KolayuyumGiriş yap

52894 Meteoroloji Genel Müdürlüğü Risk Yönetimi Yönergesi (mülga)

Yönerge

Tür
Yönerge
Tarih
08.07.2020
Yürürlük
08.07.2020
Son değişiklik
24.05.2022
Durum
Yürürlükten kalktı (24.05.2022)
Seri
Yürürlükten Kalkan Yönergeler

BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, İlkeler

Madde 1 – Amaç

(1) Bu Yönergenin amacı, Genel Müdürlük faaliyetleri esnasında oluşabilecek risklerin yönetilmesi için uygulanacak prensip, politika ve programlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

(1) Bu Yönerge, Genel Müdürlük faaliyetleri kapsamında gerçekleşebilecek risklere ilişkin yetki ve sorumlulukların belirlenmesi, risklerin tespit edilmesi, değerlendirilmesi, yönetilmesi ile izleme ve raporlanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.

Madde 3 – Dayanak

(1) Bu Yönerge, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55, 56, 57, 60, 63 ve 64 üncü maddeleri ile 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4 – Tanımlar

(1) Bu Yönergede geçen;

a) Artık risk: Risk yönetim sürecinde olumsuz bir olayın etkilerini ve gerçekleşme ihtimalini azaltmak amacıyla, riski gidermeye yönelik alınan tedbir, kontrol veya iyileştirme faaliyetlerine rağmen arta kalan riski,

b) Bakanlık: Meteoroloji Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlığı,

c) Birim: Genel Müdürlük merkez birimleri ile taşra teşkilatını,

ç) Birim Risk Koordinatörü: Genel Müdürlük merkez teşkilatında harcama yetkilisini, bölge müdürlüklerinde Bölge Müdürü veya görevlendirdiği yardımcısını,

d) Birim Risk Yönetim Ekibi: Birim Risk Koordinatörü tarafından oluşturulan en az 3 kişilik ekibi,

e) Birim Risk Yönetim Eylem Planı: Birim Risk Yönetim Ekibi ve birim çalışanları ile birlikte hazırlanan, birim risk yönetimi hakkında bilgileri içeren risk strateji planını,

f) Çalışanlar: Meteoroloji Genel Müdürlüğü çalışanlarını,

g) Fayda: Riske uygulanacak iyileştirmeler sonucunda bertaraf edilecek hasar, elde edilecek fırsatlar, kazanılacak zaman veya maddi ve ayni kaynakları,

ğ) Genel Müdür: Meteoroloji Genel Müdürünü,

h) Genel Müdürlük: Meteoroloji Genel Müdürlüğünü,

ı) Genel Müdürlük Risk Koordinatörü: Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının bağlı olduğu Genel Müdür Yardımcısını,

i) Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planı: Birim risk yönetim eylem planlarının değerlendirilmesi ile İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından hazırlanan, Genel Müdürlük risk yönetimi hakkında bilgileri içeren risk strateji planını,

j) İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu: Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının bağlı olduğu Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, Strateji Geliştirme Daire Başkanı ve diğer Daire Başkanları, Teftiş Kurulu Başkanı, danışma görevi ile İç Denetim Birimi Başkanı ve Döner Sermaye İşletmesi Müdüründen oluşan Kurulu,

k) İş süreci: Belirli bir dizi girdiyi, belirli faydalı çıktılara dönüştüren, tanımlanabilen, sınırlandırılabilen, tekrarlanabilen, ölçülebilen, sorumlusu olan, birbiriyle ilişkili faaliyetler zincirini,

l) İş akış şeması: Süreçleri oluşturan faaliyetlerin sırasının ve faaliyetler arası ilişkilerin görsel olarak ifade edilmesini,

m) Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı: İç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek için yerine getirilmesi gereken eylem, standart ve yöntemleri,

n) Maliyet: Riske karşı uygulanacak iyileştirme stratejilerini gerçekleştirmek için yapılacak harcamaları,

o) Risk: Genel Müdürlüğün kuruluş amaçları ile stratejik amaç ve hedeflerine ulaşmasına ve görevlerinin ifasına engel olabilecek veya beklenmeyen zararlara yol açabilecek durum ya da olayları,

