Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 7440 Sayılı Kanun Genel Tebliği (Seri No: 1)
- Tür
- Tebliğ
- Resmi Gazete
- 25.03.2023 / Sayı 32143
- Yürürlük
- 25.03.2023
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tebliğler, Amme Alacakları Mevzuatı, Damga Vergisi Mevzuatı, Gelir Vergisi Mevzuatı, Katma Değer Vergisi Mevzuatı, Kurumlar Vergisi Mevzuatı, Motorlu Taşıtlar Vergisi Mevzuatı, Veraset ve İntikal Vergisi Mevzuatı, Vergi Usul Mevzuatı, İş Hukuku Mevzuatı, Sosyal Sigortalar Mevzuatı, Ticaret Mevzuatı, Gümrük Kanunu ve Yönetmeliği, Doğal Afetler Mevzuatı
I- AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR
9/3/2023 tarihli ve 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 12/3/2023 tarihli ve 32130 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış ve Kanunun bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu Tebliğ ile;
- 7440 sayılı Kanunun 9 uncu ve geçici 1 inci maddelerinin verdiği yetkiye istinaden, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilen amme alacakları, il özel idareleri ve belediyeler ile Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına (YİKOB) ait alacakların yapılandırılması, matrah ve vergi artırımı, işletme kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin 7440 sayılı Kanun hükümlerinin uygulamasına,
- 16/8/1961 tarihli ve 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun geçici 8 inci maddesinin verdiği yetkiye istinaden, öğrenim ve katkı kredileriyle ilgili gecikme zammı, katsayı, Yİ-ÜFE tutarı gibi alacakların terkinine,
dair usul ve esaslar belirlenmiştir.
Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a), (c), (ç) ve (d) bentlerinde;
- vergi tabirinin, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamına giren vergi, resim ve harçları,
- beyanname tabirinin, vergi tarhına esas olan beyanname ve bildirimleri,
- Yİ-ÜFE aylık değişim oranları tabirinin, Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği 31/12/2004 tarihine kadar toptan eşya fiyatları endeksi (TEFE) aylık değişim oranlarını. 1/1/2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2014 tarihinden itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık değişim oranlarını, 1/11/2016 tarihinden itibaren aylık %0,75 oranını (bu Kanunun yayımlandığı ay dâhil),
- geç ödeme zammı tabirinin, bu Kanuna göre ödenmesi gereken tutarlara, ödemede gecikilen her ay ve kesri için 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak zammını,
ifade ettiği hükme bağlanmıştır.
Bu Tebliğde, vergi, beyanname, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ve geç ödeme zammı tabirleri. 7440 sayılı Kanunda tanımlandığı şekilde kullanılmıştır.
A- HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA BAĞLI TAHSİL DAİRELERİNCE TAKİP EDİLEN AMME ALACAKLARI
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerinde; Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilen amme alacaklarından Kanun kapsamına alman alacaklar düzenlenmiş, (4) numaralı alt bendinde de işletme kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin düzenlemelerin Kanun kapsamında olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hükümler çerçevesinde Kanun kapsamına giren alacaklar, tür ve dönemler itibarıyla aşağıda açıklanmıştır.
1- Alacağın Türü ve Dönemi
a) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Açısından
(1) Alacağın türü
7440 sayılı Kanunun kapsamına, 213 sayılı Kanun kapsamına giren vergiler ve vergi cezaları ile bunlara bağlı gecikme faizleri, gecikme zamları gibi fer’i alacaklar girmektedir.
(2) Alacağın dönemleri
Kanun kapsamına giren vergiler, vergilendirme dönemleri itibarıyla aşağıda açıklanmıştır.
i) 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun kapsamındadır.
Konuya ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
- Vergilendirme dönemi 15 gün olan mükellefiyetler
Vergilendirme döneminin bitim tarihi ve beyanname verme süresinin son günü Aralık/2022 ayı ve öncesine rastlayan dönemler kapsama girmekte, dönemin bitim tarihi Aralık/2022 ayma rastlamakla beraber beyanname verme süresinin son günü Ocak/2023 ayma sirayet edenler kapsama girmemektedir.
Örneğin, 1-15 Aralık 2022 vergilendirme dönemine ait petrol ve doğalgaz ürünlerine ilişkin özel tüketim vergisinin vergilendirme döneminin bitim tarihi ile beyanname verme süresinin son günü Aralık/2022 ayma rastladığından kapsama girmekte, 16-31 Aralık 2022 vergilendirme dönemi ise dönemin bitim tarihi Aralık/2022 ayında olmakla birlikte beyanname verme süresi Ocak/2023 ayma sirayet ettiğinden kapsama girmemektedir.
Aynı şekilde, 1-15 Aralık 2022 tarihleri arasında noterler tarafından tahsil edilen ve dönemi izleyen 7 nci iş günü mesai saati bitimine kadar ilgili vergi dairesine yatırılması gereken noter harçları kapsama girmekte, buna karşılık 16-31 Aralık 2022 dönemine ilişkin olanlar kapsama girmemektedir.
- Vergilendirme dönemi aylık olarak belirlenen mükellefiyetler
Kasım/2022 vergilendirme dönemi ve önceki dönemler kapsama girmekte, Aralık/2022 vergilendirme dönemi ise kapsama girmemektedir.
Örneğin, Kasım/2022 dönemi katma değer vergisi beyanname verme süresinin son günü Aralık/2022 ayma rastladığından kapsama girmekte, Aralık/2022 dönemi katma değer vergisinin dönemi Aralık/2022 itibarıyla sonlanmakla birlikte beyanname verme süresi Ocak/2023 ayma rastladığından kapsama girmemektedir.
- Vergilendirme dönemi 3 aylık olarak belirlenen mükellefiyetler
Vergilendirme döneminin bitim tarihi ve beyanname verme süresinin son günü Aralık/2022 ayı ve öncesine rastlayan dönemler kapsama girmekte, Aralık/2022 ayından sonraya rastlayanlar kapsama girmemektedir.
Örneğin, 7-8-9/2022 dönemi (3 aylık) gelir (stopaj) vergisi ve katma değer vergisi kapsama girmekte, 10-11-12/2022 dönemine (3 aylık) ilişkin gelir (stopaj) vergisi ve katma değer vergisi kapsama girmemektedir.
Ayrıca, Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinin (aa) alt bendi gereğince gelir ve kurumlar vergisine mahsuben 2022 yılında ödenmesi gereken geçici vergiler (10-11-12/2021 dönemine ait geçici vergi dâhil) Kanun kapsamında değildir.
- Yıllık beyanname ile beyan edilen gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetleri
Vergilendirme dönemi yıllık olan vergilerde, beyanname verme süresi 31/12/2022 tarihine (bu tarih dâhil) kadar olan vergiler Kanun kapsamındadır. Dolayısıyla, 2021 takvim yılı ve önceki yıllara ilişkin vergilendirme dönemleri Kanun kapsamına girmekte, 2022 takvim yılına ilişkin vergilendirme dönemi ise kapsama girmemektedir.
Özel hesap dönemine tabi olan mükellefler bakımından, özel hesap döneminin sona erdiği tarih ve beyanname verme süresinin son günü 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olanlar kapsama girmekte, bu tarihten sonra olanlar ise kapsama girmemektedir.
Tasfiye dönemine ilişkin olarak verilmesi gereken beyannamelerden kanuni beyanname verme süresi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olanlar kapsama girmektedir. Aynı şekilde 2022 yılı kist dönemlerine ilişkin olarak 2022 yılı içinde verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinden, beyanname verme süresinin son günü 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olanlar kapsama girmektedir.
- Veraset ve intikal vergisi mükellefiyetleri
Bu vergi türünde, beyanname verme süresinin son günü 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olanlar kapsama girmektedir.
- Harç mükellefiyetleri
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan harçlar genel olarak işlem anında beyanname alınmaksızın tahakkuk ettirilerek tahsil edilmektedir. Bununla birlikte, harçlar da 213 sayılı Kanun hükümlerine göre tarhiyata konu olabilmektedir.
492 sayılı Kanuna göre gayrimenkullerin devir ve iktisap işlemleri nedeniyle ödenmesi gereken harç tutarı ile ilgili olarak devir ve iktisap tarihinden sonra tarhiyat yapılabilmektedir. Bu çerçevede, 31/12/2022 tarihi ve bu tarihten önce gerçekleştirilen devir ve iktisap işlemleri nedeniyle, tarh edilip Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş bulunan ya da ihtilaflı olan alacaklar ile Kanunun yayımı tarihinden önce inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler Kanunun kapsamına girmektedir. Aynı şekilde, 31/12/2022 tarihi ve bu tarihten önce gerçekleştirilen devir ve iktisap işlemleri nedeniyle Kanunun 4 üncü maddesinin onuncu fıkrası kapsamında pişmanlıkla ya da izaha davet kapsamında veya kendiliğinden beyanda bulunulması da mümkündür.
492 sayılı Kanunun 28 inci maddesi uyarınca tahsili gereken karar ve ilam harçları ile aynı Kanunun (8) sayılı tarifesi uyarınca tahsil edilen yıllık harçlardan, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunanlar kapsama girmektedir.
ii) 2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun kapsamındadır.
2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi, yıllık harçlar gibi alacaklar Kanun kapsamına girmektedir.
492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarife uyarınca tahsil edilen ve 2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden yıllık harçlar kapsama girmektedir.
iii) 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak kesilen vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları Kanun kapsamındadır.
Vergi aslına bağlı olmayan vergi cezalarından 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak kesilenler Kanun kapsamındadır.
Örneğin; Kasım/2022 dönemine ait olup, 31/12/2022 tarihine (bu tarihin resmi tatile rastlaması nedeniyle 2/1/2023 tarihine) kadar (bu tarih dâhil) elektronik ortamda verilmesi gereken mal ve hizmet alanlarına ilişkin bildirim formu (Form Ba) ile mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim formunun (Form Bs) bu tarihte verilmemesine ilişkin tespitler en erken 3/1/2023 tarihinde yapılabileceğinden, bu tespitlere ilişkin vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları Kanun kapsamına girmemektedir. Kasım/2022 döneminden önceki dönemlere ait söz konusu bildirimler nedeniyle kesilmesi gereken cezalar ise Kanun kapsamına girmektedir.
Diğer taraftan, vergi aslına bağlı olarak kesilen vergi cezalarında ise verginin ait olduğu dönem dikkate alınarak kapsama girip girmediği tespit edilecektir.
b) Kapsama Giren İdari Para Cezaları
Kanun kapsamına vergi dairelerince takip edilen ve 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen tüm idari para cezaları girmektedir.
Ancak, 31/12/2022 tarihinden önce verilmekle birlikte 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş idari yaptırım kararlarına konu idari para cezaları Kanunun kapsamına girmemektedir.
c) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Kapsamında Takip Edilen Diğer Alacaklar
6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve 7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamında olan alacaklardan takip için vergi dairelerine intikal edenler Kanun kapsamındadır.
Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamına;
- Ecrimisiller,
- Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) alacakları,
- Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) alacakları,
- Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından verilen öğrenim ve katkı kredisi alacakları,
- 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanunu kapsamında verilen destek ödemelerinden geri alınması gereken alacaklar,
- 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki alacaklar,
- 30/6/1934 tarihli ve 2548 sayılı Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanuna göre doğan yiyecek bedelleri,
- 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununa istinaden alınan Devlet hakkı bedelleri,
- Adli para cezaları,
gibi alacaklardan vergi dairelerine takip için intikal etmiş olanlar girmektedir.
6183 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca hesaplanan %10 oranındaki tazminatlar asli alacak olarak dikkate alınmak suretiyle Kanun kapsamında yapılandırılacaktır.
2- İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde “4) İşletmede mevcut olduğu hâlde kayıtlarda yer almayan ya da kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan emtia, makine, teçhizat, demirbaşlar ile kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların beyanı, ” hükmüne yer verilerek işletme kayıtlarının düzeltilmesi ile ilgili düzenlemeler Kanun kapsamına alınmış ve Kanunun 6 ncı maddesinde konuya ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
B- İL ÖZEL İDARELERİNCE TAKİP EDİLEN AMME ALACAKLARI
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi gereğince, il özel idarelerinin vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen asli ve fer’i amme alacakları Kanunun kapsamına girmektedir.
C- BELEDİYELERCE TAKİP EDİLEN ALACAKLAR
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentleri ile belediyelerin anılan Kanun kapsamına giren alacakları sayılmış olup, bu alacaklar aşağıda belirtilmiştir.
