standartları ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bütün parolalar Bakanlığa ait gizli bilgiler olarak düşünülmeli ve kullanıcı, parolalarını hiç kimseyle paylaşmamalıdır.
b) Güvenlik testleri sırasında parola kırma ve tahmin etme operasyonları bilgi güvenliği yetkililerince yapılabilir. Güvenlik taraması sonucunda parolalar tahmin edilirse veya kırılırsa kullanıcıdan parolasını değiştirmesi talep edilir. Tahmin edilen veya kırılan parolalar üçüncü kişilerle paylaşılamaz.
c) Kullanıcılar, parolalarının ele geçirildiğinden kuşkulandıklarında Genel Müdürlüğe haber verir, gereken önlemleri alır ve bilgi güvenliği ihlal olayı kaydı açılır.
ç) Kullanıcılar, Genel Müdürlük hizmetleri için kullandıkları parolaları, internet üzerinde Genel Müdürlük tarafından sağlanmayan ortamlarda kullanmaz.
d) Kurumsal bilgiye erişilebilen mobil cihazlar için ekran kilidi kullanımı zorunludur. Ekran kilidini açmak için kolay tahmin edilemeyen pin kodu, parola veya desen kullanılmalıdır.
(4) Uygulama Geliştirme Standartları;
a) Bireylerin ve/veya grupların kimlik doğrulaması işlemini desteklemelidir.
b) Parolalar metin olarak veya kolay anlaşılabilir formda saklanmamalıdır.
c) Parolalar, şifrelenmiş olarak saklanmalıdır.
ç) Uygulama geliştirme standartları en az RADIUS ve/veya X.509/LDAP güvenlik protokollerini desteklemelidir.
Madde 10 – E-Posta Politikası
(1) E-Posta ile ilgili kullanım kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Kullanıcı hesaplarına ait parolalar ikinci bir şahsa verilmemelidir.
b) Bakanlığa ait “gizlilik” içeren bilgiler e-posta ve eklerinde bulunmamalıdır.
c) Kullanıcılar, Bakanlığın e-posta sistemini taciz ve suistimal etmemelidir, küçük düşürücü, hakaret edici veya herhangi bir şekilde alıcının haklarına zarar vermeye yönelik öğeleri içeren mesajları göndermemelidir. Bu tür özelliklere sahip bir mesaj alındığında Bakanlık Siber Olaylara Müdahale Ekibine ([email protected]) adresine iletilmelidir.
ç) Kurumsal iletişim gerektiren durumlarda Kurumsal e-posta adresleri kullanılmalıdır. Kullanıcılara tahsis edilen Bakanlık e-posta hesabının güvenliğinden kullanıcılar sorumludur. Bu e-posta hesapları Bakanlık işlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmalı, iş dışı konularda kullanılmamalıdır.
d) Kaynağı bilinmeyen oltalama (phishing), kullanıcı kodu/parolasını girmesini isteyen, zincir mesajlar ve mesajlara iliştirilmiş her türlü çalıştırılabilir dosya içeren e-postalar alındığında açılmadan, başkalarına iletilmeden, herhangi bir işlem yapmaksızın ([email protected]) adresine iletilmelidir.
e) Spam, zincir e-posta, sahte e-posta vb. zararlı e-postalara yanıt yazılmamalıdır.
f) Kullanıcılar, e-posta ile uygun olmayan içerikler (siyasi propaganda, ırkçılık, pornografi, fikri mülkiyet içeren malzeme, vb.) göndermemelidir.
g) Kullanıcılar, e-posta kullanımı sırasında dile getirdiği tüm ifadelerin kendisine ait olduğunu kabul edip; suç teşkil edebilecek, tehditkâr, yasadışı, hakaret, küfür veya iftira içeren, ahlaka aykırı mesajların gönderilmesinden sorumludur.
ğ) 6 ay süreyle kullanılmamış e-posta hesapları, kullanıcıya haber vermeden sunucu güvenliği için Genel Müdürlük tarafından pasif hale getirilir.
h) Her bir kullanıcının yalnızca 1 adet e-posta hesabı olmalıdır. Grup e-postaları için kullanıcı hesabı açılmamalıdır.
ı) Kullanıcılar e-posta gönderiminde ad, soyad, iletişim bilgisi, kurum, birim adı gibi alanları içeren imza şablonu kullanmalıdır.
i) Bakanlık dışında, güvenliğinden emin olunmayan bir bilgisayar üzerinden kurumsal Web Posta Sistemi kullanılmamalıdır.
j) Güvenlik riski taşıyan e-postalar kullanıcılara iletilmemelidir
k) Kurumsal e-posta hesaplarında kullanılan parolalar "Parola Politikası"na uygun olarak belirlenir.
l) E-posta eklerinde veya içeriğinde “.exe”, “.vbs”, “.bat”, “reg”, vb. uzantılı dosya veya çalıştırılabilir kodlar gönderilmemelidir.
m) Personel ve yöneticiler için gerekli e-posta hesaplarının kotası Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
n) Kurumdan ilişiği kesilen personelin kullanıcı hesapları ve e-postaları resmi ayrılış tarihinden itibaren 2 yıl daha saklanmalıdır. Bu süreyi aşan kullanıcı hesapları ve e-postaları silinebilir.
(2) Kurumsal e-postalar, resmi yazı ile gelen talepler doğrultusunda, hukuki olarak yetkilendirilmiş kişilerce tutanak altında denetlenebilir.
(3) Kullanıcıların e-postalarına erişirken, HTTP vb. kullanıcı adı ve parolasını açık metin olarak (okunabilir halde) taşıyan protokolleri kullanmamaları sağlanmalıdır. Genel kural olarak, parola girilen adreslerin HTTPS olmasına dikkat edilmelidir.
(4) Bakanlık, e-postaların Bakanlık bünyesinde güvenli ve başarılı bir şekilde iletilmesi için gerekli yönetim ve alt yapıyı sağlamakla sorumludur.
