SHT-RNP AR 20-26 Yetkilendirme Gerektiren Gerekli Seyrüsefer Performansı Operasyonları İçin Uçuşa Elverişlilik Onayı ve Operasyonel Kriterlere İlişkin Talimat
- Tür
- Tebliğ
- Tarih
- 30.09.2018
- Yürürlük
- 30.09.2018
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tebliğler, Sivil Havacılık Mevzuatı
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Talimatın amacı, RNP AR operasyonu yapmak isteyen Türk ve yabancı tüm hava araçları ile işleticileri için gerekli uçuşa elverişlilik ve operasyonel onayların verilmesi ile icra edilecek operasyonlara yönelik usul ve esasları belirlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Talimat, RNP AR operasyonu yapmak isteyen tüm Türk ve yabancı tescilli uçakları ve işleticilerini kapsar. RNP AR operasyonu yapmak isteyen yabancı tescilli uçaklar ve işleticilerine yönelik olarak ilave gereklilikler SHGM tarafından yayımlanır.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Talimat, 14/10/1983 tarihli ve 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile 15/07/2018 tarihli ve 4 Kararname Numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 31. Bölümü ile 15/09/2017 tarihli Uçuş Operasyonlarına Yönelik Usul ve Esaslar Talimatı (SHT OPS) Ek-5 ALT BÖLÜM B’ye dayanılarak ve EASA AIR-OPS, ICAO Doc 8168-Procedures for Air Navigation Services-Aircraft Operations, ICAO Doc 9613- Performance-based Navigation(PBN) Manual, ICAO Doc. 9905-Required Navigation Performance Authorization Required(RNP AR) Procedure Design Manual, ICAO Doc 9881- Guidelines for Electronic Terrain, Obstacle and Aerodrome Mapping Information, AMC 2026-Airworthiness Approval and Operational Criteria for RNP Authorisation Required(RNP AR) Operations, AMC 20-27- Airworthiness Approval and Operational Criteria for RNP APPROACH Operations Including APV BARO-VNAV Operations, AC 20-138D- Airworthiness Approval of Positioning and Navigation Systems dokümanları gereklerine uygun olarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Talimatta geçen;
a) AFM: Aircraft Flight Manual-Uçuş El Kitabını,
b) AGL: Above Ground Level-Yer Seviyesinin Üstünü,
c) AIP: Aeronautical Information Publication-Havacılık Bilgi Yayınını,
ç) AIRAC: Aeronautical Information Regulation and Control-Havacılık Bilgi Düzenleme ve Kontrolünü,
d) AIS: Aeronautical Information Service - Havacılık Bilgi Hizmetini,
e) AR : Authorization Required-Yetkilendirme Gerektireni,
f) ATC: Hava Trafik Kontrolörünü,
g) ATS: Air Traffic Services-Hava Trafik Hizmetlerini,
ğ) BARO-VNAV: Barometric Vertical Navigation-Barometrik Dikey Seyrüseferi,
h) Bütünlük (Integrity): Sistemin seyrüsefer için kullanılmaması gerektiğinde, sistemin kullanıcıya uygun zamanda ikaz sağlama kabiliyetini,
ı) CAT II/III ILS: Category II/III Instrument Landing System-Kategori II/III Aletli İniş Sistemini,
i) CDI: Course Deviation Indicator-Rota Sapma Göstergesini,
j) CF: Course to Fix- Bir fikse bir yol ile tanımlanmış belirli bir izi,
k) CHART: Havacılıkta kullanılan uluslararası standartlara uygun aletle alçalma, standart geliş ve kalkış usullerinin ilan edilmesi amacıyla hazırlanan haritaları,
l) CRM: Crew Resource Management-Ekip Kaynak Yönetimini,
m) CRM: Collision Risk Model- Çarpışma Risk Modelini,
n) DA(H): Decision Altitude/Height-Karar İrtifasını,
o) DF: Direct to Fix- Bir fikse doğrudan yolu,
ö) DHMİ: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünü,
p) Dikey Seyrüsefer (Vertical Navigation): Altimetre kaynakları, harici uçuş hattı referansları veya bunların birleşimini kullanarak dikey uçuş profilinde uçuş operasyonu yapılmasına olanak sağlayan seyrüsefer yöntemini,
r) DME: Distance Measuring Equipment-Mesafe Ölçüm Cihazını,
s) DOC: Designated Operational Coverage-Belirlenmiş Operasyonel Kaplama Alanı
ş) Doğruluk-Accuracy: Tahmin edilen, ölçülen veya arzu edilen pozisyon ve/veya verildiği zamandaki platformun hızı ve onun gerçek pozisyon veya hızı arasındaki uygunluk derecesini, (Seyrüsefer performans kesinliği, genellikle sistem hatasının istatiksel ölçümü ile belirtilir ve tahmin edilebilir, tekrarlanabilir ve göreceli olarak tanımlanır),
t) EASA: European Aviation Safety Agency-Avrupa Havacılık Güvenliği Ajansını,
u) EFIS: Electronic Flight Instrument Systems-Elektronik Uçuş Aleti Sistemini,
ü) FAA: Federal Aviation Administration-Federal Havacılık İdaresini,
v) FA: Course from a Fix to an Altitude-Bir fiksten bir irtifaya olan rotayı,
y) FAF: Final Approach Fix-Son Yaklaşma Fiksini,
z) FD: Flight Director-Uçuş Yönetici Sistemini,
aa) Fiks; Dış referanslara veya seyrüsefer yardımcılarına başvurarak hesaplanan mevcut pozisyonu belirlemek için kullanılan hava sahasındaki belirli bir noktayı,.
