34-538 Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Transformatör Merkezi ve Fider İsimlendirme Yönergesi
- Tür
- Yönerge
- Tarih
- 23.12.2020
- Yürürlük
- 23.12.2020
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Yönergeler, Ticaret Mevzuatı, Enerji Mevzuatı
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Yönergenin amacı; iletim sistemindeki yüksek gerilim transformatör merkezleri ve bu merkezlerdeki fiderler, transformatörler, reaktörler, kapasitörler, üniteler, baralar ve üreticiler için isimlendirme kurallarını belirlemek ve uygulama birliğini sağlamaktır.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Yönergede yer alan isimlendirme kuralları, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) yazılımlarına, yazışmalarına, manevra şemalarına, TEİAŞ transformatör merkezlerinin yüksek gerilim ve orta gerilim bölümlerine; kullanıcı transformatör merkezlerinin yüksek gerilim bölümlerine, ünitelerine ve üreticilere uygulanır.
Madde 3 – Hukuki dayanak
(1) Bu Yönerge, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, TEİAŞ Ana Statüsü ve Elektrik Şebeke Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Yönergede geçen;
a) Bağlantı anlaşması: Bir üretim şirketi, dağıtım şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım sistemine bağlantı yapması için yapılan genel ve özel hükümleri içeren anlaşmayı,
b) Bölge müdürlüğü: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Bölge Müdürlüğünü,
c) Enerji iletim hattı (EİH): Yüksek gerilim enerji iletiminde kullanılan havai hatları,
ç) EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu,
d) Fider: Bir EİH'yi, bir transformatörü, bir senkron grubunu, bir barayı, bir reaktör ya da kapasitörü, bir bara grubuna bağlayan irtibatların ve cihazların tümünü,
e) GIS TM: Gaz izoleli transformatör merkezini,
f) İletim sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesini,
g) İnterface merkezi (İFM): Enerji iletim kablolarıyla havai hatların birbirine irtibatlandırıldığı ve koruma, ölçü içeren tesisi,
ğ) İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı; TEİAŞ İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığını,
h) Kullanıcı: İletim veya dağıtım sistemine bağlanan ya da bu sistemleri veya enterkonneksiyon hatlarını kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,
ı) Orta gerilim (OG): Etkin değeri 1000 Voltun üstünde 36000 Volta kadar olan (36000 V dahil) gerilim seviyesini,
i) OYS: Operasyonel yönetim sistemi yazılımını,
j) Planlama ve Yatırım Yönetimi Dairesi Başkanlığı: TEİAŞ Planlama ve Yatırım Yönetimi Dairesi Başkanlığını,
k) Reaktör: Bağlı bulunduğu hat, transformatör veya baradan reaktif güç çeken (tüketen) ve gerilim düşürmek için kullanılan bobini,
l) Seri kapasitör merkezi (SKM): Transformatör içermeyen sadece seri kapasitör ve seri kapasitöre bağlı ekipmanlardan oluşan anahtarlama tesisi,
m) TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketini,
n) TM talep formu: Dağıtım şirketleri ve dağıtım lisansına sahip Organize Sanayi Bölgelerinin Şebeke Yönetmeliği kapsamında yeni transformatör merkezi taleplerini ilettiği formu,
o) Transformatör: Elektrik enerjisinin güç ve frekansı sabit kalmak şartıyla gerilim ve akımın değerini belli oran dâhilinde değiştiren teçhizatı,
ö) Transfromatör merkezi (TM) : İletim tesislerinde YG ve OG teçhizattan ve bunların koruma, kumanda, haberleşme ve ölçme sistemlerinden oluşan açık, kapalı tipleri olan anahtarlama tesisi,
p) Yatırım programı: TEİAŞ Yatırım Programını,
r) Yer seçim tutanağı: TEİAŞ Trafo Merkezleri Tesis Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda oluşturulan heyet tarafından yeni transformatör merkezi için yapılan saha incelemesinin kararlarını içeren tutanağı,
s) Yönetim kurulu: TEİAŞ Yönetim Kurulunu,
ş) Yüksek gerilim (YG): Etkin değeri 36000 Voltun üstünde olan fazlar arası gerilimi, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM — İsimlendirme Süreçleri
Madde 5 – İsimlendirme süreçleri
(1) Yatırım Programı veya Bağlantı Anlaşması kapsamında tesis edilecek transformatör merkezlerinin TM Talep Formundaki isminin bu Yönergedeki ilkelere aykırı olması halinde planlanan transformatör merkezi farklı bir isim ile Yatırım Programına alınır veya Bağlantı Anlaşmasına derç edilir. Yer seçimi sürecinde transformatör merkezinin bulunduğu bölgeyi yansıtacak farklı bir isim tespit edilmesi halinde transformatör merkezinin yeni isim önerisi yer seçim tutanağında yer alır. Nihai transformatör merkez ismi Planlama ve Yatırım Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından belirlenir.
(2) İletim sisteminden bağlanacak tüketiciler için transformatör merkezi ismi bağlantı görüşü aşamasında bu Yönergedeki ilkelere uygun olarak Planlama ve Yatırım Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından tüketicinin görüşü de alınarak belirlenir.
