SHT-HÇG Havaalanları ve Çevresinde Yapılacak Havacılık Çalışması ve Gölgeleme Talimatı
- Tür
- Tebliğ
- Tarih
- 26.06.2020
- Yürürlük
- 26.06.2020
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tebliğler, Çevre Mevzuatı, Sivil Havacılık Mevzuatı
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Talimatın amacı; Genel Müdürlük tarafından belirlenen ve sivil hava ulaşımına açık havaalanlarında uygulanması gereken emniyet standartları kapsamında yapılacak olan havacılık çalışmaları ile gölgeleme çalışmalarına ilişkin usul ve esaslarını düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Talimat; Genel Müdürlük tarafından belirlenen ve sivil hava ulaşımına açık havaalanlarında uygulanması gereken emniyet standartları kapsamında yapılacak olan havacılık çalışmaları ve gölgeleme çalışmaları ile bu çalışmaları yapan ve/veya yaptıran kurum ve kuruluşları ve havaalanı işletmecilerini kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Talimat, 27/10/2016 tarihli ve 29870 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Havaalanı Sertifikasyon ve İşletim Yönetmeliği (SHY-14A)’nın 7 nci maddesine, 05/04/2012 tarihli ve 28255 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sivil Havacılık İşletmeleri Yetkili Denetim, Teknik Gözetim ve Müşavirlik Kuruluşları Yönetmeliği (SHY-YDTGMK) Ek Madde 2’ye ve Genel Müdürlükçe yayımlanan 09/06/2016 tarihli Havaalanı Emniyet Standartları Talimatı (SHT-HES)’in 18 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Talimatta geçen;
a) AIP: Türkiye Havacılık Bilgi Yayınını,
b) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
c) Doc 8168 Cilt 2 (PANS-OPS): ICAO tarafından yayımlanan Hava Aracı Operasyonları başlıklı dokümanı,
ç) Doğal mânia: Yürürlükte olan mânia planına göre mânia oluşturan doğal araziyi,
d) EUR Doc 015: ICAO tarafından yayımlanan Yapı Tahditli Alanların Yönetimi başlıklı dokümanı,
e) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
f) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
g) Gölgeleme: Havaalanları çevresinde yapılacak olan yeni inşaatların yapımının yasaklanmasının gerekliliğini azaltmak amacıyla gölgeleyen mânianın en üst noktasını geçmemek şartıyla yeni yapılaşmalara izin verilmesini sağlamak ve maksimum yapı yüksekliklerini belirlemek amacıyla yapılan çalışmayı,
ğ) Gölgeleyen mânia: Gölgeleme çalışması için esas alınan ve gölgeleme sonucunda yeni oluşacak yapılar için gölgeleyen durumunda olan mânia planı sınırları dâhilindeki mevcut veya doğal mâniayı,
h) Havaalanı: Hava araçlarının tamamen veya kısmen, inişi, kalkışı ve yer hareketi için kullanılması öngörülen, içerisindeki bina, teçhizat ve tesisat da dâhil olmak üzere karada veya suda belirlenmiş alanı,
ı) Havaalanı işletmecisi: Havaalanı işletiminden sorumlu, meydan komutanlığı haricindeki gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,
j) Havacılık çalışması: Sapmaların etkilerinin değerlendirilmesi, hava aracı operasyonlarının emniyetini sağlamak amacıyla kabul edilebilir alternatif uygulamaların sunulması, bu alternatif uygulamaların etkinliğinin değerlendirilmesi ve bu durumları emniyeti zaafa uğratmadan telafi etmek için sorunun çözümüne yönelik uygulanabilecek azaltıcı önlemlerin ve prosedürlerin belirlenmesi amacıyla yapılan veya yaptırılan kapsamlı çalışmayı,
k) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
l) ISO 9001: Kalite Yönetim Sistemi ve Standartlarını,
m) ISO 27001: Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi ve Standartlarını,
