Nakit Yönetim Sistemi (NYS) Çalışmaları Kapsamında, 15.07.2016 Tarihinden İtibaren Geçerli Olacak Uygulama Esaslarına İlişkin Bankalara Gönderilen 29.06.2016 Tarihli Talimat
- Tür
- Tebliğ
- Tarih
- 29.06.2016
- Yürürlük
- 29.06.2016
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tebliğler, Bankacılık Mevzuatı
Konu: Nakit Yönetim Sistemi (NYS) Çalışmaları Hk.
İlgi: a) 11.03.2016 tarihli yazımız.
b) 09.05.2016 tarihli yazımız.
c) 23.05.2016 tarihli yazımız.
Bankamız şubeleri, vezne merkezleri ve banknot depoları ile bankalar ve Nakit Hizmet Firmaları (NHF) arasında yapılan nakit işlemlerinde yaşanan yoğunluğun ve işlem sürelerinin azaltılması, etkinliğin ve verimliliğin artırılması amacıyla, banknot teslimatlarının kapalı kaplarla elektronik nesne tanıma sistemleri kullanılarak kabul edilmesine yönelik düzenlemeler yapılmasına ve mevcut nakit yönetim sisteminde otomasyon seviyesinin artırılmasına gerek duyulmuştur.
Yeni uygulama çerçevesinde banka teslimatları için geçerli olacak ücretlendirme ile ilgili olarak gerekli değişiklikler yapılmış ve projenin uygulamaya geçiş tarihi 15 Temmuz 2016 olarak belirlenmiştir.
Bu kapsamda, şubeler, vezne merkezleri ve banknot depolarında Nakit Yönetim Sistemi (NYS) çalışmaları kapsamında uygulanacak esaslar aşağıda belirtilmiştir:
Genel Esaslar
1. Batılcalar, teslimat öncesinde ödeme sistemleri altyapısı aracılığıyla teslimat detaylarına ilişkin bilgileri, torba bazında, H07 mesajı ile ilgili Bankamıza iletecektir.
2. Banka teslimatları Bankamız şubeleri, vezne merkezleri ve banknot depolarında barkodları okutulmak suretiyle, açılmaksızın, kupür bazında oluşturulmuş torba olarak teslim alınacaktır.
3. Teslimatlarda, sahip olması gereken asgari özellikleri tarafımızca belirlenen, tüm şubelerimize ve bankalara örnekleri gönderilen torbalar (cam çuval) kullanılacaktır. Asgari bu standartlara sahip olmakla birlikte, daha farklı (banka logosu taşıyan, bu örneklerden daha sağlam olduğu düşünülen) torbalar da teslimatlarda kullanılabilecektir.
4. Torba ağızlarında bankayı tanıtıcı işaret (banka adı, logo vb.) ve barkod numarasına sahip (4-20 karakter uzunluğunda ve en az 1 ay boyunca tekrar etmeyecek şekilde teldi olan) plastik torba bağları kullanılacaktır.
5. Yıl sonuna kadar olan geçiş döneminde, henüz uygulamaya geçmeyen bankaların da teslimat sırasında yanlarında barkodlu plastik torba bağlarını getirmeleri zorunlu olup, bu teslimatlar, ücretlendirme standartları faildi olmak kaydıyla, deste ve paket sayımı ile teslim alınacak ve torbalama için kupür bazında ve en çok 20 paket olmak üzere bankaların yeni temin ettikleri torbalar ile birlikte mevcut torbaları da kullanılabilecektir. Bankaların barkodlu plastik torba bağı getirmemesi durumunda ise söz konusu teslimatlar kabul edilmeyecektir.
6. Teslimatlarda kullanılacak tüm torbalar kupür ve paket (10 deste, 1000 adet banknot) bazında hazırlanacak olup, bir torba içerisinde tek kupürden oluşacak en fazla 20 paket banknot yer alacaktır. 20 paketlik torbalar 'Standart Torba', 1-19 paket arası banknot içeren torbalar ise 'Standart Altı Torba' olarak nitelendirilecektir.
