7/7108 Dünya Turizm Teşkilâtı Tüzüğü
- Tür
- Tüzük
- Resmi Gazete
- 08.10.1973 / Sayı 14679
- Yürürlük
- 08.10.1973
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tüzükler, Turizm Mevzuatı
25 Haziran 1973 tarihli ve 1768 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulnmuş olan, «Dünya Turizm Teşkilâtı Tüzüğü» nün, onay belgesinin İsviçre Hükümetine tevdii tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 23/8/1973 tarihli ve ESGM /ESBD) 760-430-73-3/1228 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 2 ve 3 üncü maddelerine göre, Bakanlar Kurulunca 7/9/1973 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Dünya Turizm Örgütü (DTÖ) Tüzüğü
Madde 1 – Kuruluş
Dünya Turizm Örgütü (Aşağıdaki maddelerde "Örgüt" diye anılacaktır) Resmi Turizm Kuruluşları Uluslararası Birliği(RTKUB)'nin geçirdiği değişiklik sonucu, Hükümetlerarası nitelikte bir uluslararası örgüt olarak kurulmuştur.
Madde 2 – Merkez
Örgüt'ün merkezi, Genel Kurul Kararı ile tayin edilir ve her an değiştirilebilir.
Madde 3 – Amaçlar
1 - Örgüt'ün ana amacı, iktisadi gelişmeye, uluslararası anlayışa, barış, refah, insan temel hak ve hürriyetlerine ırk, cinsiyet, dil ve din ayırımı yapılmaksızın evrensel saygı duyulmasına ve gözetilmesine katkıda bulunmak amacıyla, turizmin teşvik ve geliştirilmesini sağlamaktır. Örgüt, bu amaca ulaşmak için gerekli bütün tedbirleri alacaktır.
2 - Örgüt, bu amaca ulaşmada, kalkınma yolundaki ülkelerin turizm alanındaki çıkarlarına özel bir dikkat gösterecektir.
3 - Turizm alanında oynamakla görevlendirildiği ana rölün gereğini yerine getirmek amacıyla, Örgüt, Birleşmiş Milletler'in yetkili organlarıyla ve ihtisas kuruluşlarıyla etkili bir işbirliği kuracak ve sürdürecektir. Örgüt, bu amaçla, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile, Programın yürütülmesiyle yükümlü iştirakçi ve uygulayıcı bir kuruluş olarak, işbirliği ilişkileri kurmaya ve anılan Program faaliyetlerine katkıda bulunmaya gayret gösterecektir.
Madde 4 – Üyeler
Örgüt'ün üyeliği;
a) Asli üyelere,
b) Ortak üyelere,
c) Bağlı üyelere
tanınır.
Madde 5
1 - Bütün egemen Devletler Örgüt'ün Asli üyesi olabilirler.
2 - RTKUB'nin olağanüstü Genel Kurulunca işbu Tüzüğün kabulü tarihinde, ulusal turizm kuruluşları RTKUB'nin Asli üyesi bulunan Devletler, Örgüt'ün Tüzüğünü ve üyeliğe ilişkin vecibeleri kabullendiklerini resmen beyan etmek suretiyle ve oylamaya lüzum kalmaksızın Örgüt'ün Asli Üyesi olmağa hak kazanırlar.
3 - Diğer Devletler, Genel Kurulda, oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli Üyelerin üçte iki çoğunluğu ile Örgüt'e Asli Üye olabilirler. Ancak, anılan üçte iki çoğunluğun, Örgüt'ün Asli Üyelerinin çoğunluğunu kapsaması gerekir.
Madde 6
1 - Dış ilişkilerinden sorumlu bulunmayan bütün ülke veya ülke toplulukları Örgütün Ortak Üyesi olabilirler.
2 - RTKUB'nin olağanüstü Genel Kurulunca işbu Tüzüğün kabulü tarihinde, ulusal turizm kuruluşları RTKUB'nin Asli üyesi olan dış ilişkilerinden sorumlu bulunmayan ülke veya ülke toplulukları, dış ilişkilerinin sorumluluğunu yükümlenen Devletin kabul etmesi kaydıyla, bir oylama zorunluğu bulunmaksızın, Örgüt'ün Ortak Üyesi olmağa hak kazanırlar; sorumluluğu yükümlenen Devlet aynı zamanda, bu ülkeler veya ülke topluluklarının, Örgüt'ün Tüzüğünü ve üyeliğe ilişkin vecibeleri kabullendiklerini, onlar adına beyanla yükümlüdür.