(3) TEİAŞ sorumluluğundaki transformatör merkezlerinde OG çıkış fider isimleri ilgili dağıtım şirketi tarafından belirlenir. Dağıtım şirketininin belirlediği fider ismi bu Yönergeye uygun olmak zorunda değildir. Fider Bölge Müdürlüğü tarafından format açısından bu Yönergeye uygun olarak OYS’ye girilir.
(4) Üretici isimleri ön lisans aşamasında bu Yönergedeki ilkelere uygun olarak TEİAŞ tarafından bağlantı görüşünde belirlenerek EPDK’ya sunulur.
(5) Bu Yönergenin yürürlüğe girme tarihine kadar ismi verilmiş ancak henüz işletmeye alınmamış transformatör merkezlerinde mümkün olması halinde Planlama ve Yatırım Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından isim değişikliği yapılır.
(6) İşletmedeki TEİAŞ sorumluluğundaki yüksek gerilim transformatör merkezleri ve bu merkezlerdeki fiderler, transformatörler, reaktörler, kapasitörler, üniteler, haralarda isim değişiklikleri İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda Genel Müdürlük Oluru ile yapılır.
(7) İşletmedeki Kullanıcı transformatör merkezlerinin yüksek gerilim bölümleri ve ünitelerde; üreticilerde yapılacak isim değişiklerinde TEİAŞ görüşü alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Transformatör Merkezi İsimlendirme İlkeleri, Fider İsimlendirme İlkeleri
Madde 6 – Genel ilkeler
(1) Merkez, fider ve teçhizat isimleri büyük harflerden oluşur. Kilo-volt “kV” olarak yazılır.
Madde 7 – Transformatör merkezi isimlendirme ilkeleri
(1) Transformatör merkezinin isminde il, ilçe, mahalle, semt, dağ, köy, nehir, göl vb. özgün ve merkezin coğrafyasına işaret eden kelime ve/veya kelimeler tercih edilir.
(2) Transformatör merkezi isminde, 154, 380, 400, 170, 420 gibi gerilim seviyesini belirten sayılar; 1, 2, 3 gibi numaralandırmalar; kuzey, güney, doğu, batı gibi yön işaretleri kullanılmaz.
(3) Bir transformatör merkezinin adı başka bir ilde dahi olsa ikinci bir merkeze verilemez. (Örnek 1)
(4) Şalt tipini gösteren TM, SKM, İFM ve GIS TM ifadeleri son ek olarak merkez adına eklenir. (Örnek 2)
(5) Tüketici ve üretici transformatör merkezlerinde şirket ismi kullanılmaz. Ancak “DDY” ifadesi ikinci kelime olarak merkezin ismine eklenebilir. (Örnek 3)
(6) Tüketici transformatör merkezi isimlerinde ikinci kelime olarak çelik, çimento vb. iş kolunu gösteren ifadeler kullanılabilir. Üretici transformatör merkezlerinde yakıt cinsini gösteren EIES, JES, DGKÇS, TES, BES vb. ifadeleri ikinci kelime olarak kullanılır. HAVZA, OSB, GEÇİCİ kelimeleri ikinci kelime olarak kullanılabilir. Ancak Türkçe’de yer almayan kısaltmalar kullanılmaz. (Örnek 4)
(7) Merkez ismindeki kaynak cinsi veya iş kolunu gösteren ikinci kelime farklı olmak kaydıyla (HES, ÇİMENTO, DDY vb.) birinci kelime aynı olabilir. (Örnek 5)
Madde 8 – Fider ve teçhizat isimlendirme ilkeleri
(1) Fider isminde tüm kelimeler arasında boşluk bırakılır. Fider ismi maksimum sürekli işletme gerilim seviyesi ile başlar (36 kV, 72 kV, 170 kV, 420 kV).
(2) Fider isminde “fideri” kelimesi kullanılmaz.
