KolayuyumGiriş yap

SHT-MMEL/MEL Temel Asgari Teçhizat Listesi (MMEL) ile Asgari Teçhizat Listesi (MEL) Usul ve Esasları Talimatı

Tebliğ

Tür
Tebliğ
Tarih
12.10.2011
Yürürlük
12.10.2011
Durum
Yürürlükte
Seri
Tebliğler, Sivil Havacılık Mevzuatı

BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Madde 1 – Amaç

(1) Bu Talimatın amacı, SHY-21 Yönetmeliğine uygun olarak operasyonel uygunluk verilerinde (OSD) tanımlanan ilgili temel asgari teçhizat listesine (MMEL) dayalı olarak asgari teçhizat listesi (MEL) oluşturulması, onaylatılması ve kullanılmasına ilişkin usul ve esasları ve CS-MMEL ve CS-GEN-MMEL' e uygun bir şekilde MMEL oluşturulması için gerekli usul ve esasları belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

(1) Bu Talimat; onaylı üretim kuruluşları, 16/11/2013 tarih ve 28823 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği (SHY-6A) kapsamında ruhsatlandırılan işletmeleri ve 14/05/2013 tarih ve 28647 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Genel Havacılık Yönetmeliği (SHY-6B) kapsamında ruhsatlandırılan işletmeleri kapsar.

Madde 3 – Dayanak

(1) Bu Talimat, 14/10/1983 tarih ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'na, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne dayanılarak ve 15/09/2017 tarihinde yayınlanan Uçuş Operasyonuna Yönelik Usul ve Esaslar Talimatı'na (SHT-OPS) uyumlu olarak hazırlanmıştır.

(2) Bu Talimat hazırlanırken Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan 95/2012 sayılı uluslararası regülasyonu Bölüm-ORO (ORO.MLR.105) ile konu hakkında Avrupa Havacılık Emniyet Ajansı (EASA) tarafından yayınlanan rehber dokümanlarda belirtilen gereklilikler esas alınmıştır.

Madde 4 – Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu Talimatta geçen:

a) AFM: Hava Aracı Uçuş El Kitabını(Aircraft Flight Manual),

b) ATA: Hava Taşımacılığı Birliğini(Air Transport Association),

c) Başvuru sahibi: Bir tip sertifikası, değişiklik onayı veya ek tip sertifikası almak için başvuruda bulunan veya bu sertifikalara sahip olan ve MMEL' e ilişkin OSD'nin Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı tarafından onaylanması için başvuruda bulunan kişiyi,

ç) CAME: Sürekli Uçuşa Elverişlilik Yönetimi Organizasyon El Kitabını(Continued Airworthiness Management Organisation Manual),

d) CS: Sertifikasyon Şartnamesi(Certification Specification) 216/2008 sayılı EASA Regülasyonu ile bunun Uygulama Kurallarına uyumluluğu sağlayacak yöntemlerin belirtildiği ve bir kuruluş tarafından sertifikalandırma maksadıyla kullanılabilecek EASA tarafından benimsenmiş teknik standartları,

e) CS-GEN-MMEL: Çok hafif uçaklar, hafif spor uçaklar ve motorlu planörler hariç; kompleks olmayan motorlu uçaklar için tip sertifikası kapsamına başvuran kişi için, SHY-21'de tanımlanan OSD'nin bir parçası olarak MMEL oluşturup sunmak üzere gereken, değişiklik onayı veya ek tip sertifikasına yönelik şartları,

f) CS-MMEL: Bir tip sertifikası kapsamına başvuran kişi için, SHY-21'de tanımlanan OSD'nin bir parçası olarak MMEL oluşturup sunmak üzere gereken, değişiklik onayı veya ek tip sertifikasına yönelik şartları,

g) EASA: Avrupa Havacılık Emniyet Ajansını(Eurepean Aviation Safety Agency),

ğ) ETOPS: Çift Motorlu Uçaklarla Gerçekleştirilen Uzatılmış Menzil Operasyonlarını (Extended-range Twin-engine Operation Performance Standards),

h) Gayri faal: Kendisinden beklenen amacı gerçekleştiremeyen ya da onaylanan işletim limitleri veya toleransları dâhilinde tutarlı bir çalışma sergilemeyen bir parçayı,

ı) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,

i) Harici Olay: İncelenen hava aracı veya sistemden farklı bir kaynağa sahip bir olayı; örneğin atmosfer koşulları (ani rüzgâr/rüzgâr değişimi, sıcaklık değişimleri, buzlanma, yıldırım çarpması), işletim ortamı (pist koşulları, iletişim koşulları, seyrüsefer ve gözetim hizmetleri), kabin ve bagaj yangınları ve kuş çarpmasını.

