Gelir Vergisi Kanununun geçici 35 inci maddesi gereğince 1997 yılı kazançlarının beyanı sırasında dikkate alınacak hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları, tasfiye halinde bulunan kollektif şirketlerin ortakları ile adi ve eshamlı komandit şirketlerin komandite ortaklarının vergilendirilmesinde hayat standardı esası uygulamasına ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.
A - HAYAT STANDARDI TEMEL VE İLAVE GÖSTERGE TUTARLARI :
Gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının 1997 yılı kazançlarının beyanı sırasında dikkate alacakları temel ve ilave gösterge tutarları aşağıdadır. Bu tutarlar Gelir Vergisi Kanununun geçici 35 inci maddesinin 5 numaralı fıkrasına göre 1997 yılı sonunda geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarına göre hesaplanmıştır.
1. Temel ve İlave Gösterge Tutarları:
a) Temel Gösterge Tutarları:
Mükellef Grupları :Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL):Diğer Yörelerde (TL):Diyarbakır ve Erzurum Büyükşehir Bel.Sın.İçinde (TL):Diğer Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL):Altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlardan;• Birinci sınıf tacirler için988700000197740000012358000002471700000• İkinci sınıf tacirler için57400000011481000007176000001435200000Yukarıdakiler dışında kalan;• Birinci sınıf tacirler için65910000013182000008239000001647800000• Serbest meslek erbabı için59530000011907000007441000001488300000• İkinci sınıf tacirler için382700000765400000478400000956800000
b) İlave Gösterge Tutarları :
Hayat Standardı İlave Göstergeleri :Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL):Büyükşehir Dahil Diğer Yörelerde (TL):Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) silindir hacmi;• 1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda82500000165100000• 1601 (dahil) cc'den 1900 cc'ye kadar olanlarda126800000253600000• 1901 (dahil) cc'den fazla olanlarda211100000422300000Mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri ile tatil amacı ile gidilen otel, motel ve benzerleri dahil) her biri için82500000165100000Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) her bir;• Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için8538000001708200000• On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için169200000338900000Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;• Şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için169200000338900000• Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için8538000001708200000Yarış atı yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil)169200000338900000Turistik amaçlı yurt dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (Hac ve tedavi amacıyla yapılan yurtdışı seyahatleri hariç)211100000422300000
2. Aksaray, Giresun, Karaman, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Ordu, Rize, Nevşehir ve Trabzon İllerinde Faaliyette Bulunan Mükelleflere Uygulanacak Olan Temel ve İlave Gösterge Tutarları:
22 Temmuz 1997 tarih ve 97/41 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile Aksaray, Giresun, Karaman, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Ordu ve Rize, 6 Ağustos 1997 tarih ve 97/45 sayılı Karar ile de Nevşehir ve Trabzon illeri kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınmıştır.
22 Temmuz 1997 tarihinden itibaren kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınan illerde faaliyette bulunan mükelleflere 1997 takvim yılının ilk altı aylık dönemi için diğer yörelere ait temel ve ilave gösterge tutarları, geri kalan altı aylık dönemi için de kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler için tespit edilen temel ve ilave gösterge tutarları kıst dönem esasına göre uygulanacaktır.
6 Ağustos 1997 tarihinden itibaren kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamına alınan illerde faaliyet gösteren mükelleflere 1997 takvim yılının ilk yedi ayı için diğer yörelere ait temel ve ilave gösterge tutarları, geri kalan beş aylık dönem için de kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler için tespit edilen temel ve ilave gösterge tutarları kıst dönem esasına göre uygulanacaktır.
Buna göre, Aksaray, Giresun, Karaman, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Ordu, Rize, Nevşehir ve Trabzon illerinde faaliyette bulunan mükelleflere uygulanacak temel ve ilave gösterge tutarları, Gelir Vergisi Kanununun geçici 35 inci maddesinin son fıkrasının Bakanlığımıza verdiği yetki çerçevesinde aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.