7. 15 Temmuz 2016 tarihinden itibaren Komisyonsuz Nakit Çekilişi (KMS) uygulaması kaldırılacak, tüm kupürler için geçerli olmak üzere Bankamıza fersude olduğu bildirilen banknot torbalarından ücret alınmayacak ve söz konusu torbalar kupür bazında 1-20 paket arası banknot içerebilecektir.
8. Teslimatlar, torba özellikleri (Standart/Standart Altı/Fersude), teslimat birimi (Şube/Vezııe Merkezi/Banknot Deposu) veya bildirim uygunluğu (bildirimle uyundu, uyumsuz torbalar; bildirimsiz teslimatlar) dikkate alınarak ücıetlendirme esaslarına tabi olacaktır. Yeni uygulamaya geçişten beklenen kazanımların sağlanabilmesi amacıyla ücretlendirme esaslarında gerekli düzenlemeler yapılmış ve ilgi (b)'de kayıtlı yazımızla tarafınıza bildirilmiştir.
9. Teslimat işlemlerinin tamamlanmasından sonra, teslimat detaylarını içeren bir H08 mesajı ilgili bankaya gönderilecek ve mevcut uygulamadaki tutanak ve dekontların yerini alacak 'Teslimat Dekontu' (Ek 1) ilgili banka (veya NHF) yetkilisine teslim edilecektir.
10. Söz konusu işlemlerin takibi ve bunlarla ilgili gelebilecek RSA artınını gibi taleplerin zamanında gerçekleştirilebilmesini teminen, Bankamız nezdindeki hesap bakiyelerinin yakından takip edilmesi (İnternet Bankacılığı Sistemi - İBS aracılığıyla) önem arz etmektedir.
Mesaj Bildirimleri
11. Bankalar EFT merkezleri aracılığıyla, ödeme sistemleri altyapısını kullanarak teslimata getirecekleri banknotlara ilişkin detayları H07 mesajı ile Bankamıza bildirecektir. Fiziki teslimat aşamasına kadar ilave mesaj gönderimi, mesajın iptali ve yeniden gönderimi mümkün olacaktır. Gönderilen H07 mesajında bir hata olması durumunda, ilgili bankaya hatalı mesaj kodunu içeren bir H08 mesajı gönderilecek olup, söz konusu kodlara ilişirin 'Hata Kodları Listesi' (Ek 2) ilişiktedir. Ayrıca, H07 mesajlarında yer alabilecek satır sınırı nedeniyle, bir H07 mesajında en fazla 20 adet torba bilgisi yer alabilecektir. Dolayısıyla, bankalar 20 adetten fazla torba içeren teslimatlarını birden fazla H07 mesajı ile göndermek durumundadır. Fiziki teslimat aşamasında bankalardan nihai olarak gelen mesaj detayları, şubelerimizde, vezne merkezlerimizde ve banknot depolarımızda görüntülenecek ve teslimat işlemleri bu mesajlar doğrultusunda gerçekleştirilecektir.
12. Bankamız hizmet birimlerinin gişe kapanış saatlerinde (Şubeler ve Vezne Merkezleri için 16:30, banknot depoları için 16:00) herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Bu nedenle, bankaların söz konusu bildirimleri teslimat öncesinde gerçekleştirmeleri önem arz etmektedir. Herhangi bir bankanın, teslimatına ilişirin H07 mesajı teslimat öncesinde ulaşmamış ise söz konusu teslimat 'Bildirimsiz' olarak nitelendirilerek kabul edilecek ve bu doğrultuda ücretlendirilecektir. Bununla birlikte, herhangi bir bankaya ait teslimat kabul edilmeye başlandıktan veya teslim alma işlemi tamamlandıktan sonra, o teslimata ilişirin bir H07 mesajının ulaşması durumunda söz konusu mesaj dikkate alınmayacak, bankalar gişesi kapatılana kadar ilgili banka tarafından iptal edilmez ise ayrıca (bildirime uygun teslimat yapılmış gibi) ücretlendirilecektir. Konu ile ilgili olarak, mesaj gönderiminin gecikmesi nedeniyle şubelerimize teslimat yapan görevlilerin beklemelerine müsaade edilmeyecek ve gişe kapanış saatinin uzamaması konusuna azami dikkat gösterilecektir.
