KolayuyumGiriş yap

6/3346 Zirai Karantina Tüzüğü

Tüzük

Tür
Tüzük
Resmi Gazete
02.09.1964 / Sayı 11796
Yürürlük
02.09.1964
Durum
Yürürlükte
Seri
Tüzükler, Gümrük Kanunu ve Yönetmeliği, Gıda Mevzuatı

6968 sayılı kanunun 15 inci ve 64 üncü maddelerine göre Tarım Bakanlığınca hazırlanmış ve Danıştay’ca incelenmiş olan ilişik «Zirai Karantina Tüzüğü» nün yürürlüğe konulması; Bakanlar Kurulunca 6/8/1964 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Zirai Karantina Tüzüğü

BİRİNCİ BÖLÜM — Tüzüğün kapsamı ve tarifler

Madde 1 – Tüzüğün kapsamı ve tarifler

İthale mâni teşkil eden veya mücadeleye tabi tutulan veya yeni bir bulaşma tehlikesi arzeden bitki hastalık veya zararlılarının yurda bulaşmasını önlemek; ihraç edilecek bitkilerin muayene ve kontrol edilmelerini sağlamak; hariçten gelen ve hastalık veya zararlı getirmesi muhtemel bulunan ve bitki deyimi dışında kalan her türlü maddelerin muayenesini yapmak; memleketin bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri bulunan herhangi bir hastalık veya zararlının salgınlaşmasının yahut temiz yerlere bulaşmasının önüne geçmek veya mücadeleden doğacak zararları önlemek amacıyla, bunların ithal veya ihraçları veya transit olarak geçmeleri ve memleket dahilinde nakilleri veya satışları ve bu bitki ve maddeler hakkında gereken her türlü koruma tedbirlerinin alınması bu Tüzük hükümlerine tabidir.

Madde 2

Bu Tüzükte yazılı :

a) «Bitki» deyimi ile, her türlü bitkilerle bunların ürünleri, tohum, fide, fidan, çelik, aşıkalemi, yumru, kök, soğan, meyva, çiçek, yaprak ve diğer her türlü parçaları;

b) «Transit» deyimi ile, yabancı bir memleketten başka yabancı bir memlekete gitmek üzere Türkiye'den geçen yolcular ile eşya ve taşıtlarda bulunan bitkiler (Bunların Türkiye’de aktarma edilmesi, karaya çıkarılması ve bir süre kalması transit halini değiştirmez);

c) «Fenni temizleme» deyimi ile, bitkilerin ve ambalajlarının sterlizasyonu, dezenfeksiyonu, fümigasyonu ve ilâçlanması;

d) «Bitki İthal Permisi» deyimi ile, dış memleketlerden ekim, dikini ve çoğaltmada kullanılmak üzere bitki ithal edeceklerin ithalden önce Tarım Bakanlığından alacakları izin belgesi;

c) «Özel şartlar» deyimi ile, ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere hariçten getirilecek bitkilerin hangi memleket veya bölgelerden ithal edilebileceği, bitkinin niteliği gerektiriyorsa hangi gümrük kapısından getirilebileceği ve ambalâjlarının nasıl ve hangi maddelerden olacağı, menşe ve sağlık sertifikasında ayrıca açıklanması istenilecek hususlar, ithalâtın hangi mevsim ve tarihlerde yapılacağı, karantinaya alma, ekim ve dikimden önce ve sonra yapılacak kontrollar ve bunun süresi gibi bütün diğer tedbirler;

f) «Hastalık veya zararlılar» deyimi ile, bitkilere zarar veren her türlü hastalık ve âmilleri, hayvan, kuş, haşere, akar, parazit ve yabancı otlar ve bunların zuhur ve sirayet vasıta ve şekilleri, yumurta, larva, pup, spor, misel ve sair her türlü biyolojik safhaları;

g) «İhbarı zorunlu hastalık ve zararlılar» deyimi ile, bir yerde ilk defa veya tekrar görülen ve yayılma istidadı göstererek iktisadi mahiyette zarar yapan tehlikeli bitki hastalık veya zararlıları;

h) «Menşe ve sağlık sertifikası» deyimi ile, ithal veya ihraç edilecek bitkiler için resmî bitki koruma servislerince düzenlenmiş ve imzalanmış belge;

i) «İhraç izin belgesi» deyimi ile, bitkilerin muayene edildiğine ve ihraçlarında bir sakınca olmadığına dair düzenlenen belge;

kasdedilmiştir.