ö) Risk analizi: Risklerin sebeplerinin, olumsuz etkilerinin ve bu etkilerin ortaya çıkma ihtimallerinin belirlenmesini,

p) Risk iştahı seviyesi: Genel Müdürlüğün veya birimin belirli bir fayda veya getiri karşılığında üstlenmeyi göze aldığı risk düzeyini,

r) Risk yönetim süreci: Genel Müdürlüğün faaliyetlerini gerçekleştirebilmesi için makul bir güvence sağlamak üzere, risk olarak tanımlanabilecek muhtemel olay veya durumların önceden belirlenmesi, değerlendirilmesi ve kontrol edilmesi sürecini,

s) Tehdit: Genel Müdürlüğü, muhtemel risklerle karşı karşıya getirebilecek eylem ya da olayları,

ş) Üst Yönetici: Genel Müdürü, ifade eder.

Madde 5 – İlkeler

(1) Genel Müdürlük risk yönetimine ilişkin ilkeler şunlardır:

a) Riskler, gerçekleşme ihtimali ve gerçekleşmesi halinde ortaya çıkacak sonuçların etkileri göz önünde bulundurularak ölçülür.

b) Risk yönetim süreci, faaliyetlerin niteliğine uygun tasarlanır ve uygulanır.

c) Risk yönetimi hesap verilebilir, şeffaf ve güvenilir olmalıdır. ç) Risk yönetim süreci çalışanlarla birlikte tasarlanır.

d) Risklerin gerçekleşme ihtimali ve muhtemel etkileri yılda en az bir kez analiz edilip değerlendirilerek alınacak tedbirler belirlenir.

e) Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planı, stratejik amaç ve hedeflere ulaşmak için yöneticilere makul derecede güvence sağlayacak şekilde tasarlanır.

f) Stratejik Plan çalışmaları dahilinde tespit edilen riskler, Stratejik Plana eklenir ve risk yönetimi sürecinde değerlendirilir.

İKİNCİ BÖLÜM — Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Madde 6 – Çalışanların görev ve sorumlulukları

(1) Çalışanlar;

a) Görev alanı çerçevesinde risklerin tespit edilmesi, değerlendirilmesi, cevap verilmesi, gözden geçirilmesi ve iletilmesini sağlamakla,

b) Görev alanındaki riskleri, idare tarafından belirlenen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yönetmekle,

c) Görev alanındaki risklerin iyi yönetilip yönetilmediği konusunda Birim risk koordinatörüne gerekli kanıtları sağlamaktan,

sorumludur.

Madde 7 – Birim Risk Yönetim Ekibinin görev ve sorumlulukları

(1) Birim Risk Yönetim Ekibi;

a) Birim personeline Risk Tespit Formunu (Ek-1) doldurtmakla,

b) Risk Tespit Formunda (Ek-1) tespit edilen risklere göre Risk Seviyesi Belirleme Formundaki (Ek-2) etki ve ihtimal puanlamalarını ve aritmetik hesaplamaları yapmakla,

c) Risk Seviyesi Belirleme Formu (Ek-2) ile risk seviyesi belirlenen riskler için Risk Kayıt Formunu (Ek-3) düzenlemek ve risk iştahı seviyesinin üstünde kalan riskler için Birim Risk Yönetim Eylem Planını (Ek-4) hazırlamakla,