(5) Virüs veya diğer zararlı kodlar bulaşmış olan e-postalar anti-virüs yazılımları tarafından analiz edilip, içeriği korunarak virüslerden temizlenmelidir.
Madde 11 – İnternet Erişim ve Sosyal Medya Kullanım Politikası
(1) İnternet Erişim ve Kullanım Politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Kurum internet hizmetlerinin, kurumsal faaliyetleri destekleyecek şekilde kullanılması esastır.
b) Kişisel internet kullanımı işin üretkenliğini etkilemediği ve işin önceliğinin önüne geçmediği sürece kabul edilebilirdir.
c) Kişisel amaçlı internet kullanımında; ağ kaynaklarının kurumsal faaliyetleri engellemeyecek boyutta tüketilmesi ve yasalara uygun olmayan içeriğe erişilmemesi zorunludur.
ç) İnternet üzerinden erişilen tüm web siteleri ve hedef sistemlerle ilgili olarak, erişimi gerçekleştiren personel sorumludur.
d) Personel, Kurum faaliyetleri için kullanmakta olduğu parolaları, kritik Kurum bilgilerini, kullanıcı adlarını, kurumsal e-posta adreslerini; e-posta gönderilerinde, kişisel sosyal medya hesaplarında, bankacılık işlemlerinde, forum sitelerinde vb. kişiye özel faaliyetleri için internet ortamında hiçbir şekilde paylaşmaz ve kullanmaz.
e) Kurum internet hizmetlerinin, kurumsal faaliyetleri destekleyecek şekilde kullanılması esastır.
f) Kurum bilgisayar ağı erişim ve içerik denetimi yapan bir güvenlik duvarı (firewall) üzerinden geçtikten sonra internete çıkacaktır.
g) Kurum ihtiyacı doğrultusunda saldırı tespit ve önleme cihazları kullanılmalıdır. (IPS, IDS)
ğ) İnternete giden veya internetten gelen bütün trafik anti-virüs, gateway sistemleri kullanılarak virüslere karşı korunmalıdır.
h) Multimedya streaming yapılmamalıdır.
ı) İnternet hizmeti, içerik filtreleri, zararlı yazılım tespit/önleme sistemleri ve diğer ağ güvenliği yazılımları ile Kurum tarafından kontrol edilerek sağlanır.
(2) Kullanıcılar, interneti bu kontrollerin yapıldığını bilerek kullanırlar ve güvenlik amacıyla konulan bu önlemleri devre dışı bırakabilecek faaliyetlerde bulunmazlar. Bu kapsamda:
a) İnternet üzerinden bahis, şans oyunları oynatan sitelere bağlanılmaz.
b) Eğlence ve oyun hizmeti veren web sitelerine bağlanılmaz.
c) Müstehcen, suç unsuru içeren ve uygunsuz içerikli web sitelerine bağlanılmaz.
ç) İnternet üzerinden dosya paylaşımı (Google drive, wetransfer, yandex disk, mega upload, rapidshare vb.) yapan web sitelerine bağlanılamaz.
d) Otomatik indirme ve uçtan uca yükleme programları kullanılmaz.
e) Filtreleme sistemlerini devre dışı bırakabilecek uygulamalar (VPN, Proxy vb.) kullanılmaz.
f) Kurum sosyal medya hesaplarını yönetmekle sorumlu personel dışındaki tüm personelin Facebook, Twitter, Instagram, Tiktok vb. sosyal ağ uygulamalarına erişimlerinin engellenmesi veya bant genişliği sınırlaması Genel Müdürlük tarafından yapılır.
g) Kurum medya takip uygulamalarını yönetmekle sorumlu personel dışındaki tüm personelin Youtube, Vimeo, Dailymotion, IPTV, Netflix, BluTV, Twitch, TV kanalları vb. platformlarda erişimlerle ilgili olarak erişimlerinin engellenmesi veya bant genişliği sınırlaması Genel Müdürlük tarafından düzenlenir.
ğ) Kurum satın alma işlemlerinden sorumlu personel dışındaki tüm personelin alışveriş sitelerine erişimlerinin engellenmesi veya bant genişliği sınırlaması Genel Müdürlük tarafından yapılır.
h) Kullanıcılar, Kurumun filtreleme sistemini uygulayabilmek için şifreli internet trafiğini izlemek dâhil tüm önleyici yöntemleri kullanabileceğini kabul eder. Şifreli internet trafiği izlenirken filtreleme sisteminde bankacılık, web e-posta, sağlık, kişisel mahremiyet kategorileri incelenmez.
ı) İnternet üzerinden gizlilik dereceli bilgiler paylaşılmaz. Gerekli durumlarda, gizlilik seviyesine uygun olarak onay alındıktan sonra bilgi ve belge paylaşım şekli belirlenir.
i) 5651 sayılı yasa gereği internet kullanımında erişilen kaynaklar ile ilgili mevzuata uygun, gerekli derinlik ve güvenilirlikte olay kayıtları toplanır.
(3) Sosyal Medya kullanımında dikkat edilmesi gereken kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Kurum, resmi sosyal medya hesapları dışında üçüncü kişiler tarafından paylaşılan hiçbir içerikten sorumlu değildir.
b) Kurum bünyesinde çalışan personel, kuruma ait ve gizlilik ve kritiklik değeri olan herhangi bir raporu/belgeyi/veriyi resmi ve diğer Sosyal medyada paylaşmamalıdır.
c) Kurum bünyesinde çalışan personel, kritik ya da gizlilik değeri olan fiziksel çalışma alanlarına dair herhangi bir bilgiyi-görseli resmi ve diğer sosyal medyada paylaşmamalıdır.