İKİNCİ BÖLÜM — Memlekete giren ve memleketten çıkan bitkilerin tabi tutulacağı işlemler (Dış karantina)

BİRİNCİ KISIM — İthalât

Madde 3 – İthalât

İthale engel olan hastalık veya zararlıların ve menşelerine göre memlekete girmesi veya transit olarak geçmesi yasak bitkiler ile ithali yahut transit geçirilmesi şarta bağlı bitkilerin (Şartlar da tesbit edilmek suretiyle) bir listesi Tarım Bakanlığınca hazırlanıp Resmî Gazete'de yayınlanır. Tarım Bakanlığı lüzum gördükçe bu listelerde gerekli değişiklikleri yapar.

Madde 4

İthali yasak edilen bitkiler ile hastalık, zararlı ve bunlarla bulaşık bitki ve diğer maddeler yurda sokulamaz ve transit olarak geçirilemez. Ancak, Tarım Bakanlığınca ileri sürülecek özel şartlara uyulmak kaydiyle, bilimsel araştırma ve denemelerde kullanılmak üzere, ilgili resmî müesseselere, yasak edilen bitkileri ithal etmeleri için gerekli ithal permisi verilebilir.

Madde 5

İthali şarta bağlı bitkilerin yurda sokulabilmesi, bu şartların yerine getirilmesi ile mümkündür.

Madde 6

Tarım ve Gümrük ye Tekel Bakanlıklarınca müştereken belli edilen ve Resmî Gazete ile ilân olunan deniz, kara ve hava ithal gümrükleri dışından hiçbir bitki yurda sokulamaz. Bu gümrükler dışında herhangi bir yere getirilen bitkilerin ilân edilen gümrüklere götürülmesi, mahallî zirai karantina teşkilâtının iznine tabidir. Taşınma giderleri mal sahibine aittir.

Yolcuların, mülteci ve göçmenlerin beraberlerinde getirdikleri bitkilerle Türkiye sınırları dışında toprağı olupta özel izinle gidip gelenlerin kendi yetiştirdikleri bitkiler, gümrük kapısı kaydından müstesnadır.

Madde 7

Hariçten ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere bitki ithal edecekler önceden Tarım Bakanlığına, Tüzüğe bağlı 1 sayılı örneğe uygun bir dilekçe ile başvurarak, 2 sayılı örneğe göre «Bitki İthal Permisi» almak zorundadırlar.

Madde 8

«Bitki İthal Permisi» alındığı tarihten itibaren altı ay müddetle geçerlidir. Gereğine göre bu süre uzatılabilir.

Madde 9

Bitki ithal edenler, malın boşaltılmasından önce, hangi memleketten geldiğini, cins ve miktarım, ambalâj şeklini ve kullanma maksadını ve ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılacaksa ayrıca permi tarih ve sayısını, Tüzüğe bağlı 3 sayılı örneğe göre düzenlenmiş bir «Bitki İthal Bildirisi» ile mahallî zirai karantina teşkilâtına bildirmek zorundadırlar.

Madde 10

Memlekete girmesi yasak olmıyan bitkilerin ithal edilebilmesi için :

a) Bunların ithale engel teşkil eden hastalık veya zararlılardan temiz olması;

b) Bu hastalık veya zararlılardan temiz olan yerde yetişmiş bulunması;

c) (a) ve (b) bentlerinde yazılı hususları gösterir, gönderen memleketin resmî bitki koruma servisince verilmiş menşe ve sağlık sertifikası ile belgelenmesi;

d) Nakil ve ambalâjlarında kullanılan her çeşit maddelerin keza ithale engel teşkil eden hastalık veya zararlılardan temiz bulunması,

şarttır.

Madde 11

Menşe ve Sağlık Sertifikasının, gönderen memleketin resmî bitki koruma servisince İngilizce, Fransızca veya Almanca dillerinden biriyle yazılmış olması, diğer dillerde yazılmış olanlara da, yetkili makamlarca onanmış Türkçe tercümelerinin eklenmesi gerektir.

Madde 12

Menşe ve Sağlık Sertifikasının düzenlenme tarihi ile bitkinin sevk tarihi arasındaki müddet 20 günü aşamaz.