n) İnşaat ruhsatı: Bir yapının 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu ve bu Kanuna ilişkin yayımlanan yönetmelikler ile imar planı ve imar planı ilke kararlarına uygun olarak inşa edilebilmesi için gerekli belge ve projelerin usulüne uygun olarak tanzim edilmesi ve görülerek onaylanması sonucu oluşan yapı yapma hakkını belirleyen ve üzerinde binanın yapılacağı parselin ve binanın tanımları bulunan onaylı resmi izin belgesini,
ö) Kritik mânia: Yaklaşma ve kalkış-tırmanış yüzeyleri içerisinde kalan ve gölgeleme yapılacak bölgedeki mevcut mânialar içerisinde en üst noktası en yakın pist şeridi ile en büyük açıya sahip gölgeleyen mâniayı,
p) Mânia: Hava araçlarının yer hareketleri için kullanılan yüzeylerde bulunan veya seyir halindeki hava aracının korunması için belirlenmiş yüzeyleri aşan ya da bu yüzeylerin dışında bulunan ancak hava seyrüseferine bir tehlike oluşturduğu değerlendirilen bütün geçici, sabit ya da hareketli cisimleri veya bunların bir kısmını,
r) Mânia planı: Genel Müdürlük tarafından SHT-HES’te yer alan mânia sınırlama yüzeylerine ilişkin kriterler çerçevesinde havaalanları çevresindeki yapılaşma kriterlerini belirlemek üzere hazırlanan ve uygulanmak üzere ilgili Valilik, havaalanı işletmecisi ve ilgili mevzuat kapsamında her türlü ve ölçekte imar planı yapma yetkisine sahip kurum ve kuruluşlar ile ilgili diğer tüm kuruluşlara gönderilen planı,
s) Mevcut mânia: Yürürlükte olan mânia planı yayımlanmadan önce, ilgili mevzuat kapsamında her türlü ve ölçekte imar planı yapma yetkisine sahip kurum veya kuruluşlarca ilgili mevzuat ve varsa ilgili mânia planı çerçevesinde inşaat ruhsatı verilmiş olan, ancak mânia planı yayımından sonra mânia oluşturan yapıyı,
r) Meydan komutanlığı: Askerî havaalanı işletim, kullanım ve faaliyetlerinden sorumlu askerî birimi,
ş) Pist: Uçakların inişi ve kalkışı için hazırlanmış, kara üzerinde kurulu olan bir havaalanı üzerinde belirlenmiş olan dikdörtgen alanı,
t) Pist sonu emniyet alanı (RESA): Uzatılan pist merkez hattına simetrik olan ve esas olarak piste erken temas eden veya pist sonunda durmayan bir uçağın uğrayacağı zarar riskini azaltmak üzere öngörülen şerit sonuna bitişik olan alanı,
u) Pist şeridi: Pistten çıkan bir uçağın göreceği hasar riskini azaltma ve kalkış veya iniş operasyonları sırasında üzerinden uçan uçakları koruma amacı için öngörülmüş, pisti ve (varsa) durma uzantısını içerecek şekilde belirlenmiş alanı,
v) Risk: İnsanların, donanımın ya da yapıların zarar görmesi, kaynakların kaybedilmesine neden olma ya da daha önceden tanımlanmış bir işlevin yerine getirilmesini engelleme ihtimalinin olasılık ve etkinin derecesi olarak ölçülmesini,
y) Sapma: Havaalanı emniyetine yönelik uluslararası ve/veya ulusal mevzuatta belirlenmiş olan standartların tamamen veya kısmen sağlanamadığı ya da bu standartların farklı bir şekilde uygulanmasının söz konusu olduğu durumu,
z) SHT-HES: Genel Müdürlüğün kurumsal internet sitesinde yayımlanan 09/06/2016 tarihli Havaalanı Emniyet Standartları Talimatını,
aa) SHT-SMS/HAD: Genel Müdürlüğün kurumsal internet sitesinde yayımlanan 07/02/2012 tarihli Havaalanlarında Emniyet Yönetim Sisteminin Uygulanmasına İlişkin Talimatı,
bb) SHY-14A: 27/10/2016 tarihli ve 29870 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Havaalanı Sertifikasyon ve İşletim Yönetmeliğini,
cc) SHY-CNS: 23/08/2013 tarihli ve 28744 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Haberleşme, Seyrüsefer, Gözetim Sistemleri Mânia Kriterleri Hakkında Yönetmeliği,
çç) SHY-İPC: 29/01/2013 tarihli ve 28543 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmeliği, ff) Şemsiyeleme: Mevcut mânianın veya doğal mânianın belirli bir noktasından negatif yüzde 10'luk bir eğimle azalan şekilde yapılan bu Talimatın Ek 2’sinde yer alan Şekil-1’de gösterimi yapılan gölgelemeyi,