ç) Kurum bünyesinde çalışan personel, kurum bünyesinde yapılan kritik ve gizlilik değeri olan işler hakkında resmi ve diğer sosyal medyada paylaşım yapmamalıdır.
d) Resmi ve diğer sosyal medya hesaplarında, yayımlanması gereken, isim listesi, sınav sonuç listesi vb. kişisel veri içeren dokümanları paylaşırken KVKK gereğince, veriler maskelenmelidir.
e) Resmi ve Diğer Sosyal Medya hesaplarında fotoğraf ve videolarda yer alan çalışanlarımızın görüntüleri ancak izinleri alınmışsa yayımlanabilir, bunun dışında hizmet verdiğimiz birimlerin, tedarikçilerimizin, ziyaretçilerimizin görüntülerine, izinleri alınmadığı takdirde yer verilmemeli, paylaşımlarda, adları etiketlenmemelidir.
f) Resmi ve diğer sosyal medya hesaplarında, hiçbir ticari ürünün/hizmetin reklamı, hiçbir siyasi görüşün propagandası yapılmamalı; herhangi bir kişi ve/veya kurumu, hizmeti, ürünü kötüleyen, küçük düşüren yorumlar yapılmamalıdır.
g) Kuruma gelen yorum, mesaj ve gönderilere izin vermeme, silme, gizleme ve yayımlayan kullanıcıyı yasaklama/engelleme hakkını saklı tutar.
ğ) Kurum e-posta adresi ile sosyal hesabı açılmamak ve sosyal medyada kullanılmamalıdır.
h) Personel kişisel sosyal medya hesaplarında yaptıkları paylaşım ve yorumlardan kişisel olarak sorumludur.
Madde 12 – Uzaktan Erişim Politikası
(1) Uzaktan erişim politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
İnternet üzerinden Bakanlık ağma erişen kişiler ve/veya kurumlar güvenli protokoller kullanmalıdırlar. Web tabanlı uygulama erişimleri sadece yetkili idari yöneticilere bir üst amirinin onayı ile Genel Müdürlük tarafından verilir. Sunucu tabanlı erişimler (RDP, SSH) iş sürekliliği kapsamında ihtiyaç halinde verilir. RDP, SSH ve VPN haricinde sadece bakanlığın belirlediği uygulama üzerinden erişim sağlanır.
a) Uzaktan erişimler Genel Müdürlük tarafından kayıt altına alınmalıdır.
b) Bakanlık çalışanları bağlantı bilgilerini hiç kimse ile paylaşmamalıdır.
c) Bakanlık ağına uzaktan erişecek bilgisayarların işletim sistemi ve anti-virüs yazılımı güncellemeleri yapılmış olmalıdır.
ç) Bakanlık personeli haricinde üçüncü şahıslara istisnai durumlar dışında uzak erişim izni verilmemelidir.
d) Uzaktan erişim ile Kurum ağına bağlanan kullanıcılar, yerel ağdan bağlanan kullanıcılar ile eşit sorumluluklara sahiptir.
e) Uzaktan erişim yetkisi olan personel ile üçüncü taraflar, bağlantı ve erişim bilgilerini saklı tutmakla yükümlüdür.
f) Kurum ağma VPN bağlantısı yapıldığında, aynı bilgisayar üzerinden başka ağlara VPN bağlantısı yapılmaz.
g) Kurum ağma uzaktan erişecek üçüncü taraflara ait bilgisayarların, işletim sistemi ve anti- virüs yazılımı güncellemelerinin yapılmış olmasından bağlantı sahibi sorumludur.
ğ) Erişim bilgileri kullanıcıya Genel Müdürlük tarafından şifahen veya e-posta ile bildirilir.
h) Uzak erişim bağlantısında, bağlantı bant genişliği ihtiyaca göre sınırlandırılır.
ı) Üçüncü parti yazılımlar ve uzak masaüstü web bağlantısı ile gerçekleştirilen uzak erişimler, VPN erişim yetkisi olmayan üçüncü tarafların acil bağlanması ve hizmet alınan üçüncü tarafın yaptığı çalışmaların izlenmesi gereken durumlarda kullanılır.
i) Kurumda lisansı olan üçüncü parti yazılımlar dışında başka bir yazılım kullanılmaz.
j) Güvenliğinden ve kaynağından emin olunmayan uzak masaüstü web bağlantısı istekleri kabul edilmez.
k) Üçüncü parti yazılımlar ve uzak masaüstü web bağlantısı ile gerçekleştirilen uzak erişimler yetkili personel tarafından izlenir.
l) Üçüncü parti yazılımlar ve uzak masaüstü web bağlantısı ile erişim yetkileri gerek duyulmadıkça ağ kontrolleri ile engellenir.
Madde 13 – Kablosuz İletişim Politikası
(1) Bakanlığın bilgisayar ağına bağlanan bütün cihazların erişim bilgileri Genel Müdürlük tarafından kayıt altına alınmalıdır.
(2) Bütün kablosuz erişim cihazlarında Genel Müdürlük tarafından belirlenen güvenlik ayarları kullanılmalıdır.
(3) Kablosuz iletişim ile ilgili gereklilikler aşağıda belirtilmiştir.
a) Kablosuz cihazlarda güçlü şifreleme protokolleri kullanılmalıdır.
b) Kullanıcıların erişim cihazları üzerinden ağa bağlanabilmeleri için, Bakanlık kullanıcı adı ve parolası bilgilerini etki alanı adı ile beraber girmeleri sağlanmalı ve Bakanlık kullanıcısı olmayan kişilerin, kablosuz ağa yetkisiz erişimi engellenmelidir.
c) Erişim cihazları üzerinden gelen kullanıcılar ağ güvenlik duvarı üzerinden ağa dâhil olmalıdırlar.
ç) Kullanıcı bilgisayarlarında anti-virüs ve güvenlik duvarı yazılımları yüklü olmalıdır.
d) Erişim cihazları bir yönetim yazılımı ile devamlı olarak gözlemlenmelidir.
