V-102.1 Bilgi Suistimali veya Piyasa Dolandırıcılığı Suçları Hakkında Bildirim Yükümlülüğü Tebliği
- Tür
- Tebliğ
- Resmi Gazete
- 21.01.2014 / Sayı 28889
- Yürürlük
- 01.07.2014
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tebliğler, Sermaye Piyasası Mevzuatı
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Tebliğin amacı; bir işlemin bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarından herhangi birini teşkil ettiğine dair bir bilgi veya şüphenin bulunması halinde bu durumun yatırım kuruluşları tarafından Kurula bildirilerek söz konusu suçların önlenmesine ve tespitine katkı sağlamaktır.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Tebliğ, bir işlemin bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarından herhangi birini teşkil ettiğine dair bir bilgi veya şüphenin bulunması halinde yatırım kuruluşları tarafından Kurula yapılması gereken bildirimlerin usul ve esaslarını düzenlemektedir.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Tebliğ, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 102 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve Kısaltmalar
(1) Bu Tebliğde geçen;
a) Banka: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununda tanımlanan bankalardan Kanunun 39 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasında belirtilen yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinde bulunan bankaları,
b) Bilgi suistimali: Kanunun 106 ncı maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan suçu,
c) Borsa İstanbul: Borsa İstanbul Anonim Şirketini,
ç) İçsel bilgi: Sermaye piyasası aracının değerini, fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek nitelikteki bilgi, olay ve gelişmeleri,
d) Kanun: 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,
e) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
f) Piyasa dolandırıcılığı: Kanunun 107 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında tanımlanan suçları,
g) Sürekli bilgi: İçsel bilgi tanımı dışında kalan ve Kurulun özel durumların açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri uyarınca açıklanması gerekli tüm bilgileri,
ğ) Şüpheli işlem: Bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarından herhangi birini teşkil ettiğine dair bir bilginin veya şüphenin bulunduğu işlemleri,
h) Yatırım kuruluşu: Aracı kurumlar ile yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunmak üzere kuruluş ve faaliyet esasları Kurulca belirlenen diğer sermaye piyasası kurumlarını ve bankaları
ifade eder.
Madde 5 – Bildirimde Bulunması Gerekenler
(1) Kanunun 102 nci maddesi kapsamında ve bu Tebliğin uygulanmasında şüpheli işlemlerle karşılaştıklarında bildirimde bulunması gerekenler yatırım kuruluşlarıdır.
Madde 6 – Bilgi Suistimali veya Piyasa Dolandırıcılığı Suçları Hakkında Bildirim Yükümlülüğü
(1) Yatırım kuruluşları karşılaştıkları şüpheli işlemleri en geç beş iş günü içerisinde yazılı olarak Kurula bildirirler.
(2) Bilgi suistimali suçu işlendiğine ilişkin bir bilginin veya şüphenin bulunduğu hallerde yapılacak bildirimler, ihraççıya ilişkin içsel bilgi, sürekli bilgi, bu bilgilere dayalı olarak yapılan işlemler ve işlemlerle ilişkili olan şahısları gösteren; her türlü bilgi, belge, doküman, kimlik bilgisi mevzuat uyarınca tutulan ses kaydı ve diğer delillerle birlikte yapılır.
(3) Piyasa dolandırıcılığı suçu işlendiğine ilişkin bir bilginin veya şüphenin bulunduğu hallerde yapılacak bildirimler, gerçekleştirilen işlemler, işleme konu paylar, birlikte hareket eden kişiler, kullanılan hesaplar, hesapları kullanan şahıslar ve bu kişilerin aralarındaki ilişkiyi gösteren; her türlü bilgi, belge, doküman, kimlik bilgisi, mevzuat uyarınca tutulan ses kaydı ve diğer delillerle birlikte yapılır.
(4) Şüpheli işlem hakkında bildirimde bulunulması veya bulunulacak olması söz konusu işlemlerin yerine getirilmesine engel teşkil etmez.