Madde 13

Yolcu beraberinde getirilen bitkiler ile Türkiye sınırları dışında toprağı olupta özel izinle gidip gelenlerin kendi yetiştirdikleri, mülteci ve göçmenlerin beraberlerinde getirdikleri bitkilerden (Ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere dahi olsa) ithal permisi aranmaz. Yalnız, bu bitkiler giriş kapılarında muayeneye tabi tutulur.

Yolcu beraberinde getirilecek bitkilerin cins ve miktarları bir Yönetmelikle tesbit edilir.

Madde 14

Aşağıda yazılı hallerde :

a) Gümrük kapılarına veya postahanelere elcim, dikim veya çoğaltmada kullanılmamak üzere gelen ençok bir kilo ağırlığındaki bitkilerden;

b) Yolcu beraberinde getirilen bitkilerden;

c) Dışarıdan yurda gelen taşıtlarda yolcu ve mürettebatın yiyeceği için bulundurulan bitkilerden;

d) Türkiye sınırları dışında toprağı olupta özel izinle gidip gelenlerin kendi yetiştirdikleri bitkilerden;

e) Mülteci ve göçmenlerin beraberinde getirdikleri bitkilerden;

f) Yabancı memleketlerdeki gerçek ve tüzel kişiler tarafından resmî daire ve kurumlara veya hayır kurumlarına tüketim amacıyla bağış olarak gönderildiği Tarım Bakanlığınca kabul edilen bitkilerden;

Menşe ve Sağlık Sertifikası aranmaz.

Madde 15

Dışardan posta yolu ile gelip PTT idarelerince içindekilerin tetkiki için gümrük idarelerine verilen posta paketlerinde çıkacak bitkilerin gümrük idarelerince ve bu idarelere verilmiyenlerde rastlanacak bitkilerin de PTT idarelerince, sahiplerine verilmezden önce, en yakın Zirai Karantina Teşkilâtına bildirilmesi zorunludur.

Madde 16

İlgili idare veya acentalar gümrük kapılarına gelecek olan taşıtların varış zamanlarını uçaklar için en az 2, diğer taşıtlar için en az 24 saat önce Mahalli Zirai Karantina Teşkilâtına bildirmekle ve ilgililer hamule senetleri ile bu işi gören diğer belgeleri karantina teşkilâtına göstermekle yükümlüdürler.

Madde 17

Dışardan PTT veya gümrük idarelerine gelen ve içinde bitki bulunduğu anlaşılan paketler ve kablar bu idarelerce veya Denizcilik Bankası, Devlet Demir ve Hava Yolları gibi diğer ilgili idareler tarafından ayrı bir yerde saklanır.

Madde 18

Türkiye’ye mektupla bitki sokulması yasaktır. İçinde bitki bulunduğu anlaşılan mektuplar PTT idarelerince, mektup sahibi ile tereddüt edilen ahvalde karantina memuru da çağrılmak suretiyle bunların önünde açılır ve içindeki bitki yakılarak yok edilir,

Madde 19

Muayene, Zirai Karantina Teşkilâtı tarafından giriş gümrüğünde yapılır. Ancak, bitkinin niteliğine göre karantina memurunca lüzumlu görüldüğü takdirde muayene, giriş gümrüğü dışındaki bir yerde de yapılabilir.

Madde 20

Gümrük kapılarına veya postahanelere gelen ve memlekete girmesi yasak olmıyan bitkilerin, belgeleri tamam ve usulüne uygun ise, muayeneleri yapılır.

Bu belgeler usulüne uygun olarak düzenlenmemiş, eksik veya hiç mevcut değilse tamamlanıncaya kadar bitkilerin muayeneleri geciktirilir ve bu süre içinde Zirai Karantina Teşkilâtı bu maddeler üzerinde her türlü koruma tedbirlerini almaya ve aldırmaya yetkilidir.

Madde 21

Muayene sonunda bitkilerde ve ambalajlarında hale engel teşkil eden hastalık veya zararlılardan biri görülürse, hemen yokedilmesinde bir zorunluluk bulunmayan haberde, geri göndermek için ilgililere 10 güne kadar süre verilir. Bu süre içinde ilgilisi bunları memleket dışına çıkarmadığı takdirde yok edilir. Yoketme, zirai karantina ve gümrük teşkilâtından birer memur ite malsahibi veya temsilcisinin önünde yapılır. Taraflardan herhangi biri yazılı çağrıya rağmen gelmediği takdirde yoketme işi Zirai Karantina Teşkilâtınca tamamlanır ve durum bir tutanakla tesbit edilir.