bb) FMC/FMS : Flight Management Computer-Uçuş Yönetim Bilgisayarı/Flight Management System-Uçuş Yönetim Sistemini,
cc) FOSA: Flight Operations Safety Assessment-Uçuş Operasyonları Emniyet Değerlendirmesini,
çç) FTE: Flight Technical Error-Uçuş Teknik Hatasını,
dd) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü (SHGM),
ee) GBAS: Ground Based Augmentation System-Yer Tabanlı Destekleme Sistemini,
ff) GNSS: Global Navigation Satellite System-Kür+esel Seyrüsefer Uydu Sistemini,
gg) GPS: Global Positioning System-Küresel Konumlandırma Sistemini,
ğğ) GPWS: Ground Proximity Warning System-Yere Yaklaşım Uyarı Sistemini,
hh) HA: Hold to an Altitude-Belirli bir irtifaya kadar beklemeyi,
ıı) Hava Seyrüsefer Hizmet Sağlayıcısı: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünü,
ii) HF: Hold to a Fix-Belirli bir fiks üzerinde beklemeyi,
jj) HIL: Horizontal Integrity Limit-Yatay Doğruluk Limitini,
kk) HM: Hold to a Manual Termination-Beklemenin manuel sonlandırılmasını,
ll) HPL: Horizontal Protection Level- Yatay Koruma Seviyesini,
mm) IAF: İnitial Approach Fix-İlk Yaklaşma Fiksini,
nn) ICAO: International Civil Aviation Organization-Uluslararası Sivil Havacılık Örgütünü,
oo) IFR: Instrument Flight Rules-Aletli Uçuş Kurallarını,
öö) IMC: Instrument Meteorological Conditions-Aletli Meteorolojik Koşulları,
pp) INS: Inertial Navigation System-Ataletsel Navigasyon Sistemini,
rr) IRS: Inertial Reference System-Ataletsel Referans Sistemini,
ss) IRU: Inertial Reference Unit-Ataletsel Referans Birimini,
şş) İşlevin Devamlılığı (Continuity of Function): Niyetlenilmiş operasyon devamınca planlanmamış kesintiler olmaksızın işlevini gerçekleştirmek için gereken toplam sistem kapasitesini, (belirlenmiş hava sahası içerisinde uçağın pozisyonunu muhafaza etmek için gerekli tüm temel esasları içerir),
tt) Kullanılırlık-Availability: Belirlenmiş kapsama alanı içerisinde ve seyrüsefer boyunca kullanılacak belirli bir zaman diliminde, uçuş mürettebatı, otopilot veya uçuşu yönetecek diğer bir sisteme güvenilir seyrüsefer verisi sağlayacak kullanılabilir bir hizmet sağlayan sistem kabiliyetinin olduğunu gösteren göstergeyi,
uu) LOC: Lokalizer vericisini,
üü) LOE: Line Oriented Evaluation-Hat Oryantasyonlu Değerlendirmeyi, vv) LoA: Letter of Acceptance-Kabul Belgesini,
yy) LOFT: Line Oriented Flight Training-Hat Oryantasyonlu Uçuş Eğitimini,
zz) LNAV: Lateral Navigation-Yatay Seyrüseferi,
aaa) MEL: Minimum Equipment List- Minimum Donanım Listesini,
bbb) OEI : One Engine Inoperative-Tek Motor Arızasını,
ccc) PBN: Performance Based Navigation-Performans Tabanlı Seyrüseferi,
ççç) PDE: Path Definition Error- Yol Tanımlama Hatasını,
ddd) PPE: Position Estimation Error-Konum Belirleme Hatasını,
eee) POH: Pilot Operating Handbook-Pilot El Kitabını,
fff) RAIM: Receiver Autonomous Integrity Monitoring-Alıcının Otonom Doğruluk Kontrolü: GNSS alıcı/işlemcisinin sadece GPS sinyalleri veya irtifa düzeltmesi yapılmış GPS sinyallerini kullanarak, GNSS seyrüsefer sinyallerinin doğruluğunu saptayan tekniği (Bu doğrulama, uydu ve alıcı arasındaki mesafenin ölçümünün tutarlılığının kontrolü ile yapılır. RAIM fonksiyonunu yerine getirmek için seyrüsefer için gerekli olanlara ek olarak en az bir uydu daha görüş alanı içinde olmalıdır),
ggg) RF : Radius to Fix-İki fiks arasındaki dairesel yarıçaplı yolu,