1- 213 sayılı Kanun Kapsamına Giren Alacaklar
- 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,
- 2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezalan, gecikme faizleri, gecikme zamları,
kapsama girmektedir.
Belediyelerin 213 sayılı Kanun kapsamına giren alacaklarının dönemleri bu Tebliğin (I/A-1-a) bölümünde açıklandığı şekilde tespit edilecektir.
Örneğin, Kasım/2022 dönemine ait ilan ve reklam vergisi kapsama girmekte, Aralık/2022 dönemine ait ilan ve reklam vergisi ise beyannamenin Ocak/2023 ayında verilmesi gerektiğinden kapsama girmemektedir. Aynı şekilde, Kasım/2022 dönemine ait haberleşme vergisi kapsama girmekte, Aralık/2022 dönemine ait haberleşme vergisi ise kapsama girmemektedir.
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendi gereğince, belediyelerce 2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk ettirilen vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun kapsamında olduğundan, 2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden önce tahakkuk etmiş emlak vergisi, çevre temizlik vergisi gibi yıllık olarak tahakkuk eden alacaklar kapsamdadır.
Diğer taraftan, 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince, alman yol harcamalarına katılma payı, kanalizasyon harcamalarına katılma payı ve su tesisleri harcamalarına katılma payından oluşan belediye alacaklarından 31/12/2022 tarihinden önce tahakkuk edenler Kanun kapsamındadır.
2- 6183 sayılı Kanun Kapsamına Giren Alacaklar
Belediyelerin bu Tebliğin (I/C-1) bölümünde açıklanan alacaklarının yanı sıra, 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olan asli ve fer’i amme alacakları da Kanun kapsamındadır.
Örneğin, 6183 sayılı Kanun kapsamında belediyelerce takip edilen ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olan idari para cezaları Kanun kapsamındadır.
3- Belediyelerin Ücret ve Pay Alacakları
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendine göre, 2464 sayılı Kanunun 97 ve mükerrer 97 nci maddelerine göre tahsili gereken ve vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olan ücret ve pay alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacaklar da Kanunun kapsamındadır.
Örneğin, mükellefin talebi üzerine inşaat sahasında meydana gelen yıkım artığı malzemenin belediyece kaldırılması ve taşınması hizmetine ilişkin belediyelere 2464 sayılı Kanunun 97 nci maddesinin verdiği yetkiye istinaden ödenmesi gereken ücretin vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce ise Kanun kapsamına girmekte, bu tarihten sonra ise girmemektedir.
4- Belediyelerin Su, Atık Su ve Katı Atık Ücreti Alacakları
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamındaki belediyelerin, su abonelerinden olan ve vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan su, atık su ve katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacakları (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) Kanun kapsamına alınmıştır.
Örneğin, su kullanım dönemi 15 Kasım 2022 ila 15 Aralık 2022 olan su alacağının faturada yer alan son ödeme tarihi Aralık/2022 ayı içerisine rastladığı takdirde Kanun kapsamına girmekte, Ocak/2023 ayına rastladığı takdirde Kanun kapsamına girmemektedir.
5- Büyükşehir Belediyelerinin Katı Atık Ücreti Alacakları
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (4) numaralı alt bendine göre, büyükşehir belediyelerinin 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 11 inci maddesine göre vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacakları (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) Kanun kapsamındadır.
6- Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Su ve Atık Su Bedeli ile Harcamalara Katılma Payı Alacakları
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre, 20/11/1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamındaki büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin alacaklarına yönelik düzenleme yapılmış ve bu idarelerin vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan su ve atık su bedeli ile harcamalara katılma payı alacakları ve bu alacaklara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakları (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) Kanun kapsamındadır.
Ç- YİKOB’LARCA TAKİP EDİLEN ALACAKLAR
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre, YİKOB’ların vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde, bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen asli ve fer’i alacakları Kanun kapsamındadır.
II- KESİNLEŞMİŞ ALACAKLARA İLİŞKİN HÜKÜMLER
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine, büyükşehir belediyelerine, belediyelere ve YİKOB’lara bağlı tahsil dairelerince takip edilen kesinleşmiş amme alacakları ile belediyelerin ve büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin kesinleşmiş bazı alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Madde kapsamına tür ve dönem açısından Kanun kapsamına alınmış olan ve bu Tebliğin “I- AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR” başlıklı bölümünde yer verilen tüm alacaklar girmektedir.
Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kesinleşmiş alacakların yapılandırılarak ödenebilmesi için bu alacakların Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olması (Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç), (d), (e) ve (f) bendinde vadesi 31/12/2022 tarihi ve öncesi olarak belirlenen alacaklar için bu tarih ve öncesinin esas alınması) gerekmektedir.
A- BAŞVURU SÜRESİ VE ŞEKLİ
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ilgili maddelerde yer alan özel hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanundan yararlanmak isteyen borçluların 31/5/2023 tarihi sonuna kadar ilgili idareye başvuruda bulunmaları şartı getirilmiştir.
Buna göre, Hazine ve Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine, belediyelere, büyükşehir belediyelerine, YİKOB'lara, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerine bağlı tahsil dairelerine olan ve Kanunun 2 nci maddesi kapsamına giren borçlarını bu madde kapsamında ödemek isteyen borçluların 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) borçlu bulundukları tahsil dairelerine yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir.
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine olan borçları için Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak isteyen borçlular, başvurularını Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) ya da e-devlet (www.turkiye.gov.tr) üzerinden yapabilecekleri gibi bağlı bulundukları vergi dairesine doğrudan veya posta yoluyla ya da diğer vergi daireleri aracılığıyla da yapabileceklerdir.
Bağlı olunan vergi dairesi dışındaki vergi dairelerine başvuruda bulunulması halinde, ödeme planları borçluların bağlı oldukları vergi daireleri tarafından tanzim edilecek ve borçlulara ödeme planları müracaat edecekleri herhangi bir vergi dairesinde imza karşılığında elden, gerekli şartların bulunması koşuluyla (www.gib.gov.tr) internet adresi üzerinden doğrudan verilebilecektir.
Bu Tebliğ ekinde yer alan başvuru dilekçeleri (Ek:2/A, 2/B, 2/C), Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine ödenecek kesinleşmiş alacaklar için madde hükmünden yararlanmak isteyen borçlularca kullanılmak üzere düzenlenmiş olup, alacaklı diğer idarelerce örneğe uygun başvuru dilekçelerinin hazırlanarak borçluların kullanımına sunulması icap etmektedir. Ayrıca, alacaklı diğer idareler alt yapılarının uygun olması hâlinde başvuruları elektronik ortamda da alabileceklerdir.
Borçluların birden fazla vergi dairesine olan borçları için Kanundan yararlanma talebinde bulunmaları hâlinde, her bir vergi dairesi için ayrı ayrı başvurmaları gerekmektedir.
213 ve 6183 sayılı Kanunlar ile diğer kanunlarda yer alan sorumluluk düzenlemeleri nedeniyle mirasçılar, kefiller, şirket ortakları ve kanuni temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişiler sorumlu oldukları tutarlar dikkate alınarak ilgili vergi dairesine yazılı başvuru yapmak suretiyle 7440 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir. Dolayısıyla bu kişilerin Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi ve e-devlet üzerinden başvurmaları mümkün bulunmamaktadır.
Borçlular, madde kapsamına giren toplam borçlan için madde hükmünden yararlanabilecekleri gibi talep ettikleri dönem ve türler açısından da madde hükmünden yararlanabileceklerdir. Ancak, motorlu taşıtlar vergisi mükelleflerinin, her bir taşıt itibarıyla hesaplanacak toplam borç tutarı için başvuruda bulunmaları zorunludur.
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan hüküm gereğince, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olup, bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği hâlde Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararma Göre Vergi/Ceza İhbarnamesinin mükellefe tebliğ edilmemiş olması nedeniyle ödeme süresi oluşmamış alacaklar için maddeden yararlanmak isteyen mükellefler, başvuru dilekçesinde bu hususu ayrıca belirteceklerdir.
Diğer taraftan, 6183 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında vergi dairelerince Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil daireleri (gümrük müdürlükleri) adına niyabeten takip edilen alacaklar için vergi dairelerine başvurulması mümkün bulunmayıp, bu yöndeki taleplerin ilgili idareye yapılması gerekmektedir.
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin on ikinci fıkrası gereğince, madde hükmünden yararlanmanın şartlarından birisi de dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması olduğundan, bu maddeden yararlanmak üzere başvuran borçluların, takip ve tahsilat işlemlerinden dolayı açtıkları davalardan da (ihtirazi kayıtla verilen beyannameye konu alacaklar için Kanundan yararlanmak isteyenlerin alacağa ilişkin olarak açmış oldukları davalar dâhil) vazgeçmeleri gerekmektedir.
Öte yandan, elektronik ortamda madde hükmünden yararlanmak için başvuruda bulunan borçluların, yararlanmak istedikleri borçlarıyla ilgili davalar bulunması hâlinde ilgili vergi dairesine ayrıca yazılı olarak da başvurmaları şarttır.
B- ALACAK TUTARININ TESPİTİ
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, madde kapsamında yapılandırılarak ödenecek tutarın tespitinde uygulanacak esaslar belirlenmiş ve alacak asılları üzerinden hesaplanan faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının alacak asılları ile birlikte ödenmesi kuralı getirilmiştir.
Madde kapsamında, yapılandırılarak ödenecek alacakların tespitinde aşağıda yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
1- Yİ-ÜFE Tutarının Hesaplanması
Yİ-ÜFE tutarı, fer’i alacaklar için esas alınan hesaplama yöntemleri kullanılarak tespit edilecektir.
Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında, 213 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme faizi ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme zammının hesaplama yöntemi ve hesaplama süreleri değiştirilmeyecek, sadece aylık gecikme faizi/gecikme zammı oranı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılacaktır.
Yİ-ÜFE tutarı, gecikme faizi veya gecikme zammı dışında Kanun kapsamına giren diğer fer’i alacaklar yerine de hesaplanabilmektedir. Bu durumda da ilgili fer’i alacağın hesaplama yöntemi kullanılarak ödenecek Yİ-ÜFE tutarı bulunacaktır.
Ayrıca, Yİ-ÜFE tutarı, 31/10/2016 tarihine kadar (bu tarih dâhil) TÜİK’in her ay için belirlediği aylık değişim oranları, 1/11/2016 tarihinden itibaren Kanunun yayımlandığı Mart/2023 ayı dâhil geçen süreye her ay için aylık %0,75 oranı esas alınmak suretiyle hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE hesaplamalarında ilk aya ilişkin esas alınacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, alacağın vadesinin rastladığı ay için belirlenmiş olan orandır. Alacağın vade tarihinin ayın son günü olması hâlinde de hesaplamalarda başlangıç oranı olarak kullanılacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, vade tarihinin rastladığı ay için belirlenmiş oran olacaktır.
TÜİK tarafından, Ocak/1980 ayından Ekim/2016 ayma kadar açıklanan Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ile 1/11/2016 tarihinden itibaren esas alınacak aylık oran ekli tabloda (Ek:1) yer almaktadır.
Yİ-ÜFE tutarlarının tespitinde kullanılacak olan Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarının eksi değer çıkması durumunda bu oranlar da hesaplamada eksi değer olarak dikkate alınacaktır. Hesaplamaya konu döneme ilişkin olarak Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarının toplamı eksi değer olduğu takdirde alacak asılları üzerinden hesaplanan fer’iler yerine alınması gereken Yİ-ÜFE tutarı sıfır kabul edilecektir.