a) Temel Gösterge Tutarları
Kalkınmada Öncelikli Yörede Bulunan Aksaray, Giresun, Karaman, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Ordu ve Rize İllerinde (TL) :Kalkınmada Öncelikli Yörede Bulunan Nevşehir ve Trabzon İllerinde (TL) :Mükellef Gruplarıİlk 6 AylıkSon 6 AylıkToplamİlk 7 AylıkSon 5 AylıkToplamAltın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlardan;• Birinci sınıf tacirler için988600000494300000148290000011534000004119000001565300000• İkinci sınıf tacirler için574000000286900000860900000669700000239100000908800000Yukarıdakiler dışında kalan;• Birinci sınıf tacirler için6591000003295000009886000007689000002746000001043500000• Serbest meslek erbabı için595300000297600000892900000694500000248000000942500000• İkinci sınıf tacirler için382600000191300000573900000446400000159400000605800000
b) İlave Gösterge Tutarları
i) Kalkınmada Öncelikli Yörede Bulunan Aksaray, Giresun, Karaman, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Ordu ve Rize İllerinde
(TL)
Hayat Standardı İlave Göstergeleriİlk 6 AylıkSon 6 AylıkToplamMükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) silindir hacmi;• 1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda8250000041200000123700000• 1601 cc'den 1900 cc'ye kadar olanlarda12670000063300000190000000• 1901 cc'den fazla olanlarda211100000105500000316600000Mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan
Hayat Standardı İlave Göstergeleriİlk 6 AylıkSon 6 AylıkToplambirden fazla binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri ile tatil amacı ile gidilen otel, motel ve ben-zerleri dahil) her biri için8250000041200000123700000Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmeye kayıtlı olanlar dahil) her bir;• Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için8541000004269000001281000000• On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için16940000084600000254400000Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;• Şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için16940000084600000254000000• Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için8541000004269000001281000000Yarış atı yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil)16940000084600000254000000Turistik amaçlı yurt dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (hac ve tedavi amacıyla yapılan yurt dışı seyahatleri hariç)211100000105500000316600000
ii) Kalkınmada Öncelikli Yörede Bulunan Nevşehir ve Trabzon İllerinde(TL)
Hayat Standardı İlave Göstergeleriİlk 7 AylıkSon 5 AylıkToplamMükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (işletmele-rinde kayıtlı olanlar dahil) silindir hacmi;
(TL)Hayat Standardı İlave Göstergeleriİlk 7 AylıkSon 5 AylıkToplam• 1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda9630000034300000130600000• 1601 cc'den 1900 cc'ye kadar olanlarda14790000052800000200700000• 1901 cc'den fazla olanlarda24630000087900000334200000Mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri ile tatil amacı ile gidilen otel, motel ve ben-zerleri dahil) her biri için9630000034300000130600000Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmeye kayıtlı olanlar dahil) her bir;• Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için9964000003557000001352100000• On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için197.600.00070.500.000268100000Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;• Şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için19760000070500000268400000• Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için9964000003557000001352100000Yarış atı yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil)19760000070500000268100000Turistik amaçlı yurt dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (hac ve tedavi amacıyla yapılan yurt dışı seyahatleri hariç)24630000087900000334200000
3. 11 ve Daha Yukarı Yaşta Olan Bir Taşıtla Münhasıran Nakliyecilik Yapan Mükelleflere Ait Hayat Standardı Temel Gösterge Tutarları :
Mükellef Grubu:Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL)Diğer Yörelerde (TL)Diyarbakır ve Erzurum Büyükşehir Bel.Sın.Diğer Büyükşehir Bel. Sın. İçinde (TL)1 inci sınıf tacirlerde;• 11-20 Yaşta Olan Taşıtlar için4943000009886000006179000001235800000• 20 Yaştan Yukarı Olan Taşıtlar için3295000006591000004119000008239000002 nci sınıf tacirlerde;• 11-20 Yaşta Olan Taşıtlar için287000000574000000358800000717600000• 20 Yaştan Yukarı Olan Taşıtlar için191300000382700000239200000478400000
B - TASVİYE HALİNDE BULUNAN KOLLEKTİF ŞİRKETLERİN ORTAK-LARI İLE ADİ VE ESHAMLI KOMANDİT ŞİRKETLERİN KOMANDİTE ORTAKLARININ HAYAT STANDARDI ESASI KARŞISINDAKİ DURUMU :
Gelir Vergisi Kanununun 85 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, tacirlerle serbest meslek erbabının ticari ve mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar dahi yıllık beyanname verecekleri, bu hükmün şirketlerin faaliyet ve tasfiye devrelerine şamil olmak üzere kollektif şirket ortakları ile komanditeler hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir. Aynı Kanunun geçici 35 inci maddesinde de 1.1.1990- 31.12.1999 tarihleri arasında gerçek usulde gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının beyan ettikleri gelirin hayat standardı esasına göre belirlenen tutardan az olduğu takdirde bu esasa göre tespit edilen tutar üzerinden vergilendirilecekleri hükme bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 161 inci maddesinde işi bırakma vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin tamamen durdurulması ve sona ermesi şeklinde tanımlanmış, 162 nci maddede ise tasfiye ve iflas hallerinde mükellefiyetin vergi ile ilgili muamelelerin tamamen sona ermesine kadar devam edeceği belirtilmiştir. Buna göre, tasfiye halinde bulunan şirket ortaklarının tasfiye sona erinceye kadar gelir vergisi beyannamelerini vermeleri gerekmektedir.
Hayat standardı esası normal ticari faaliyetlerine devam eden işletmeler için uygulanması gereken bir vergi güvenlik önlemi olup, tasfıye işlemlerinin söz konusu olduğu dönemde uygulanması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle tasfiye halinde bulunan şirket ortaklarının vergilendirilmesinde ortaklık kazanç payı olarak beyan ettikleri gelir esas alınacak olup, bu dönemler için hayat standardı esası uygulanmayacaktır.
Ancak, şirketin tasfiye döneminde tasfiye işlemlerinin dışında ticari faaliyetine de devam ettiğinin tespiti halinde hayat standardı esası uygulamasına devam olunacağı açıktır.
Serbest meslek faaliyetinde bulunan kollektif ve adi komandit şirket ortakları hakkında da yukarıdaki açıklamalar geçerlidir.
Tebliğ olunur.