(5) Kanun ve bu Tebliğ kapsamında bildirim yapılmış olması, 5549 sayılı Kanun ve bu kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatla getirilen bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
(6) 5549 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığına şüpheli işlem bildirimi yapılmış olması, Kanun ve bu Tebliğ kapsamında yapılması gereken bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Madde 7 – Bildirimden Doğan Sorumluluk ve Görevlilerin Bildirimi
(1) Bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı suçları hakkındaki şüpheli işlemlerin bu Tebliğe uygun bir biçimde bildiriminden nihai olarak yatırım kuruluşu sorumludur. Yatırım kuruluşlarının yönetim kurulu, bu bildirimleri yapmakla yükümlü olarak, kendi mevzuatları uyarınca oluşturulan iç denetim veya teftiş birimlerinin üst düzey yöneticilerinden yeterli sayıda sermaye piyasası ileri düzey lisansına sahip personel görevlendirir ve söz konusu personelin bu Tebliğle belirlenen görev ve sorumluluklarını etkin bir şekilde yerine getirip getirmediklerini kontrol eder. Yönetim kurulu söz konusu kontrol görevini, alacağı yazılı bir yönetim kurulu kararı ile açık bir şekilde bir veya birden fazla yönetim kurulu üyesine devredebilir.
(2) Yatırım kuruluşları Kanunun 102 nci maddesi ve bu Tebliğ kapsamındaki bildirimleri yapmakla görevlendirdiği personeline ilişkin bilgileri (adı, soyadı, göreve başlama tarihi, unvanı, varsa diğer görevleri) ve bu bilgilerdeki değişiklikleri Kurula bildirir.
Madde 8 – Bildirimlerin Gizliliği ve Bildirimde Bulunanların Korunması
(1) Kurula bildirimde bulunanlar, özel kanunlarda hüküm bulunsa dahi, Kanunun 102 nci maddesi ve bu Tebliğ kapsamında yapılan bildirimler ve bildirimde bulunulanlar hakkında, mahkeme, savcılık ve Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı dışında, işleme taraf olanlar dâhil, üçüncü kişiler ile kurum ve kuruluşlara bilgi veremez.
(2) Kurula, Kurul Başkanlığı tarafından görevlendirilen meslek personeline, 5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlülük denetimi ile görevlendirilen denetim elemanlarına, yatırım kuruluşunun yönetim kuruluna veya yönetim kurulu tarafından 7 nci maddenin birinci fıkrası kapsamında görevlendirilen üyelerine bilgi verilmesi bu maddenin birinci fıkrasında yer alan yasağın ihlali sayılmaz.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasındaki yasak şüpheli işlem hakkında bildirimde bulunan kişi, kurum ve kuruluşlar veya bu kimselerin işlemi fiilen yapan ve yöneten mensupları veya bunların kanuni temsilcileri ve vekillerinin yanı sıra şüpheli işlem hakkında bildirimde bulunulduğuna herhangi bir şekilde vakıf olan diğer personeli de kapsar. Yatırım kuruluşunda bildirimde bulunmakla görevlendirilen personele yapılan dâhili bildirimler de gizlilik kapsamındadır. Şüpheli işlem hakkındaki bildirimler elektronik ortamda yapılacak olursa bildirimi gerçekleştiren görevliler, sisteme erişimi sağlayan her türlü ortamdaki kart, şifre ve sair bilgi ve araçları hiç kimseye veremez.
(4) Bildirimde bulunan görevlinin kimlik bilgileri saklı tutulur. Bildirimde bulunanlara dair, bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasında sayılanlar dışında, üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlara bilgi verilemez. Söz konusu kişilerin kimlik bilgilerinin saklı tutulması ve güvenliklerinin sağlanması için gerekli önlemler alınır.
(5) Bildirimde bulunanlar bildirim formlarının ve bu formlara ilişkin destekleyici diğer bilgi ve belgelerin gizliliğini sağlamak ve güvenli bir ortamda muhafaza edilmesi için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.