ç) Risk Kayıt Formu (Ek-3) ve Birim Risk Yönetim Eylem Planını (Ek-4) her yıl 15 Ağustos tarihine kadar Birim Risk Koordinatörünün onayını alarak Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına göndermekle,

d) Birimin karşı karşıya olduğu risklerin etkili bir şekilde yönetilip yönetilmediğini takip etmekle,

e) Risklerin önlenmesi veya gerçekleşmesi halinde olumsuz sonuçların bertaraf edilmesi için fayda-maliyet analizlerini yapmakla,

f) Birim düzeyinde risklerin tespit edilmesi, değerlendirilmesi, cevap verilmesi, gözden geçirilmesi ve raporlanması, yeni faaliyetlerle ilgili risklerin belirlenmesi, risk puanı güncellemelerinin ve mevcut kontrollerin etkinliğinin raporlamakla,

g) Risk yönetim sisteminin sürekli iyileştirilmesini ve geliştirilmesini sağlamakla, yükümlüdür.

Madde 8 – Birim Risk Koordinatörünün görevleri

(1) Birim Risk Koordinatörü;

a) Birim Risk Yönetim Ekibi üyelerini görevlendirmek, isim ve iletişim bilgilerini Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına bildirilmesini sağlamakla,

b) Birimin amaç, hedef, faaliyet ve projelerini etkileyebilecek risklere yönelik Birim Risk Yönetim Eylem Planının hazırlanmasını sağlamak ve her yıl birim risklerini izlemekle,

c) Birim Risk Yönetim Ekibi tarafından her yıl 15 Ağustos tarihine kadar hazırlanan, Risk Kayıt Formu (Ek-3) ve Birim Risk Yönetim Eylem Planına (Ek-4) onay vermekle,

ç) Hazırlanan Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planı (Ek-5) uyarınca çalışanların üzerine düşen görevler konusunda bilgilendirilmelerini sağlamakla,

d) Risk yönetim eylem planlarının uygulanmasını ve kontrolünü sağlamakla,

e) Gerekli olduğu durumlarda Birim Risk Yönetim Ekibini toplantıya çağırmak ve toplantıya başkanlık etmekle,

f) Birimin karşılaşabileceği riskler ile ilgili gerek gördüğü her türlü eylem kararını almak ve uygulamakla,

g) Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planında yer alan ve birimin sorumluluğunda olan riskleri Birim Risk Yönetim Eylem Planlarına ekleyerek yönetmekle,

yükümlüdür.

Madde 9 – Genel Müdürlük Risk Koordinatörü ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme kurulunun görev ve sorumlulukları

(1) Genel Müdürlük Risk Koordinatörü başkanlığındaki İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu;

a) Her yıl Eylül ayı içerisinde toplanarak, Genel Müdürlük Makamına raporlanmak üzere Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planını (Ek-5) hazırlamakla,

b) Genel Müdürlük Makamına raporlanmak üzere Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı izleme sonuçlarını değerlendirmekle,

c) Risk yönetim sisteminin Stratejik Plan ve Performans Programı doğrultusunda sürekli geliştirilmesi, iyileştirilmesi ve kontrolünü sağlamakla,

ç) Risklerin önlenmesi için yapılan fayda-maliyet analizlerini gözetmekle,

d) Genel Müdürlüğün karşı karşıya olduğu risklerin etkili bir şekilde yönetilip yönetilmediğini takip etmekle,

e) Genel Müdürlüğün karşılaşabileceği riskler ile ilgili gerek gördüğü her türlü eylem kararını almak, uygulamaları koordine etmekle,

f) Genel Müdürlük birimleri için risk seviyelerini görüşerek belirlemek, gerekli gördüğü hallerde güncellemekle,

g) Risklerin yönetilmesi konusunda stratejinin belirlendiği Risk Strateji Belgesini hazırlamakla,

ğ) Diğer idarelerle ortak yönetilmesi gereken riskleri belirlemekle, Genel Müdürlük Risk Koordinatörü ise diğer idarelerin idare risk koordinatörleri ile ortak risk alanlarına ilişkin konuların görüşülmesi ve bunların Genel Müdürlük içerisinde koordinasyonunu sağlamakla,

yükümlüdür.