Örnek 1- 25/11/2015 vadeli bir verginin Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde bu vergiye %147,7676 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları toplamı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE Oranı ve Hesaplanacak Süre SÜRE | ESAS ALINACAK ORAN (%) 26/11/2015 -25/12/2015 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | -1,42 26/12/2015 -25/1/2016 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | -0,33 26/1/2016 - 25/2/2016 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,55 26/2/2016 - 25/3/2016 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | -0,2 26/3/2016 - 25/4/2016 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,4 26/4/2016 - 25/5/2016 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,52 26/5/2016 - 25/6/2016 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 1,48 26/6/2016 - 25/7/2016 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,41 26/7/2016 - 25/8/2016 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,21 26/8/2016 - 25/9/2016 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,08 26/9/2016 - 25/10/2016 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,29 26/10/2016 - 25/11/2016 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,84 26/11/2016 - 25/12/2016 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/12/2016 - 25/1/2017 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/1/2017 - 25/2/2017 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/2/2017 - 25/3/2017 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/3/2017 - 25/4/2017 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/4/2017 - 25/5/2017 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/5/2017 - 25/6/2017 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/6/2017 - 25/7/2017 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/7/2017 - 25/8/2017 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/8/2017 - 25/9/2017 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/9/2017 - 25/10/2017 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/10/2017 - 25/11/2017 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/11/2017 - 25/12/2017 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/12/2017 - 25/1/2018 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/1/2018 - 25/2/2018 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/2/2018 - 25/3/2018 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/3/2018 - 25/4/2018 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/4/2018 - 25/5/2018 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/5/2018 - 25/6/2018 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/6/2018 - 25/7/2018 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/7/2018 - 25/8/2018 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/8/2018 - 25/9/2018 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/9/2018 - 25/10/2018 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/10/2018 -25/11/2018 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/11/2018 -25/12/2018 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/12/2018 -25/1/2019 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/1/2019 - 25/2/2019 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/2/2019 - 25/3/2019 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/3/2019 - 25/4/2019 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/4/2019 - 25/5/2019 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/5/2019 - 25/6/2019 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/6/2019 - 25/7/2019 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/7/2019 - 25/8/2019 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/8/2019 - 25/9/2019 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/9/2019 - 25/10/2019 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/10/2019 - 25/11/2019 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/11/2019 - 25/12/2019 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/12/2019 - 25/1/2020 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/1/2020 - 25/2/2020 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/2/2020 - 25/3/2020 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/3/2020 - 25/4/2020 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/4/2020 - 25/5/2020 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/5/2020 - 25/6/2020 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/6/2020 - 25/7/2020 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/7/2020 - 25/8/2020 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/8/2020 - 25/9/2020 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/9/2020 - 25/10/2020 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/10/2020 - 25/11/2020 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/11/2020 - 25/12/2020 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/12/2020 - 25/1/2021 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/1/2021 - 25/2/2021 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/2/2021 - 25/3/2021 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/3/2021 - 25/4/2021 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/4/2021 - 25/5/2021 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/5/2021 - 25/6/2021 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/6/2021 - 25/7/2021 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/7/2021 - 25/8/2021 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/8/2021 - 25/9/2021 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/9/2021 - 25/10/2021 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/10/2021 - 25/11/2021 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/11/2021 - 25/12/2021 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/12/2021 - 25/1/2022 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/1/2022 - 25/2/2022 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/2/2022 - 25/3/2022 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/3/2022 - 25/4/2022 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/4/2022 - 25/5/2022 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/5/2022 - 25/6/2022 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/6/2022 - 25/7/2022 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/7/2022 - 25/8/2022 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/8/2022 - 25/9/2022 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/9/2022 - 25/10/2022 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/10/2022-25/11/2022 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/11/2022-25/12/2022 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/12/2022 - 25/1/2023 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/1/2023 - 25/2/2023 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 26/2/2023- 11/3/2023 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı (14 gün) [(0,75/100)/30x1001x14* | 0,35 TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI | 59,43 *Gecikme zammının ay kesrine isabet eden günleri için Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında, ilgili ay Yİ-ÜFE aylık değişim oranı 30’a bölünmek suretiyle (Yİ-ÜFE aylık değişim oranı/100/30=) bulunacak günlük oran kullanılacaktır. Bulunacak rakamın virgülden sonraki 6 hanesi hesaplamalarda kullanılacak olup, 7 nci ve devam eden hanelerde bir sayı bulunması hâlinde 6 ncı hane bir üst sayıya tamamlanacak ve bulunan rakam 100 sayısı ile çarpılmak suretiyle günlük Yİ-ÜFE oranı bulunacaktır. Bulunan günlük oran geçen gün sayısı ile çarpılarak ay kesrine isabet eden toplam Yİ-ÜFE oranı bulunacaktır.
Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı ile vergi aslı çarpılmak suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Örnek 2- 28/2/2021 vadeli bir verginin Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde bu vergiye %45,6174 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine toplam Yİ-ÜFE oranı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE Oranı ve Hesaplanacak Süre SÜRE | ESAS ALINACAK ORAN (%) 1/3/2021 - 31/3/2021 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/4/2021 - 30/4/2021 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/5/2021 - 31/5/2021 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/6/2021 - 30/6/2021 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/7/2021 - 31/7/2021 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/8/2021 - 31/8/2021 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/9/2021 - 30/9/2021 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/10/2021 - 31/10/2021 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/11/2021 - 30/11/2021 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/12/2021 - 31/12/2021 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/1/2022 - 31/1/2022 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/2/2022 - 28/2/2022 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/3/2022 - 31/3/2022 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/4/2022 - 30/4/2022 için | Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/5/2022 - 31/5/2022 için | Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/6/2022 - 30/6/2022 için | Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/7/2022 - 31/7/2022 için | Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/8/2022 - 31/8/2022 için | Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/9/2022 - 30/9/2022 için | Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/10/2022-31/10/2022 için | Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/11/2022-30/11/2022 için | Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/12/2022 - 31/12/2022 için | Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/1/2023 - 31/1/2023 için | Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/2/2023 - 28/2/2023 için | Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı | 0,75 1/3/2023 - 11/3/2023 için | Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı (11 gün) [(0,75/100)/30x100]x11 | 0,275 TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI | 18,275
Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı ile vergi aslı çarpılmak suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Bu tutar, vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Yİ-ÜFE Tutarının Hesaplanmasında Esas Alınacak Diğer Hususlar;
Gecikme zammının günlük olarak hesaplanması gerektiği hallerde, bu sürelere uygulanması gereken Yİ-ÜFE aylık değişim oranı da Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde günlük olarak bulunacaktır.
6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde yer alan asgari gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine alınacak Yİ-ÜFE tutarı için de uygulanacaktır.
6183 sayılı Kanunun 52 nci maddesine göre gecikme zammı tatbik süresini durduran iflas ve aciz halleri söz konusu ise gecikme zammı uygulanmayan süreye Yİ-ÜFE aylık değişim oranı da uygulanmayacak, bu hallerin varlığı Yİ-ÜFE uygulanan süreyi de durduracaktır.
6183 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca, belediye sınırlan dışındaki köylerde tahsildarlar tarafından tahsil edilen ve tahsildarın ilk uğradığı zaman ödeme yapılmadığı takdirde %10 oranında uygulanan gecikme zammı yerine, tahsildarın ilk uğradığı aydaki Yİ- ÜFE aylık değişim oranı uygulanacaktır.
2- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Vadesi Geldiği Hâlde Ödenmemiş Vergiler
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin kesinleşmiş olup, Kanunun yayımı tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş vergiler girmektedir.
Madde kapsamında ödenecek alacak tutarının tespiti için vergi asıllarına;
- vade tarihinden, Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı yerine,
- daha önce hesaplanmış gecikme faizi olması hâlinde, bu faizin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE tutarı, vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Yapılandırılan alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi, vergi aslına bağlı vergi cezaları ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 3- 26/6/2021 vadeli 37.250,00 TL gelir (stopaj) vergisi süresinde ödenmemiştir. Bu Kanunun yayımı tarihine kadar 14.670,61 TL gecikme zammı hesaplanmıştır. Kanunun yayımı tarihi itibarıyla toplam borç tutarı 51.920,61 TL’dir.
Bu Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, vergi aslına uygulanan gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Buna göre, gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre | Alacak Aslı Tutarı (TL) | Toplam Gecikme Zammı Oranı | Gecikme Zammı Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) 27/6/2021 - 11/3/2023 | 37.250,00 | % 39,3842 | 14.670,61 | % 15,325 | 5.708,56
Buna göre, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Ödenecek Tutar
Gelir (stopaj) Vergisi: 37.250,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine): 5.708,56 TL
TOPLAM: 42.958,56 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı: 14.670,61 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 42.958,56 TL tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 14.670,61 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 4- 2020 vergilendirme dönemine ilişkin elektronik ortamda verilmesi gereken yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmemiştir. Yapılan inceleme sonucunda, 2020 dönemi için 63.000,00 TL gelir vergisi tarh edilmesi ve bir kat vergi ziyaı cezası ile 2.500,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Vergi/ceza ihbarnamesi 19/1/2022 tarihinde mükellefe tebliğ edilmiştir. İnceleme sonucu yapılan bu tarhiyata karşı dava açılmadığından bu alacaklar 18/2/2022 tarihinde tahakkuk etmiş ve Kanunun yayımı tarihine kadar herhangi bir ödemede bulunulmamıştır. Bu tarhiyata göre tahakkuk eden vergi, vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası, gecikme faizi ve gecikme zamları şu şekildedir.
Gelir Vergisi: 63.000,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası: 63.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası: 2.500,00 TL
Gecikme Faizi: 8.064,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı: 15.593,38 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı: 15.593,38 TL
TOPLAM: 167.750,76 TL
Bu maddeden yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarları aşağıdaki gibi olacaktır.
Vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş olan ve madde kapsamına giren vergi cezalarının maddeden yararlanılarak ödenmek istenmesi hâlinde, Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince bu cezaların %50’sinin ödenmesi durumunda, cezanın geri kalan %50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir. Vergi aslına uygulanan gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Buna göre, örnek olayda gecikme faizinin hesaplandığı süre, gecikme faizi tutarı, bu sürelere ilişkin toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları aşağıda gösterilmiştir.
| Gecikme Faizi Hesaplanan Süre | Alacak Aslı Tutarı (TL) | Toplam Gecikme Faizi Oranı | Gecikme Faizi Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) I. Taksit | 1/4/2021 - 18/2/2022 | 31.500,00 | %16 | 5.040,00 | %7,5 | 2.362,50 II. Taksit | 1/8/2021 - 18/2/2022 | 31.500,00 | %9,60 | 3.024,00 | %4,5 | 1.417,50 TOPLAM | | 63.000,00 | | 8.064,00 | | 3.780,00
Gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekildedir.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre | Alacak Aslı Tutarı (TL) | Toplam Gecikme Zammı Oranı | Gecikme Zammı Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) 19/3/2022 - 11/3/2023 | 63.000,00 (Gelir V.) | %24,7514 | 15.593,38 | %8,775 | 5.528,25 19/3/2022 - 11/3/2023 | 63.000,00 (Vergi Ziyaı Cezası) | %24,7514 | 15.593,38 | ---- | ----
Ödenecek Tutar
Gelir Vergisi: 63.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (2.500,00 x %50=): 1.250,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine): 3.780,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine): 5.528,25 TL
TOPLAM: 73.558,25 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası: 63.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (2.500,00 x %50=): 1.250,00 TL
Gecikme Faizi: 8.064,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı: 15.593,38 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı: 15.593,38 TL
TOPLAM: 103.500,76 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 73.558,25 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 103.500,76 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
3- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Ödeme Süresi Henüz Geçmemiş Vergiler
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleştiği hâlde ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacaklar için de Kanun hükmünden yararlanılabileceği belirtilmiştir.
Buna göre, muhtelif şekillerde kesinleşen ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olan alacaklar hakkında, aşağıda açıklanan hususlar ve bu Tebliğin önceki bölümlerinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak işlem tesis edilecektir.
a) 213 sayılı Kanunun Uzlaşma Hükümlerine Göre Kesinleşen Alacaklar
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) 213 sayılı Kanunun gerek uzlaşma gerekse tarhiyat öncesi uzlaşma hükümlerinden yararlanılarak uzlaşma sağlanmış ancak ödeme süresi henüz geçmemiş borcu olan mükellefler, uzlaşma sonucu tahakkuk eden vergi ve ceza tutarları ile hesaplanan gecikme faizleri dikkate alınarak Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
Öte yandan, 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin on birinci fıkrasında, bu madde hükmünden yararlananların, ayrıca 213 sayılı Kanunun 376 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer verilen indirimden yararlanamayacağı hüküm altına alınmıştır.
213 sayılı Kanunun 376 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde, uzlaşmanın vaki olması durumunda, üzerinde uzlaşılan verginin veya vergi farkının ve vergi cezalarının %75’inin, 213 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan ödeme süresi içinde ödenmesi halinde üzerinde uzlaşılan cezanın %25’inin indirileceği düzenlenmektedir.
Bu itibarla, uzlaşmaya varılması üzerine tahakkuk eden ve tahakkuk tarihinden itibaren bir aylık ödeme süresi 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla geçmemiş olan asla bağlı olmayan cezaların bu Kanuna göre yapılandırılarak ödenmesi hâlinde, 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer verilen indirim düzenlemesinden ayrıca yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Örnek 5- 26/10/2021 tarihinde verilmesi gereken katma değer vergisi beyannamesi süresinde verilmemiştir. Mükellefin defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucu adına 73.000,00 TL katma değer vergisi tarh edilerek bir kat vergi ziyaı cezası ile 2.500,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Buna ilişkin vergi/ceza ihbarnamesi 21/12/2022 tarihinde mükellefe tebliğ edilmiştir.