Madde 14 – Anti-Virüs Politikası
(1) Anti-virüs Politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlığın tüm istemcileri ve sunucuları güncel anti-virüs yazılımına sahip olmalıdır. Ancak sunucu yöneticilerinin gerekli gördüğü sunucular üzerine istisna olarak anti-virüs yazılımı yüklenmeyebilir.
b) İstemcilere ve sunuculara zararlı yazılım bulaştığı fark edildiğinde ağ erişimi sınırlandırılabilir.
c) Genel Müdürlük anti-virüs yazılımının sürekli ve düzenli çalışmasından ve istemcilerin ve sunucuların virüsten arındırılması için gerekli prosedürlerin oluşturulmasından sorumludur.
ç) Son kullanıcı hiçbir sebepten dolayı anti-virüs yazılımını bilgisayarından kaldırmamalıdır.
d) Harici veri depolama cihazları her kullanımda anti-virüs kontrolünden geçirilmelidir.
e) Kullanılan anti-virüs yazılımı üzerinde düzenli taramalar yapılacak şekilde konfigürasyonlar yapılmalıdır.
Madde 15 – İşletim Sistemleri Güvenliği Politikası
(1) İşletim Sistemleri Güvenliği Politikası ile ilgili genel kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Genel Müdürlük, son kullanıcı düzeyinde hangi işletim sistemini kullanacağına karar verir ve bu işletim sistemine uygun yazılım ve donanım sistemlerinin kurulumunu temin eder.
b) Genel Müdürlük, işletim sistemlerinin güncel ve güvenli olması için yama yönetimi yapar.
c) Sunucu işletim sistemlerinde kurulumda gelen yönetici hesaplarının (Administrator, root vb.) kaba kuvvet (Brüte Force) saldırılarıyla ele geçirilmesine karşı, gerekli önlemler alınır.
Madde 16 – Fiziksel Güvenlik Politikası
(1) Fiziksel Güvenlik ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlığın merkez binasının fiziksel olarak korunması, farklı koruma mekanizmaları ile donatılması temin edilmelidir.
b) Kurumsal bilgi varlıklarının dağılımı ve bulundurulan bilgilerin kritiklik seviyelerine göre binalarda ve çalışma alanlarında farklı güvenlik bölgeleri tanımlanmalı ve erişim izinleri bu doğrultuda belirlenerek gerekli kontrol altyapıları teşkil edilmelidir.
c) Tanımlanan farklı güvenlik bölgelerine erişim yetkilerinin güncelliği sağlanmalıdır.
ç) Bakanlık dışı ziyaretçilerin ve yetkisiz personelin güvenli alanlara girişi yetkili personel gözetiminde gerçekleştirilmelidir.
d) Kritik bilgilerin bulunduğu alanlara girişler kontrollü bir şekilde yapılmalı ve izlenmelidir.
e) Her ziyaretçi için kayıt tutulmalı ve her bir ziyaretçiye bir adet ziyaretçi kartı verilmelidir.
f) Personel kimliği ve yetkilerini belirten kartların ve ziyaretçi kartlarının düzenli olarak taşınması sağlanmalıdır.
g) Kritik sistemler, sistem odalarında barındırılmalıdır.
ğ) Sistem odaları elektrik kesintilerine ve voltaj değişkenliklerine karşı korunmalı, yangın ve benzer felaketlere karşı koruma altına alınmalı ve iklimlendirilmesi sağlanmalıdır.
h) Kritik bilgi içeren Bakanlık personelinin kullanımında olan odalar, kolay erişilebilir yerlerde konumlandırılmamalıdır,
ı) Kritik bilgi içeren Bakanlık personeli odaları için işaret, tabela vb. bulunmamasına dikkat edilmelidir.
Madde 17 – Personel Güvenliği Politikası
(1) Personel Güvenliği Politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Kritik bilgiye erişim hakkı olan personel ile gizlilik anlaşmaları ilgili personelin görev yaptığı birim tarafından imzalanmalıdır.
b) Kurumsal bilgi güvenliği bilinçlendirme eğitimleri Genel Müdürlük tarafından düzenlenmelidir.
c) İş tanımı değişen veya Bakanlıktan ayrılan kullanıcıların erişim haklarının kaldırılması için ivedilikle Genel Müdürlüğe bilgi verilmelidir. Birim amiri, ilgili çalışanın, kuruma ait bilgi varlıklarını (yazılım donanım vs.) teslim etmesini sağlamalıdır.
ç) Bakanlık personelinin bilgi güvenliğiyle ilgili bilgi düzeylerini güncel tutmaları çalışma sürekliliği açısından önemli olduğundan, eğitim planlamaları periyodik olarak yapılmalı, bütçe ayrılmalı, eğitimlere katılım sağlanmalı ve eğitim etkinliği değerlendirilmelidir.
d) Yetkiler, “görevler ayrımı” ve “en az ayrıcalık” esaslı olmalıdır. “Görevler ayrımı”, rollerin ve sorumlulukların paylaştırılması ile ilgilidir. Bu paylaşım ile kritik bir sürecin tek kişi tarafından kırılma olasılığı azaltılmalıdır. “En az ayrıcalık” ise kullanıcılara gereğinden fazla yetki verilmemesidir. Sorumlu oldukları işleri yapabilmeleri için yeterli olan asgari erişim yetkisine sahip olmalıdır.
e) Personel, kendi işleri ile ilgili olarak bilgi güvenliği sorumlulukları, riskler, görev ve yetkileri hakkında periyodik olarak eğitilmelidir. İşe yeni başlayan personel için de bu eğitim, uyum süreci sırasında verilmelidir.
f) Bakanlık personeli, yükleniciler ve üçüncü taraflar Bakanlığın politika ve prosedürlerine uymak zorundadır.