Madde 22

İthali istenen bitkiler veya ambalâjlarındaki hastalık veya zararlılar, ithale mani nevilerden olmamakla beraber mücadeleye tabi tutulan nevilerden ise ve fennî surette temizlenmeleri de mümkünse, giderleri malsahibinden peşin alınmak suretiyle, fennî temizleme yapıldıktan sonra yurda sokulabilir.

Bitki ve ambalajlarındaki hastalık veya zararlılar ithale engel yahut mücadeleye tabi nevilerden değilse ve yeni bîr bulaşma tehlikesi arzetmiyorsa bunların memlekete sokulmasına izin verilebilir.

Madde 23

Karantina memuru, muayene sırasında ithali istenen bitkilerin memlekete girmesi yasak hastalık veya zararlılarla bulaşık olduğundan şüphe ederse, bu bitkileri teşhis sonucu alınıncaya kadar müşahade altında tutabilir. Bu müşahade, bitkinin ve bitkide bulunduğu şüphe edilen bulaşık hastalık veya zararlının mahiyetine göre en kısa zamanda tamamlanır.

Madde 24

Hastalık veya zararlılarla kısmen bulaşık olan bitki ve ambalâjların, temizlenmesi mümkün olan kısımları ayrılarak temizlenmeye tabi tutulur. Diğer kısımları için yukarıki maddeler hükümleri uygulanır.

Madde 25

Dışardan yurda gelen taşıtlarda yolcu ve mürettebatın iaşesi için bulundurulan veya teşhir amaciyle dış memleketlerden getirilen veya gönderilen bitkiler hakkında da yukarıki maddeler hükümleri uygulanır.

Madde 26

Bitki deyimi dışında kalan ve dışardan hastalık veya zararlı getirmesi mümkün görülen her türlü maddeler hakkında da yukarıki maddelerde gösterilen usullere uygun olarak muayene ve gerekli işlemleri yapmaya Zirai Karantina Teşkilâtı yetkilidir.

İthal için temizlemenin gerekli olduğu hallerde, sahibi temizleme giderlerini vermezse, Zirai Karantina Teşkilatınca bu işlem yapılır ve giderler iki kat olarak sahibinden yazı ile istenir. Bu halde gider, ilgili şahıs tarafından, isteğin bildirilmesi tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmezse, bu alacak, taksil gecikme zammına ait hükümleri müstesna olmak üzere, Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındakı 6183 sayılı kanun hükümleri dairesinde tahsil edilmek üzere Maliyeye aktarılır.

İKİNCİ KISIM — İhracat

Madde 27 – İhracat

Bitki ihraç edecek gerçek ve tüzel kişiler ve temsilcileri ilgili Zirai Karantina Teşkilâtına, Tüzüge bağlı 4 sayılı örneğe göre düzenlenmiş bir dilekçe ile başvurarak ihraç edecekleri bitkilerin muayenesini isterler. Muayene, bitkinin niteliğine göre en kısa zamanda yapılır.

Muayene sırasında mal sahıbi veya temsilcisi hazır bulunabilir.

Madde 28

Muayene edilen bitkiler için alıcı memleket mevzuatı gerektirdiği veya ihracatçı istediği takdirde, karantina teşkilâtı tarafından, Tüzüğe bağlı 6 sayılı örneğe göre «Menşe ve Sağlık Sertifikası» verilir. Üç nüsha olarak düzenlenen sertifikanın aslı ihracatçıya ve bir sureti gümrük idaresine verilir, diğer sureti de dairesinde saklanır. İhracatçıya masrafı kendisine ait olmak üzere istediği miktarda suret verilir.

Menşe ve Sağlık Sertifikası verilmesi gerekmiyen hallerde ise, muayenenin yapıldığına ve karantina bakımından ihracında bir sakınca olmadığına dair Karantina Teşkilâtınca, Tüzüğe bağlı 7 sayılı örneğe göre düzenlenmiş «İhraç İzin Belgesi» gümrük idaresine ve bunun bir örneği de ihracatçıya verilir.