gg) Taksiyolu: Kara üzerinde kurulu olan bir havaalanında, uçakların taksi yapmaları için hazırlanmış ve havaalanının bir bölümü ile diğer bölümü arasında bağlantı sağlamak amacıyla belirlenmiş uçak park yeri taksi şeridini, apron taksi yolunu veya hızlı çıkış taksi yolunu içeren yolu,
ğğ) Talep sahibi: Havacılık çalışması ya da gölgeleme çalışması yapmak veya yaptırmak isteyen havaalanı işletmecisini veya ilgili mevzuat kapsamında her türlü ve ölçekte imar planı yapma yetkisine sahip kurum ya da kuruluşu,
hh) Tehlike: İnsanların, donanımın ya da yapıların zarar görmesine, kaynakların kaybedilmesine neden olma ya da daha önceden tanımlanmış bir işlevin yerine getirilmesini engelleme potansiyeline sahip durum, nesne ya da faaliyeti,
ıı) Teknik gözetim, sertifikasyon ve müşavirlik kuruluşu: Genel Müdürlüğün görev alanına giren konularda yayımlanan düzenlemeler çerçevesinde teknik, sertifikasyon ve uzmanlık gerektiren çalışmaları yapmaya Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş kuruluşu,
ıı) Uzman kuruluş: Bu Talimat kapsamında havacılık çalışması yapmak üzere Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş olan teknik gözetim, sertifikasyon ve müşavirlik kuruluşunu, ifade eder.
(2) Bu Talimatta geçen mânia sınırlama yüzeylerinin (yaklaşma yüzeyi, kalkış-tırmanış yüzeyi, konik yüzey, iç yatay yüzey, geçiş yüzeyi) tanımları ve özellikleri, SHT-HES’te belirtildiği şekildedir.
İKİNCİ BÖLÜM — Genel Esaslar
Madde 5 – Gölgeleme çalışmasının amacı ve yapılabileceği durumlar
(1) Gölgeleme çalışması, gölgeleyen mânianın deniz seviyesine göre en üst noktasını geçmemek şartıyla yeni yapılaşmalara izin verilmesini sağlamak, yalnızca bir veya birkaç yeni yapı için değil belirli bir bölgeyi kapsayan alanlardaki yeni yapılaşma kriterlerini belirlemek amacıyla yapılır.
(2) Gölgeleme, mevcut mânianın veya doğal mânianın SHT-HES’te tanımlanan mânia sınırlama yüzeylerinden yaklaşma, kalkış-tırmanış, iç yatay ve konik yüzeyden birini veya birkaçını ihlâl ettiği durumlarda; SHT-HES’te bu bölge için gölgeleme yapılabileceğine dair bir hüküm olması durumunda uygulanır.
(3) Geçiş yüzeyi içerisinde gölgeleme çalışması yapılamaz. Havaalanı sınırları içerisinde olması ve havacılık faaliyetlerinde kullanılması şartı ile geçiş yüzeyi içerisinde yeni bina veya tesislerin yapılmasına yönelik olarak gölgeleme çalışması yapılmasına Genel Müdürlük tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda izin verilebilir.
(4) Enerji nakil hattı, baz istasyonu, anten, direk, ağaç, rüzgar enerji santrali türbinleri vb. unsurlar gölgeleyen mânia olarak kabul edilmez.
Madde 6 – Havacılık çalışmasının amacı ve yapılabileceği durumlar
(1) Havacılık çalışması, bir sapma tespit edilmesi halinde, ilgililerce gereken önlemlerin alınarak uçuş ve havaalanı emniyetinin sağlanması amacıyla yapılır.
(2) Bu Talimat hükümlerine göre yapılacak olan havacılık çalışmaları, yeni mânialara izin verilmesi ya da pist, pist şeridi, pist sonu emniyet alanı ve taksiyolu planlamaları yönünden fiziki ve/veya operasyonel gerekliliklere yönelik konular ile ilgili SHT-HES Talimatı’nın (HAD-ADR-0545), (HAD-ADR-0620), (HAD-ADR-0725), (HAD-ADR-0770), (HAD-ADR- 1180), (HAD-ADR-1185), (HAD-ADR-1215), (HAD-ADR-1220), (HAD-ADR-1260), (HAD- ADR-1265), (HAD-ADR-1321), (HAD-ADR-2550) numaralı standartlarında havacılık çalışması yapılabileceği belirtilen durumların söz konusu olması ve SHT-HES, Ek-1, Bölüm 3’te tasarım kriterlerine yönelik belirlenmiş olan kriterlerin sağlanamaması durumlarında yapılabilir.