Mükellef, 10/1/2023 tarihinde uzlaşma talebinde bulunmuş, 22/2/2023 tarihi uzlaşma günü olarak verilmiş ve aynı gün varılan uzlaşma sonucuna göre, vergi dairesince aşağıda yazılı tutarlar tahakkuk ettirilmiştir.
Katma Değer Vergisi: 61.500,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası: 37.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası: 2.500,00 TL
Gecikme Faizi: 18.081,00 TL
TOPLAM: 119.081,00 TL
Mükellefin Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunması hâlinde, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla uzlaşma sonucu tahakkuk eden alacakların henüz ödeme süresi geçmemiş (vade tarihi: 22/3/2023) olduğundan, Kanunun 2 nci maddesi hükmüne göre ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre | Alacak Aslı Tutarı (TL) | Toplam Gecikme Faizi Oranı | Gecikme Faizi Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) 27/10/2021 - 22/2/2023 | 61.500,00 | %29,40 | 18.081,00 | %11,25 | 6.918,75
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi: 61.500,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (2.500,00 x %50=): 1.250,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine): 6.918,75 TL
TOPLAM: 69.668,75 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası: 37.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (2.500,00 x %50=): 1.250,00 TL
Gecikme Faizi: 18.081,00 TL
TOPLAM: 56.331,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 69.668,75 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 56.331,00 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
b) 213 sayılı Kanunun 376 ncı Maddesinden Yararlanılarak Ödenecek Alacaklar
213 sayılı Kanun uyarınca kesilmiş olan vergi cezalan için anılan Kanunun 376 ncı maddesi hükmü uyarınca indirim talebinde bulunulan ancak, 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih hariç) dava açma süresi geçmiş, henüz ödeme süresi geçmemiş bulunan alacaklar için indirimli ceza tutarları dikkate alınarak Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Bu safhada bulunan alacaklar için, 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesine göre indirimli olarak tahakkuk ettirilen cezanın vergi aslına bağlı olmayan bir ceza ya da iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezası olması durumunda ödenecek ceza tutarının 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre indirilmiş tutar üzerinden hesaplanmasına dikkat edilecektir.
Örnek 6- 11/5/2022 tarihinde mali tablolara ilişkin usul ve esaslara uymayan mükellefe 12.000,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmiş ve vergi/ceza ihbarnamesi 25/1/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Mükellef söz konusu vergi cezası için 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesi hükmünden yararlanmak üzere dava açma süresinin son günü olan 24/2/2023 tarihinde vergi dairesine müracaat etmiştir.
Vergi dairesince mükellefin talebi üzerine cezanın yansı indirilerek, kalan 6.000,00 TL özel usulsüzlük cezası tahakkuk ettirilmiş ve mükellefe cezayı 24/3/2023 tarihine kadar ödemesi gerektiği bildirilmiştir.
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olan bu alacağa ilişkin Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesi çerçevesinde hesaplanan 6.000,00 TL özel usulsüzlük cezası, 7440 sayılı Kanun hükümlerine göre %50 oranında indirilerek tahsil edilecektir. Söz konusu cezanın %50’sine isabet eden (6.000,00 x %50=)3.000,00 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, özel usulsüzlük cezasından kalan 3.000,00 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
c) 213 sayılı Kanunun 370 inci Maddesi Kapsamında Beyan Edilen Matrahlar Üzerinden Tahakkuk Eden Alacaklar
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih hariç) 213 sayılı Kanunun 370 inci maddesi uyarınca izaha davet kapsamında verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden ve henüz ödeme süresi geçmemiş olan alacaklar için Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir. Bu takdirde, madde kapsamında alman zam yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ancak, 7440 sayılı Kanun hükümlerine göre ödeme yapılmamış olması hâlinde izaha davet hükümlerinin ihlal edilmiş sayılacağı tabiidir. Dolayısıyla, kısmen ihlal olamayacağından borçlular ödedikleri tutar kadar Kanun hükmünden yararlanamayacaktır.
213 sayılı Kanunun 370 inci maddesi kapsamında verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden ancak Kanunun yayımı tarihi itibarıyla maddede öngörülen bir aylık ödeme süresinde ödenmemiş olan vergiler için izaha davet hükümleri ihlal edilmiş olacak ve bu vergi asılları ile bunların gecikme faizi/gecikme zamları Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılabilecektir.
ç) 213 sayılı Kanunun 371 inci Maddesinde Yer Alan Pişmanlık Hükümlerine Göre Beyan Edilen Matrahlar Üzerinden Tahakkuk Eden Alacaklar
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih hariç) pişmanlık hükümlerine göre tahakkuk eden ve henüz 15 günlük ödeme süresi geçmemiş olan alacaklar için Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir. Bu takdirde, pişmanlık zammı yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ancak, 7440 sayılı Kanun hükümlerine göre ödeme yapılmamış olması hâlinde pişmanlık hükümlerinin ihlal edilmiş sayılacağı tabiidir. Dolayısıyla, kısmen pişmanlık ihlali olamayacağından borçlular ödedikleri tutar kadar Kanun hükmünden yararlanamayacaktır.
213 sayılı Kanunun pişmanlık hükümlerine göre tahakkuk eden ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla 371 inci maddede öngörülen 15 günlük ödeme süresinde ödenmemiş olan vergiler için pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş olacak ve bu vergi asılları ile bunların gecikme faizi/gecikme zamları Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılabilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce pişmanlık veya izaha davet kapsamında verilip, ödeme yönünden şartların ihlal edildiği beyannameler ile kendiliğinden verilen beyannameler için kesilen ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla dava açma süresi geçmemiş olan vergi cezaları için Kanunun 3 üncü maddesinde açıklanan hükümlere göre işlem yapılması gerekmekte olup, vergi aslına bağlı vergi cezaları ile ilgili yapılacak işlemler bu Tebliğin (IX/2) bölümündeki açıklamalara göre tesis edilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce pişmanlık veya izaha davet kapsamında verilip, ödeme yönünden şartların ihlal edildiği beyannameler ile kendiliğinden verilen beyannameler için kesilen veya kesilecek olan ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla tebliğ edilmemiş olan vergi cezaları için Kanunun 4 üncü maddesinde açıklanan hükümlere göre işlem yapılması gerekmekte olup, vergi aslına bağlı vergi cezaları ile ilgili yapılacak işlemler bu Tebliğin (IX/2) bölümündeki açıklamalara göre tesis edilecektir.
Örnek 7- Mart/2022 vergilendirme dönemine ilişkin elektronik ortamda verilmesi gereken katma değer vergisi beyannamesi 2/3/2023 tarihinde pişmanlıkla verilmiş, bunun üzerine 17.100,00 TL vergi tahakkuk etmiş ve alacağın vadesi 17/3/2023 tarihi olarak oluşmuştur. Ayrıca, beyannamenin süresinde verilmemesi nedeniyle 3.400,00 TL tutarında özel usulsüzlük cezası kesilerek aynı gün mükellefe tebliğ edilmiştir.
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olan bu alacağa ilişkin maddeden yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, madde hükmüne göre ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Pişmanlık Zammı Hesaplanan Süre* | Alacak Aslı Tutarı (TL) | Pişmanlık Zammı Oranı | Pişmanlık Zammı Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) 27/4/2022 - 11/3/2023 | 17.100,00 | %24,80 | 4.240,80 | %8,25 | 1.410,75 * Pişmanlık zammının hesabında Kanunun yayımı tarihi esas alınmıştır.
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi : 17.100,00 TL
Damga Vergisi : 194,60 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Pişmanlık Zammı Yerine) : 1.410,75 TL
TOPLAM: 18.705,35 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Pişmanlık Zammı : 4.240,80 TL
Yukarıda belirtilen 18.705,35 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, 4.240,80 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefe kesilmiş olan 3.400,00 TL tutarındaki özel usulsüzlük cezasına ilişkin vergi/ceza ihbarnamesinin 2/3/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olması ve 7440 sayılı Kanunun yayımlandığı 12/3/2023 tarihi itibarıyla 30 günlük dava açma süresinin geçmemiş olması nedeniyle bu ceza için Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi hükmünden yararlanılması mümkün bulunmaktadır.
Mükellefçe, yapılandırılan tutarın tamamının 7440 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmemesi hâlinde, pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş sayılacak ve Kanun hükmünden yararlanılamayacaktır.
d) 213 sayılı Kanunun 379 uncu Maddesinden Yararlanılarak Ödenecek Alacaklar
213 sayılı Kanunun “Kanun yolundan vazgeçme” başlıklı 379 uncu maddesinde “Vergi/ceza ihbarnamesine karşı süresinde açılan davalarda, vergi mahkemesince verilen istinaf yolu açık kararlar ile bölge idare mahkemesince verilen temyiz yolu açık kararlarda (Danıştayın bozma kararı üzerine verilen kararlar hariç);
1. Kaldırılan vergi tutarının %60'ı, tasdik edilen vergi tutarının tamamı ile tasdik edilen vergi tutarına ilişkin vergi ziyaı cezasının %75’i,
2. Bağlı olduğu vergi aslı dava konusu yapılmayan veya 359 uncu maddede yazılı fiillere iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezaları ile usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının kaldırılan tutarının %25'i ve tasdik edilen tutarının %75'i,
mükellef için geçerli olan kanun yoluna başvuru süresi içinde, dava konusu vergi ve/veya vergi cezalarının tümü için kanun yolundan vazgeçildiğine ilişkin dilekçenin ilgili vergi dairesine verilmesi şartıyla kanun yolundan vazgeçme dilekçesinin verildiği tarih itibarıyla başkaca bir işleme gerek kalmaksızın tahakkuk eder.
Bu şekilde tahakkuk eden tutarlar tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya vergi cezalarının %80'inin, hesaplanacak gecikme faizi ile birlikte bu sürede tamamen ödenmesi şartıyla, vergi ve ceza tutarından %20 oranında indirim yapılır. Şu kadar ki, tasdik edilerek tahakkuk eden vergi tutarında indirim yapılmaz. İndirim hükmünden yararlanılabilmesi için dava konusu yapılan ve bu maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya vergi cezaları ile gecikme faizlerinin birlikte bu fıkra kapsamında ödenmesi şarttır...” hükmü yer almaktadır.
Bu itibarla, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesi hükmünden yararlanmak üzere Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) davadan tamamen feragat edilerek anılan maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya vergi cezalarından, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olanlar için 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Ancak, 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin on birinci fıkrasında bu madde hükmünden yararlananların, ayrıca 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen indirimlerden yararlanamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesine göre tahakkuk eden ve tahakkuk tarihinden itibaren bir aylık ödeme süresi 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla geçmemiş olan alacakların bu Kanuna göre yapılandırılarak ödenmesi hâlinde, ayrıca 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen indirimlerden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Örnek 8- Mükellef hakkında Nisan/2022 dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisine yönelik yapılan vergi incelemesi sonucu düzenlenen rapor uyarınca 240.000,00 TL gelir (stopaj) vergisi tarh edilmiş, 240.000,00 TL vergi ziyaı cezası kesilmiş ve buna ilişkin vergi/ceza ihbarnamesi tebliğ edilmiştir. Mükellef bu ihbarnameye karşı süresinde vergi mahkemesi nezdinde dava açmıştır. Yapılan yargılama sonucunda vergi mahkemesi tarafından istinaf yolu açık olmak üzere verginin 160.000,00 TL ve bu vergiye bağlı vergi ziyaı cezasının 160.000,00 TL tutarındaki kısımlarının tasdik edilmesi, vergi ve cezanın kalan kısımlarının ise kaldırılması yönünde karar verilmiştir.
Mükellef, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesi hükmünden yararlanmak için 23/2/2023 tarihinde vergi dairesine kanuni süresinde başvurmuştur.
Anılan madde hükmüne göre;
- 160.000,00 TL vergi tasdik edildiği için bu tutarın tamamı,
- 80.000,00 TL vergi kaldırıldığı için bu tutarın %60T olan (80.000,00 x %60=)48.000,00 TL,
- 160.000,00 TL vergi ziyaı cezası tasdik edildiği için bu tutarın %75’i olan (160.000,00 x %75=)120.000,00 TL,
- 208.000,00 TL vergi aslı üzerinden hesaplanan 37.856,00 TL gecikme faizi,
olmak üzere toplamda 365.856,00 TL alacak tahakkuk etmiştir.
