KolayuyumGiriş yap

Seri: VII, No: 23 Borsa Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (mülga)

Tebliğ

Tür
Tebliğ
Resmi Gazete
13.04.2004 / Sayı 25432
Yürürlük
13.04.2004
Son değişiklik
27.11.2013
Durum
Yürürlükten kalktı (01.07.2014)
Seri
Yürürlükten Kalkan Tebliğ Hükümleri, Sermaye Piyasası Mevzuatı

Madde 1 – Amaç

Bu Tebliğin amacı, borsa yatırım fonlarının kuruluşlarına, faaliyet ilke ve kurallarına, katılma belgeleri ile bunların halka arzına ve kamunun aydınlatılmasına ilişkin esasları düzenlemektir.

Madde 2 – Dayanak

Bu Tebliğ, 2499 sayılı Kanunun değişik 37 ve 38’inci maddelerine dayanılarak düzenlenmiştir.

Madde 3 – Tanımlar

Bu Tebliğde geçen;

Kanun: 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,

Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,

Fon: Borsa Yatırım Fonunu,

Kurucu: Bankalar, aracı kurumlar, sigorta şirketleri ve kanunlarında engel bulunmayan emekli ve yardım sandıkları ile 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi uyarınca kurulmuş olan sandıkları,

Borsa: Sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü borsalar ile kıymetli madenler borsaları ve bunlarla aynı mahiyetteki yurt dışı borsaları ve borsa dışı teşkilatlanmış diğer piyasaları,

Yönetici: Kurul’dan portföy yöneticiliği faaliyeti yetki belgesi almış kuruluşları,

Saklamacı kuruluş: İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş. ve/veya Kurul’ca yetkilendirilen diğer kuruluşları,

İMKB: İstanbul Menkul Kıymetler Borsasını,

Yetkilendirilmiş katılımcı: Borsa fonlarının oluşturulması ve geri alım süreçlerinde aktif rol oynayan, kurucuyla sözleşme imzalamış bulunan ve Kurulca uygun görülen aracı kurum ve bankaları,

Asgari işlem birimi: Borsa fonu katılma belgelerinin oluşturma ve geri alım işlemlerinde gerekli olan minimum borsa fonu katılma belgesi miktarını,

Yeni fon katılma belgesi oluşturulması: Yetkilendirilmiş katılımcı tarafından, fon portföyünün kompozisyonunu yansıtacak şekilde, portföyde yer alan menkul kıymet ve nakdin biraraya getirilerek saklamacı kuruluşa teslim edilmesi suretiyle asgari işlem birimi miktarı veya katları kadar yeni fon katılma belgesinin oluşturulma sürecini,

Fon katılma belgelerinin geri alınması: Yetkilendirilmiş katılımcı tarafından en az bir asgari işlem birimi oluşturularak, saklamacı kuruluşa teslim edilmesi ve karşılığında söz konusu katılma belgelerine karşılık gelen menkul kıymet ve nakdin alınması sürecini,

Fon tutarı: Borsa fonlarının, içtüzüklerinde hüküm bulunmak kaydıyla, çıkarabilecekleri azami katılma belgesi miktarına karşılık gelen tutarı,

Birincil piyasa işlemi: Bu Tebliğdeki anlamı itibariyle, yetkilendirilmiş katılımcılarla saklamacı kuruluş arasında yeni fon katılma belgesi oluşturulması ve fon katılma belgelerinin geri alınması süreçlerinin ayni olarak gerçekleştirildiği işlemleri,

Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği: 19/12/1996 tarihli ve 22852 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri:VII, No:10 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğini,

TTSG: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini,

ifade eder.

BİRİNCİ BÖLÜM — Genel Hükümler

Madde 4 – Borsa Yatırım Fonu

Borsa yatırım fonu, katılma belgeleri borsa pazarlarında işlem gören, fonun oluşturulma sürecine doğrudan katılan yetkilendirilmiş katılımcıların fon portföyünün kompozisyonunu yansıtacak şekilde, portföyde yer alan menkul kıymet ve nakdi biraraya getirerek karşılığında fon katılma belgesi alabildiği ya da söz konusu kurumların en az asgari işlem birimine tekabül eden fon katılma belgelerini saklamacı kuruluşa iade edip karşılığında fonun içindeki menkul kıymetlerin payına düşen kısmını alabildiği, riskin dağıtılması ilkesi ve inançlı mülkiyet esaslarına göre portföy işletmek amacıyla kurulan malvarlığıdır.