3 - Diğer ülkeler veya ülke toplulukları, dış ilişkilerinin sorumluluğunu yükümlenen Devlet tarafından adaylıkları önceden onaylandığı takdirde, Örgüt'e Ortak üye olabilirler; sorumluluğu yükümlenen Devlet aynı zamanda, bu ülkeler veya ülke topluluklarının, Örgüt'ün Tüzüğünü ve üyeliğe ilişkin vecibeleri kabullendiklerini onlar adına beyanla yükümlüdür. Bu adaylıkların, Genel Kurul tarafından oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli üyelerin üçte iki çoğunluğuyla kabul edilmesi gerekir; ancak, anılan üçte iki çoğunluğun, Örgüt'ün Asli üyelerinin çoğunluğunu kapsaması gerekir.
4 - Örgüt'ün Ortak üyelerinden biri dış ilişkilerinin yürütülmesinden sorumlu duruma geldiği zaman, Teşkilat'ın Tüzüğünü ve Asli üyeliğe ilişkin vecibeleri kabullendiğini resmi ve yazılı bir beyanla Genel Sekreter'e bildirmek suretiyle Teşkilat'ın Asli Üyesi olmağa hak kazanır.
Madde 7
1 - İhtisaslaşmış turistik amaçlarla iştigal eden uluslararası, Hükümetler arası ve Hükümet dışı kuruluşlarla, faaliyetleri Örgüt'ün amaçlarıyla ilişkili veya Örgüt'ün yetki alanına giren kurumlar ve ticari kuruluşlar, Örgüt'ün Bağlı üyesi olabilirler.
2 - RTKUB'nin olağanüstü Genel Kurulunca işbu Tüzüğün kabulü tarihinde RTKUB'nin Ortak Üyesi bulunanlar, Bağlı Üyeliğe ilişkin vecibeleri kabullendiklerini beyan suretiyle, bir oylama zorunluluğu bulunmaksızın Örgüt'e Bağlı Üye olmağa hak kazanırlar.
3 - İhtisaslaşmış turistik amaçlarla iştigal eden diğer uluslararası, Hükümetlerarası ve Hükümet dışı kuruluşlar, üyeliğe adaylıklarının, Genel Sekretere yazılı olarak bildirilmesi ve Genel Kurul tarafından, oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli üyelerin üçte iki çoğunluğuyla kabul edilmesi şartıyla, Örgüt'ün Bağlı Üyesi olabilirler. Ancak, anılan üçte iki çoğunluğun, Örgüt'ün Asli Üyelerinin çoğunluğunu kapsaması gerekir.
4 - Yukarıdaki 1 inci fıkrada belirtilen amaçlarla iştigal eden kurumlar veya ticari kuruluşlar, Bağlı üyeliğe adaylıklarının, Genel Sekretere yazılı olarak bildirilmesi ve adayın merkezinin hukuken bağlı bulunduğu Devlet tarafından desteklenmesi şartıyla Örgüt'ün Bağlı Üyesi olabilirler. Sözkonusu adaylıkların, Genel Kurul tarafından, oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli üyelerin üçte iki çoğunluğuyla kabul edilmesi gerekir. Ancak, anılan üçte iki çoğunluğun Örgüt'ün Asli üyelerinin çoğunluğunu kapsaması gerekir.
5 - Genel Kurul'un onayına sunulmak üzere iç tüzüğü kendisi tarafından hazırlanacak bir Bağlı Üyeler Komitesi kurulabilir. Komite, Örgüt'ün toplantılarında temsil edilebilir; bu toplantıların gündemine madde ilavesini isteyebilir; aynı zamanda, bu toplantılarda tavsiyeler önerebilir.
6 - Bağlı Üyeler tek tek veya Bağlı Üyeler Komitesi bünyesinde gruplaşmış olarak Örgüt'ün faaliyetlerine iştirak edebilirler.