(3) Havacılık çalışmalarında Bakanlık tarafından yayımlanan 24/07/2012 tarihli ve 1421 sayılı Havaalanları Çevresindeki Yapılaşma Kriterleri konulu Genelge dikkate alınır ve belirleyici amir hükümlerine aykırı sahalarda havacılık çalışması yapılmaz.
(4) Havacılık çalışması yapılmasına esas teşkil eden sapmanın Genel Müdürlük tarafından tespit edilmesi durumunda; Genel Müdürlük havacılık çalışmasının kapsam, amaç ve diğer detaylarını da belirleyerek havaalanı işletmecisinden uzman bir kuruluşa havacılık çalışması yaptırmasını, resmi yazı ile talep eder. Havaalanı işletmecisi, Genel Müdürlüğün bu talebi doğrultusunda en fazla bir yıl içerisinde işlem yapmak zorundadır
(5) Havacılık çalışmaları, yalnızca 11 inci madde kapsamında yetkilendirilen uzman kuruluş tarafından yapılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Gölgeleme Çalışmaları
Madde 7 – Gölgeleme çalışmasının yapılması
(1) Gölgeleme çalışması, 9 uncu ve 10 uncu maddelerde belirtilen kriterlere uygun şekilde talep sahibi tarafından yapılır ve/veya yaptırılır.
(2) Talep sahibi, yaptığı ve/veya yaptırdığı gölgeleme çalışması sonucunda, gölgeleme yapılan alanı ve gölgeleme yüksekliklerini gösteren planları, Genel Müdürlükçe yayımlanmış ve yürürlükte olan mânia planı üzerine işleyerek, AutoCAD (dwg) formatında sayısal ve basılı olarak hazırlar Genel Müdürlüğe sunar.
Madde 8 – Gölgeleme çalışmasının onaylanması
(1) Genel Müdürlüğe sunulan gölgeleme çalışması incelenir ve bu Talimatta yer alan hükümlere ve SHY-CNS kapsamındaki kriterlere uygun olarak yapıldığının tespiti halinde onaylanır. Gölgeleme çalışması yapılan havaalanının Türk Silahlı Kuvvetlerine ait havaalanlarından sivil hava ulaşımına açık havaalanı olması durumunda; Genel Müdürlük raporu onaylamadan önce Milli Savunma Bakanlığından rapor hakkındaki görüşünü 30 gün içerisinde resmi yazı ile bildirmesini talep eder. Bu süre içinde, herhangi bir görüş bildirilmemesi durumunda rapor hakkında olumsuz bir görüşün olmadığı değerlendirilir.
(2) Onaylanan gölgeleme çalışması çerçevesinde yapılacak işlemler, Genel Müdürlükçe ilgili kurum ve/veya kuruluşlara gereği yapılmak üzere bildirilir.
Madde 9 – İç yatay ve/veya konik yüzey içerisinde yapılacak gölgelemeye ilişkin kriterler
(1) İç yatay yüzey ve/veya konik yüzey içerisinde uygulanacak olan gölgeleme çalışmasında şemsiyeleme yapılır. Şemsiyeleme konisinin izdüşümü olan dairenin yarıçapı uçuş emniyetini tehlikeye düşürebilecek bir durumun tespiti halinde Ek-2 Şekil 1’deki gibi sınırlandırılabilir.
(2) Mevcut mânia veya doğal mânia esas alınarak yapılan şemsiyelemelerin sonucunda en kritik olan yükseklikler kullanılır.
Madde 10 – Yaklaşma ve/veya kalkış-tırmanış yüzeyi içerisinde yapılacak gölgelemeye ilişkin kriterler
(1) Yaklaşma ve/veya kalkış-tırmanış yüzeyi içerisinde yapılacak gölgeleme çalışmasına ilişkin kriterler Ek-2 Şekil 2 ve 3’te tanımlandığı şekilde yapılır.