Madde 5 – Fonun tipi ve türü

Borsa yatırım fonları, portföyünün en az %80’i devamlı olarak baz alınan ve Kurul tarafından uygun görülen bir endeks kapsamındaki menkul kıymetlerden oluşan ve bu Tebliğ'in 1 numaralı ekinde yer alan formüle uygun olarak yapılan hesaplama çerçevesinde, baz alınan endeksin değeri ile fonun birim pay değeri arasındaki korelasyon katsayısı en az %90 olacak şekilde, baz alınan endeksi takip etmek üzere Endeks Fon olarak kurulur.

Borsa fonları, birinci fıkrada belirtilen çerçevede, baz alınan endeks kapsamındaki menkul kıymetlerin;

a) Tümünden tam kopyalama yoluyla,

b) Seçilen bir kısmından örnekleme yoluyla,

oluşturulabilir.

Fon portföy değerinin aylık ağırlıklı ortalama bazda en az %25'ini, devamlı olarak mevzuata göre özelleştirme kapsamına alınan Kamu İktisadi Teşebbüsleri dahil Türkiye'de kurulmuş ortaklıkların menkul kıymetlerine yatıran fonlar A tipidir.

A Tipi olmayanlar dahil olmak üzere borsa fonlarının katılma belgeleri menkul kıymet niteliğindedir.

İKİNCİ BÖLÜM — Fonun Kuruluşuna İlişkin Hükümler

Madde 6 – Fon kuruluşu için gerekli belgeler

Fon kuruluşunda, 19/12/1996 tarihli ve 22852 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri:VII, No:10 sayılı Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinin 16 ncı maddesinde sayılan bilgi ve belgeler ile birlikte aşağıdaki bilgi ve belgelerin de yer alması şarttır:

a) Yetkilendirilmiş katılımcının;

1- Başvuru tarihi itibariyle ortaklık yapısı,

2- Bağımsız denetimden geçmiş son mali tabloları,

3- Yetkilileri hakkında bilgi,

b) Yetkilendirilmiş katılımcı olmanın gerektirdiği yeterli mekan, teknik donanım ve örgütlenmenin sağlanmış ve personelin buna uygun görev ve sorumluluklarının belirlenmiş olduğuna ilişkin bilgi,

c) Baz alınan endeks hakkında bilgi,

d) Asgari işlem miktarı hakkında bilgi.

Madde 7 – Fon İçtüzüğü

Fon içtüzüğünde, en az Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinin 17 nci maddesinde yer alan hususlarla birlikte aşağıdaki hususların bulunması zorunludur.

a) Yetkilendirilmiş katılımcının unvanı ve adresi,

b) Asgari işlem birimi,

c) Yeni fon katılma belgesi oluşturulmasına ve geri alımına ilişkin esaslar,

d) Fon katılma belgelerinin borsada alım satımına ilişkin esaslar.

Fon içtüzük standardı Kurul tarafından belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Katılma Belgelerinin Kurul Kaydına Alınmasına ve Halka Arzına İlişkin Hükümler

Madde 8 – Katılma Belgelerinin Kayda Alınması Başvurusu

Kurucu, fonun katılma belgelerinin kayda alınması için bir dilekçe ekinde Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinin 23 üncü maddesinde sayılan belgelere ek olarak, yetkilendirilmiş katılımcılar ile imzalanan sözleşmelerle birlikte Kurul'a başvurur.

Madde 9 – Fon portföyünün oluşturulması, avansın tahsisi ve ilk halka arz

Fon portföyü;

a) Kurucu tarafından en az Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinin 20 nci maddesinde belirtilen asgari fon tutarı kadar fona avans konulması,

ve/veya

b) Söz konusu tutar kadar Borsa dışında süreli bir halka arz gerçekleştirilmesi,

yoluyla oluşturulur.