ğğğ) RNAV: Area Navigation-Saha Seyrüseferi: Referans alınan bir seyrüsefer istasyonunun kapsama alanındaki arzu edilen uçuş hattı veya uçağın sahip olduğu yardımcı cihazların limitleri dâhilindeki kapasitesi veya her ikisinin bileşimi ile uçağın operasyonunda kullanılmasını sağlayan bir seyrüsefer yöntemini,
hhh) RNP: Required Navigation Performance-Gerekli Seyrüsefer Performansını,
ııı) RNP AR: Required Navigation Performance Authorization Required-Yetkilendirme Gerektiren Gerekli Seyrüsefer Performansını,
iii) RNP AR APCH: RNP AR yaklaşmasını,
jjj) SBAS: Satellite Based Augmentation System-Uydu Tabanlı Destekleme Sistemini,
kkk) SH-BYS: Sivil Havacılık Bilgi Yönetim Sistemini,
lll) SHGM: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
mmm) TF: Track to Fix- İki fiks arasında jeodezik bir hattı,
nnn) TLS: Target Level of Safety - Emniyet hedeflerini,
ooo) TSE: Total System Error-Toplam Sistem Hatasını,
ööö) TAWS: Terrain Awareness and Warning Systems- Arazi Bilinirlik ve Uyarı Sistemini,
ppp) TCCA: Transport Canada Civil Aviation-Kanada Ulaşım Sivil Havacılığı, rrr) TOGA: Kalkış ve pas geçmeyi,
sss) VMC: Visual Meteorological Conditions- Görerek Meteorolojik Uçuş Şartlarını,
şşş) VOR: Very High Frequency Omni Directional Range-Çok Yüksek Frekanslı Tüm Yönlü Radyo Verici İstasyonunu ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM — Uygulama Esasları
Madde 5 – RNP AR operasyonlarının uygulanabilirliği
(1) RNP AR operasyonlarının uygulanması aşamasında ilgili Hava Seyrüsefer Hizmet Sağlayıcısı sorumluluklarına göre bu Talimatın Ek-l’inde belirtilen konularda gerekli önlemleri almalıdır.
Madde 6 – RNP AR operasyonları onay başvurusu içeriği ve başvuruların değerlendirilmesi
(1) RNP AR operasyonları gerçekleştirmek isteyen Ticari Hava İşletmeleri planlanan tarihten en az 90 gün önce bu Talimatın Ek-11’inde yer alan RNP AR APCH Başvuru Kontrol Listesi’nin ilgili bölümlerini doldurarak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne:
a) Planlanan PBN operasyonu için uygun olan ve bu Talimatın Ek-2, Ek-3, Ek-4, Ek-5 ve Ek-9’unda belirtilen gereklilikleri karşılayan ilgili uçuşa elverişlilik onayının AFM’de veya sertifikalandırma işlemini yapan otorite tarafından uçuşa elverişlilik değerlendirmesinin bir parçası olarak onaylanan başka bir belgede belirtildiğine veya bu onayı esas aldığına;
b) Uçuş hazırlığında yer alan uçuş ekibi üyeleri ve ilgili personel için bu Talimatın Ek- 7’sinde belirtilen gereklilikleri karşılayan bir eğitim programının oluşturulduğuna;
c) Bu Talimatın Ek-lO’una uygun olarak bir emniyet değerlendirmesinin yapıldığına;
ç) Aşağıdaki hususların, bu Talimatın Ek-6 ve Ek-8’ine uygun olarak belirtildiği operasyonel prosedürlerin oluşturulduğuna:
1) Taşınacak teçhizatlar ve bu teçhizatlara ilişkin operasyonel sınırlamalar ile birlikte ilgili MEL girdileri;
2) Uçuş ekibi oluşumu, niteliği ve deneyimi;
3) Normal, normal olmayan ve beklenmeyen durum prosedürleri; ve
4) Elektronik seyrüsefer veri yönetimi;
d) Raporlanabilir olayların belirtildiği bir listenin oluşturulduğuna ve
e) Bu talimatın Ek-6’sına uygun olarak RNP AR APCH operasyonları için bir yönetim RNP izleme programının oluşturulduğuna dair kanıtlar ile birlikte sunacaktır.
(2) Sunulan başvurunun Genel Müdürlükçe değerlendirilerek onaylanmasını müteakip RNP AR yeterliliği İşleticinin İşletme Şartlarına eklenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Son Hükümler
Madde 7 – Yürürlük
Bu Talimat yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Madde 8 – Yürütme
Bu Talimat hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.