Madde 8 – Organlar
1 - Örgüt'ün organları şunlardır:
a) Genel Kurul (Aşağıda Kurul diye anılacaktır),
b) Yürütme Konseyi (Aşağıda Konsey diye anılacaktır),
c) Sekreterya.
2 - Kurulun ve Konseyin toplantıları, kendileri aksine karar almadıkça Örgüt'ün merkezinde yapılır.
Madde 9 – Genel Kurul
1 - Kurul, Örgüt'ün en yüksek organıdır; Asli üyeleri temsil eden delegelerden kurulur.
2 - Her Asli ve Ortak Üye, Kurulun oturumlarında en çok beş delegeyle temsil edilebilir: Delegelerden biri, üye Devlet tarafından Delegasyon Başkanı olarak tayin edilir.
3 - Genel Kurul çalışmalarına katılmak üzere Bağlı Üyeler Komitesi en çok üç gözlemci ve her Bağlı üye de, bir gözlemci tayin edebilir.
Madde 10
Kurul, her iki yılda bir, olağan toplantısını yapar. Ayrıca, şartlar gerektirdiği zaman, olağanüstü olarak da toplanabilir. Olağanüstü toplantılar, Konseyin veya Örgüt Asli üyelerinin çoğunluğunun isteği üzerine yapılabilir.
Madde 11
Kurul, kendi İç Tüzüğünü kabul eder.
Madde 12
Kurul, Örgüt'ün yetki alanına giren her sorunu inceleyebilir ve her konuda tavsiyeler önerebilir. Kurula, işbu Tüzüğün diğer maddelerinde yer alanlar dışında verilen görevler şunlardır:
a) Başkanını ve Başkan Yardımcılarını seçmek;
b) Konsey üyelerini seçmek;
c) Konseyin tavsiyesi üzerine Genel Sekreteri atamak;
d) Örgüt'ün Mali Yönetmeliğini kabul etmek;
e) Örgüt'ün yönetimine ilişkin genel talimatları kabul etmek;
f) Sekretarya personeline uygulanacak personel yönetmeliğini onaylamak;
g) Konseyin tavsiyesi üzerine hesap denetleyicilerini seçmek;
h) Örgüt'ün genel çalışma programını onaylamak;
i) Örgüt'ün mali politikasını kontrol etmek, bütçeyi incelemek ve onaylamak;
j) Gerekli görülecek her türlü teknik veya bölgesel organı kurmak;
k) Örgüt'ün ve organlarının faaliyet raporlarını incelemek, onaylamak ve ilgili tedbirleri yürürlüğe koymak için gerekli her tertibatı almak;
l) Hükümetlerle veya uluslararası kuruluşlarla yapılacak anlaşmaları bizzat onaylamak veya onaylanması için yetki vermek;
m) Özel kuruluşlar veya kurumlarla yapılacak anlaşmaları bizzat onaylamak veya onaylanması için yetki vermek;
n) Örgüt'ün yetki alanına giren her konuda, uluslararası anlaşmalar hazırlamak ve tavsiye etmek;
o) Üyeliğe kabul edilme talepleri hakkında işbu tüzük uyarınca karar vermek.
Madde 13
1 - Kurul, Başkanını ve Başkan Yardımcılarını her toplantı dönemi başında seçer.
2 - Başkan, Kurul'a başkanlık eder ve kendisine düşen görevleri yerine getirir.
3 - Başkan, oturumlar esnasında Kurul'a karşı sorumludur.
4 - Başkan, görev süresi boyunca, Örgüt'ü temsil edilmesinin gerekli olduğu her yerde temsil eder.
Madde 14 – Yürütme Konseyi
1 - Konsey, beş Asli üye için bir üye olmak üzere, Kurul tarafından İç tüzük uyarınca adil ve dengeli bir coğrafi dağılım sağlamak amacıyla seçilen Asli üyelerden oluşur.
2 - Örgüt'ün Ortak üyeleri tarafından seçilen bir Ortak Üye, oy hakkı olmaksızın, Konsey'in çalışmalarına iştirak edebilir.