Madde 10 – Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının görev ve yetkileri

(1) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı;

a) Risk yönetimi konusunda Genel Müdürlük birimlerinin bilgi ve kabiliyetlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmakla,

b) İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından hazırlanan veya revize edilen Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planını (Ek-5), onaylanmak üzere her yıl Eylül ayı içerisinde Genel Müdürlük Makamına sunmakla,

c) Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planı (Ek-5) ve Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının hazırlanmasına, uygulanmasına ve izlenmesine yönelik iş ve işlemlerde sekretarya ve koordinasyon görevini yürütmekle,

yükümlüdür.

Madde 11 – İç Denetim Birim Başkanlığının görev ve yetkileri

(1) İç Denetim Birimi Başkanlığı;

a) Risk yönetimi konusunda Genel Müdürlük birimlerinin bilgi ve kabiliyetlerinin geliştirilmesine yönelik danışmanlık ve rehberlik yapmakla,

b) Risk yönetimi ve iş süreçlerini değerlendirmek, denetlemek, raporlamak ve Üst Yöneticiye danışmanlık yapmakla,

yükümlüdür.

Madde 12 – Üst Yöneticinin görev ve yetkileri

(1) Üst Yöneticinin görev ve yetkileri şunlardır;

a) Risk Strateji Belgesini onaylamak ve tüm çalışanlara yazılı olarak duyurulmasını sağlamak,

b) Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planını onaylamak,

c) Gerekli gördüğü hallerde İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna başkanlık yapmak,

ç) Diğer idarelerle ortak yönetilmesi gereken riskler konusunda Genel Müdürlük Risk Koordinatörüne gerekli desteği sağlamak,

d) Gerektiğinde Genel Müdürlük Risk Yönetim Ekibini toplantıya çağırmak.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Risk Yönetiminin Hedefleri, Risk Türleri ve Risk Hiyerarşisi

Madde 13 – Risk yönetiminin hedefleri

(1) Risk yönetimi;

a) Olumsuz durumlarla karşılaşma ihtimalinin en aza indirilmesini ve risklere karşı hazırlıklı olunmasını,

b) Stratejilerin daha sağlıklı belirlenmesini,

c) Genel Müdürlük çalışanlarının risk yönetimi konusunda bilgilerinin arttırılmasını, ç) Güçlü ve zayıf yönler ile fırsat ve tehditlerin belirlenmesini,

d) Bir olay meydana geldikten sonra olayın olumsuzluklarını giderici önlemler alan yönetim şekli yerine olay meydana gelmeden, olayın oluşmasını engelleyici önlemler alan yönetim şeklinin sağlanabilmesini,

e) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli tahsis ve kullanımının teminini,

f) Risklerin yönetilmesi ve zararlarının azaltılmasını,

g) Alınacak önlemler için eylem planlarının oluşturulmasını,

ğ) Gerçekleştirilen faaliyetlerin mevzuata uygunluğunun sağlanmasını,

h) Stratejik amaç ve hedeflerin gerçekleştirilmesine yönelik görev ve sorumlulukların yerine getirilmesini,

ı) Performansın risk odaklı takip edilmesi ve hesap verilebilirliğin sağlanmasını,

i) Genel Müdürlük varlığının ve faaliyetlerinin kesintisiz devam etmesini,

j) Genel Müdürlüğün hizmet sunumunda halkın ve çalışanların memnuniyetinin arttırılmasını, hedefler.

Madde 14 – Risk türleri

(1) Riskler, iç riskler ve dış riskler olmak üzere iki başlıkta değerlendirilir;

a) İç riskler: Genel Müdürlüğün faaliyet, proje ve işlemlerinde ortaya çıkan ve hedeflere ulaşılmasını engelleme ihtimali olan risklerdir.

b) Dış riskler: Genel Müdürlük faaliyet, proje ve işlemlerinden bağımsız olarak ortaya çıkan ancak Genel Müdürlüğü etkileme ihtimali olan risklerdir.