j) İşletici: 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna istinaden işletme ruhsatı alan işletmeleri,

k) Katastrofik: Çok kötü, felaket etkisi yaratan bir olayı,

l) Katastrofik Arıza Durumu: İlgili Tip Sertifikasyonu Temelinde tanımlanan durumu.

m) Keşif günü: Bir arızanın hava aracı bakım kaydına/kayıt defterine işlendiği takvim gününü,

n) Kompleks Motorlu Hava Aracı:

Bir uçak için;

Sertifikalanmış azami kalkış ağırlığı 5700 kg aşıyorsa veya,

Sertifikalanmış azami yolcu koltuk sayısı 19' dan fazlaysa veya,

En az iki pilotla operasyona sertifika edilmişse veya,

En az bir turbojet motor veya birden fazla turboprop motor bulunduruyorsa Bir helikopter için.

Sertifikalanmış azami kalkış ağırlığı 3175 kg aşıyorsa veya,

Sertifikalanmış azami yolcu koltuk sayısı 9' dan fazlaysa veya,

En az iki pilotla operasyona sertifika edilmişse kompleks motorlu hava aracını,

o) LSA: Hafif Spor Uçağı (Light Sport Aeroplane),

ö) LVO: Düşük görüş operasyonlarını (Lov Visibility Operations),

p) MEL: Asgari Teçhizat Listesi(Minimum Equipment List) uçuş esnasında geçici olarak gayri faal olabilecek ekipmanı belirli koşullara bağlı olarak listeleyen ve MMEL temel alınarak hazırlanan bir dökümanı.

r) MMEL: Temel Asgari Teçhizat Listesi(Master Minimum Equipment List) özel işletim koşullarına, kısıtlamalara ya da prosedürlere bağlı olarak belirli bir uçak tipinde veya modelinde geçici olarak gayri faal olabilecek parçaları listeleyen bir dokümanı.

s) OEB: Operasyon Değerlendirme Kurullarını (Operations Evaluation Boards),

ş) OM: İşletici El Kitabını (Operator Manual),

t) OSD: Operasyonel Uygunluk Verisi(Operational Suitibility Data) EASA tarafından emniyetli operasyonun sağlanması için helikopter ve uçak üreticilerine verilen bir uygunluktur. OSD pilot eğitimleri, bakım personeli ve simülatör yeterliliği, MMEL ve hava aracı sistemlerine bağlı diğer alanları kapsar.

u) Parça: Bir eleman, alet, ekipman, sistem veya fonksiyonu,

ü) RI: Düzeltme İşlemi Süresi (Rectification Interval) Gayri faal parçayla yapılan operasyonların süresine ilişkin kısıtlamayı,

v) RIE: Düzeltme İşlemi Süresinin Uzatılmasını(Rectification Interval Extension),

y) RVSM: Azaltılmış dikey ayırma minimumlarında operasyonu(Reduced Veritical Speed Minima),

z) Servis Bülteni: Üreticinin parça hakkındaki değişikliği bildirmek üzere hava aracı işleticine yaptığı bilgilendirmeyi,

aa) SHT-M: Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu Talimatını,

bb) SHT-OPS: Uçuş Operasyonuna Yönelik Usul ve Esaslar Talimatını,

cc) SHY-21: Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Yönetmeliğini,

çç) SHY-6A: Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliğini,

dd) SHY-6B: Genel Havacılık Yönetmeliğini,

ee) Son Kullanıcı: EASA tarafından onaylanan MMEL'e göre hazırlanan bir MEL'e sahip işletici veya eğitim kuruluşunu,

ff) Takvim Günü: İşletmecinin tercihine bağlı olarak Evrensel Koordineli Zaman'a (UTC) veya yerel saate göre gece yarısından bir sonraki gece yarısına kadar olan 24 saatlik zaman dilimini,

gg) Tehlikeli Arıza Durumu: İlgili Tip Sertifikasyonu Temelinde tanımlanan durumu

ğğ) TLD: Zaman Sınırlı Dispeci(Time Limited Dispatch),

hh) Uçuş Günü: İşleticinin tercihine bağlı olarak seçilen UTC'ye veya yerel saate göre ilgili hava aracının en az bir uçuşundan sonra başlayan, gece yarısından bir sonraki gece yarısına kadar olan 24 saatlik zaman dilimini,

ıı) VLA: Çok Hafif Uçağı(Very Light Aeroplane) ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM — Genel Hususlar, Uygulama Esasları ve Son Hükümler

Madde 5 – MEL revizyonu ve onayı

(1) MEL ve MEL'de yapılacak herhangi bir değişiklik, Genel Müdürlük tarafından onaylanacaktır. Genel Müdürlük onayı, işleticinin sahip olduğu her bir hava aracı tipi için verilir.