13. Tüm teslimat işlemlerinin tamamlanmasından ve batılcalar gişesinin sistemsel olarak kapatılmasından sonra bankalar tarafından H07 mesajı gönderileıneyecelctir.
14. Bankamız hizmet birimlerine ulaşan her bir H07 mesajı için, ilgili tarafa söz konusu mesajda yer alan ve fiziki teslimatta gerçekleşen bilgileri (beklenen ve gerçekleşen ödemeler, uygun/ilave/eksik torbalar, tahsil edilen ücretler vb.) içeren bir H08 mesajı gönderilecektir.
Teslimat İşlemleri
15. Taşıma ve muhafaza işlemlerinde kolaylık sağlanması amacıyla teslimatlarda, ilgi (a)'da kayıtlı yazımızla sahip olması gereken asgari özellikleri tarafınıza bildirilen, 1-4, 5-10, 11-20 paket banknot içeren, 3 tip torba kullanılabilecektir. Torba ölçülerine ilişkin olarak, bankalardan ve şubelerimizden gelen geri bildirimler çerçevesinde, 65x85 cm olarak belirlenen en büyüle boyuttaki torba ölçülerinin 65x95 cm olarak güncellenmesi uygun görülmüştür. Bu kapsamda, yapılacak teslimatlarda, ilgi (a)'da kayıtlı yazımız elcinde belirtilen özelliklere uygun şekilde üretilmiş ve temin edilmiş torbalar kullanılabilecek olmakla birlikte, bundan sonra yapılacak torba alımlarında belirlenen yeni ölçülerin dikkate alınması gerekmektedir. Paketleme standartları farklı olmakla birlikte, 20 paketin altında banknot içeren tüm teslimat kaplarının 'Standart Altı' olarak nitelendirileceği ve aynı kupürden oluşacağı hususu gözden kaçırılmamalıdır.
16. Teslimatlar deste ve paket sayımı yapılmaksızın kapalı torbalar halinde kabul edileceğinden; sayım, inceleme ve muhafaza işlemlerinde sorun yaşanmaması için, banknotların torba içerisine paketleri dağılmayacak ve düzenli istiflemeye imkan verecek şekilde yerleştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca 16 Ocak 2015 tarihli talimatımızda da belirtildiği üzere deste bantlarında Bankanıza ait kaşe ve logoları kullanmaları zorunludur. Teslimatlarda kullanılacak torba boyutları, banknot deste ve paketlerinin torbaların içerisindeki yerleşimi gibi konularda, Bankanız şubelerinin Bankamız şubeleri ile bilgi alışverişinde bulunması önem arz etmektedir.
17. Tek kullanımlık olması planlanan söz konusu torbaların, mevcut uygulamaya benzer şekilde, Bankanızı ayırt edecek şekilde banka adı veya logosu ile tekil bir barkod numarasına sahip plastik torba bağları ile bağlanması zorunlu olacaktır.
18. Banka teslimatları, H07 mesajları ile Bankamız şubelerine bildirilen torba bilgilerinin fiziki teslimat aşamasında barkod okuma cihazları ile okutulmasıyla (deste ve paket sayımı yapılmaksızın) gerçekleştirilecektir.
19. Elektronik bildirimde (H07 mesajı) yer alan barkod bilgisi ile teslimat aşamasında okutulan barkod bilgisi uyumlu olduğunda, teslimat torbaları 'Uygun' olarak nitelendirilecektir.