Menşe ve Sağlık Sertifikası veya İhraç İzin Belgesi ibraz edilmedikçe hiç bir bitki yüklenemez ve gümrüklerce çıkış işlemi yapılamaz.

Madde 29

İhraç edilecek yaş sebze ve meyvaların birinci muayeneleri üretim alanlarında ambalâjlanmadan önce Tarım Bakanlığınca görevlendirilmiş elemanlar tarafından yapılır ve muayene sonucuna dayanarak ihracatçıya, Tüzüğe bağlı 5 sayılı örneğe göre düzenlenen «Geçici Sağlık Sertifikası» verilir. Bu sertifikanın «Menşe ve Sağlık Sertifikası» na çevrilebilmesi için yukarki maddeler gereğince yapılacak son muayeneden önce, ihracatçı tarafından görevli memura verilmesi şarttır.

Madde 30

Muayene sonunda verilen Menşe ve Sağlık Sertifikası, yaş sebze ve meyvalar için 10, kuru meyvalar (Kabuklular hariç) ile hububat ve kuru bakliyat için 20 gün süre ile geçerlidir. Bu husus sertifika üzerinde belirtilir. Bu süre içinde ihraç edilmeyen bitkiler yeniden muayeneye tabi tutulur ve önceki durumda bir değişiklik olmadığı takdirde Menşe ve Sağlık Sertifikası yenilenir,

İhraç İzin Belgesi hakkında da aynı hükümler uygulanır.

Madde 31

İhracatçı, ihracından tamamen vaz geçilen bitkilere ait Menşe ve Sağlık Sertifikası ile İhraç İzin Belgesini, süresi sonunda, Zirai Karantina Teşkilâtına geri vermek zorundadır.

İhracatçının, ihraçtan kısmen vazgeçmesi halinde, ihraç edilecek miktar için yeni bir Menşe ve Sağlık Sertifikası veya İhraç İzin Belgesi alması gerekir.

Madde 32

Zirai Karantina Teşkilâtı tarafından verilen Menşe ve Sağlık Sertifikası veya İhraç İzin Belgesini havi bitkiler, Resmî Gaze- te'de ilân edilen gümrük kapılarının herhangi birinden ihraç edilebilirler.

Madde 33

Muayene edilmiş bir bitkinin gümrükten geçinceye kadar durum ve ambalâjında bir değişiklik olursa, malsahibi Zirai Karantina Teşkilâtına haber vererek bu değişikliği istenilen şekilde düzeltmek zorundadır.

Madde 34

Daha önce muayene edilmiş olan bitki, ihraç edilinceye kadar, her zaman ve her yerde yeniden muayene edilebilir. Muayene sonucunda ilk muayenedeki duruma aykırı bir hal görüldüğü takdirde, mevcut belgeye rağmen o malın gümrükten geçirilmemesi gümrüğe bildirtir. Gümrükçe de ihracat işlemi durdurulur.

ÜÇÜNCÜ KISIM — Transit

Madde 35 – Transit

Transit olarak bitki geçirmek isteyenler, uçaklar için en az 2, diğer taşıtlar için en az 24 saat önce, Tüzüğe bağlı 8 sayılı örneğe göre bir «Bitki Transit Bildirisi» ile giriş gümrüğündeki karantina memuruna başvurarak geçiş izni almak zorundadırlar.

Bildiri, iki nüsha olarak düzenlenir. Bildirinin üzerine (Karantina memurunca muayene edilmiş ve geçişine izin verilmiştir.) şeklinde şerh verildikten sonra bir nüshası ilgilisine verilir, diğer nüshası ise dairede saklanır.

Madde 36

Bitkilerin, Türk sınırları içinden kara, deniz veya hava vasıtalarıyla transit olarak geçirilmesine, ancak herhangi bir hastalık veya zararlıyı bulaştırmayacak halde bulundurulmaları şartı ile izin verilir.

Madde 37

Menşelerine göre memleketten transit olarak geçmesi yasak olan bitkilerle hastalık veya zararlılar ve bunlarla bulaşık olanlar transit olarak geçirilemez.