Halka arzın süresi 2 iş gününden az 30 iş gününden fazla olamaz. Kurul’dan uygun görüş almak suretiyle, halka arz süresi uzatılabilir.

Kurucunun, fona avans tahsis etmesi durumunda ise, söz konusu avansla fon portföyü en geç üç gün içinde içtüzük hükümlerine göre kurucu tarafından oluşturulur.

Her iki durumda da, fonun Borsa’da işlem görmeye başlamasından önce, birinci fıkrada belirtilen fon tutarına ulaşılması zorunludur.

Madde 10 – Borsa’da işlem görme

Borsa fonu katılma belgelerinin kayda alınması için Kurul’a yapılan başvurular sonucunda Kurul tarafından kayda alınan katılma belgeleri, kurucunun Borsa’ya başvurması halinde, İMKB mevzuatı çerçevesinde, Borsa’nın uygun göreceği ilgili pazarda işlem görür.

Madde 11 – Aracılık yüklenimi

Borsa fonlarının ilk halka arzında, halka arz edilecek katılma belgelerinin halka arz yoluyla satılmasının ve satılamayan kısmının tamamının bedeli satış süresi sonunda tam ve nakden ödenerek satın alınmasının (bakiyeyi yüklenim) taahhüt edilmesine ilişkin olarak, Kurulun aracılık faaliyetleri ve aracı kuruluşlara ilişkin düzenlemelerine uygun olarak aracılık yüklenimi sözleşmesinin imzalanması zorunludur.

Aracılık yüklenimi yalnızca kurucu tarafından üstlenilebileceği gibi, kurucu ile yetkilendirilmiş katılımcılardan oluşan bir konsorsiyum tarafından da gerçekleştirilebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Fonun İşleyiş Esaslarına ve Katılma Belgelerine İlişkin Hükümler

Madde 12 – Fonun birincil ve ikincil piyasa işlemleri

Borsa fonlarının birincil piyasa işlemleri yetkilendirilmiş katılımcılarla saklamacı kuruluş arasında yeni fon katılma belgelerinin oluşturulması ve fon katılma belgelerinin geri alınması süreçlerinin ayni olarak gerçekleştirildiği işlemlerden oluşur.

Fon katılma belgesi oluşturma sürecinin ardından, yetkilendirilmiş katılımcılar aracılığıyla elde edilen yeni oluşturulan fon katılma belgelerinin, borsada alım satıma tabi tutulması fonun ikincil piyasa işlemlerini oluşturur.

Madde 13 – Yeni fon katılma belgelerinin oluşturulma süreci

Tedavülde bulunan katılma belgesi sayısının artırılmak istenmesi halinde, belirlenen fon tutarını aşmamak kaydıyla, fon portföyünün kompozisyonunu yansıtacak şekilde, fon portföyünde yer alan menkul kıymet ve nakdi bir araya getiren yetkilendirilmiş katılımcı, bir araya getirmiş olduğu bu portföyü saklamacı kuruluşa teslim ederek asgari işlem birimi miktarı ve katları kadar yeni fon katılma belgesi oluşturur. Takas zamanında, menkul kıymetler ve nakdi alan saklamacı kuruluş, bunların karşılığında yeni fon katılma belgelerini yetkilendirilmiş katılımcıya iletir.

Yeni fon katılma belgesi oluşturulması sürecine ilişkin ayrıntılı esaslara yetkilendirilmiş katılımcı ve kurucu arasında imzalanan sözleşmelerde yer verilir.

Madde 14 – Fonun katılma belgelerinin geri alınma süreci

Fon katılma belgelerinin tümünü veya bir kısmını elinden çıkarmak isteyen yetkilendirilmiş katılımcı, en az bir asgari işlem birimi oluşturur ve söz konusu katılma belgelerini saklamacı kuruluşa teslim eder. Takas zamanında yetkilendirilmiş katılımcı, vermiş olduğu katılma belgelerinin karşılığında portföyden payına düşen miktarda menkul kıymet ve nakdi alır.