(2) İşletici MMEL'de yapılan uygulanabilir herhangi bir değişikliğin ardından, 90 gün içerisinde MEL'i revize edecektir.

(3) SHY-6B yönetmeliği kapsamında ruhsatlandırılmış işletmeler, kompleks olmayan hava araçları için oluşturdukları veya değişiklik yaptıkları MEL'i Genel Müdürlüğe bildirmeleri gerekmektedir. Bu kapsamda gönderilen MEL, Genel Müdürlük onayına tabi değildir.

(4) SHY-6A yönetmeliği kapsamında ruhsatlandırılmış işletmeler, genel havacılık faaliyetleri kapsamında işletmesinde bulunan kompleks olmayan hava araçları için oluşturdukları veya değişiklik yaptıkları MEL'i Genel Müdürlüğe bildirmeleri gerekmektedir. Bu kapsamda gönderilen MEL, Genel Müdürlük onayına tabi değildir.

(5) İşletme ve hava aracı tipine göre oluşturulan MEL' in onay ve bildirim gerekliliği EK-8' de hazırlanan tabloda belirtilmiştir.

(6) İşletici onaylanması veya bildirilmesi gereken MEL için, MMEL ve diğer referans dökümanlarla birlikte Genel Müdürlüğe başvurmalıdır.

(7) OSD' nin bir parçası olarak MMEL oluşturulmamış ise işleticinin Devleti ya da tescil olunan Devlet tarafından kabul edilen ilgili MMEL esas alınarak MEL hazırlanır.

Madde 6 – MEL geçici revizyonu

(1) Mevcut hava aracı tipinde aşağıda yer alan koşulların sağlanması kaydıyla işletmelere geçici revizyon yetkisi verilmiş olup hazırlanan MEL dokümanının Genel Müdürlüğümüze onaya sunulmasına gerek yoktur.

a) Mevcut onaylı MEL'de, "düzeltme işlemi kategorisi", "kurulu sayı" ve "gerekli dispeç sayısı" bölümlerinde belirtilen gerekliliklerden farklı bir gereklilik bulunmaması,

b) Mevcut onaylı MEL'de, "açıklama ve özel hükümler" bölümünde belirtilen gerekliliklerden farklı bir gereklilik bulunmaması,

c) Mevcut onaylı MEL'de belirtilen operasyonel ve bakım prosedürlerinden farklı bir gereklilik bulunmaması,

ç) Mevcut tipteki hava araçlarına verilmiş özel yetki dışında yeni bir özel yetki talep edilmesi durumunda,

d) Üretici tarafından yayınlanmış servis bülten durumuna göre ve (a),(b),(c) ve (ç) bentlerini sağlamak koşuluyla, parçaların mevcut veya işletmeye yeni katılacak olan hava araçlarına etkin olup olmadığının belirtilmesi gereken durumlarda.

Madde 7 – MEL içeriği

(1) İçerik listesine ek olarak, MEL'de şunlar da yer alacaktır:

a) MEL'i kullanan uçuş ekipleri ve bakım personeli için kılavuzluk eden ve tanımları sunan bir önsöz;

b) MEL'in dayalı olduğu MMEL'in revizyon durumu ve MEL'in revizyon durumu;

c) MEL'in kapsamı, boyutu ve amacı.

Madde 8 – İşletici

(1) İşletici, MEL içerisinde yer alan her bir gayri faal alet, teçhizat parçası veya işlevi için düzeltme işlemi süresi belirleyecektir. MEL'deki düzeltme işlemi süresi, MMEL'deki ilgili düzeltme işlemi süresinden daha az kısıtlayıcı olmayacaktır.

(2) İşletici, etkin bir düzeltme işlemi programı oluşturacak;

(3) İşletici, MEL'de belirtilen düzeltme işlemi süresi sona erdikten sonra hava aracı sadece aşağıdaki durumlarda işletecektir:

a) Arıza düzeltildiğinde; ya da

b) Düzeltme işlemi süresi bu Talimatın 9 uncu maddesine uygun bir şekilde uzatılmış olduğunda.