Madde 15 – Risk hiyerarşisi

(1) Riskler iki düzeyde belirlenir;

a) İdare Düzeyi Riskler (Stratejik Düzey): Tüm idareyi kapsar, stratejik hedefler ile orta ve uzun döneme yöneliktir. Üst düzey politika belgeleriyle ilişkilidir. Stratejik düzeyde iyi yönetilmeyen risklerin birim risklerini de etkileme potansiyeli yüksektir. Stratejik düzeyde yönetilmesi gereken risklerin sahibi üst yöneticidir.

b) Birim Düzeyi Riskler (Operasyonel Düzey): Strateji ve politikaların uygulama düzeyine yöneliktir. Bu düzeyde yer alan riskler, stratejik risklere göre daha kısa dönemde etkilidir. İdarenin stratejik hedeflerine ulaşabilmesi için birimin kendi fonksiyonlarına yönelik hedeflerini belirlemiş olması ve bu hedeflere ilişkin riskleri yönetmesi gerekir. İdare düzeyi risklerden etkilenir. Birim düzeyinde yönetilmesi gereken risklerin sahibi birim risk koordinatörüdür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Risk Yönetim Süreci

Madde 16 – Risk yönetim süreci

(1) Risk yönetim süreci; Genel Müdürlüğün hedeflerini gerçekleştirebilmesi için makul güvence sağlamak üzere, olası olay veya durumların önceden belirlenmesi, değerlendirilmesi, kontrol edilmesi, izlenmesi, gözden geçirilmesinden oluşan bir süreçtir.

(2) Risk yönetimi sürecinin temel unsurları;

a) Risklerin belirlenmesini,

b) Risklerin analiz edilmesi ve ölçülmesini,

c) Risklerin önceliklendirilmesini,

ç) Riskler karşısında uygulanacak kontrol ve iyileştirme faaliyetlerinin belirlenmesini,

d) Risk yönetim sürecinin sürekli izlenmesini ve gözden geçirilmesini,

e) Bilgi ve iletişimin sağlanmasını, kapsar.

(3) Risk yönetimi süreç adımları Tablo-1’de gösterilmiştir.

Madde 17 – Risklerin tanımlanması

(1) Riskler tanımlanırken;

a) Stratejik amaç ve hedeflerin gerçekleşmesini engelleyen durumlar,

b) Genel Müdürlük faaliyetlerinin başarısızlıkla sonuçlanmasına sebep olabilecek iş ve işlemler,

c) İdarenin faaliyetlerini gerçekleştirmedeki zayıf yönleri,

ç) Korunmada öncelikli varlıklar,

d) Yolsuzluğa veya usulsüzlüğe meydan verebilecek faaliyetler,

e) Yüksek harcama yapılan faaliyetler,

f) Takdire dayanan kritik kararlar ve görevler,

g) Karmaşık olan faaliyetler ve süreçler,

ğ) Cezai yaptırımları bulunan faaliyetler,

h) Genel Müdürlüğün faaliyet alanında yer alan ve ileri derecede teknik uzmanlık gerektiren işler,

ı) Genel Müdürlüğe ait gizli bilgilere erişim sağlanan görevler,

i) Yeni birim veya görevlerin ortaya çıkması,

j) Kurumsal boyutta yeniden yapılanma,

k) İşgücü kaybına, can kayıplarına, meslek hastalığına sebep olabilecek faaliyetler,

l) Oluşturulan iş akış şemalarında tanımlı faaliyetler,

m) Hizmet kalitesini düşürebilecek olaylar,

n) Halkın kuruma olan güvenini sarsabilecek olaylar,

o) Kaynak kaybına sebep olabilecek olaylar,

ö) Faaliyetlerin mevzuata aykırı yürütülmesine sebep olabilecek olaylar,

p) Kayıtlara ve deneyimlere bağlı çıkarımlar dikkate alınır ve Ek-6’da bulunan risk belirlempe) soru örneklerine benzer sorular sorularak tanımlama yapılır.