Fon katılma belgelerinin geri alımını gerçekleştirmek ve yeni fon katılma belgelerini oluşturmak üzere yetkilendirilmiş katılımcı veya katılımcılar ile kurucu arasında sözleşme imzalanır ve söz konusu yetkilendirilmiş katılımcılar izahnamede belirtilir.

Madde 15 – Asgari işlem birimi

Yetkilendirilmiş katılımcılar, fon katılma belgelerinin oluşturulması ve geri alınması işlemlerini asgari işlem birimini oluşturan bloklar halinde gerçekleştirirler. Asgari işlem biriminin miktarı Kurul’un ve saklamacı kuruluşun uygun görüşü alınarak kurucu tarafından belirlenir ve fon içtüzüğünde yer alır.

Madde 16 – Katılma belgelerinin fiyatı ve değeri

Her bir fon katılma belgesinin net aktif değeri ve işlem fiyatı olmak üzere iki ayrı değeri bulunur.

Net aktif değer; katılma belgesi sahiplerinin adına fona dahil edilen menkul kıymet portföyünün ve/veya fonun yatırım yaptığı diğer varlıkların toplam değerine alacakların eklenip borçların düşülmesi suretiyle bulunan tutarı ifade eder. Net aktif değerin mevcut katılma belgesi sayısına bölünmesi sonucunda pay başına net aktif değer bulunur.

İşlem fiyatı ise, borsada işlem gününde gerçekleşen son işlem fiyatıdır.

Net aktif değerin hesaplanması kurucunun sorumluluğunda olup, Borsa’nın uygun gördüğü ve fon izahnamesinde açıklanan şekilde ilan edilir.

Madde 17 – Katılma belgesi

Borsa fonu katılma belgesi, belge sahibinin kurucuya karşı sahip olduğu hakları taşıyan ve fona kaç pay ile katıldığını gösteren menkul kıymet niteliğinde bir senet olup, kaydi değer olarak tutulur.

BEŞİNCİ BÖLÜM — Yönetim İlkelerine İlişkin Hükümler

Madde 18 – Fon portföyüne ilişkin sınırlamalar

Borsa yatırım fonlarının yönetiminde, Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinin 42 nci maddesinde endeks fonlar için belirtilen portföy sınırlamalarına uyulması şarttır.

Madde 19 – Fonların yapabilecekleri diğer işlemler

Borsa fonları, Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinin 43 üncü maddesinin (b) ve (d) bentlerindeki işlemleri yapabilirler.

Madde 20 – Portföy değerleme esasları

Borsa fonlarının portföylerinde yer alan varlıklardan; baz alınan endeks kapsamında bulunan menkul kıymetler endeksin hesaplanma yöntemiyle uyumlu olacak şekilde izahnamede açıklanan şekliyle değerlenir.

ALTINCI BÖLÜM — Kamuyu Aydınlatmaya İlişkin Hükümler

Madde 21 – Portföy yapısına ilişkin bilgilerin kamuya açıklanması

Baz alınan endeksin ve fon portföyünün kamuya açıklanma periyodları ve zamanlamaları konusunda ayrıntılı bilgilerin izahnamede yer alması zorunludur.

YEDİNCİ BÖLÜM — Çeşitli Hükümler

Madde 22 – Ortak hükümler

Bu Tebliğde hüküm bulunmayan konularda; borsa fonları Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinin 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 18, 19, 20, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 33, 34, 40, 41, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53 ve 54 üncü maddelerinde yer alan hükümlere tabidir.

Ek madde 1 – Tebliğ hükümlerinin uygulanacağı diğer fon türleri

Son değişiklik: 21.04.2006 · R.G. 26146 · Seri: VII, No: 28 Borsa Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

Bu Tebliğde yer alan hükümler, kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı varlıklardan ve Kurulca uygun görülen sermaye piyasası araçlarından oluşan endeksleri takip etmek üzere kurulacak borsa yatırım fonları için de uygulanır.

Ek kenar başlığı: Borsa Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (R.G.-21/04/2006/26146) m.1

Madde 23 – Yürürlük

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 24 – Yürütme

Bu Tebliğ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu yürütür.