20. Elektronik bildirim olmaksızın getirilen teslimatlar (elektronik bildirimde yer almayan torbalar da dahil olmak üzere), ilgi (b)'de kayıtlı yazımızda da belirtildiği üzere, 2016 yılının sonuna kadar geçerli olması planlanan geçiş döneminde, deste ve paket sayının yapılarak ve ekte (Ek 3) yer alan 'Bildirimsiz Teslimat Tutanağı' düzenlenmek suretiyle (2 nüsha olarak) kabul edilecektir. Bu torbalar uygulama kapsamında 'İlave Torba' olarak nitelendirilecek ve bu doğrultuda (bildirimle uyumlu torbaların 2 katı) ücretlendirilecektir. Bu kapsamda, tüm teslimatlar kupür bazında barkodlu kapalı icaplar haline getirilmiş olacaktır.
21. Elektronik bildirimde yer almakla birlikte fiziki teslimata getirilmeyen torbalar, 'Eksik' olarak nitelendirilecek, söz konusu teslimat torbalarına istinaden teslim alınmış gibi masraf tahsil edilecektir Bu nedenle, H07 mesajlarının bildiriminde gereken dikkatin gösterilmesi önem arz etmektedir.
22.Şubelerimizce yapılacak ön incelemede, herhangi bir nedenle (kopuk plastik torba bağı, yırtık torba vb.) teslimata uygun görülmeyen torbalar da açılarak deste ve paket sayımına tabi tutulacak, açılış nedeni de belirtilerek 'Bildirimsiz Teslimat Tutanağı'na kaydedilecek ve 'İlave' torba olarak nitelendirilerek yeniden torbalanacaktır. Bu kapsamda, söz konusu teslimat torbaları, teslimat öncesinde yapılan elektronik bildirimde yer alıyor ise, bildirimde yer alan torba 'Eksik' olarak nitelendirilecektir.
23. Teslimatlara ilişin oluşacak tüm detay bilgiler, (bildirime uygun, bildirimsiz teslimatlar, hatalı barkoda sahip teslimatlar, bildirimde yer alan ancak teslim edilmeyen torbalar, bunlara ilişkin ücretler vb.) teslimatın tamamlanması sonrasında elektronik olarak (H08 mesajı ile) tarafınıza gönderilecektir.
24. Teslimat işlemi tamamlandıktan sonra, mevcut uygulamada yer alan tutanak ve dekont belgeleri yerine tüm teslimat bilgilerini (Uygun, İlave, Eksik Teslimatlar, Beklenen ve Gerçekleşen Tutarlar, Ücretler vb.) içeren 'Teslimat Dekontu' 2 nüsha halinde düzenlenerek ilgililerce imzalanacak, bir nüshası (varsa Bildirimsiz Teslimat Tutanağının bir nüshası ile birlikte) teslimata gelen Bankanız yetkilisine teslim edilecek ve Bankamızca herhangi bir ilave dekont teslimi/gönderimi yapılmayacaktır. Bu kapsamda, mevcut uygulamada yer alan tutanak ve dekontlar (teslimat, ücret ve BSMV dekontları) tek belgede birleştirilmiş olacaktır.
25. Kupür ve paket bazında oluşturulacak teslimat torbalarında deste veya adet bazında banknot yer almayacaktır. En üst 3 kupür değerine sahip (200,100 ve 50 TL) banknotların şubelerimizin diğer gişelerinden deste bazında teslimi mümkün olmakla birlikte bunlara istinaden gerçekleştirilen adedi sayıma ve teslimat tutanağı düzenlenmesine devam edilecek ve gişedeki sayım esnasında tespit edilen sahte banknotlar için ücret (adet başına 50 TL) tahsil edilecektir. Zaman aşım süresi devam eden YTL banknotlar ile deste bazında teslimatlar Bankamız vezne merkezleri ve banknot depolarında kabul edilmeyecektir.