(3) YG hat fideri gerilim seviyesinden sonra karşı merkezin ismi ile devam eder, “EİH” kısaltması ile bitirilir. Ancak birden fazla devre olması halinde “EİH HAT 1, EİH HAT 2” şeklinde bitirilir. Birden fazla devre coğrafi yönlerle ayrıştırılıyorsa “EİH KUZEY, EİH GÜNEY, EİH DOĞU, EİH BATI” şeklinde bitirilir. 36 kV hat fideri ise gerilim seviyesinden sonra Dağıtım Şirketi tarafından belirlenen isim ile bitirilir. (Örnek 6)
(4) Saplama olan fiderlerde, gerilim seviyesi sonrası karşıdaki her iki merkezin ismi yakın olandan başlanarak yazılır. Merkez adları “/” işareti ile ayrıştırılır. (Örnek 7)
(5) 170/OG güç transformatörünün YG ve OG tarafındaki fider ismi gerilim seviyesinden sonra “TRANSFORMATÖR” kelimesi ile devam eder ve transformatör harfi ile bitirilir. Bank olan güç transformatörü fiderinde iki harf arasına “/“ kullanılır. 170/OG transformatörlerin ve TEİAŞ sorumluluğunda kalmış olan OG/OG transformatörlerin isimlendirilmesi primer gerilim seviyesi ile başlar, “TRANSFORMATÖR” kelimesi ile devam eder ve devamında harf belirteci ile tamamlanır. (Örnek 8)
(6) Ototransformatör bank fiderleri ve 420/36 kV güç transformatörü bankları gerilim seviyesinden sonra “BANK” kelimesi ile devam eder ve harf belirteci ile tamamlanır. Bank içindeki ototransformatör/güç transformatörünün isimlendirilmesi primer gerilim seviyesi ile başlar, Bank isminden sonra transformatör tipi (OTOTRANSFORMATÖR veya TRANSFORMATÖR) ile devam edip, numara ile bitirilir. Ototransformatör ve güç transformatörleri yedek olanlar da dikkate alınarak soldan sağa veya sağdan sola aynı bank içindekiler ardışık şekilde numaralandırılır . (Örnek 9)
(7) Ünitelerin isimlendirilmesinde “GRUP” kelimesi kullanılır ve grup numarası ile tamamlanır. Blok şeklinde isimlendirilecek ünitelerde sayı öncesi harf belirteci kullanılır. Gaz ve buhar türbini ayrımı yapılacaksa üniteler “GRUP BT, GRUP GT 1, GRUP GT 2” olarak isimlendirilir. Ünite transformatörleri primer gerilim seviyesi ile başlar, “TRANSFORMATÖR” kelimesinden sonra ünite adı ile tamamlanır. Ünite fiderleri gerilim seviyesinden sonra ünite adı ile tamamlanır. (Örnek 10)
(8) YG bara reaktörü ve fideri gerilim seviyesinden sonra “BARA REAKTÖRÜ” ifadesiyle tamamlanır. Hat reaktörünün ismi gerilim seviyesinden sonra bağlı olduğu hat ismi ile devam eder, “HAT REAKTÖRÜ” ifadesi ile tamamlanır. Hat/bara reaktörünün ismi gerilim seviyesinden sonra bağlı olduğu hat ismi ile devam eder, “HAT/BARA REAKTÖRÜ” ifadesi ile tamamlanır. Birden fazla bara reaktörü olması durumunda sayı ile ayrıştırma yapılır. YG statcom ve fideri gerilim seviyesinden sonra “STATCOM” ifadesiyle tamamlanır. (Örnek 11)
(9) 36 kV baraya bağlı reaktörler ve kapasitörler gerilim seviyesinden sonra “ŞÖNT REAKTÖR”, “ŞÖNT KAPASİTÖR” olarak isimlendirilir. Birden fazla reaktör/kapasitör olması durumunda sayı ile ayrıştırma yapılır.
(10) Seri kapasitörlerin isimleri gerilim seviyesi ile başlar. Seri kapasitörün SKM’de olması durumunda üzerinde bulunduğu hattın ismi devam edip, “SERİ KAPASİTÖRÜ” ifadesi ile tamamlanır. Transformatör merkezlerinde yer alan seri kapasitörlerin isimleri gerilim seviyesi ile başlar, bulunduğu hat Ederinin ismi ile devam eder, “SERİ KAPASİTÖRÜ” ile bitirilir. Seri reaktörlerin isimleri gerilim seviyesi ile başlar, üzerinde bulunduğu hat Ederinin ismi ile devam eder, “SERİ REAKTÖRÜ” ifadesi ile tamamlanır. (Örnek 12)
(11) Ana bara transfer düzenindeki transformatör merkezlerinde YG baralar “ANA BARA, TRANSFER BARA” şeklinde isimlendirilir. Birden fazla ana baraya sahip transformatör merkezlerinde YG baralar “ BARA 1, BARA 2, BARA 3, BARA 4, TRANSFER BARA” şeklinde isimlendirilir. 36 kV bara isimleri “BARA 1, BARA 2, BARA 3, TRANSFER BARA” şeklinde isimlendirilir.
(12) İki ana bara arasındaki bağlantı fideri gerilim seviyesinden sonra “KUBLAJ”, ana ve transfer bara arasındaki bağlantı fideri “TRANSFER”, bu iki fiderin ortak olması halinde “TRANSFER KUBLAJ” olarak isimlendirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Resmi Yazışmalar ve Levhalar
Madde 9 – Resmi Yazışmalar ve Levhalar
(1) Resmi yazışmalarda bu Yönergede yer alan büyük harf ilkesi uygulanmaz.
(2) Levhaların biçimi TEİAŞ İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği’nin PR-10 TEİAŞ’a Ait Araç ve Taşınmazlarda İSG ile ilgili Güvenlik, Uyarı ve Bilgilendirme Levhaları Prosedürüne uygun olarak düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Çeşitli ve Son Hükümler
Madde 10 – Yürürlük
(1) Bu Yönerge, TEİAŞ Yönetim Kurulunun onayı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 11 – Yürütme
(1) Bu Yönerge hükümlerini, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürü yürütür.