Mükellef kanun yolundan vazgeçme dilekçesini 23/2/2023 tarihinde verdiğinden bu alacakların bir aylık ödeme süresi Kanunun yayımı tarihi itibarıyla devam etmektedir (vade tarihi 23/3/2023).
213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin birinci fıkrasına istinaden tahakkuk eden tutarların tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi durumunda anılan maddenin ikinci fıkrasında yer verilen hükümlere göre indirim yapılmaktadır. Ancak, 7440 sayılı Kanundan yararlanmak için başvuranlara, Kanunun 2 nci maddesinin on birinci fıkrası gereğince, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen indirim hükümleri uygulanmayacaktır.
Bu durumda, Kanun kapsamında ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre | Alacak Aslı Tutarı (TL) | Toplam Gecikme Faizi Oranı | Gecikme Faizi Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) 27/5/2022 - 23/2/2023 | 208.000,00 | %18,20 | 37.856,00 | %6 | 12.480,00
Ödenecek Tutar
Gelir (Stopaj) Vergisi : 208.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine) : 12.480,00 TL
TOPLAM: 220.480,00 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası : 120.000,00 TL
Gecikme Faizi : 37.856,00 TL
TOPLAM: 157.856,00 TL
Yukarıda belirtilen 220.480,00 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, 157.856,00 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
e) 213 sayılı Kanun Uyarınca İkmalen, Re’sen ya da İdarece Yapılan Tarhiyatlara İlişkin Olarak Dava Açılmaksızın Kesinleşen Alacaklar
İkmalen, re’sen ya da idarece tarh edilmiş ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla dava açılmaksızın kesinleşmiş ancak ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacaklar için tarhiyata ilişkin vergi/ceza ihbarnamelerinde belirtilen tutar ve hesaplanan gecikme faizi dikkate alınarak Kanunun 2 nci maddesi hükmünden yararlanılabilecektir.
4- Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Asılları Kısmen ya da Tamamen Ödenmiş Olan Vergiler
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce asılları kısmen ya da tamamen ödenmiş olan alacaklar Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmüne göre yapılandırılacaktır.
Buna göre, Kanunun yayımı tarihinden önce asılları kısmen ya da tamamen ödenmiş olan vergilerle ilgili olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.
a) Asılları Kısmen Ödenmiş Olan Vergiler
Asılları kısmen ödenmiş olan vergilerin ödenmemiş kısmına,
- vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanacak gecikme zammı yerine,
- daha önce hesaplanmış gecikme faizi olması hâlinde, gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, ödenmemiş vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Yapılandırılan alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi aslına bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Asılları kısmen ödenmiş vergilerin, ödenmiş kısmına isabet eden gecikme zammı ve gecikme faizinin ödenmemiş olması hâlinde ise aşağıdaki (b) bölümünde yer alan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
b) Asılları Tamamen Ödenmiş Yergilere İlişkin Gecikme Faizi ve Gecikme Zammı
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce asılları tamamen ödenmiş vergiler üzerinden hesaplanmış gecikme zammı ve gecikme faizleri;
- verginin vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,
- vergiye gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi aslına bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun yayımı tarihinden önce vergi aslının, vergi aslına uygulanan gecikme zammının, gecikme faizinin ve vergi cezalarının ödenmiş olması, dolayısıyla ödenmemiş kısmın sadece vergi cezasına uygulanan gecikme zammından ibaret olması hâlinde, herhangi bir şart aranmaksızın vergi cezalarına uygulanan gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
c) Asılları Tamamen Ödenmiş Vergilere İlişkin Gecikme Faizi ve Gecikme Zamlarından, Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Kısmen Tahsil Edilenler
Asılları tamamen ödenmiş vergilere ilişkin gecikme faizi ve gecikme zamlarından, Kanunun yayımı tarihinden önce kısmen tahsilat yapılmışsa,
- verginin vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,
- vergiye gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ödenmiş gecikme faizi/gecikme zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından fazla olması hâlinde herhangi bir tahsilat yapılmayacak, kalan gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir. Bununla birlikte, tahsil edilmiş gecikme faizi ve gecikme zammından iade yapılmayacaktır.
Ödenmiş gecikme faizi/gecikme zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından az olması hâlinde ise ödenecek tutar, Yİ-ÜFE tutarından ödenmiş olan gecikme faizi/gecikme zammı çıkartılmak suretiyle tespit edilecektir. Bu şekilde belirlenen tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, kalan gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 9- Nisan, Mayıs, Haziran/2021 vergilendirme dönemine ilişkin 21.300,00 TL geçici vergi tahakkuk etmiştir. Ancak, mükellef 17/8/2021 vadeli geçici vergi borcunu ödememiştir. Söz konusu vergi borcu mükellefin yıllık gelir vergisi beyannamesini, beyanname verme süresi içinde vermesi nedeniyle, 1/3/2022 tarihi itibarıyla terkin edilmiş ve 2.181,29 TL gecikme zammı hesaplanmıştır.
Mükellefin gecikme zammı borcuna karşılık vergi dairesince 10/6/2022 tarihinde 320,00 TL tahsilat yapılmıştır.
Mükellefin, 7440 sayılı Kanundan yararlanmak için başvuruda bulunması hâlinde geçici verginin vade tarihinden terkin edildiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı tutarı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu durumda uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı %4,8’dir.
Toplam Yİ-ÜFE tutarı ise (21.300,00 x %4,8=)1.022,40 TL olacaktır.
Mükellefin gecikme zammına karşılık hiç ödeme yapmamış olması hâlinde, Kanun hükmünden yararlanmak için ödemesi gereken tutar 1.022,40 TL’dir.
Ancak, mükelleften Kanunun yayımı tarihinden önce gecikme zammına karşılık 320,00 TL tahsilat yapıldığından, 7440 sayılı Kanuna göre ödemesi gereken Yİ-ÜFE tutarından, daha önce ödenen gecikme zammı tutarı çıkarılarak tahsili gereken Yİ-ÜFE tutarı bulunacaktır.
Buna göre, ödenecek Yİ-ÜFE tutarı; (1.022,40 - 320,00=)702,40 TL’dir.
Mükellefin bu tutarı Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödemesi hâlinde gecikme zammından kalan (2.181,29 - 320,00=) 1.861,29 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
5- Sadece Vergi Aslına Bağlı Vergi Cezası ve Buna İlişkin Gecikme Zammından İbaret Borçlar
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş borcun sadece vergi aslına bağlı kesilen cezalardan olması durumunda bu Tebliğin (IX/2-b) bölümünde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
6- Bir Vergi Aslına Bağlı Olmaksızın Kesilmiş Olan Vergi Cezaları
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak kesilmiş olan vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları (I. ve II. derece usulsüzlük cezalan ile özel usulsüzlük cezaları), Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olması hâlinde anılan bent kapsamında yapılandırılabilecektir.
Bu durumda, vergi aslına bağlı olmayan vergi cezalarının %50’sinin Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce bu cezalara karşılık kısmi ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım için bu Kanundan yararlanılacaktır.
Örnek 10- Mükellefe, elektronik ortamda bildirim verilmesi mecburiyetine uyulmaması nedeniyle 3.400,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmiş ve vergi/ceza ihbarnamesi 17/10/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Kesilen ceza itirazsız kesinleşmiştir.
Mükellefin, Kanundan yararlanmak için başvuruda bulunması hâlinde 3.400,00 TL özel usulsüzlük cezasının %50’sine isabet eden (3.400,00 x %50=)1.700,00 TL ödemesi gerekecektir. Söz konusu tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde kalan 1.700,00 TL özel usulsüzlük cezasının tahsilinden vazgeçilecektir.
7- İştirak Nedeniyle Kesilen Vergi Ziyaı Cezaları
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iştirak nedeniyle kesilen, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş vergi cezalarının %50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce bu cezalardan kısmen ödeme yapılmış ise kalan tutar üzerinden Kanundan yararlanılabilecektir.
8- İhtirazi Kayıtla Beyan Edilen Vergiler
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine tahakkuk etmiş olan vergiler hakkında, maddenin birinci fıkrasının (a) bendi hükmünün uygulanacağı düzenlenmiştir.
Buna göre, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ihtirazi kayıtla beyan edilmiş ancak ödenmemiş vergiler dava konusu yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılacaktır. Bu takdirde, ihtilafa ilişkin yargı mercilerince verilmiş kararlar dikkate alınmadan mükelleflerin beyanı üzerine tahakkuk eden tutar esas alınarak Kanun hükmünden yararlanılacaktır.
Ayrıca, alacağa ilişkin açılmış olan davalardan vazgeçilmesi gerektiği tabiidir.
9- Motorlu Taşıtlara İlişkin Yapılacak İşlemler
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, Kanunun 2, 3 ve 4 üncü maddeleri kapsamında yapılandırılarak ödenecek olan motorlu taşıtlar vergisi, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre verilen trafik idari para cezası, mülga 11/2/1950 tarihli ve 5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile 25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca tahsili gereken geçiş ücreti ve idari para cezası ile bu alacaklara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın ait olduğu taşıt için, bu tutar ile katsayı tutarının her bir yapılandırma dosyası için ayrı ayrı en az %10’unun ödenmiş olması ve bu Kanun hükümlerinin ihlal edilmemiş olması koşuluyla, 18/2/1963 tarihli ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (d) fıkrası hükmü uygulanmadan, taksit ödeme süresi sonuna kadar fenni muayene yapılmasına ve uçuşa elverişli belgesi verilmesine imkân sağlanmaktadır.
Ancak, taşıtın satış ve devri hâlinde yapılandırılan bu borçların tamamının ödenmesi şartının aranılacağı tabiidir.
Örnek 11- Mükellef, kurumlar vergisi, gelir (stopaj) vergisi, madenlerden devlet hakkı, motorlu taşıtlar vergisi ve trafik idari para cezasından olan borçlarının, Kanun kapsamında 48 eşit taksitte ödenmek üzere yapılandırılmasını talep etmiştir.
Vergi dairesi, mükellefin talebi doğrultusunda Kanun kapsamında yapılandırılan ve katsayı hesaplanmış toplam borç tutarını 854.956,25 TL hesaplamış olup, mükellefin söz konusu borçlarından motorlu taşıtlar vergisi ve trafik idari para cezası ile bu borçlara ilişkin Yİ- ÜFE tutarı ile katsayı tutarı dâhil toplam tutarı 4.736,40 TL’dir.
Mükellefin, taşıtının fenni muayenesini yaptırabilmek için vergi dairesinden fenni muayene izin belgesi talep etmesi durumunda, 4.736,40 TL’nin %10’u olan 473,64 TL’nin ödenmiş olması şartı aranılacaktır.
10- Kanun Kapsamındaki İdari Para Cezaları
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup, vadesi geldiği hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamında olan idari para cezalarının yapılandırma usulü belirlenmiştir.
Buna göre, Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün olan idari para cezalarından, 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilmiş olan ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup, vadesi geldiği hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunanların asıllarının tamamı ile bunlara bağlı fer’i alacaklar yerine, Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaya bağlı fer’ilerin tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Madde kapsamında yapılandırılan idari para cezalarından;
- 2918 sayılı Kanuna göre verilen ve süresinde ödenmeyen idari para cezalarına, vade tarihinden ödendiği tarihe kadar;
- 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre verilen ve süresinde ödenmemiş olan idari para cezalarından, anılan Kanunda değişiklik yapan 5728 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 8/2/2008 tarihinden önce (bu tarih hariç) verilmiş olanlara vade tarihinden 8/2/2008 tarihine kadar (bu tarih hariç),
geçen her ay ve kesri için aylık %5 oranında faiz hesaplanması ve hesaplanan faiz tutarının da cezanın iki katım geçmemesi gerekmektedir.
7440 sayılı Kanun kapsamında trafik ve karayolu taşıma idari para cezalarının yapılandırılmasında aylık %5 oranında hesaplanacak faiz yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Ancak, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarı da ilgili Kanun gereğince idari para cezasının iki katım geçemeyecektir.
2918 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki 115 inci maddesi hükmüne göre, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde ödenmeyen trafik idari para cezaları iki katma çıkarak ödeme süresi on gün daha uzamakta ve bu süre içinde de ödenmeyen trafik idari para cezaları üç katma çıkmaktaydı. 5228 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce verildiği hâlde 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihine kadar ödenmemiş olan trafik idari para cezalarının yapılandırılmasında herhangi bir fer’i alacak bulunmadığından, bu alacak üzerinden Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmayacak ve yapılandırmada üç katma çıkmış tutar esas alınacaktır. Aynı şekilde 4925 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki 29 uncu maddesi hükmüne göre üç katma çıkmış karayolu taşıma idari para cezaları için de üç katma çıkan tutar üzerinden maddeden yararlanılabilecektir.