26. Madeni paralara ilişkin işlemlerde ve ücretlendirme standartlarında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Bu kapsamda, madeni para çekilişleri komisyon, ücret ve masrafa tabi olacak ve bu çekilişler için ayrı çek düzenlenmesi gerekecektir.
Banknot Deposu İşlemleri
27. Bankamız banknot depolarına yapılacak teslimatlar için de, şube uygulamasına benzer şekilde elektronik bildirim esası geçerli olacaktır. Bu kapsamda gönderilecek H07 mesajının içeriğinde teslimatın gerçekleştirileceği şube, banknot deposu veya vezne merkezi bilgisinin yer alınası gerekmektedir.
28. Banka teslimatları, şube uygulamasında olduğu gibi açılmadan, barkodları okutularak ve elektronik bildirimlerle uyumu kontrol edilerek alınacaktır.
29. Şube uygulamasından farklı olarak, teslimatların bildirimsiz gelmesi ve hatalı barkod numarası olması durumlarında torbaların açılması ve deste ve paket sayımı yapılması uygulaması banknot depolarında geçerli olmayacaktır. Bu kapsamda, teslimatlar (bildirimli veya bildirimsiz tüm teslimat torbalarını içerecek şekilde) için Bankanız yetkililerinin yanlarında 'Banknot Deposu Teslimat Tutanağı' (Ek 4) getirmesi gerekmekte olup teslimatların kabulünde bu tutanak ile torbalara takılı bulunan barkodlu plastik torba bağları esas alınacaktır. 3 nüsha olarak düzenlenecek söz konusu tutanak ilgililerce (teslimatı gerçekleştiren banka/NHF görevlisi ve T.C. Ziraat Bankası yetkilileri) imzalanacaktır. İmzalanan tutanağın bir nüshası banka/NHF görevlisine, bir nüshası T.C. Ziraat Bankası yetkililerine, bir nüshası ise banknot deposu görevlilerimize teslim edilecektir. Mevcut uygulamada banknot deposuna teslim edilen torbalar içerisinde bulunan Kupür Döküm Cetvelleri düzenlenmeye devam edilecektir.
30. Teslimat detayları şube uygulamasına benzer şekilde H08 mesajı ile Bankanıza ödeme sistemleri altyapısı kullanılarak gönderilecektir.
31. Teslimat işlemine ilişkin olarak banknot deposunun bağlı olduğu Bankamız şubesinde oluşturulacak Teslimat Dekontu ise, izleyen günlerde banknot deposunda işlem yapan Bankanız yetkililerine teslim edilecektir.
Ücretlendirme
32. Yapılan değişiklikler kapsamında, 15 Temmuz 2016 tarihinden itibaren, Bankamız hizmet bilimlerinden bankalara yapılan banknot ödemelerinden komisyon, ücret ve masraf alınmayacak sadece madeni para ödemeleri komisyon, ücret ve masrafa tabi olacaktır. Bankamızca yapılan banknot tahsilatları için ise belirtilen tarihten itibaren ilgi (b)'de kayıtlı yazımız çerçevesinde düzenlenen ücretler uygulanacaktır.
33. Bu kapsamda, Bankamız şubelerinde yaşanan yoğunlukların, risklerin azaltılması ve işlem sürelerinin kısaltılması amacıyla, 20 paketlik tek kupürden oluşan teslimat torbaları (Standart Torbalar) ve 1-19 paket arası tek kupürden oluşan teslimat torbalan (Standart Altı torbalar) için ücret farklılaştırılmasına gidilmiştir. Ayrıca söz konusu ücretler mevcut uygulama paralelinde banknot depolarında şubeler ve vezne merkezleri için geçerli olacak ücretlerin 2 katı olarak düzenlenmiştir. Diğer taraftan, ilave iş yükü getiren bildirimsiz (veya hatalı bildirime sahip) torbalar için 2 katı ücret belirlenmiştir. Bildirimi yapılmış olmakla birlikte, teslimata getirilmeyen teslimatlar için de ücret tahsil edilecek olup, bu nedenle elektronik bildirimlere gereken özenin gösterilmesi önem arz etmektedir.