(2) Yaklaşma ve/veya kalkış-tırmanış yüzeyi doğrultusunda olduğu halde, daha kritik olduğundan mânia planında iç yatay ve konik düzlemlere göre yüksekliklerin belirlendiği alanlarda; gölgeleyen mânia yaklaşma ve/veya kalkış-tırmanış yüzeyini ihlal etmiyorsa 9 uncu maddede belirtilen hususlara göre gölgeleme yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Uzman Kuruluşlar ve Havacılık Çalışmaları
Madde 11 – Uzman kuruluşların yetkilendirilmesi
(1) Havacılık çalışmaları, Genel Müdürlükçe yetkilendirilen uzman kuruluşlar tarafından yapılır. Havacılık çalışması yapacak özel şirketler, havaalanı işletmecileri ve/veya yükseköğretim kuruluşları Genel Müdürlükçe uzman kuruluş olarak yetkilendirilir.
(2) Uzman kuruluş olarak yetkilendirilmek isteyen özel şirketler, havaalanı işletmecileri ve/veya yükseköğretim kuruluşları, Genel Müdürlüğün kurumsal internet sitesinde yayımlanan Havacılık Çalışması İçin Uzman Kuruluş Başvuru Formu’nu eksiksiz doldurur ve ekleri ile birlikte Genel Müdürlüğe sunar.
(3) Genel Müdürlük, yapacağı yetkilendirmelerde Ek-3’te belirtilen şartları arar. Yapılan başvurunun Ek-3’te belirtilen şartları sağladığının tespiti halinde, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereği yayımlanan hizmet tarifesinde belirtilen ücretlerin yatırılmasını müteakip yetkilendirme başvurusu yapan kuruluşa Genel Müdürlükçe bir yıllık yetki belgesi düzenlenir ve Genel Müdürün imzasıyla verilir.
(4) Genel Müdürlükçe yetkilendirilen uzman kuruluşlar Genel Müdürlüğün kurumsal internet sitesinde yayımlanır.
(5) Bu Talimat kapsamında verilen yetki belgesi devredilemez. İade edilmediği, geri alınmadığı, askıya alınmadığı veya iptal edilmediği sürece, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Sivil Havacılık İşletmeleri Yetkili Denetim, Teknik Gözetim ve Müşavirlik Kuruluşları Yönetmeliği (SHY-YDTGMK) ve bu Talimatta belirtilen usul ve esaslara uyulması ve her yıl temdit işlemlerinin zamanında yapılması şartıyla geçerlidir.
(6) Bu Talimat kapsamında yetki belgesi alan kurum/kuruluş her yıl Genel Müdürlükçe yayımlanan hizmet tarifesinde belirlenen ücreti Genel Müdürlükçe belirlenen usule uygun olarak zamanında yatırır ve Havacılık Çalışması İçin Uzman Kuruluş Temdit Formu’nu eksiksiz doldurarak Genel Müdürlüğe resmi yazı ile veya online olarak temdit başvurusu yapar.
(7) Genel Müdürlükçe bu Talimat kapsamında yer alan diğer gerekliliklerin sağlandığının tespiti ile altıncı fıkrada belirtilen belgelerin incelenmesi sonucu uygun görülen temdit işlemi gerçekleştirilir ve yetki belgesinin geçerliliği bir yıl uzatılır.
(8) Uzman kuruluşlarda görev alacak uzmanların, havacılık çalışmalarına katılabilmesi için son 2 yıl içerisinde en az bir havacılık çalışmasında görev almamış olması durumunda, Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş veya denkliği uygun görülen kuruluşlardan Ek 3’te belirtilen eğitimleri yenilemesi zorunludur.
(9) Uzman kuruluşlara verilen yetki, 2 yıl içerisinde Genel Müdürlük tarafından onaylanmış en az bir havacılık çalışması yapılmadığı durumda herhangi bir işleme gerek kalmaksızın geçerliliğini yitirir.
(10) Havacılık çalışması için bildirilen uzmanlarda değişiklik olması veya yeni uzmanların ilave edilmesi durumunda, uzman kuruluş en geç bir ay içinde Genel Müdürlük internet sitesinde yayımlanan Havacılık Çalışması İçin Uzman Kuruluş Başvuru Formu tekrar doldurularak Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınır.