Madde 9 – Şüpheli İşlem Hakkındaki Bildirimin Şekli
(1) Yatırım kuruluşları, şüpheli işlemle karşılaştıklarında, işlem hakkında yetki ve imkânları ölçüsünde araştırma yaptıktan sonra, edinilen bilgi ve bulgular çerçevesinde Ek/1'de yer alan bildirim formunu doldurarak veya bu formda yer alan asgari bilgileri içeren bir yazı ile Kurulun İstanbul Temsilciliği adresine Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesine hitaben bildirimde bulunurlar. Acil olarak bildirimde bulunulması gereken hallerde bildirimler Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesinin (0212) 334 5603 numaralı faksına da gönderilebilir. Faks yoluyla bildirim yapılmasının ardından aynı bildirim posta yoluyla da yapılır.
(2) Şüpheyi destekleyen bilgi ve belgeler bildirim formuna veya yazısına ek yapılır. Bildirimlerin gizliliğini sağlamak üzere gerekli tedbirler alınır.
(3) Bildirimde bulunulan işlemle ilgili olarak yeni bilgi ve bulgular elde edilmesi durumunda daha önce yapılan bildirime ek olduğu belirtilerek ivedililikle bildirimde bulunulur.
(4) Bildirimde bulunanlara bildirim formunda belirtilen e-posta üzerinden, söz konusu bildirimin kayda alındığına dair elektronik ortamda bilgi verilir.
(5) Kurul, bildirim formlarının düzenlenmesine, bildirimlerin elektronik ortam ve bilgi iletişim araçları kullanılarak yapılması zorunluluğu getirilmesine ve şüpheli işlem hakkındaki bildirimlerde elektronik imza kullanılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Madde 10 – Muhafaza ve İbraz
(1) Yatırım kuruluşları bu Tebliğ kapsamındaki bildirimlere ilişkin her türlü ortamdaki belgeleri düzenlenme tarihinden, defter ve kayıtları ise son kayıt tarihinden itibaren sekiz yıl süre ile muhafaza etmek ve talep edilmesi halinde Kurula ibraz etmek zorundadır.
(2) Kurul, bu Tebliğ kapsamında kendisine gönderilen bildirimleri ve buna ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi, bildirimin ulaşmasından itibaren sekiz yıl süre ile muhafaza eder.
Madde 11 – Diğer Hükümler
(1) Bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı suçlarına ilişkin olarak şüpheli işlemlerin tespitinde yatırım kuruluşlarına yardımcı olması için Ek/2'de yer alan şüpheli işlem kalıpları belirlenmiştir. Bildirimde bulunmak için şüpheye konu olan hususun burada belirtilen kalıplara uyması şartı aranmamalıdır. Şüphe doğuran hususlar, sayılan kalıplardan farklı olsa dahi bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı suçunu teşkil edebileceğine dair bir bilgi edinilmesi veya şüphe duyulması durumunda bildirimde bulunulması gerekmektedir.
(2) İşlemlerin şüpheli işlem kalıplarına uygunluğu değerlendirilirken sermaye piyasası mevzuatında yer alan müşteri tanıma kuralı göz önünde bulundurulmalı ve değerlendirme müşteri ve işlem bazında yapılmalıdır. Şüphe veya şüpheyi gerektiren bir hususun olup olmadığı, gerektiğinde birden çok işlem bir arada ele alınarak değerlendirilir.
(3) İşlemin şüpheli olup olmadığı değerlendirilirken müşterinin genel profili, geçmiş yatırım karakteri ve tecrübesi gibi hususların da dikkate alınması gerekmektedir.
(4) Kurul kendisine ulaşan bildirimleri güvenli ve tasnifli bir şekilde arşivler.
(5) Kurul kendisine ulaşan bildirimleri gizlilik kurallarına riayet etmek suretiyle incelenmek üzere Borsa İstanbul’a iletebilir.
Madde 12 – Yürürlük
(1) Bu Tebliğ 1/7/2014 tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 13 – Yürütme
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Kurul yürütür.