(2) Risklerin tanımlanmasında mevcut durum analizlerinden de faydalanılır.

Madde 18 – Etki-ihtimal analizi ve risk seviyesinin belirlenmesi

(1) Olayların ortaya çıkması halinde doğuracağı hasarın büyüklüğüne etki; olayların ve sonuçlarının ortaya çıkma olasılıklarına ise ihtimal denir. Etki ve ihtimalin tahmin edilmesinde mevcut kayıtlar, uygulamalar ve tecrübeler, uzman görüşleri, araştırmalar, istatistiksel analiz ve hesaplamalar kullanılır.

(2) Etki ve ihtimal seviyeleri: Tablo-2’ye göre etki ve ihtimal değerlendirmesi yapılarak belirlenir. Risk Tespit Formunda (Ek-1) riskler tespit edilir. Belirlenen etki ve ihtimal puanları kaydedilir.

(3) Risk seviyesi: Etki ve ihtimal değerlerinin çarpımı ile Tablo-3’de yer alan risk seviyesi belirlenir. Risk seviyesi puan aralıkları;

a) Çok düşük risk : 1 ile 4 (hariç) arası,

b) Düşük risk : 4 ile 8 (hariç) arası,

c) Orta risk : 8 ile 12 (hariç) arası,

ç) Yüksek risk : 12 ile 20 (hariç) arası,

d) Çok yüksek risk : 20 ve 25 arası,

olarak belirlenmiştir.

Madde 19 – Risk analizi ve risklerin önceliklendirilmesi

(1) Risk Seviyesi Belirleme Formu (Ek-2) ile etki-ihtimal analizi yapılan riskler Risk Kayıt Formuna (Ek-3) kaydedilir.

(2) Birimin üstlenmeyi göze aldığı risk iştahı seviyesinden düşük olan riskler kapsam dışı bırakılarak, Birim Risk Yönetim Eylem Planı (Ek-4) hazırlanır.

(3) Birimin risk iştahı seviyesinin altında kalan ve üzerinde olan bütün risklerinin yer aldığı Risk Kayıt Formu (Ek-3), her yıl izlenmeye devam edilir. İzleme sonucunda risklerin azaltılması için var olan uygulamaların ve kontrollerin, ihtiyaçların karşılanmasında yeterli olup olmadıkları belirlenir ve gerekli düzenlemeler yapılır.

(4) Çok yüksek risk seviyesine sahip eylem ve faaliyetlere başlanırken, riskler ve eylemler konusunda üst yöneticiye yazılı bilgi vererek işe başlanılması gerekmektedir.

Madde 20 – Risk yönetimi sırasında riskler karşısında alınacak kararlar

(1) Fayda-maliyet analizi; parasal olarak ölçülebilen faydanın, maliyete bölümüdür.

(2) Yapılan fayda-maliyet analizinin sonucu 1’den küçük ise iyileştirme stratejisi uygulanmaz, alternatif stratejiler üretilir.

(3) Fayda-maliyet analizi sonucunda riskler karşısında alınacak kararlara göre aşağıda belirtilen yöntemlere uygun iyileştirme stratejileri Risk Kayıt Formuna (Ek-3) işlenir.

a) Riskin etki ve ihtimalinin azaltılması: Potansiyel kayıpların azaltılması için gerekli kontrollerin belirlenmesi ve uygulanması ile faaliyetlerin olumsuz etki ve ihtimalinin büyüklüğü azaltılır.

b) Riskten kaçınma: Riskin ortaya çıkmasına veya artmasına sebep olan faaliyetlere başlanılmaması veya son verilmesidir. Genel Müdürlük tarafından alınması gereken risk, yönetilemeyecek kadar fazlaysa bu faaliyetten kaçınılır.

c) Riskin devredilmesi veya paylaşılması: Riskin bir parçası veya tümünün diğer taraf veya taraflarca üstlenilmesidir. Ancak risk devredilse bile Genel Müdürlük birimleri, riski izlemekle sorumludur.