Madde 38

Posta yolu ile transit olarak geçen bitkiler, bildiri ve geçiş iznine tabi tutulmaz. 37 nci madde hükmü saklıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Memlekette yetişen bitkilerin tabi tutulacağı işlemler (İç karantina)

Madde 39 – Memlekette yetişen bitkilerin tabi tutulacağı işlemler (İç karantina)

Tarım Bakanlığı; memleketin bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri bulunan herhangi bir hastalık veya zararlının salgınlaşmasının yahut temiz yerlere bulaşmasının önüne geçmek veya mücadeleden doğabilecek zararları önlemek için ;

a) Hastalık veya zararlıyı taşıyabilecek bitki toprak ve diğer her çeşit maddelerin bulaşık olduğunu tesbit ve ilân edeceği bölgelerden, korunması gerekli yerlere naklini yasak edebilir veya ancak masrafı ilgilisine ait olmak üzere lüzumlu fennî tedbirleri aldırmak şartiyle nakline izin verelebilir.

b) Hastalık veya zararlılarla bulaşık yahut yabancı ve zararlı tohumlarla karışık bitkilerin ekim ve dikimini yasak edebilir.

c) Lüzum görülen yerlerde ekim ve dikimin cins, nevi veya çeşidini değiştirebilir münavebe tatbik ettirebilir veya ekim ve dikimi tahdit yahut yasak edebilir veya ancak gereken fennî tedbirler ilgililer tarafından alındıktan sonra ekim ve dikime izin verebilir.

d) Hastalık veya zararlılarla bulaşık bitki satışını yasak edebilir veya masrafı ilgililerce verilmek suretiyle fennî gereklere göre temizliğe tabi tutulduktan sonra satılmasına izin verebilir.

e) Hastalık veya zararlılarla bulaşık bitkileri gerektiğinde her nerede olursa olsun yok edebilir veya ettirebilir.

f) Yeni görülen veya memleket dahilinde mevcut olupta temiz bölgelere bulaşması muhtemel bulunan hastalık veya zararlıları derhal yerinde bastırabilir veya mücadeleleri pratikte kabil olmayan hastalık veya zararlıların yayılmasını önlemek amaciyle gerektiğinde bunlarla bulaşık olan bitkilerin civarındaki sağlam bitkileri yok edebilir yahut ettirebilir.

g) Hastalık veya zararlılarla bulaşık olan yahut bulaşık olduğundan şüphe edilen bitkileri uygun gördüğü şekilde fennî temizliğe tabi tutabilir veya tutturabilir.

h) Bulaşık bölgelerde, kullanılma yeri ne olursa olsun gerekli gördüğü bitkiler, bunların bulunduğu yerler ve bunları taşıyan araçlar için fennî gereklere göre temizleme mecburiyeti koyabilir ve temizleme süre, usul ve şartlarını tesbit edebilir.

i) Hastalık veya zararlıların bulaşmasını veya yayılmasını önlemek yahut zararlarını tahdit etmek veya mücadeleden doğabilecek zararların önüne geçmek üzere gerekli göreceği tedbirleri alabilir veya aldırabilir.

Madde 40

İhbarı zorunlu hastalık veya zararlılar Tarım Bakanlığınca tesbit ve arazı ile birlikte ilân olunur.

Madde 41

Tarla, bağ, bahçe, fidelik, fidanlık, mera ve kültüre elverişli olsun olmasın her türlü arazide ve silo, ambar, mağaza, nakliyat ambarları, çırçırtama, tohum ve dane ayıklama yerleri, değirmenler, un ve çeltik fabrikaları ve bunlar gibi bitki bulundurulan ve işlenen yerlerde ihbarı zorunlu hastalık veya zararlı görülürse; bunların sahipleri, kiracıları veya ortakçıları veya kanuni temsilcileri köyde muhtara veya nahiye müdürlerine, kasaba veya şehirlerde en büyük mülkiye âmirlerine, belediye reislerine yahut Zirai Mücadele Teşkilâtına veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtına bildirmek zorundadırlar.

Sahipsiz arazideki hastalık veya zararlılarla ilgili ihbar yükümlülüğü, köy, kır ve çiftçi mallarını koruma bekçilerine düşer.

Muhtarlar, mülkiye âmirleri ve belediye reisleri kendilerine ihbar edilen hastalık veya zararlıları en seri vasıta ile Ziraat veya Mücadele Teşkilâtına bildirirler. Haber verme keyfiyeti şifahen veya telefonla yapılmakla beraber yazı ile de teyit olunur.