(11) Genel Müdürlükçe; uzman kuruluş tarafından gerekli süre içinde temdit işlemlerinin yapılmadığı, uzmanlarda yapılan değişikliklerin bildirilmediği, sonuç raporunun gerekliliklere uygun olarak tanzim edilmediğinin tespiti durumunda ilgili tespit ilk defa gerçekleşiyorsa verilen yetki 1 ay süreyle askıya alınır ve uzman kuruluştan Genel Müdürlükçe belirlenen sürede eksikliğin giderilmesi istenir.
(12) Onbirinci fıkrada belirtilen süre içinde tespit edilen uygunsuzluğun giderilmemesi ya da tekrar tespit edilmesi durumunda Genel Müdürlükçe verilen yetki iptal edilir. Yetkisi iptal edilen kurum/kuruluşlar 2 yıl süreyle yeniden yetki başvurusunda bulunamazlar.
(13) Yetkilendirilen uzman kuruluşlar gerek görülmesi halinde Genel Müdürlükçe bu Talimat hükümleri kapsamında denetlenir.
Madde 12 – Havacılık çalışması başvurusunun yapılması
(1) Talep sahibi veya talep sahibinin uygun gördüğü uzman kuruluş, Genel Müdürlüğün kurumsal internet sitesinde yayımlanan Havaalanı Emniyet Standartları Kapsamında Havacılık Çalışması Başvuru Formu’nu doldurarak bir üst yazı ile Genel Müdürlüğe sunar.
(2) Genel Müdürlük tarafından, havaalanı işletmecisinden talep edilen havacılık çalışması için başvuru yapılmasına gerek yoktur.
Madde 13 – Başvurunun değerlendirilmesi
(1) Havacılık çalışması için başvurulacak havaalanının Türk Silahlı Kuvvetlerine ait havaalanlarından sivil hava ulaşımına açık havaalanı olması durumunda; Genel Müdürlük, bu başvuruya ilişkin Milli Savunma Bakanlığı’ndan görüşünü 30 gün içerisinde resmi yazı ile bildirmesini talep eder. Bu süre içerisinde Genel Müdürlüğe görüş bildirilmemesi durumunda; Milli Savunma Bakanlığı’nın görüşü olumlu olarak değerlendirilir.
(2) 12 nci madde kapsamında yapılan başvurular, Genel Müdürlük oluru ile kurulacak Havacılık Çalışması Başvurusu Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenir. Komisyon, Havaalanları Daire Başkanı’nın başkanlığında, Havaalanları ve Hava Seyrüsefer Daire Başkanlıklarının her birinden ikişer teknik personelin üye olarak yer aldığı toplamda 5 kişiden oluşur. Başvuruyu Havaalanları Daire Başkanlığından katılan üyeler SHT-HES ve bu Talimatın 6 ncı, 11 inci ve 12 nci maddeleri, Hava Seyrüsefer Daire Başkanlığından katılan üyeler ise SHY-CNS ve bu Talimatın 6 ncı, 11 inci ve 12 nci maddeleri kapsamında değerlendirir.
(3) Havacılık çalışması, değerlendirme komisyonuna sunulur. Komisyon, yapılan başvuruyu 6 ncı madde hükümleri çerçevesinde ve birinci fıkrada belirtilen görüşü de dikkate alarak en fazla 15 gün içerisinde değerlendirir. Değerlendirme sonucu, Genel Müdür onayına sunulur ve sonuç yazılı olarak başvuru sahibine bildirilir.
Madde 14 – Çalışmaya başlama
(1) 13 üncü madde kapsamında yapılan değerlendirmenin olumlu olması durumunda havacılık çalışmasına başlanır.
(2) Havacılık çalışması, birinci fıkrada belirtilen resmi yazının süresinden itibaren en geç altı ay içinde tamamlanır. Talep sahibinden kaynaklı olarak süresi içinde tamamlanmayan havacılık çalışmaları için bu Talimat hükümleri yeniden uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM — Havacılık Çalışması Raporunun Hazırlanması
Madde 15 – Havacılık Çalışması Raporunun Hazırlanması
Madde 15x
(1) Havacılık çalışmasını icra eden uzman kişiler tarafından SHT- SMS/HAD ‘da belirtilen hükümler çerçevesinde tehlikeler belirlenir.