1) Sigorta yöntemi kullanılarak,

2) Faaliyetin bir kısmının veya tamamının uzmanlığı olan başka bir idareye veya birime devredilmesi ile,

3) Genel Müdürlük tarafından yönetilmesi kaydıyla ihale yöntemi veya başka bir yöntemle faaliyetin üçüncü şahıslara devredilmesi ile,

riskin devredilmesi veya paylaşılması sağlanabilir.

ç) Riskin kabul edilmesi: Risk iştahı seviyesinin altında kalan durumlarda uygulanacak yöntemdir.

“Ancak kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli kullanılması göz önünde bulundurularak etki-ihtimal analizi ve fayda-maliyet analizi sonucu;

1) Riskin kontrol edilemeyeceği ve kabul edilmek zorunda kalındığı durumlarda,

2) Faaliyetin sonlandırılmasının mümkün olmadığı durumlarda,

3) Faaliyet sonlandırılsa bile riskin ortadan kalkmadığı durumlarda,

4) Faaliyet esnasında ortaya çıkan ve bertarafı mümkün olmayan riskler ile karşılaşılması durumunda,

5) Bazı fırsatlardan yararlanmak istenildiği durumlarda,

6) Risk almanın başarı için gerekli olduğu durumlarda, riskin kabul edilmesi yöntemi uygulanır.

Madde 21 – Risk etki ve ihtimalinin azaltılması için kontrol faaliyetleri

(1) Kontrol faaliyetleri, gerçekleşmesi halinde Genel Müdürlüğün amaçlarına ulaşmasını olumsuz etkileyebilecek riskleri bertaraf edebilmek veya kabul edilebilir düzeyde tutmak için belirlenen ve uygulamaya konulan politika ve prosedürlerdir.

(2) Kontrol faaliyetleri şunlardan oluşur;

a) Yönlendirici kontroller: Belirli bir sonuca ulaşmayı sağlamak için yapılan bilgilendirme, koruma, davranış şekli belirleme gibi dolaylı faaliyetlerle riskleri kontrol etme biçimidir.

b) Önleyici kontroller: Risklerin, Genel Müdürlük için oluşturacağı tehditleri sınırlamak ve istenmeyen sonuçların ortaya çıkmasını en aza indirmek amacıyla faaliyet gerçekleşmeden önce yapılması gereken kontrollerdir.

c) Düzeltici kontroller: Risklerle birlikte ortaya çıkan tehditlerden kaynaklanan istenmeyen sonuçların etkisini azaltmaya yönelik kontrollerdir.

ç) Tespit edici kontroller: Bu kontroller engellenememiş hataları ortaya çıkartmak veya riskler gerçekleştikten sonra meydana gelen zararın ve riski ortaya çıkaran sebebin tespiti maksadıyla yapılan kontrollerdir.

Madde 22 – Risklere uygun iyileştirmelerin belirlenmesi ve uygulanması

(1) Risklere uygun kontrol ve iyileştirme yöntemleri belirlenirken aşağıdaki hususlara dikkat edilir;

a) Kontrol faaliyetleri, risklerle uyumlu ve orantılı bir şekilde seçilir.

b) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından fayda-maliyet analizi yapılarak risklere uygun kontrol faaliyetleri ve iyileştirmeler geliştirilir.

c) Risk yönetim sürecinde alternatifler belirlenir. Bu alternatiflerden en uygun olanına karar verilir, uygun planlar hazırlanır, uygulanır ve riske yönelik yönetim stratejileri belirlenir.