Madde 18 – Sunucu Güvenlik Politikaları
(1) Sahip olma ve sorumluluklar ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlıkta bulunan sunucuların yönetiminden, ilgili sunucu üzerinde yetkilendirilmiş personel sorumludur.
b) Sunucu kurulumları, konfigürasyonları, yedeklemeleri, yamaları, güncellemeleri sadece sorumlu personel tarafından yapılmalıdır.
c) Sunuculara ait bilgilerin yer aldığı güncel sunucu envanter bilgisi tutulmalıdır.
(2) Genel yapılandırma kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Sunucuyu kullanan birim tarafından, kullanılmayan servisler ve uygulamalar kapatılmalıdır.
b) Sunuculara yetkisiz kişilerin erişmesine engel olmak için gerekli önlemler alınmalıdır.
c) Sunucu üzerinde çalışan işletim sistemleri, hizmet sunucu yazılımları ve anti-virüs vb. koruma amaçlı yazılımlar hizmeti aksatmayacak şekilde güncel tutulmalıdır.
ç) Sistem yöneticileri özel durumlar dışında ‘Administrator’ ve ‘root’ gibi genel sistem hesapları kullanmamalıdır. Sunuculardan sorumlu personelin istemciler ve sunuculara bağlanacakları kullanıcı adları ve parolaları farklı olmalıdır.
d) Ayrıcalıklı bağlantılar teknik olarak güvenli kanal (SSL, IPSec VPN gibi şifrelenmiş ağ) üzerinden yapılmalıdır.
e) Sunucu ağları kullanıcı ağlarından ayrılmalıdır.
f) Sunucular üzerine lisanslı yazılımlar kurulmalıdır.
g) Sunucular fiziksel olarak korunmuş sistem odalarında bulunmalıdır.
(3) Sunucu işletim kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Sunucular elektrik, ağ altyapısı, sıcaklık ve nem değerleri düzenlenmiş, tavan ve taban güçlendirmeleri yapılmış ortamlarda bulundurulmalıdır.
b) Sunucuların yazılım ve donanım bakımları üretici firma tarafından belirlenmiş aralıklarla, yetkili uzmanlar tarafından yapılmalıdır.
c) Sistem odalarına giriş ve çıkışlar erişim kontrollü olmalı ve kayıt edilmelidir.
Madde 19 – Ağ Yönetim Politikası
(1) Ağ yönetim politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Ağ cihazları yönetim sorumluluğu, sunucu ve istemcilerin yönetiminden ayrılmalıdır.
b) Bilgisayar ağlarının ve bağlı sistemlerin iş sürekliliğini sağlamak için düzenli denetimler yapılmalı ve güncellemeler uygulanmalıdır.
c) Sınırsız ağ dolaşımı engellenmelidir. Ağ servisleri, varsayılan durumda erişimi engelleyecek şekilde olup, ihtiyaca göre açılmalıdır.
ç) İzin verilen kaynak ve hedef ağlar arası iletişimi aktif olarak kontrol eden güvenlik duvarı gibi ağ cihazları yoluyla önlemler alınmalı ve kayıtlar tutulmalıdır.
d) Ağ erişimi VPN, VLAN gibi ayrı mantıksal alanlar oluşturularak sınırlandırılmalıdır. Kullanıcı bilgisayarlarının bulunduğu ağ, sunucuların bulunduğu ağ, DMZ ağı birbirlerinden ayrılmalı ve ağlar arasında geçiş güvenlik sunucuları (firewall) üzerinden sağlanmalıdır.
e) Bilgisayar ağına bağlı bütün cihazlarda kurulum ve yapılandırma parametreleri, Bakanlığın güvenlik politika ve standartlarıyla uyumlu olmalıdır.
f) Ağ trafiği düzenli olarak izlenmeli ve ölçülmelidir.
(2) Ağ cihazları güvenlik politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Ağ cihazlarının güncel envanter ve topoloji bilgileri tutulmalı, bu bilgilere erişim yetkileri kullanıcı listesi oluşturulmalıdır.
b) Özel durumlar haricinde yerel kullanıcı hesapları kullanılmamalıdır. Ağ cihazları kimlik tanımlama için (LDAP, RADIUS veya TACACS+ gibi) güvenli protokollerden birini kullanmalıdır.
c) Yazılım ve firmware güncellemeleri önce test edilmeli ve mesai saatleri dışında yapılmalıdır.
ç) Cihazlar üzerinde kullanılmayan servisler kapatılmalıdır.
d) Bilgisayar ağında bulunan kabinetler, aktif cihazlar, ağ kabloları (UTP ve fiber optik aktarma kabloları vb.) etiketlenmelidir.
e) Her bir yönlendirici ve anahtara erişen tüm kullanıcılar erişim metni ile uyarılmalıdır.
f) Cihazlara erişim için güçlü bir parola kullanılmalıdır. Erişim parolaları varsayılan ayarda bırakılmamalıdır.
g) Yazıcı, fotokopi cihazı, faks cihazı gibi cihazların bulunduğu ağlar kritik sistemlerin bulunduğu ağlardan ayrılmalıdır.
Madde 20 – Donanım ve Yazılım Envanteri Oluşturma Politikası
(1) Donanım ve yazılım envanteri oluşturma ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Oluşturulan envanter tablosunda ki: seri/etiket no, donanım/yazılım adı, fonksiyonu varsa ip adresi fiziksel yeri, sahibi bilgileri olmalıdır.
b) Envanter bilgileri değişiklik olduğunda güncellenmelidir. Bu şekilde bilgi eksikliğinin yol açacağı kayıp ve maliyetlere engel olunmalıdır. Envanter bilgilerinin güncel olmaması nedeniyle yaşanabilecek kayıp ve maliyetlerden, varlık sahipleri sorumlu olacaktır.
Madde 21 – Acil Durum Politikası
(1) Acil Durum politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Acil durum sorumluları atanmalı, yetki ve sorumlulukları belirlenmeli ve yazılı hale getirilmelidir.
b) Bilgi sistemlerinin kesintisiz çalışabilmesi için gerekli önlemler alınmalıdır.
c) Bilişim sistemlerinin kesintisiz çalışmasının sağlanması için sistemler tasarlanırken minimum sürede iş kaybı hedeflenmelidir.