3 - Bağlı Üyeler Komitesinden bir temsilci, oy hakkı olmaksızın Konsey'in çalışmalarına iştirak edebilir.
Madde 15
Konsey üyeliğinin süresi 4 yıldır. İlk Konsey üyelerinin kura ile tayin edilen yarısının görev süresi iki yıldır. Her iki senede bir Konsey üyelerinin yarısının seçimi yenilenir.
Madde 16
Konsey yılda en az iki defa toplanır.
Madde 17
Konsey, Konseye seçilmiş üyeleri arasından, bir yıl süreyle bir Başkan ve bir Başkan Yardımcısı seçer.
Madde 18
Konsey, kendi İç Tüzüğünü kabul eder.
Madde 19
Konsey'e işbu Tüzüğün diğer maddelerinde yer alanlar dışında verilen görevler şunlardır:
a) Kurul'un karar ve tavsiyelerinin uygulanması için Genel Sekreterle danışma halinde gerekli bütün tedbirleri almak ve Kurul'a rapor vermek;
b) Genel Sekreterden, Örgüt'ün faaliyetleri hakkında raporlar almak;
c) Kurul'a teklifler sunmak;
d) Örgüt'ün Genel Sekreter tarafından hazırlanan çalışma programını, Kurul'a sunuluşundan Önce incelemek;
e) Örgüt'ün hesapları ve bütçe tahminleri hakkında Kurul'a raporlar ve tavsiyeler sunmak;
f) Kendi faaliyetleri için gerekli olan yardımcı nitelikteki her organı kurmak;
g) Kurul tarafından kendine verilecek diğer bütün görevleri yerine getirmek.
Madde 20
Konsey, Kurul'un toplantı dönemleri arasında ve işbu Tüzükte bir karşıt hüküm bulunmayan hallerde, Örgüt'ün görevleri ve mali kaynakları çerçevesinde, idari ve teknik yönde gerekli görülecek kararları alır ve alınan kararların kabulü zımmında Kurul'un gelecek oturumuna rapor sunar.
Madde 21 – Sekretarya
Sekretarya, Genel Sekreter ile Örgüt için gerekli personelden teşekkül eder.
Madde 22
Genel Sekreter, Konsey'in tavsiyesi üzerine, Kurul'un oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli Üyelerinin üçte iki çoğunluğuyla, dört yıllık bir süre için atanır. Görev süresi yenilenebilir.
Madde 23
1 - Genel Sekreter, Kurul ve Konsey'e karşı sorumludur.
2 - Genel Sekreter, Kurul ve Konsey'in talimatlarını yerine getirmekle yükümlüdür. Örgüt'ün faaliyeti hakkında raporlarla Örgüt'ün yönetim hesaplarını, genel çalışma programını ve bütçe teklifini Konsey'e sunar.
3 - Genel Sekreter, Örgüt'ü hukuken temsil eder.
Madde 24
1 - Genel Sekreter, Kurul tarafından kabul edilen Personel yönetmeliği uyarınca Sekretaryanın personelini tayin eder.
2 - Örgüt'ün personeli Genel Sekretere karşı sorumludur.
3 - Personelin işe alınmasında ve görev şartlarının saptanmasında gözetilen temel ilke, Örgüt'e en üstün derecede etkenlik, teknik yetenek ve doğruluk niteliklerini haiz kişilerin hizmetlerini sağlama gereğidir. Bu ilke uyarınca, mümkün olduğu kadar, geniş bir coğrafi esas gözetmek suretiyle personel işe almanın önemine gereği gibi riayet edilecektir.
4 - Genel Sekreter ve personel, görevlerinin ifasında, hiçbir hükümetten ve Örgüt dışında hiçbir makamdan talimat istemezler ve kabul etmezler. Yalnız Örgüt'e karşı sorumlu uluslararası memur olma durumlarıyla bağdaşmayan her türlü hareketten kaçınırlar.
Madde 25 – Bütçe ve Harcamalar
1 - Örgüt'ün idari faaliyetlerini ve genel çalışma programını kapsayan bütçesi, işbu Tüzüğe ekli "Mali Yönetmelik" hükümleri uyarınca, Kurul tarafından kabul edilen bir hesaplama oranına göre tespit edilen, Asli, Ortak ve Bağlı üyelerin katılma payları ile Örgüt'ün diğer her türlü gelir kaynağından temin edilir.