Madde 9 – Düzeltme işlemi süresinin uzatılması

(1) Genel Müdürlüğün onayına tabi olarak, işletici, aşağıdaki şartların karşılanması kaydıyla, B, C ve D düzeltme işlemi sürelerinin bir kez uzatılmasına yönelik prosedürden yararlanabilecektir:

a) Düzeltme işlemi süresi uzatımının hava aracı tipine yönelik MMEL'in kapsamında olması;

b) Düzeltme işlemi süresi uzatımının azami olarak MEL içerisinde belirtilen düzeltme işlemi süresi kadar olması;

c) Düzeltme işlemi süresi uzatımının MEL maddeleri düzeltme işleminin gerçekleştirilmesi için normal bir yöntem olarak kullanılmaması ve yalnızca işleticinin kontrolü dışındaki faaliyetlerin söz konusu düzeltme işlemini imkansız kılması durumunda kullanılması;

ç) İşletici tarafından uzatmaların kontrol edilmesine ilişkin belirli görev ve sorumluluklar için bir tanımlama oluşturulması;

d) Genel Müdürlüğe geçerli düzeltme işlemi süresinde yapılan herhangi bir uzatımın EK-7'de belirtilen formla bildirilmesi; ve

e) Düzeltme işleminin ilk fırsatta yapılmasını sağlayacak bir plan oluşturulması.

Madde 10 – Operasyon ve bakım prosedürleri

(1) İşletici, MMEL içerisinde atıfta bulunulan operasyonel ve bakım prosedürlerini dikkate alarak MEL içerisinde atıfta bulunarak operasyonel ve bakım prosedürleri oluşturacaktır. Bu prosedürler, işletici el kitaplarının ya da MEL'in bir parçası olacaktır.

(2) İşletici, MMEL içerisinde atıfta bulunulan operasyonel ve bakım prosedürlerinde yapılan herhangi bir uygulanabilir değişiklikten sonra MEL içerisinde atıfta bulunulan operasyonel ve bakım prosedürlerini de revize edecektir.

(3) İşletici, MEL'de aksi belirtilmedikçe, aşağıda belirtilenleri tamamlar:

a) Listelenmiş gayri faal parça için planlama yapılırken ve/veya bununla operasyon gerçekleştirirken MEL'de atıfta bulunulan operasyonel prosedürlerini; ve

b) Listelenmiş gayri faal parça ile operasyona başlamadan önce MEL'de atıfta bulunulan bakım prosedürlerini.

Madde 11 – MEL kısıtlamaları dışında ancak MMELin kısıtlamaları kapsamında olan gayri faal aletlerin kullanılması

(1) İşletici, Genel Müdürlüğün olay bazlı özel onayına tabi olarak, üreticiden alınan uygunluk belgesi ve aşağıdaki şartların karşılanması kaydıyla, MEL kısıtlamaları dışında ancak MMEL'in kısıtlamaları kapsamında olan gayri faal aletler, teçhizat parçaları ya da işlevleri ile hava aracını işletebilir.

a) İlgili aletlerin, teçhizat parçalarının veya işlevlerinin, bu Talimatın 1 inci maddesinde ve 5 inci maddesinin 7 nci fıkrasında belirtilen gerekliliklere uygun bir MMEL dahilinde olması;

b) Onayın, onaylanmış MEL'in kısıtlamaları dışında operasyonların gerçekleştirilmesi için normal bir yöntem olarak kullanılmaması ve yalnızca işleticinin kontrolü dışındaki faaliyetlerin MEL'e uygunluğu imkânsız kılması durumunda kullanılması kaydıyla;

c) İşletici tarafından bu onaya göre hava aracı işletilmesinin kontrol edilmesi ile ilgili özel görevler ve sorumluluklara ilişkin bir tanımlama oluşturulması;

ç) Gayri faal aletlerin, teçhizat parçalarının veya işlevlerinin onarılması ya da hava aracının ilk fırsatta MEL kısıtlamalarına göre faal duruma getirilmesine yönelik bir plan oluşturulması.

Madde 12 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat

(1) Bu Talimat yayınlandığı tarihte, 13/04/2018 tarihli ve 02 revizyon numaralı Temel Asgari Teçhizat Listesi (MMEL) ile Asgari Teçhizat Listesi (MEL) Usul ve Esasları Talimatı yürürlükten kaldırılır.

Madde 13 – Yürürlük

(1) Bu Talimat, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Madde 14 – Yürütme

(1) Bu Talimat hükümlerini Genel Müdür yürütür.