ç) Acil durumlarda Bakanlık içi iş birliği gereksinimleri tanımlanmalıdır.
d) Acil durumlarda sistem kayıtları incelenmek üzere saklanmalıdır.
e) Yaşanan acil durumlar sonrası politikalar ve süreçler yeniden incelenerek ihtiyaçlar doğrultusunda revize edilmelidir.
f) Bir güvenlik ihlali yaşandığında ilgili sorumlulara bildirimde bulunulmalı ve bu bildirim süreçleri tanımlanmış olmalıdır.
g) Acil durumlarda bilgi güvenliği yöneticisine erişilmeli, ulaşılamadığı durumlarda koordinasyonu sağlamak üzere önceden tanımlanmış ilgili yöneticiye bilgi verilmeli ve zararın tespit edilerek süratle önceden tanımlanmış felaket kurtarma faaliyetleri yürütülmelidir.
Madde 22 – Kimlik Doğrulama ve Yetkilendirme Politikası
(1) Kimlik Doğrulama ve Yetkilendirme Politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık bünyesinde kullanılan ve merkezi olarak erişilen tüm uygulama ve sistemler üzerindeki kullanıcı yetkileri belirlenmeli ve denetim altında tutulmalıdır.
b) Erişim hakları tanımlanırken ihtiyacı kadar ilkesi (need to know) göz önünde bulundurulmalıdır.
c) Üçüncü tarafların tüm erişimleri kayıt altına alınmalıdır. İşi biten firmaların hesapları kapatılmalıdır.
ç) Sistemlere başarılı ve başarısız erişim istekleri düzenli olarak tutulmalı, tekrarlanan başarısız erişim istekleri/girişimleri incelenmelidir.
d) Kullanıcı hareketlerini doğru bir şekilde kayıt altına almak için her kullanıcıya kendisine ait bir kullanıcı hesabı açılmalıdır.
e) Son kullanıcıların yetkileri, içinde bulundukları grup politikasına göre belirlenmelidir.
Madde 23 – Veri Tabanı Güvenlik Politikası
(1) Veri tabanı güvenlik kuralları aşağıda belirtilmiştir.
a) Veri tabanı sistemleri envanteri güvenli şekilde tutulmalı, saklanmalı ve bu envanterden sorumlu personel tanımlanmalıdır.
b) Veri tabanı işletim prosedürleri belirlenmeli ve yazılı hale getirilmelidir.
c) Veri tabanı sistem olay kayıtları tutulmalı ve gerektiğinde idare tarafından izlenmelidir.
ç) Veri tabanında kritik verilere her türlü erişim işlemleri (okuma, değiştirme, silme, ekleme) kaydedilmelidir.
d) Veri tabanına doğrudan bağlanan kullanıcıların yaptıkları işlemler kaydedilmelidir.
e) Veri tabanı sistemlerinde tutulan bilgiler sınıflandırılmalı ve buna uygun yedekleme politikaları oluşturulmalı, yedeklemeden sorumlu sistem yöneticileri belirlenmeli ve yedeklerin düzenli olarak alınması kontrol altında tutulmalıdır. Veri tabanlarında alınan yedeklerin sağlamlığı ve doğruluğu düzenli olarak kontrol edilmelidir. Yedekler düzenli olarak geri dönüş testlerine tabi tutulmalı ve gerçekleştirilen geri dönüş testlerine yönelik kayıtlar oluşturulmalıdır.
f) Yedekleme planları yazılı hale getirilmelidir.
g) Veri tabanı erişim politikaları “Kimlik Doğrulama ve Yetkilendirme” politikaları çerçevesinde oluşturulmalıdır.
ğ) Bilgi saklama medyaları kontrolsüz olarak Bakanlık dışına çıkartılmamalıdır.
h) İşletme sırasında ortaya çıkan beklenmedik durum ve teknik problemlerde destek için temas edilecek kişiler belirlenmelidir.
ı) Veri tabanı sunucusuna sadece güvenli erişim protokolleri ile erişim sağlanmalıdır.
i) Veri tabanı sunucularına erişim şifreleri kapalı bir zarfta imzalı olarak Genel Müdürlük kasasında saklanmalı ve gereksiz yere açılmamalıdır.
j) Veri tabanı sunucusuna ancak zorunlu hallerde ayrıcalıklı erişim (“root” “admin” vb.) yetkisi ile bağlanılmalıdır. Ayrıcalıklı erişim yetkili kullanıcılar kişilerin kendi adına özel oluşturulmalı ve ortak kullanılmamalıdır.
k) Veri tabanına doğrudan bağlanacak kişilerin kendi adına kullanıcı adı verilmeli ve yetkilendirme yapılmalıdır.
l) Veri tabanı sunucularına giden veri trafiği mümkünse şifrelenmelidir.
m) Veri tabanları bilinen en kararlı versiyonu ile kullanılmalıdır. Güvenlik yamalan yayımlandıktan sonra mümkün olan en kısa sürede ilgili sistemlere yüklenmelidir.
n) Veri tabanlarında varsayılan kullanıcı hesapları, parolalar ve varsayılan güvensiz yapılandırmalar kullanılmamalıdır.
Madde 24 – Değişim Yönetim Politikası
(1) Değişim Yönetim Politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bilgi sistemlerinde değişiklik yapmaya yetkili personel ve yetki seviyeleri yazılı hale getirilmelidir.
b) Yazılım ve donanım envanteri oluşturularak, yazılım sürümleri kontrol edilmelidir.
c) İş kritik bir sistemde değişiklik yapmadan önce, bu değişiklikten etkilenecek sistem ve uygulamalar ilgili birim(ler) tarafından belirlenmeli ve yazılı hale getirilmelidir.