2 - Genel Sekreter tarafından hazırlanan bütçe, incelenmek ve kabul edilmek üzere, Konsey tarafından Kurul'a sunulur.
Madde 26
1 - Örgüt'ün hesapları, Konsey'in tavsiyesi üzerine iki yıllık bir dönem için Kurul tarafından seçilen iki hesap denetleyicisi tarafından incelenir. Hesap denetleyicileri yeniden seçilebilirler.
2 - Hesap denetleyicileri, hesap tetkik görevlerine ilaveten, mali usullerin etkenliliği, yönetim, muhasebe sistemi, iç mali kontrol ve genel olarak idari uygulamaların mali sonuçları hakkında gerekli gördükleri mütalaaları verebilirler.
Madde 27 – Yeterli Çoğunluk
1 - Kurul toplantılarında, Asli Üyelerin çoğunluğunun hazır bulunması toplantı nisabının sağlanması için gereklidir.
2 - Konsey toplantılarında Konsey'in Asli Üye çoğunluğunun hazır bulunması, toplantı nisabının sağlanması için gereklidir.
Madde 28 – Oy
Her Asli Üyenin bir oy hakkı vardır.
Madde 29
1 - İşbu Tüzükte karşıt hükümler bulunmaması kaydıyla, Kurulda her konuyla ilgili kararlar, oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli Üyelerin basit çoğunluğuyla alınır.
2 - Üyelere, mali ve bütçe ile ilgili yükümler getiren konularda, Örgüt merkezinin yeri konusunda ve Asli Üyelerin, basit çoğunluğunun özel bir önem atfettiği diğer herhangi bir konuda alınacak kararlar için, Kurul'da oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli Üyelerin üçte iki çoğunluğu gereklidir.
Madde 30
Konsey'in kararları, oylamada hazır bulunan ve oy veren üyelerin basit çoğunluğu ile alınır; bütçeyle ilgili ve mali konulardaki tavsiyeler ise, oylamada hazır bulunan ve oy veren üyelerin üçte iki çoğunluğuyla kabul edilir.
Madde 31 – Hükmi Şahsiyet, Ayrıcalık ve Dokunulmazlıklar
Örgüt hükmi şahsiyete sahiptir.
Madde 32
Örgüt, Üye Devletlerin toprakları üzerinde, görevlerinin ifası için gerekli ayrıcalık ve dokunulmazlıklardan yararlanır. Bu ayrıcalık ve dokunulmazlıklar, Örgüt tarafından yapılan anlaşmalarla tayin edilebilir.
Madde 33 – Değişiklikler
1 - İşbu Tüzük ve ekiyle ilgili her değişiklik tasarısı Genel Sekretere iletilir. Genel Sekreter, anılan tasarıyı, Kurul'un incelemesine sunulmasından en az altı ay önce, Asli Üyelere tebliğ eder.
2 - Bir değişiklik, Kurul tarafından, oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli Üyelerin üçte iki çoğunluğuyla kabul edilir.
3 - Bir değişiklik, üye Devletlerin üçte ikisinin onaylarını müstevdi Hükümete bildirdikleri zaman, bütün üyeler için yürürlüğe girer.
Madde 34 – Üyeliğin Durdurulması
1 - Kurul, Üyelerden birinin, Örgüt'ün işbu Tüzüğünün üçüncü maddesinde belirtilen ana amacına aykırı bir politika izlemekte ısrar ettiğine hükmederse, oylamada hazır bulunan ve oy veren Asli üyelerin üçte iki çoğunluğu ile kabul edilen bir kararla, anılan üyeyi, üyeliğe ilişkin hakları kullanmaktan ve imtiyazlardan yararlanmaktan mahrum edebilir.
2 - Üyeliğin durdurulması hali, anılan Üyenin politikasında bir değişme hasıl olduğunun Kurulca kabul edilmesine kadar devam eder.