34. Torba bazında ücretler ve bunlara ilişkin BSMV, teslimatın tamamlanması ile birlikte Bankanız hesabından tahsil edilecek ve söz konusu ücretlere ilişkin bilgiler yukarıda belirtilen teslimat dekontunda yer alacaktır.
Teslimat Düzensizliklerinde Tahsil Edilecek Masraflar
35. Banka teslimatlarında ortaya çıkan eksik, fazla ve sahte gibi teslimat düzensizliklerine ilişkin 15 Temmuz 2016 tarihinden itibaren uygulanacak ücretler tarafımızca belirlenmiş ve ilgi (b)'de kayıtlı yazımızla taralınıza bildirilmiştir. Bu kapsamda, ücretlendirme sisteminde, mevcut düzenlemelerde yer alan eksik ve fazla tutarların birbirinden mahsup edilmesi ve cezai faiz uygulaması yerine fark adetlerine dayalı maktu ücretler esas alınmış, sahte banknotlar için yaptıranlar belirlenmiş, bankaların kasa farkı gibi nedenlerle talep ettiği torba açılışları ücrete tabi tutulmuştur.
36. Yeni uygulama kapsamında, teslimat sırasında bildirimi gerçekleştirilen torbalar için deste ve paket sayımı yapılmayacağından, bu teslimat torbalarının izleyen günlerde sayımında ortaya çıkacak deste bazında farklılıklar için 50 TL, paket bazında farklılıklar için 250 TL de ücret tahsil edilecektir.
37. Tespit edilecek deste ve paket bazında farklar; torba açılış talepleri ve şubelerimizin diğer gişelerinde deste olarak alınan teslimatlarda ortaya çıkabilecek sahte banknotlar için, bankalardan aynı gün içerisinde ücret tahsil edilecektir.
38. Banka teslimatlarının izleyen günlerde yapılacak adedi sayım ve incelemesinde tespit edilecek her fark için eksik ve fazlalar birbirinden mahsup edilmeksizin 5 TL, sahte banknotlar için buna ilave olarak 50 TL maktu ücret uygulanacaktır.
39. KMS uygulamasının kaldırılacağı göz önünde bulundurularak, dolaşımdaki banknot kalitesinin korunabilmesini teminen bankaların fersude olarak getireceği teslimatlardan masraf alınmayacaktır. Ancak, fersude olduğu bildirilen torbaların daha sonra yapılacak sayım ve incelemesinde fersude olmadığının belirlenmesi halinde, torba özellikleri (Standart/Standart Altı) ve teslimat birimi (Şube/Vezne Merkezi/Banknot Deposu) dikkate alınarak belirlenen ilave torba ücreti tahsil edilecektir.
40. Teslimatlarınıza ilişkin olarak tahsil edilecek torba ücretleri ile teslimat düzensizlikleri nedeniyle tahsil edilecek ücretler nedeniyle, Bankamız nezdiııde tutulan hesabınızın bakiyesinin bu ücretlerin zamanında tahsil edilmesine imkan verecek seviyede tutulması ve teslimat sonrasında vereceğiniz RSA artının emirlerinde söz konusu ücretlerin göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
İşbu talimatımızla birlikte, NYS çalışmaları ile ilgili olarak verilen diğer talimatlarımıza, Bankamız web sitesinde (www.tcmb.gov.tr), 'Kanun ve Mevzuat" sekmesinden ulaşılabilmekte olup yukarıda belirtilen hususlar ile yeni uygulamaya geçiş sürecinin mümkün olduğunca etkin kullanılması ve yeni sisteme mümkün olduğunca kısa sürede uyum sağlanabilmesi açısından, Bankamız hizmet birimleri ile işlem yapan tüm şubelerinizin sistem esasları ile ilgili olarak bilgilendirilmesi hususlarında bilgilerinizi ve gereğini rica ederiz.
Ekler