ç) Yapılacak değişiklikler, öncesinde mümkünse bir test ortamında denenmelidir.
d) Tüm sistemlere yönelik yapılandırma dokümantasyonu oluşturulmalı ve güncel tutulmalıdır.
e) Planlanan değişiklikler yapılmadan önce yaşanabilecek sorunlar ve geri dönüş planlarına yönelik kapsamlı bir çalışma hazırlanmalı, geri dönüş planları test edilmeli ve ilgili yöneticiler tarafından onaylanması sağlanmalıdır.
f) Sistemlerde oluşacak problemlere yönelik bakım, onarım, yama, güncelleme ve değişiklikler ile ilgili çalışmalardan önce varlık sahibine ve proje paydaşlarına bilgi verilmelidir. Sonrasında ilgili uygulama kontrolleri gerçekleştirilmelidir.
Madde 25 – Bilgi Sistemleri Yedekleme Politikası
(1) Bilgi Sistemleri Yedekleme Politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bilgi sistemlerinde oluşabilecek hatalar karşısında; sistemlerin kesinti sürelerini ve olası bilgi kayıplarını en az düzeye indirmek için, sistemler üzerindeki konfigürasyon, sistem bilgileri ve kurumsal veriler düzenli olarak yedeklenmelidir.
b) Veri yedekleme sıklığı, kapsamı, gün içinde ne zaman yapılacağı ne koşullarda ve hangi aşamalarla yedeklerin yükleneceği ve yükleme sırasında sorunlar çıkarsa nasıl geri dönüleceğinin kritiklik derecesine göre belirlenmesi ve yazılı hale getirilmesi veri sorumlularının sorumluluğundadır.
c) Yedek medyaları mümkün olduğunca verilerin oluştuğu fiziksel ortamlardan farklı yerlerde veya binalarda güvenli bir şekilde saklanmalıdır.
ç) Yedek ünitelerin saklanacağı ortamların fiziksel uygunluğu ve güvenliği sağlanmalıdır.
d) Son kullanıcılar kendi bilgisayarlarındaki verilerin yedeklenmesinden kendileri sorumludurlar.
Madde 26 – Bakım Politikası
(1) Bakım Politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık kritik sistemlerinin tamamı (donanım, uygulama yazılımları, paket yazılımlar, işletim sistemleri) periyodik bakım güvencesine alınmalıdır. Bunun için gerekli bütçe ayrılmalıdır.
b) Üreticilerden sistemler ile ilgili bakım prosedürleri sağlanmalıdır.
c) Firma teknik destek elemanlarının bakım yaparken bu yönergeye uygun davranmaları sağlanmalı ve kontrol edilmelidir.
ç) Sistem üzerinde yapılacak değişiklikler ile ilgili olarak “Değişim Yönetimi Politikası" ve ilişkili standartlar uygulanmalıdır.
d) Bakım yapıldıktan sonra tüm sistem dokümantasyonu güncellenmelidir.
e) Sistem bakımlarından sonra bir güvenlik açığı yaratıldığından şüphelenilmesi durumunda, bu yönerge uyarınca hareket edilmelidir. Güvenlik açıkları Bakanlık Siber Olaylara Müdahale Ekibine ([email protected] adresine) bildirilmelidir.
f) Bakanlık içinde firmalar tarafından bakımı ve onarımı yapılan sistemlerde, bakım işlemi yetkili bir çalışanın gözetiminde yapılmalı ve sistemden bilgi alınmasına engel olunmalıdır.
g) Depolama ortamının (örn. sabit disk) bakım, onarım gibi amaçlarla Bakanlık dışına çıkarıldığı durumlar kayıt altına alınmalı ve firma yetkilisi tarafından imzalanmalıdır. Gerekli durumlarda firma ile gizlilik sözleşmesi imzalanmalıdır.
Madde 27 – Yazılım Geliştirme Politikası
(1) Yazılım Geliştirme Politikası ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmiştir.
a) Yazılım Sunucuları ve Veri Tabanlarının test ve canlı ortamları ayrılmalıdır.
b) Genel Müdürlük bilgisi dışında yazılım geliştirme faaliyetleri yürütülmemelidir. Talebe istinaden Genel Müdürlüğün uygun görmesi durumunda Genel Müdürlük tarafından belirlenecek teknoloji ve esaslar kullanılarak yazılım geliştirilebilecektir.
c) İş sürekliliğini sağlamak adına uygulamaların hata kayıtları ve çözümleri kayıt altına alınır.
ç) Uygulama yazılımlarında kullanıcıya dönen hata sayfalarında, kullanıcıya sistem hakkında bilgi verilmemesi ve hata kontrolü yapılması (versiyon bilgisi gibi) için tedbir alınır.
d) Uygulama yazılımlarında kullanıcı hesap hareketlerinin iz kayıtları tutulur. İz kayıtları yetkisiz kişiler tarafından değiştirilmeye karşı korunur.
e) Uygulama yazılımlarına Kullanıcı Girişleri LDAP ile sağlanır, LDAP kullanıcıları dışındaki kullanıcı girişi varsa kullanıcı parolasını parola politikasına göre oluşturması yönünde zorlayıcı şekilde tasarlanır.
f) Uygulama yazılımları LDAP kullanıcıları dışındaki kullanıcılar için kullanıcıya parola kurtarma seçeneği ile kullanıcının yeniden parola oluşturmasına olanak sağlayacak şekilde tasarlanır. Kurtarma parolası kullanıcı tarafından sisteme tanımlanmış olan kurumsal e-Posta adresine veya cep telefonuna gönderilecek parolayı sıfırlama gibi bir fonksiyon sunulur.
g) Kullanıcılara tanımlanan geçici parola, “Parola Politikasına” göre ve sınırlı geçerlilik süresine göre verilir.