Kanun kapsamına giren kesinleşmiş idari para cezalarına ilişkin tutanakların ilgili vergi dairelerine intikal etmemiş olması hâlinde, borçlular vergi dairelerine idari yaptırım karar tutanaklarını ibraz ederek başvuruda bulunabilecek ve bu başvurular üzerine söz konusu idari para cezaları madde kapsamında yapılandırılacaktır.
Örnek 12- 12/5/2022 vadeli 3.674,00 TL tutarlı trafik idari para cezasının, Kanundan yararlanılmak suretiyle ödenmesi durumunda ödenmesi gereken alacak tutarı ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı şu şekilde olacaktır.
Faiz Hesaplanan Süre | İdari Para Cezası Tutarı (TL) | Faiz Oranı | Faiz Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) 13/5/2022 - 11/3/2023 | 3.674,00 | %50 | 1.837,00 | %7,50 | 275,55
Ödenecek Tutar
İdari Para Cezası Aslı : 3.674,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Faiz Yerine) : 275,55 TL
TOPLAM: 3.949,55 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacak
Faiz : 1.837,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 3.949,55 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 1.837,00 TL tutarındaki faizin tahsilinden vazgeçilecektir.
11- 6183 sayılı Kanun Kapsamında Takip Edilen Diğer Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, vergiler ile Kanun kapsamına giren idari para cezaları dışında kalan ve bu Tebliğin (I/A-1-c) bölümünde belirtilen amme alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
Madde hükmüne göre, Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamında olan ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup, vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan asli alacakların ödenmemiş kısmının tamamı ile bu alacaklara bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacaklar yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla bu alacaklara uygulanan faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmemiş olan alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde ise fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla madde hükmünden yararlanılacak ve faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu alt bent kapsamına giren alacak asıllarının Kanunun yayımı tarihinden önce kısmen veya tamamen ödenmiş olması hâlinde yapılandırılacak tutar bu Tebliğin (II/B-4) bölümüne göre tespit edilecektir.
Bu bölümde yer verilen alacaklara yönelik olarak Kanundan yararlanılmak istenildiği takdirde dava açılmaması, dava açılmış olması hâlinde davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şarttır.
12- Tecilli Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının (a) bendinde “a) 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilip de tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olanlarından, kalan taksit tutarları için borçlular, talep etmeleri hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanabilirler. Bu takdirde tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için sadece ilgili kanunda öngörülen faiz uygulanır. Kalan taksit tutarları vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilir ve bu alacaklar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, 7440 sayılı Kanun kapsamına giren alacakların, Kanunun yayımı tarihinden önce 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun ödeniyor olması hâlinde borçlular, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi geçmemiş olan taksit tutarları için Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
Kanunun 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının (a) bendi hükmünden yararlanmak isteyen borçluların bu Tebliğ ekinde yer alan başvuru dilekçeleri ile başvuruda bulunmaları ve ayrıca (Ek:LİSTE II)’yi doldurarak başvuru dilekçelerine eklemeleri gerekmektedir.
Bu takdirde tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılacaktır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için ilgili kanunun öngördüğü faiz uygulanmış ve tahsil edilmiş olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümleri uygulanacaktır.
Dava aşamasında olduğu hâlde ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk eden ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla tecilli olan alacaklar hakkında bu Tebliğin “III- KESİNLEŞMEMİŞ VE DAVA SAFHASINDA BULUNAN AMME ALACAKLARI” bölümünde açıklandığı şekilde işlem yapılacaktır.
Ayrıca, 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin on beşinci fıkrasında, bu Kanunun yayımı tarihinden önce tahsil edilmiş olan tutarlar ile bu maddenin dokuzuncu fıkrasının (a) bendi kapsamında yapılan tecile ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun veya diğer kanunlar uyarınca ödenen faizlerin bu Kanun hükümlerine dayanılarak iadesinin yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu nedenle, Kanunun yayımı tarihinden önce 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun olarak ödemesi devam eden borçların Kanun hükümlerinden yararlanılarak ödenmek istenmesi hâlinde, 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce ödenen taksit tutarları ile birlikte ödenen tecil faizleri iade edilmeyecektir.
Bu durumdaki alacaklar için madde hükmünden yararlanılmak istenilmesi hâlinde ödenmemiş alacak aslına uygulanmış olan fer’i alacaklar yerine, vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak yapılandırılan alacak tutarının maddede öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde alacak asıllarıyla ilgili fer’i alacaklar ile asla bağlı vergi cezaları ve bu cezalara ilişkin gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecektir.
6183 sayılı Kanun ile diğer kanunlar gereğince tecil edilen alacağın gecikme zammı, gecikme faizi ve/veya vergi cezasından ibaret olması hâlinde, bu Tebliğin (II/B-4 ila II/B-6) bölümlerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde ödenecek Yİ-ÜFE tutarı tespit edilerek Kanun hükmünden yararlanılacaktır. Bu takdirde de Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş tecil faizlerinin iadesi yapılmayacaktır.
Örnek 13- Mükellef tarafından 26/2/2022 tarihinde ödenmesi gereken 150.000,00 TL gelir (stopaj) vergisi zamanında ödenmemiştir. 16/9/2022 tarihinde vergi dairesine başvurularak toplam borç için tecil talebinde bulunulmuştur.
Vergi dairesi mükellefin gecikme zammı dâhil 168.252,00 TL borcu olduğunu tespit etmiş ve bu tutarın, ilk taksit Eylül/2022 ayından başlamak ve 12 ayda 12 eşit taksitte ödenmek üzere tecilini uygun görmüştür.
Aylık Taksit Tutarı: 168.252,00 / 12 = 14.021,00 TL’dir.
Mükellef ilk altı taksitini 5.122,34 TL tecil faizi ile birlikte zamanında ödemiş ve 22/3/2023 tarihinde Kanundan yararlanmak için bağlı olduğu vergi dairesine başvuruda bulunmuştur.
Vergi dairesi öncelikle kalan borç tutarından ne kadarının vergi aslı, ne kadarının da gecikme zammı olduğunu tespit edecektir.
Ödenen Borç Tutarı = Aylık Taksit Tutarı x Ay Sayısı
= 14.021,00 x 6
= 84.126,00 TL
Ödenen tutardan vergi aslına isabet eden tutar, aşağıdaki formüle göre tespit edilecektir.
Bu durumda, tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları için tecil bükümleri geçerli sayılacaktır. Kalan 6 taksit tutarının toplamı 84.126,00 TL olup, bunun 75.000,00 TL’si vergi aslı, 9.126,00 TL’si gecikme zammıdır. Vergi aslından kalan tutara, gecikme zammı yerine vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanacak 6.993,75 TL Yİ-ÜFE tutarı ile vergi aslı toplanarak ödenecek toplam tutar bulunacaktır.
Kanun hükmüne göre ödenmesi gereken vergi aslı ve Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde 75.000,00 TL vergi aslına Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanan 19.938,15 TL gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir. Ancak, tecil kapsamında ilk altı taksit tutarı ile birlikte Kanunun yayımı tarihinden önce tahsil edilen 5.122,34 TL tecil faizi iade edilmeyecektir.
13- 7256 sayılı Kanuna ve 7326 sayılı Kanunun 2 nci Maddesine Göre Yapılandırılmış Olan ve Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Ödemeleri Devam Eden Alacaklar
a) 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendinde “b) 11/11/2020 tarihli ve 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 3/6/2021 tarihli ve 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 2 nci ve 7 nci maddelerine göre yapılandırılan ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödemeleri devam eden alacaklar açısından, borçlular talep etmeleri hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanabilir. Bu takdirde, 7256 ve 7326 sayılı kanunlar kapsamında ödenen taksitler için yapılandırma hükümleri geçerli sayılır, bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için anılan kanunlara göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı uygulanır, kalan taksit tutarlarına konu alacaklar vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yapılandırılır ve ödenmemiş taksitlere ilişkin kalan katsayı tutarlarının tahsilinden vazgeçilir. ” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükme göre, 7256 sayılı Kanuna ve 7326 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre yapılandırılan ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla bu Kanunlar kapsamında ödemeleri devam eden taksitlendirmelerde kalan taksit tutarlarına konu borçların 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün bulunmakta olup, bu takdirde kalan taksit tutarlarına konu borçlar vadesinde ödenmemiş kabul edilecek ve borçlular ödedikleri tutarlar kadar anılan Kanunların hükümlerinden yararlanacaklardır.
Borçlular, 7256 sayılı Kanuna ve 7326 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre oluşturulan yapılandırma dosyalarına konu borçları için ayrı ayrı 7440 sayılı Kanundan yararlanma başvurusunda bulunabilecekleri gibi 7256 sayılı Kanun ile 7326 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre yapılandırılan tüm borçları İçin de başvuruda bulunabileceklerdir.
Kanunun 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendi hükmünden yararlanmak isteyen borçluların bu Tebliğ ekinde yer alan başvuru dilekçeleri ile başvuruda bulunmaları ve ayrıca (Ek:LİSTE II)’yi doldurarak başvuru dilekçelerine eklemeleri gerekmektedir.
Bu durumda, 7256 ve 7326 sayılı Kanunların hükümlerine uygun olarak ödenen taksit tutarları için bu Kanunların hükümleri geçerli sayılacaktır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına anılan Kanunlara göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı hesaplanmış ve tahsil edilmiş olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek 7440 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılacak ve 7256 ile 7326 sayılı Kanunlar kapsamında ödenmemiş taksitlere ilişkin olarak anılan Kanunlar kapsamında hesaplanmış olan katsayı tutarlarının tahsilinden vazgeçilecektir. 7256 ve 7326 sayılı Kanunlar kapsamında 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce taksit tutarları ile birlikte ödenen katsayı tutarları ise iade edilmeyecektir.
Diğer taraftan, 213 sayılı Kanunun 371 inci maddesi kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilmesi için borcun tamamının ödenmesi gerekmekte olup, kısmen ödeme yapılması hâlinde pişmanlık hükümleri ihlal olmaktadır. Bu kural anılan madde kapsamında pişmanlıkla beyan edilerek 7256 ve 7326 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılan alacaklar için de geçerlidir.
Buna göre, pişmanlık hükümlerinden kısmen yararlanılması mümkün olmadığından, pişmanlık hükümlerinden yararlanılmayacak ve yapılan ödemeler ödeme tarihleri itibarıyla mahsup edildikten sonra kalan tutar vadesinde ödenmemiş alacak olarak 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılabilecektir. Bu nedenle pişmanlıkla beyan edilmiş tutarlar için 7256 ve 7326 sayılı Kanunlardan yararlanan mükelleflerin bu hususa dikkat etmeleri gerekmektedir.
Öte yandan, 7326 sayılı Kanunun 2 ve 7 nci maddeleri haricindeki maddelerine göre yapılandırılmış olan alacaklardan, 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla taksit ödemeleri devam edenlerin, bu Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün bulunmamaktadır.
Örnek 14- 26/2/2019 vadeli 12.500,00 TL katma değer vergisi süresinde ödenmemiştir. 7326 sayılı Kanunun yayımı tarihi olan 9/6/2021 tarihine kadar 6.224,28 TL gecikme zammı hesaplanmış olup toplam borç tutarı 18.724,28 TL’dir. Söz konusu borca ilişkin olarak 7326 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmünden yararlanmak üzere başvuruda bulunan mükellef, borcunu ikişer aylık dönemler halinde 18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Buna göre, katma değer vergisinin vade tarihinden 7326 sayılı Kanunun yayımlandığı 9/6/2021 tarihine kadar geçen süre için hesaplanan 6.224,28 TL gecikme zammı yerine, 1.200,26 TL Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmıştır. 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarı 13.700,26 TL’dir.
Mükellef söz konusu borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 13.700,26 TL alacak tutarı 18 taksit için belirlenen (1,27) katsayısı ile çarpılmıştır. Bu şekilde hesaplanan tutar, 18’e bölünmek suretiyle taksit tutarı bulunmuştur.
18 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 13.700,26 x 1,27 = 17.399,33 TL,
Taksit tutarı : 17.399,33/ 18 = 966,63 TL’dir.
7326 sayılı Kanuna göre yapılandırılan ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödemeleri devam eden söz konusu borca ilişkin olarak mükellef 7440 sayılı Kanundan yararlanmak üzere başvuru yapmış ve borcunu aylık dönemler halinde 24 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Bu durumda, mükellefin kalan taksit tutarlarına konu alacakları vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek 7440 sayılı Kanuna göre yapılandırılacaktır.