Madde 35 – Üyelikten Çekilme
1 - Her asli üye, Müstevdi Hükümete bir yıl önceden verdiği yazılı ihbar süresinin hitamında, Örgüt'ten çekilebilir.
2 - Her Ortak Üye, aynı ihbar şartlarına uygun olarak Örgüt'ten çekilebilir; ancak Ortak Üyenin dış ilişkilerinden sorumlu bulunan Asli Üye tarafından, Müstevdi Hükümete bu maksatla yazılı bir tebligat yapılması şarttır.
3 - Her Bağlı Üye, Genel Sekretere bir yıl önceden vereceği yazılı ihbar süresinin hitamında Örgüt'ten çekilebilir.
Madde 36 – Yürürlüğe Giriş
RTKUB tarafından işbu Tüzüğün kabulü tarihinde, resmi turizm kuruluşları, RTKUB'nin Asli Üyesi bulunan 51 Devletin, üyeliğe ilişkin vecibeleri kabullendiklerini ve Tüzüğü onayladıklarını Müstevdi Hükümete resmen bildirmelerinden 120 gün sonra, işbu Tüzük yürürlüğe girecektir.
Madde 37 – Müstevdi Devlet
1 - İşbu Tüzüğün ve Üyeliğe ilişkin vecibelerin kabulüyle ilgili bütün beyanların geçici olarak İsviçre Hükümetine tevdi edilmesi gerekir.
2 - İsviçre Hükümeti, bu nevi beyanların kendisine tevdi edildiğini ve işbu Tüzüğün yürürlüğe giriş tarihini, bu hususu tebellüğ etmek hakkını haiz Devletlere bildirir.
Madde 38 – Yorum ve Diller
Örgüt'ün resmi dilleri Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Rusça'dır.
Madde 39
İşbu Tüzüğün Fransızca, İngilizce, İspanyolca ve Rusça metinleri eşit derecede geçerlidir.
Madde 40 – Geçici Hükümler
Genel Kurul 2 nci madde uyarınca bir karar verinceye kadar, Örgüt'ün Merkezi, geçici olarak Cenevre (İsviçre)'de bulunacaktır.
Madde 41
İşbu Tüzüğün yürürlüğe girişini izleyen 180 günlük süre içinde, Birleşmiş Milletler Teşkilatına, İhtisas Kuruluşlarına ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına üye veya Beynelmilel Adalet Divanı Tüzüğü'ne taraf olan Devletler, işbu Tüzüğü benimsediklerini ve üyeliğe ilişkin vecibeleri kabullendiklerini resmen beyan etmek suretiyle ve oylamaya lüzum kalmaksızın, Örgüt'ün Asli Üyesi olmağa hak kazanırlar.
Madde 42
Ulusal turizm kuruluşları, işbu Tüzüğün kabulü tarihinde RTKUB'nin Asli üyesi bulunan ve bu Tüzüğü, onay kaydıyla kabul eden Devletler, işbu Tüzüğün yürürlüğe girişini izleyen bir yıllık süre içinde, bir Asli Üyeye tanınan bütün hak ve vecibelerle Örgüt'ün faaliyetlerine katılabilirler.
Madde 43
Ulusal turizm kuruluşları, işbu Tüzüğün kabulü tarihinde RTKUB'nin Asli üyesi bulunan ve dolayısıyla Ortak Üyelik hakkına sahip olan ve işbu Tüzüğü, dış ilişkilerinin sorumluluğuna yükümlenen Devletin onaylanması kaydıyla kabul eden, dış ilişkilerinden sorumlu bulunmayan ülkeler veya ülke toplulukları, işbu Tüzüğün yürürlüğe girişini izleyen yıl içinde, Ortak Üyeliğe ilişkin hak ve vecibelerle Örgüt'ün faliyetlerine katılabilirler.
Madde 44
RTKUB'nin hak ve vecibeleri, işbu Tüzüğün yürürlüğe girişinden itibaren Örgüt'e devredilir.
Madde 45
RTKUB'nin Genel Sekreteri, işbu Tüzüğün yürürlüğe giriş tarihinde, Kurul tarafından Genel Sekreter seçilinceye kadar, Örgüt'ün Genel Sekreteri olarak hareket edecektir.