Madde 42

İhbarın hastalık veya zararlı görüldüğünden veya haber alındığından itibaren engeç 24 saat içinde yapılması gereklidir.

Madde 43

İhbardan sonra Zirai Mücadele Teşkilâtı veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtı, durumu yerinde inceler ve gerekli ilk koruma tedbirlerini alır.

İhbar yolu ile veya herhangi bir suretle hastalık veya zararlıları tesbit eden teşkilât bir taraftan gerekli ilk koruma tedbirlerini almakla beraber diğer taraftan da keyfiyeti Tarım Bakanlığına bildirir. Bakanlık, 39 uncu madde uyarınca gerekli bütün tedbirleri alır veya aldırır.

Madde 44

Hastalık veya zararlıyı taşıyabilecek bitki, toprak ve diğer her çeşit maddelerin bulaşık olduğu Tarım Bakanlığınca tesbit ve ilân edilen bölgelerden, korunması gerekli yerlere taşınmaları, hastalık veya zararlılarla bulaşık bitkilerin satışı, Zirai Mücadele Teşkilâtından veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtından, Tüzüğe bağlı 11 sayılı örneğe göre düzenlenmiş «Zirai Karantina Taşıma ve Satış Sertifikası» alınması şartına bağlıdır.

Madde 45

Pazarlarda satılan bitkiler, Zirai Mücadele Teşkilâtı veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtı tarafından, her zaman muayene ve kontrol edilir.

Madde 46

39 uncu maddenin (e) ve (f) bentlerine göre yokedilmesi gereken bitkiler, malsahibi veya temsilcisi ve ilgili memur ile bir zabıta memurunun önünde, bunlardan herhangi biri yazılı çağrıya rağmen gelmediği veya bulunmadığı takdirde huzurlarına bakılmaksızın yok edilir ve durum bir tutanakla tesbit edilir.

Yokedilen bitkilerin değeri ve bu Tüzüğe aykırı hareketleri sebebiyle hastalık veya zararlıların bulaşmasına sebep olanlar yahut hastalık veya zararlıyı zamanında görevli teşkilâta haber vermiyenler hakkında 6968 sayılı kanunun 17 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Madde 47

Fidan, fide, çelik, tohum, yumru, soğan vesaire gibi çoğaltmada kullanılmak üzere her türlü bitki yetiştiriciliğini ticari amaçlarla yapacaklar, bir dilekçe ile Zirai Mücadele Teşkilâtına veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtına başvurarak, yetiştirme yerlerini bitki sağlığı bakımından muayene ettirmeye ve yetiştireceği bitki çeşitlerini bildirerek, Tüzüğe bağlı 9 sayılı örneğe göre «Bitki Yetiştirme Ruhsatı» almaya mecburdurlar.

Bu işlerle meşgul olan resmî müesseseler de aynı hükümlere tabidir.

Üç nüsha olarak düzenlenecek ruhsatnameden birinci nüshası Tarım Bakanlığına, ikinci nüshası ilgili müessese veya şahsa verilir. Üçüncü nüshası ise; ruhsatı veren dairede saklanır.

Köylerde yapılacak perakende fidecilik ruhsat kaydından müstesnadır.

Madde 48

Bitki Yetiştirme Ruhsatı alanlar Zirai Mücadele Teşkilâtının ve bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtının gerekli gördüğü her türlü tedbirleri zamanında almak zorundadırlar.

Madde 49

Bitki Yetiştirme Ruhsatı almak suretiyle tesis olunan fidanlıklar, birisi vejetasyon diğeri söküm sırasında olmak üzere, yılda en az iki defa; fidelikler ise sökümden önce bir defa muayene edilirler. Fidanlıklar için söküm sırasındaki muayeneden sonra; Tüzüğe bağlı 10 sayılı örneğe göre «Bitki Muayene Raporu» düzenlenir. Uç nüsha olarak düzenlenecek hu raporlardan bir nüshası Tarım Bakanlığına, bir nüshası ait olduğu müesseseye gönderilir ve bir nüshası da muayeneyi yapan dairede saklanır. Raporların gerekleri, bunları düzenliyen teşkilâtça izlenir ve sonuçlandırılır.

Bitki Yetiştirme Ruhsatı alınan diğer yerlerde de bu muayeneler yapılabilir.