7326 sayılı Kanun hükümlerine göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı hesaplanarak ödenen taksit tutarları için anılan Kanun hükümleri geçerli sayılacağından, bu şekilde ödenmiş taksit tutarları ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek 7440 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla mükellef 7326 sayılı Kanun kapsamında ilk 9 taksitini süresinde ödemiştir.
Mükellefin kalan taksit tutarları için 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümlerinden yararlanacağı tutar bulunurken 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borcun katsayı hariç kısmı dikkate alınacaktır.
Buna göre, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan toplam alacak tutarı 13.700,26 TL olup, bu tutara karşılık 9 taksit için ödenen tutar [(13.700,26 / 18=) 761,13 x 9=]6.850,17 TL’dir.
Yapılan ödeme tutarı kadar 7326 sayılı Kanundan yararlanılacaktır. Ödeme tutarından vergi aslına isabet eden tutar;
formülü ile bulunacaktır. Buna göre;
Bu durumda, mükellefin 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya konu borcu 12.500,00 - 6.250,04 = 6.249,96 TL olacaktır.
Kalan taksit tutarları içinde yer alan 6.249,96 TL alacak aslına vade tarihinden 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Buna göre, gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre | Alacak Aslı Tutarı (TL) | Toplam Gecikme Zammı Oranı | Gecikme Zammı Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) 27/2/2019 - 11/3/2023 | 6.249,96 | %90.0842 | 5.630,23 | %36,325 | 2.270,30
Bu durumda, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibidir.
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi : 6.249,96 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine) : 2.270,30 TL
TOPLAM: 8.520,26 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı : 5.630,23 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 8.520,26 TL tutarın 7440 sayılı Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 5.630,23 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefin, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan borçlarından kalan 9 taksitin toplam tutarı, katsayı tutarı hariç (761,13 x 9=)6.850,17 TL iken 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan ve katsayı hariç ödenmesi gereken tutar 8.520,26 TL’dir.
Ancak, mükellef 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan tutarı peşin ödediği takdirde Yİ-ÜFE tutarından %90 indirim yapılacağından ödenmesi gereken tutar [2.270,30 - (2.270,30 x %90) + 6.249,96=]6.476,99 TL’ye inecektir.
Mükellef, 24 taksitle ödeme seçeneğini tercih ettiğinden, yapılandırılan borç bu seçeneğe uygun katsayı ile çarpılacak ve ödenecek tutar (8.520,26 x 1,18=)10.053,91 TL olacaktır.
Bu durumda mükellefin her iki kanun ile kendisine sunulan imkânı değerlendirerek karar vermesi gerekmektedir.
b) 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince bu Kanun hükümlerinin, 5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar ile 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılandırılan alacaklar hakkında uygulanmayacağı hükme bağlandığından, anılan Kanunlar uyarınca uzlaşma ya da yapılandırma hükümlerinden yararlanan kuruluşların bu borçları Kanun kapsamında yapılandırılmayacaktır.
Ayrıca, Kanunun 9 uncu maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince; 3/8/2016 tarihli ve 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun, 18/5/2017 tarihli ve 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 11/5/2018 tarihli ve 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun hükümlerine göre yapılandırılan ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla anılan Kanunlar kapsamında taksit ödemeleri devam eden alacakların bu Kanuna göre yapılandırılması mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan, daha önce yürürlüğe giren yapılandırma kanunları kapsamında yapılandırıldığı halde 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yapılandırması ihlal olan alacakların (matrah ve vergi artırımı ile işletme kayıtlarının düzeltmesinden kaynaklanan alacaklar dâhil) bu Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılabileceği tabiidir.
14- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Yargı Kararına Göre Kesinleştiği Hâlde Ödeme Süresi Belirlenmemiş Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasında, bu Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olup, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği hâlde mükellefe ödemeye yönelik tebligatın yapılmadığı alacaklar için mükelleflerce bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla bu alacakların da bu madde hükümlerinden yararlandırılacağı, bu hüküm kapsamına giren alacaklar için ayrıca tebligat yapılmayacağı ve alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayımı tarihinin kabul edileceği, bu kapsamda yapılandırılan tutarların Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmemesi hâlinde de vade tarihinde değişiklik yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre, Kanunun kapsadığı dönemlerle ilgili olup, tarhiyata ilişkin mahkemelerce verilerek taraflardan birine tebliğ edilen ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) kesinleşen yargı kararma istinaden vergi dairelerince mükellefe ödemeye yönelik tebligatın (Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararma Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi) yapılmaması nedeniyle borcun vadesinin belirlenmediği alacaklar için bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla Kanunun 2 nci maddesi hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Bu durumda, borçlunun başvuru dilekçesinde bu fıkra kapsamına giren borçlan için Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini belirtmesi şartıyla, bu alacaklar için ayrıca vergi dairesince mükellefe Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararma Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi tebliğ edilmeyecek ve alacakların vade tarihi Kanunun yayımı tarihi kabul edilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacakların yalnızca vergi aslı veya vergi aslı ile birlikte asla bağlı vergi cezası olması durumunda, verginin tamamı ile bu tutar üzerinden gecikme faizi yerine Yİ- ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak yapılandırılan alacak tutarının Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla alacak asıllarıyla ilgili gecikme faizi ile asla bağlı cezaların tahsilinden vazgeçilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacağın yalnızca asla bağlı vergi cezası olması ve vergi aslının Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş olması durumunda, herhangi bir başvuruya bağlı olmaksızın bu cezaların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacağın yalnızca asla bağlı olmayan vergi cezası olması durumunda, bu vergi cezalarının (I. ve II. derece usulsüzlük cezaları ile özel usulsüzlük cezaları) %50’ sinin Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden sonra bu fıkra kapsamına giren alacaklara yönelik başvuru süresi içinde yapılmış ödemelere ilişkin tebligatlar hakkında da başvurulması şartıyla bu fıkra hükmü uygulanacak ve alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayımı tarihi kabul edilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun yayımı tarihinden önce fıkra kapsamına giren alacaklara karşılık kısmi ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım için bu madde hükümlerinden yararlanılabilecektir. Ancak, fıkra kapsamına giren alacakların Kanunun yayımı tarihinden önce tamamının ödenmiş olması hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanılamayacağı tabiidir.
Ayrıca, bu fıkra hükmünden yararlanılması durumunda, fıkra kapsamına giren alacaklar için tebligat yapılmayacağı gibi alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayımı tarihi kabul edileceğinden, madde hükümlerinin ihlal edilmesi hâlinde söz konusu alacaklar için Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararma Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi tebliğ edilmeksizin ve Kanunun yayımlandığı 12/3/2023 tarihi vade tarihi kabul edilmek suretiyle takip ve tahsil işlemlerine devam edilecektir.
Ancak, borçlu tarafından bu fıkra hükmünden yararlanmak için başvuruda bulunulmaması durumunda vergi dairesince alacağa yönelik Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararma Göre Vergi/Ceza İhbarnamesinin tebliğ edileceği tabiidir.
15- Belediyelerin Ücret, Pay, Su, Atık Su ve Katı Atık Ücret Alacakları, Büyükşehir Belediyelerinin Katı Atık Ücreti Alacakları ile Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Su ve Atık Su Bedeli ile Harcamalara Katılma Payı Alacakları
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları gereğince yapılandırılacak ücret ve paylar ile su, atık su, katı atık ücreti ve harcamalara katılma payı alacaklarından, vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olanlar ile bunlara bağlı fer’iler (sözleşmelerde düzenlenen her türlü zamlar dâhil) hakkında bu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi hükümlerine göre yapılacak hesaplamalar sonucu belirlenen tutarların aynı fıkra hükümleri çerçevesinde ödenmesi hâlinde bu alacaklara bağlı cezaların ve fer’ilerin (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu alacakların yapılandırılmasına ilişkin olarak bu Tebliğin (II/B-11) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
16- YİKOB’larca Takip Edilen Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin onuncu fıkrası gereğince, YİKOB’ların vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde, bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) ödenmemiş olan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen alacak asılları ile buna bağlı fer’i alacakları hakkında anılan maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi hükümlerine göre yapılacak hesaplamalar sonucu belirlenen tutarların aynı fıkra hükümleri çerçevesinde ödenmesi hâlinde bu alacaklara bağlı fer’i alacakların tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu alacakların yapılandırılmasına ilişkin olarak bu Tebliğin (II/B-11) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
C- ÖDEME SÜRESİ VE ŞEKLİ
1- Ödeme Süresi
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında “(1) Bu Kanunun ilgili maddelerindeki başvuru ve ödeme süresine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;
a) 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilgili idareye başvuruda bulunmaları,
b) Hazine ve Maliye Bakanlığına, Ticaret Bakanlığına, Sosyal Güvenlik Kurumuna, il özel idarelerine, belediyelere ve YİKOB ’lara bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ilk taksitini 30/6/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil), diğer taksitlerini ise bu tarihi takip eden aylık dönemler hâlinde azami kırk sekiz eşit taksitte ödemeleri,
şarttır.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm çerçevesinde; Hazine ve Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine, belediyelere ve YİKOB’lara bağlı tahsil dairelerine borçlu olanların Kanunun 2 nci maddesi hükmünden yararlanmak istemeleri hâlinde, 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) borçlu bulundukları tahsil dairelerine başvurmaları gerekmektedir. Madde kapsamında yapılandırılan borçların ilk taksit ödeme süresi içinde tamamen ya da aylık dönemler hâlinde azami kırk sekiz eşit taksitte ödenmesi mümkün olup, ilk taksit ödeme süresi 30/6/2023 (bu tarihin resmi tatile rastlaması nedeniyle 3/7/2023) tarihinde (bu tarih dâhil) sona ermektedir.
Kanunun 9 uncu maddesi hükmü ile azami taksit süresi 48 eşit taksit olarak belirlenmiş olmakla birlikte 12, 18, 24 ve 36 eşit taksitte ödeme seçenekleri de bulunmaktadır.
Ayrıca, Kanunun 9 uncu maddesinin on birinci fıkrasına göre, Kanun kapsamında yapılandırılan ve süresinde ödenen alacaklara, bu Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanunun yayımı tarihinden sonraki süreler için faiz, gecikme zammı, gecikme cezası gibi fer’i alacak hesaplanmayacaktır.
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında “(2) Başvuru ve taksit ödeme sürelerinin son gününün resmî tatile rastlaması hâlinde süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai saati sonunda biter.” hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre, başvuru ve taksit ödeme sürelerinin son gününün resmî tatile rastlaması hâlinde süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai saati sonuna kadar uzayacaktır.
2- Ödeme ve Katsayı Uygulaması
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, Kanun hükümlerine göre yapılandırılan alacak tutarının peşin veya taksitle ödenmesi imkânı getirilmiş ve taksitli ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde katsayı uygulanacağı düzenlenmiştir.
a) İlk Taksit Ödeme Süresi İçinde Yapılan Ödemeler ve İndirim
Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “(3) Bu Kanun hükümlerine göre hesaplanan tutarlar peşin veya taksitler hâlinde ödenebilir.
a) Hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde peşin olarak ödenmesi hâlinde katsayı uygulanmaz ve,
1) Fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların (bu Kanunun 4 üncü maddesine göre hesaplanan gecikme faizi dâhil) %90’ının tahsilinden vazgeçilir.
2) Bu Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (d) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında olan idari para cezalarından %25 indirim yapılır.
3) Yapılandırma sonucu ödenecek alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan (bu Kanunun 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki alacaklar hariç) %50 indirim yapılır.
b) Hesaplanan tutarların taksitle ödenmek istenmesi hâlinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla borçluların başvuru sırasında on iki, on sekiz, yirmi dört, otuz altı veya kırk sekiz eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz...” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, yapılandırılan tutarların ilk taksit ödeme süresi içinde peşin olarak ödenmesi hâlinde yapılandırılan alacaklardan indirim yapılacaktır.
i) Peşin Ödemede İndirim
Borçlular Kanun kapsamında yapılandırdıkları borçlarını, ilk taksit ödeme süresi içinde ödemek üzere peşin ödeme seçeneğini tercih edebilirler.
Kanun kapsamında yapılandırılan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde peşin olarak ödenmesi hâlinde;
- Bu tutarlara katsayı uygulanmayacaktır.
- Fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların %90’ı ile bu Kanunun 4 üncü maddesine göre hesaplanan gecikme faizinin %90’ının tahsilinden vazgeçilecektir.