ğ) Kurumda kullanılan uygulamalarda tanımlı süre boyunca aktif olmayan oturumlar otomatik olarak kapatılır ve yazılım projeleri türüne göre oturum süreleri belirlenir.
h) Uygulama yazılımları kullanıcıya az bilgi ile geri bildirim yapacak şekilde tasarlanır. Kullanıcıya dönen hata sayfalarında “kullanıcı adı yanlış” gibi hatanın nerden kaynaklı olduğunu söyleyen bilgiler değil de “kullanıcı adı veya parola yanlış” gibi hata kaynağını göstermeyen bilgiler verilir.
ı) Uygulama yazılımları başka kaynaklara bağlanırken (veri tabanı vb.) erişim için kullandığı parolalar şifrelenmiş (encrypted) bir halde saklanır. Parolaların şifrelerini çözmek için gereken anahtarlar, yetkisiz erişimden korunur. Parolalar hiçbir durumda uygulamanın kaynak kodu içinde saklanmaz. Son kullanıcıların ya da istemci durumundaki uygulama servislerini kullanan diğer sistemlerin kimliklerini doğrulamak için kullandığı parolalar kriptografik özet halinde (hash) saklanır.
i) Uygulamada (veya kullanıcı yönetimi yapılan merkezi uygulamada), kullanıcıların yetkilerinin sistem yöneticisi ya da yetkilendirilmiş kişiler tarafından ayarlanabildiği kimlik yönetimi ekranı bulunur. Kimlik yönetim ekranlarında, belirlenen kullanıcılar ve yetkiler dışında yetkilendirme bulunmaz.
j) Güvenlik fonksiyonları ile alakalı görüntüleme ve yapılandırma sayfalarına sadece güvenlikten sorumlu ve yetkilendirilmiş hesaplar tarafından erişim yapılır. Kullanıcılara, sadece yetkisi ve izni olan servisleri ve verileri gösterecek şekilde ayarlama yapılır.
k) Uygulama yazılımlarında roller oluşturularak erişim kontrol (yetkilendirme) matrisi oluşturulur. Rol tabanlı yetkilendirmeler yapılmalıdır.
l) Dış kurumlara ait web servislere Genel Müdürlük bünyesinde geliştirilmiş olan “Dış Kurum Web Servisleri” uygulaması üzerinden erişim sağlanmalıdır.
m) Program kaynak kütüphaneleri işletimdeki sistemler dışında ayrıca farklı bir yerde saklanır.
n) Kaynak kodlara erişim yapan hesaplar yazılı olarak tanımlanır ve bu hesapların hareketleri izlenir. Program kaynak kütüphanelerine erişim yapan kullanıcıların tüm erişimlerinin iz kayıtları tutulur.
o) Yazılım paketlerinde yapılacak değişiklik öncesi test hazırlık sürecinde roller ve sorumluluklar belirlenir. Değişiklik talepleri alındıktan sonra onay merciinden geçirilir. Orijinal yazılımda değişiklik gerekli ise yazılımın orijinal hali saklanır. Versiyon değişiklikleri (minor ve major değişiklik gibi) kayıt altına alınır.
ö) Yazılım projelerinde yapılan değişiklikler öncelikle test ortamında kontrol edilir, gerekli test aşamaları tamamlandıktan sonra yapılan düzenlemeler canlı ortama aktarılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Çeşitli ve Son Hükümler
Madde 28 – Üçüncü Tarafların Yönetimi
(1) Bakanlık çalışanı olmayıp bilgi sistemleri kaynaklarına erişim sağlayan her türlü kişi üçüncü taraf olarak kabul edilir. Üçüncü taraf tanımına uyan her türlü kişi ya da kurumla yapılacak geçici ya da sürekli çalışma sözleşmelerin imzalanması güncel olarak takip edilir. Sözleşme imzalanmadan önce kararlaştırılmış ve onaylanmış güvenlik anlaşmaları hazırlanıp kuramlarla kurumsal, şahıslar ile bireysel gizlilik sözleşmeleri yapılır. Üçüncü taraf çalışanları Bakanlık politikalarına uymak zorundadır.
Madde 29 – Yaptırım
(1) Bu yönergeye uyulmadığının tespit edilmesi halinde, bu ihlalden sorumlu olan personel ya da 3. taraf için geçerli olan usul, esas ve sözleşmelerde geçen ilgili maddelerinde belirlenen yaptırımlar uygulanır. Cezai yaptırımlarda öncelik hukuki, yasal, düzenleyici ya da sözleşmeye tabi yükümlülüklere aittir.
Madde 30 – Yönetimin Taahhüdü
(1) Bakanlık, belirlediği hedef ve politikalarını gerçekleştirmek için Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemini TS ISO/IEC 27001 standardına uyumlu hale getirecek şekilde kurar ve yürütür.
(2) Bakanlık Üst Yönetimi, tanımlanmış, yürürlüğe konmuş ve uygulanmakta olan Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemine uyacağını ve sistemin verimli şekilde çalışması için gerekli olan kaynakları tahsis edeceğini, etkinliğini, sürekli iyileştireceğini ve bunun tüm çalışanlar tarafından anlaşılmasını sağlayacağını taahhüt eder.
(3) Bakanlık Üst Yönetimi, bilgi güvenliği kapsamında yapılan çalışmalar için gerekli bütçeyi temin eder.
Madde 31 – Sorumluluk
(1) Bakanlık personeli “Bilgi Güvenliği Politikalarını” bilmek ve uygulamak ile yükümlüdür. Aksi belirtilmedikçe üçüncü taraflar da bu politikaya uymakla yükümlüdür.
Madde 32 – Yürürlükten Kaldırılan Yönerge
(1) 09/1/2020 tarihli Bakan Onayı ile yürürlüğe konulan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bilgi Güvenliği Politikaları Yönergesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 33 – Yürürlük
(1) Bu Yönerge Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının onayı ile yürürlüğe girer.
Madde 34 – Yürütme
(1) Bu Yönerge hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.