(2) Tehlikelerin belirlenmesi sırasında bu Talimatın Ek-1’inde yer alan bilgilerden yararlanılabilir.
Madde 16 – Havacılık çalışmasında izlenecek prosedürler, metotlar ve veri kaynaklarının
(1) Havacılık çalışmasında nitel veya nicel yöntem kullanılır. Verilerin seçimi mevcut olmadığı durumlarda nitel yaklaşım, istatistiki veriler ya da diğer kaynaklardan elde edilen verilerin mevcut olması halinde nicel yaklaşım kullanılır. Nicel yöntemin kullanılabilir olduğu durumlarda mutlaka uzman görüşüne dayanan nitel değerlendirmelerin yapılması gereklidir.
Madde 17 – Kök neden analizi
(1) Havacılık çalışmasında, belirlenen tehlikelerin oluşmasına neden olan, ortadan kaldırılması halinde aynı uygunsuzluğun tekrar oluşmasını engelleyecek gerçek durum ya da olay analizlerini içeren kök neden analizine yer verilir.
(2) Kök neden analizi sırasında bu Talimatın Ek-1’inde yer alan bilgilerden yararlanılabilir.
Madde 18 – Risk değerlendirmesi
(1) Risk değerlendirmesi, SHT-SMS/HAD ’da belirtilen hükümler çerçevesinde yapılır.
Madde 19 – Azaltıcı önlemlerin ve prosedürlerin belirlenmesi
(1) Yapılan risk değerlendirmesi sonucunda, belirlenen risklerin etkilerinin azaltılmasına yönelik alınacak önlemlere, prosedürlere ve bunların uygunluk ve etkinlikleri ile ilgili değerlendirmeye havacılık çalışmasında yer verilir. Değerlendirme yapılırken belirlenecek azaltıcı önlemlerin ve prosedürlerin uygulanması durumundaki sonuç ve olasılıklar net bir şekilde ifade edilir.
(2) Azaltıcı önlemlerin ve prosedürlerin belirlenmesi sırasında bu Talimatın Ek 1’inde yer alan bilgilerden yararlanılabilir.
Madde 20 – Bilgilerin yayımlanması
(1) Bu Talimat kapsamında yapılan havacılık çalışması sonucu belirlenen azaltıcı önlemler, kısıtlamalar ve prosedürler, uzman kuruluş tarafından Türkiye Havacılık Bilgi Yayını (AIP)’de yayımlanmak üzere uygun formatta hazırlanır ve sonuç raporu ekinde Genel Müdürlüğe sunulur. Genel Müdürlük ilgili birimleri bu bilgileri AlP’de yayımlar ya da yayımlanmasını sağlar.
Madde 21 – Sonuç raporunun hazırlanması
(1) Uzman kuruluş tarafından 15, 16, 17, 18, 19 ve 20 nci maddelerde belirtilen hususları içeren bir rapor hazırlanır. Hazırlanacak sonuç raporu içerisinde bu Talimatta belirtilen aşamalar dâhilindeki tüm hususlara ilişkin bilgiler yer alır.
(2) Hazırlanan rapor, çalışmaya katılan tüm uzmanlar tarafından imzalanır ve talep sahibi veya talep sahibinin uygun göreceği uzman kuruluş tarafından Genel Müdürlük hizmet tarifesinde belirlenen ücretin yatırıldığını gösteren bilgi ve belgeler ile Genel Müdürlüğe sunulur.
(3) Raporda, havacılık çalışması sırasında yapılan tüm çalışmalar, yapılan çalışmanın tüm aşamalarını açıklayacak şekilde dokümante edilir. Havacılık çalışması sırasında hangi önemli varsayımların, tahminlerin ve sadeleştirmelerin yapıldığı net bir şekilde belirtilerek havacılık çalışmasında izlenecek prosedürler, metotlar ve veri kaynaklarının seçimi nedenleri ile ortaya çıkan sonuçlarla ilgili belirsizlikler olması halinde bunların nedenleri ve etkileri ayrıntılı olarak ifade edilir.
(4) Raporda, en çok hangi istenmeyen olayın riskin oluşmasında katkısı olduğu ve bu istenmeyen olayları etkileyen faktörlerin neler olduğunu açık bir şekilde vurgulanır. Riskleri azaltmak amacıyla tavsiye edilen önlemler, bunların özellikleri ve tahmin edilen etkileri ayrıca belirtilir.
