Talimat (Yabancı Para Üzerinden Kira ve İpotek İşleminde Harç ve Vergi)
- Tür
- Tebliğ
- Tarih
- 11.02.2011
- Yürürlük
- 11.02.2011
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tebliğler, Harçlar Mevzuatı
Konu: Yabancı Para Üzerinden Kira Ve İpotek İşleminde Harç ve Vergi.
TAPU VE KADASTRO …… BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
………………….
İlgi: 04/06/2002 tarihli, B021TKG010001-074/123-1852 sayılı duyuru.
İlgi duyurumuzda; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 851/2. maddesi ile yabancı para üzerinden ipotek tesisi, 851/4. maddesi ile Yabancı veya Türk Parası karşılıklarının hesabında hesap günündeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kurunun esas alınması gerektiği bildirilmişti.
Diğer taraftan, Merkez İnceleme Kurulunun 22/01/2010 tarih ve 204 sayılı kararı; “Türk Medeni Kanunu, Borçlar Kanunu ve Tapu Sicil Tüzüğünün konuya ilişkin hükümleri ile kurumların konuya dair alınan cevabi nitelikteki yazılarında belirtilen görüşlerin hep birlikte değerlendirilmesi sonucunda; T.C. Merkez Bankası tarafından alımı/satımı yapılan ve her gün Resmi Gazete’de yayımlanan yabancı para birimleri üzerinden düzenlenen kira sözleşmelerinin, sözleşmedeki yabancı para üzerinden belirtilen değer gösterilmek sureti ile tapu siciline şerh verilmesinin mümkün olduğu, Kira sözleşmesinin tapu siciline şerhine ilişkin tapu harcı matrahının hesabında ise T.C. Merkez Bankası’nın işlem tarihindeki döviz alış kurunun esas alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.” şeklinde hüküm altına alınmıştır.
Ancak, tapu harçları ve damga vergilerinin hesaplanması konusu Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına intikal ettirildiğinde, alınan 24/01/2011 tarih B.07.1. GİB.0.02.63- 140.04.01-211- 6758 sayılı yazı da; “ yabancı para üzerinden taşınmaz rehni kurulması esaslarına yer verildiği anlaşılan 4721 sayılı Kanununun 85l inci maddesinde, aynı derecede birden fazla para türü kullanılarak rehin kurulamayacağı ve kurulan rehin hakkı bedellerinin konvertibl olarak karşılıklarının hesap günündeki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuruna göre hesaplanacağı belirtilmekte olup, vergilendirme işlemlerinde esas alınması gereken döviz kuru yönünden herhangi bir belirleme bulunmayan söz konusu madde hükmünün damga vergisi matrahının hesaplanmasına şumulü yoktur. Zira, düzenlenen kağıtlara ait damga vergisinin hesaplanmasında kağıt üzerinde yazılı belli para dikkate alındığından, yabancı para cinsinden ipotek işlemi tesis edilmesine ilişkin düzenlenen bir kağıda ait damga vergisinin hesabında, hangi para türü kullanılmışsa bu paranın Damga Vergisi Kanunu hükümlerine göre Türk Lirasına çevrilmesi suretiyle matrah tespit edileceği tabiidir. Buna göre;
- Yabancı para cinsinden düzenlenen kağıtlar ve bu kağıtlar mahiyetinde olan şerhlere ait damga vergisinin, 15 ve 35 Seri No’lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar uyarınca söz konusu kağıtlar üzerinde yazılı yabancı paraların, kağıdın/şerhin düzenlendiği tarihte T.C. Merkez Bankası tarafından ilan olunan geçerli döviz satış kuru,
- Yabancı para cinsinden yapılan tapu işlemlerine ilişkin harcın, tapu işleminin gerçekleştirildiği tarihteki, T.C. Merkez Bankası tarafından ilan olunan geçerli döviz satış kuru, esas alınmak suretiyle bulunacak Türk Lirası tutarı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.” şeklinde cevap alınmıştır.
Buna göre; yabancı para üzerinden gerçekleştirilen tapu işlemlerinde; tapu harçları ve vergilerinin, tapu işleminin gerçekleştirildiği tarihteki Resmi Gazete, Merkez Bankası veya Ziraat Bankası şubelerinden kur bilgilerinin belgelendirilmesi suretiyle T.C. Merkez Bankası tarafından ilan olunan geçerli döviz satış kuru esas alınarak bulunacak Türk Lirası tutarı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
Bilgi ve gereğini, bu hususun Bölge Müdürlüğünüze bağlı tüm tapu müdürlüklerine ivedilikle duyurulmasını rica ederim.