(2) Risklere ilişkin belirlenen iyileştirme stratejileri Risk Kayıt Formu (Ek-3) ve Birim Risk Yönetim Eylem Planında (Ek-4) belirtilerek Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına gönderilir.

(3) İyileştirme sonucunda belirlenen artık risk seviyesi, risk iştahı seviyesinin üzerinde ise risk yönetim süreci tekrarlanır ve Birim Risk Yönetim Eylem Planına (Ek-4) işlenerek Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına gönderilir.

Madde 23 – Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planının onaylanması

(1) Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planı (Ek-5), Genel Müdür tarafından onaylanarak yürürlük kazanır.

Madde 24 – Risklerin izlenmesi ve gözden geçirilmesi

(1) Birimlerce her yıl 15 Ağustos tarihine kadar, yeni ortaya çıkan risklerin tespit edilmesi ve mevcut risklerin yeniden değerlendirilmesi için Risk Kayıt Formu (Ek-3) hazırlanır ve birim tarafından izlenmeye devam edilir. Ayrıca mevcut risklerle ilgili olarak yapılan faaliyetler de Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca belirlenen usullerde iletilir. Risk iştahı seviyesinden düşük olan riskler kapsam dışı bırakılarak hazırlanan Birim Risk Yönetim Eylem Planı (Ek-4) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına gönderilir.

(2) Değişen faaliyetlere ve olaylara zamanında ve doğru müdahale edilebilmesi için Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planı (Ek-5), güncel ve amaca yönelik hazırlanır ve izlenir.

(3) Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planları (Ek-5) izleme raporları her yıl Eylül ayı içerisinde hazırlanır ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna sunulur.

(4) Hazırlanan Genel Müdürlük Risk Yönetim Eylem Planları her yıl 1 Ekim tarihine kadar Üst Yönetici imzasıyla Bakanlığa gönderilir.

Madde 25 – Bilgi ve iletişim

(1) Risk yönetim sürecinin uygulanmasından ve kontrolünden sorumlu olanlar ile paydaşlar arasındaki bilgi ve iletişim;

a) Karşılıklı görüş alışverişine imkân veren,

b) Farklı tecrübeleri bir araya getiren,

c) Alınan kararların açık ve ulaşılabilir olmasını sağlayan, yapıda olmalıdır.

BEŞİNCİ BÖLÜM — Çeşitli ve Son Hükümler

Madde 26 – Stratejik plan hedeflerine ilişkin riskler

(1) Stratejik plan hedeflerine ilişkin risklerin belirlenmesinde, temelde iç kontrol bağlamında gerçekleştirilen risk yönetimi çalışmalarından yararlanılır.

Madde 27 – İş süreçlerinin çıkarılması

(1) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı iş süreçlerinin ve iş akış şemalarının çıkarılmasına ve iyileştirilmesine ilişkin standartlar ve düzenlemeler yapmaya yetkilidir.

(2) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslara göre Genel Müdürlük birimleri, iş süreçlerini çıkarmak ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına göndermek zorundadırlar.

Madde 28 – Hüküm bulunmayan haller

(1) Bu Yönerge’de hüküm bulunmayan hallerde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulur.

Madde 29 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat

(1) 01/08/2013 tarih ve 35587 sayılı Genel Müdürlük Makam Oluru ile yürürlüğe giren Meteoroloji Genel Müdürlüğü Kurumsal Risk Yönetimi Yönergesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici madde 1 – Risk iştahı seviyesinin belirlenmesi

(1) İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından hazırlanacak Risk Strateji Belgesinde risk iştahı seviyesi belirlenene kadar Genel Müdürlük risk iştahı seviyesi, 15 olarak kabul edilir.

Madde 30 – Yürürlük

(1) Bu Yönerge onaylandığı tarihte yürürlüğe girer.

Madde 31 – Yürütme

(1) Bu Yönerge hükümleri, üst yönetici tarafından yürütülür.