(5) Hazırlanacak sonuç raporunda, havacılık çalışması sırasında ayrıntılı olarak ele alınmış olan tüm ana konu başlıkları için özet bilgilere bir tablo içerisinde yer verilir.
(6) Hazırlanan rapor, çalışmaya katılan tüm uzmanlar tarafından imzalanır.
(7) Genel Müdürlük, raporun uzmanlık alanı bazında birden fazla rapor şeklinde ayrı ayrı olarak sunulmasını veya gerektiğinde ilave rapor sunulmasını talep edebilir. Bu durumda, ilgili uzmanın yalnızca kendi konusundaki kısmı veya raporu imzalaması yeterlidir.
Madde 22 – Havacılık çalışmasının değerlendirilmesi
(1) Uzman kuruluş sonuç raporunu Genel Müdürlüğe sunar. Sunulan havacılık çalışması raporu Genel Müdürlük Makam Oluru ile oluşturulan Havacılık Çalışması Sonuç Raporu Değerlendirme komisyonu tarafından değerlendirilir. Havacılık Çalışması Sonuç Raporu Değerlendirme Komisyonu, Havaalanları Daire Başkanı’nın başkanlığında, Havaalanları, Hava Seyrüsefer ve Uçuş Operasyon Daire Başkanlıklarının her birinden ikişer teknik personelin üye olarak yer aldığı toplmada 7 kişiden oluşur. Havaalanları Daire Başkanlığı teknik personeli Havaalanı Emniyet Yönetim Sistemi, Hava Seyrüsefer Daire Başkanlığı teknik personeli SHY-CNS ile EUR Doc 015 ve Doc 8168 Cilt 2 (PANS-OPS), Uçuş Operasyon Daire Başkanlığı teknik personeli ise uçuş performansı kapsamında değerlendirir ve değerlendirmenin olumlu olması durumunda, havacılık çalışması yapılan havaalanının Türk Silahlı Kuvvetlerine ait havaalanlarından sivil hava ulaşımına açık havaalanı olması durumunda Milli Savunma Bakanlığı’ndan sonuç raporu hakkındaki görüşlerini 30 gün içerisinde resmi yazı ile bildirmelerini talep eder. Bu süre içinde, görüş bildirilmemesi durumunda rapor hakkında olumsuz bir görüşün olmadığı değerlendirilir.
(2) Yapılan inceleme sonucunda Genel Müdürlük uzman kuruluştan ilave çalışma ve/veya düzeltme isteyebilir.
(3) Genel Müdürlüğün görüşü doğrultusunda nihai hali verilen sonuç raporu, bu Talimatta yer alan hükümlere uygun olarak hazırlandığının ve Genel Müdürlük hizmet tarifesinde belirtilen ücretin yatırıldığının ve ilgili görüşlerin olumlu olmasının tespiti halinde Genel Müdür onayını müteakiben talep sahibine ve ilgili havaalanı işletmecisine resmi yazı ile bilgilendirme yapılır.
(4) Onaylanan havacılık çalışması sonuç raporu çerçevesinde yapılacak iş ve işlemlerin yürütülmesi ve takip edilmesi havaalanı işletmecisince yapılır.
ALTINCI BÖLÜM — Çeşitli ve Son Hükümler
Madde 24 – Çeşitli ve Son Hükümler
Madde 24xx – Yürürlükten kaldırılan talimat
(1) Bu Talimatın yayımlandığı tarihte, 26/01/2018 tarihli Havaalanlarında Yapılacak Havacılık Çalışması ve Gölgeleme Talimatı yürürlükten kalkar.
Geçici madde 1 – Geçiş süreci
(1) Bu Talimatın yayımı tarihinden önce yapılmasına başlanması Genel Müdürlükçe uygun görülen havacılık çalışmaları, beşinci bölümünde yer alan esaslar dâhilinde, bu Talimatın yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde tamamlanır.
(2) Bu Talimatın yayımı tarihinden itibaren talep sahibinden kaynaklı gecikme nedeniyle altı ay içinde tamamlanmayan havacılık çalışmaları iptal edilir ve bunlar için yeniden başvuru yapılır.
Madde 25 – Yürürlük
(1) Bu Talimat yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 26 – Yürütme
(1) Bu Talimat hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.