Madde 50

Bitki Yetiştirme Ruhsatı alınarak yetiştirme yapılan yerlerde, bütün tedbirlere rağmen tehlikeli hastalık veya zararlı görüldüğü ve yok edilmesinden başka çare bulunmadığı takdirde, bu bitkiler Zirai Mücadele Teşkilâtı veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtınca yokedilir ve gerekirse Bitki Yetiştirme Ruhsatı da geri alınır. Yokedilen bitkilerin değeri ve yetiştirmeye izinsiz başlıyanlar veya Zirai Mücadele Teşkilâtının lüzum gördüğü tedbirleri almıyanlar hakkında 6968 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi hükmü uygulanır.

Madde 51

46 ncı ve 50 inci maddelere göre ödenecek değerler, mahallî mülkiye âmiri tarafından seçilecek bir, mahallî ziraat müdürlüğünce seçilecek iki ve köylerde ihtiyar heyetlerince, şehir ve kasabalarda ziraat odalarınca (Bulunmayan yerlerde belediye encümenlerince) seçilecek iki kişiden meydana gelen bir kurul tarafından takdir edilir.

Mahalli mülkiye âmirince seçilecek kimse, Kurula başkanlık eder. Değer takdirinde çoğunluğun ve oylar eşit olursa başkanın bulunduğu tarafın biçtiği değer esas tutulur.

Madde 52

Resmî ve özel bütün kara, deniz ve hava taşıma idarelerinin ve her türlü nakil vasıtası kullananların nakli yasak edilmiş bitki ve maddeleri taşımaları memnudur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Numune alma

Madde 53 – Numune alma

Görevli memurlar, muayene edecekleri bitkilerden numune alabilirler. Numune alma usulü ve miktarı Tarım Bakanlığınca bir yönetmelikle tesbit edilir.

Madde 54

Numuneler, gerektiğinde bozulmadan açılmayacak tarzda, görevli memur tarafından malsahibi veya temsilcisi huzurunda mühürlenir ve buna dair bir tutanak düzenlenir.

Numunelerin, tutanağa uygun bir şekilde etiketlenmesi ve bu etiketin de beraberce imzalanması gereklidir.

Madde 55

Numunelerin bir takımı ile tutanağın bir nüshası malsahibine veya temsilcisine verilir.

Madde 56

Malsahibi veya temsilcisi numunelerin etiketini ve tutanağı imzalamaktan kaçınacak olurlarsa, itiraz sebeplerini tutanağın altına yazarak imzalayabilirler. Bunu yapmadıkları takdirde keyfiyet tutanakta belirtilir.

Madde 57

Yapılan muayene sonunda hastalık veya zararlılardan temiz olduğu tesbit edilen bitkilere ait numuneler, muayene bittikten sonra malsahibinin isteği üzerine geri verilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM — Çeşitli hükümler

Madde 58 – Çeşitli hükümler

Tarım Bakanlığının görevli memurları, bitki ve maddelerin hastalık veya zararlılar ile bulaşık olup olmadıklarını incelemek ve denetlemek için her türlü resmî ve özel kara, deniz ve hava taşıtlarına (Transit geçenler dâhil), bitki yetiştirilen, depolanan, bulundurulan, satılan veya işlenen yerlere (Buraları konut sayılsa dahi) girmeye ve gerekli muayene, denetleme ve işlemleri yapmağa yetkilidirler.

Engel olunduğu takdirde görevliler gereğine göre muhtarı veya ihtiyar heyeti üyesinden bir kişiyi yahut zabıta mensuplarını yanlarına alarak bu yerlere girerler ve görevlerini yaparlar.

Millî Savunma Bakanlığına ait kara, deniz, hava taşıtları ile bitki ve yiyecek bulundurulan yerlerde ve arazide ve yasak bölgelerde yapılacak muayene ve kontrollarda, bu birlik ve müesses elerden de bir temsilci bulundurulur.

Görevli memurlar; inceliyecekleri ve denetliyecekleri yerlerin veya bitkilerin sahiplerine veya bunların temsilcilerine, istek anında, bu işte görevli olduklarına dair kimlik kartlarını göstermek zorundadırlar.

Madde 59

6968 sayılı kanunun 15 inci ve 64 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştay'ca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri, Resmî Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 60

Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.