- Yapılandırılan alacağın, Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (d) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamındaki idari para cezalarından olması hâlinde bu idari para cezalarından ayrıca %25 indirim yapılacaktır.
- Yapılandırma sonucu ödenecek alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde, fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %50 indirim yapılacaktır.
Söz konusu ödemenin defaten yapılması zorunlu olmayıp, ilk taksit ödeme süresi içinde farklı zamanlarda borcun tamamının ödenmesi hâlinde de bu hükümden yararlanılacaktır.
Ayrıca, taksitle ödeme seçeneği tercih edildiği halde, ilk taksit ödeme süresi içinde yapılandırılan tutarın tamamının peşin olarak ödenmesi durumunda da bu hükümlerden yararlanılabilecektir.
Diğer taraftan, peşin ödeme seçeneği tercih edilmesine rağmen ilk taksit ödeme süresi içinde ödemenin yapılmaması hâlinde Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının dördüncü cümlesinde yer alan “Peşin veya taksitli ödeme seçeneğinin tercih edilmesi ve ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi gereken tutarların ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, hesaplanan tutarların tamamının ilk taksiti izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla katsayı uygulanmaksızın Kanundan yararlanılır. ” hüküm uyarınca ilk taksit ödeme süresini izleyen ayın sonuna kadar hesaplanan tutarın tamamının geç ödeme zammıyla birlikte ödenmesi şartıyla katsayı uygulanmaksızın Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Ancak, Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan indirimler, hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi halinde uygulanacağından, hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresinde ödenmemesi üzerine izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödense dahi indirimli ödeme imkânından yararlanılamayacaktır.
Örnek 15- Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak için vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef, peşin ödeme seçeneğini tercih etmiştir.
Kanun kapsamında alacak aslı tutarı 367.800,00 TL, fer’i alacaklar yerine hesaplanan Yİ-ÜFE tutarı 56.400,00 TL olmak üzere toplam 424.200,00 TL yapılandırılan alacak tutarı bulunmuştur.
Mükellef, yapılandırılan borç tutarını peşin ödeme seçeneği ile ödemeyi tercih ettiğinden, ayrıca bir katsayı hesaplanmamıştır.
Mükellef tarafından, yapılandırılan borcun ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi nedeniyle fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutardan %90 oranında indirim yapılacaktır. Bu durumda, mükellef Yİ-ÜFE tutarı olarak [56.400,00 - (56.400,00 x %90)=]5.640,00 TL, toplamda (367.800,00 + 5.640,00=)373.440,00 TL ödeme yapmak suretiyle Kanun hükümlerinden yararlanacaktır.
Ancak, yapılandırılan borcun mükellef tarafından ilk taksit ödeme süresinin son günü olan 30/6/2023 (bu tarihin resmi tatile rastlaması nedeniyle 3/7/2023) tarihine kadar (bu tarih dâhil) ödenmeyip, Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının dördüncü cümlesi hükmü kapsamında, hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ödenmesi halinde Yİ-ÜFE tutarından herhangi bir indirim yapılmadan ve katsayı uygulanmadan Kanun hükümlerinden yararlanılacaktır.
Örnek 16- Örnek 15’te yer alan mükellef Kanunun 2 nci maddesi kapsamındaki borçlarını 48 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarım 48 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden 424.200,00 TL alacak tutarı (1,36) katsayısı ile çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 48’e bölünmek suretiyle taksit tutarı bulunacaktır.
48 eşit taksit için yapılandırmaya esas tutar: 424.200,00 x 1,36 = 576.912,00 TL
Taksit tutarı : 576.912,00/48 = 12.019,00 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 576.912,00 TL’nin (576.912,00 - 424.200,00=)152.712,00 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Haziran/2023 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak taksit tutarlarının tamamını defaten ödemek istediğini bildirmiştir. Bu durumda;
Ödenecek Tutar
Vergi Aslı : 367.800,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarının %10’u [56.400,00 - (56.400,00 x % 90)] : 5.640,00 TL
TOPLAM: 373.440,00 TL’dir.
Mükellef tarafından, yapılandırılan borcun ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi nedeniyle ayrıca bir katsayı hesaplanmayacak ve Yİ-ÜFE tutarından %90 oranında indirim yapılacaktır.
Buna göre, mükellef tarafından yapılandırılan borcun ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde 152.712,00 TL katsayı tutarı ile 50.760,00 TL Yİ-ÜFE tutarı olmak üzere toplam 203.472,00 TL daha az ödeme yapılacaktır.
Örnek 17- Mükellef 16/10/2021 vadeli 2.453,00 TL trafik idari para cezası borcunu Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırmak için vergi dairesine başvurarak, borcunu 36 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Faiz Hesaplanan Süre | İdari Para Cezası Tutarı (TL) | Faiz Oranı | Faiz Tutarı (TL) | Toplam Yİ-ÜFE Oranı | Yİ-ÜFE Tutarı (TL) 17/10/2021 - 11/3/2023 | 2.453,00 | %85 | 2.085,05 | %12,75 | 312,76
Vergi dairesi yapılandırılan alacak tutarını 2.453,00 TL trafik idari para cezası aslı ve 312,76 TL Yİ-ÜFE tutarı olmak üzere 2.765,76 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 36 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 2.765,7 TL alacak tutarı (1,27) katsayısı ile çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 36’ya bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.
36 eşit taksit için yapılandırmaya esas tutar: 2.765,76 x 1,27 = 3.512,52 TL
Taksit tutarı : 3.512,52/36 = 97,57 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 3.512,52 TL’nin (3.512,52 - 2.765,76=)746,76 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Haziran/2023 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak taksit tutarlarının tamamını defaten ödemek istediğini bildirmiştir. Bu durumda, idari para cezası aslı olan 2.453,00 TL’den %25 oranında, Yİ-ÜFE tutarından da %90 oranında indirim yapılacaktır.
Ödenecek Tutar
İdari Para Cezası Aslı [2.453,00 - (2.453,00 x %25)] : 1.839,75 TL
Yİ-ÜFE Tutarı [312,76 - (312,76 x %90)] : 31,28 TL
TOPLAM : 1.871,03 TL
Buna göre, mükellef tarafından Haziran/2023 ayında 1.871,03 TL ödenmesi durumunda herhangi bir katsayı hesaplanmayacak, 2.085,05 TL faiz ile idari para cezası aslının %25’i olan 613,25 TL ve Yİ-ÜFE tutarının %90’ı olan 281,48 TL olmak üzere toplam 2.979,78 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
b) Taksitli Ödeme ve Katsayı Uygulaması
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde “c) Hesaplanan tutarların taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili maddelere göre belirlenen tutar;
1) On iki eşit taksit için (1,09),
2) On sekiz eşit taksit için (1,135),
3) Yirmi dört eşit taksit için (1,18),
4) Otuz altı eşit taksit için (1,27),
5) Kırk sekiz eşit taksit için (1,36),
katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilir. Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre düzeltilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, Kanun kapsamında yapılandırılmış olan alacakların taksitli ödeme seçeneği tercih edilerek taksitler hâlinde ödenmek istenmesi durumunda, bu tutarlara ayrıca katsayı uygulanması gerekmektedir.
i) Borçlular tarafından, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla başvuru sırasında; 12, 18, 24, 36 veya 48 eşit taksitte ödeme seçeneklerinden biri tercih edilecektir. Borçlu tarafından taksit sayısına ilişkin bir tercihte bulunulmaması hâlinde, idarece Kanunda öngörülen en uzun taksit sayısı olan 48 taksite ilişkin ödeme planı verilecektir.
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan açık hüküm sebebiyle borçlular tercih ettikleri taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapamayacaktır.
ii) Taksitle yapılacak ödemeler için Kanunun öngördüğü ilgili katsayı, yapılandırılan alacak tutarı ile çarpılacak ve bulunacak tutar borçlu tarafından seçilen taksit sayısına bölünerek aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı bulunacaktır.
Örneğin; borçlu tarafından Kanun kapsamında yapılandırılan alacağın 12 eşit taksitte ödenmesi yönünde tercih kullanıldığı takdirde yapılandırılan alacak tutarı 12 eşit taksit için öngörülen (1,09) katsayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısı olan 12 sayısına bölünecektir. Aynı şekilde borçlunun 48 eşit taksiti seçmesi hâlinde, taksitle ödenecek alacak tutarı (1,36) katsayısı kullanılarak tespit edilecektir.
iii) 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi ile borçlulara seçtikleri taksit süresinden daha kısa sürede ödeme yapma imkânı verilmekte ve daha kısa sürede yapılan ödemelerde madde hükmüne göre hesaplanan katsayının düzeltilmesi öngörülmektedir.
Örneğin; borçlu tarafından Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarının 48 eşit taksitte ödenmesi yönünde tercih kullanıldığı hâlde borcun 12 eşit taksit için öngörülen sürede tamamen ödenmesi hâlinde, (1,36) katsayısı esas alınarak hesaplanan tutar, 12 eşit taksit için öngörülen (1,09) katsayısına göre düzeltilecektir.
Kanunda genel olarak 12,18,24, 36 ve 48 eşit taksit süresi olmak üzere beş ayrı taksit süresi ve bu süreler için beş farklı katsayı belirlenmiştir. Erken yapılan ödemeler nedeniyle katsayı düzeltmesinin yapılabilmesi için borçlu tarafından seçilen taksit süresine uygulanacak katsayı ile alacağın tamamının ödendiği tarihin denk geldiği taksit süresi için belirlenmiş katsayının birbirinden farklı olması gerekmektedir.
Örnek 18- Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef borcunu 24 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Vergi dairesi Kanun kapsamında yapılandırılacak alacak tutarını 285.000,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 24 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 285.000,00 TL alacak tutarı (1,18) katsayısı ile çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 24’ye bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.
24 eşit taksit için yapılandırmaya esas tutar: 285.000,00 x 1,18 = 336.300,00 TL
Taksit tutarı : 336.300,00/24 = 14.012,50 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 336.300,00 TL’nin (336.300,00-285.000,00=)51.300,00 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Mükellef, Haziran/2023 ila Mart/2024 aylarında ödemesi gereken 10 taksit tutarı toplamı olan (14.012,50 x 10=)140.125,00 TL’yi süresinde ödemiştir.
Nisan/2024 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak kalan taksit tutarlarının tamamını defaten ödemek istediğini bildirmiştir.
Başvuru sırasında 24 eşit taksitte ödeme seçeneği tercih edilmiş olmakla birlikte, daha sonra 12 eşit taksit ödeme seçeneğinin ödeme süresi içinde, borcun tamamı ödenmek istendiğinden, öncelikle yapılandırılan alacak tutarına (1,18) katsayısı yerine 12 eşit taksit için öngörülmüş olan (1,09) katsayısı uygulanarak taksitle ödenecek alacak tutarının yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan hesaplamaya göre, (1,18) katsayısı esas alınarak ödenmesi gereken tutardan daha önce ödenen taksit tutarları çıkartılacak ve tahsil edilmesi gereken tutar bulunacaktır.
12 eşit taksit için yapılandırmaya esas tutar: 285.000,00 x 1,09 = 310.650,00 TL
Ödenen toplam taksit tutarı: 14.012,50x 10 = 140.125,00 TL
Tahsil edilecek toplam tutar: 310.650,00- 140.125,00 = 170.525,00 TL
Bu durumda, mükellefin Kanun kapsamında yapılandırılan 285.000,00 TL borcu için (310.650,00 - 285.000,00=)25.650,00 TL katsayı tutarı tahsil edilecektir.
Yapılacak erken ödeme mükellefe (51.300,00 - 25.650,00=)25.650,00 TL daha az ödeme imkânı sağlayacaktır.
Örnek 19- Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef, borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Vergi dairesi Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarını 115.000,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 18 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden,
115.000,00 TL alacak tutarı (1,135) katsayısı ile çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 18’e bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.
18 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 115.000,00 x 1,135 = 130.525,00 TL
Taksit tutarı : 130.525,00/ 18 = 7.251,39 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 130.525,00 TL’nin (130.525,00 - 115.000,00=)15.525,00 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Mükellef, ilk 12 taksiti süresinde ödemiştir. Bu sürede yapılan toplam tahsilat (7.251,39 x 12=)87.016,68 TL’dir.
Haziran/2024 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak kalan taksit tutarlarını defaten ödemek istediğini bildirmiştir.
Mükellef tarafından borcun tamamı 18 eşit taksit için öngörülmüş ödeme süresi Haziran/2023 ila Kasım 2024) içinde erken ödenmiş olmakla birlikte, ödemenin yapıldığı Haziran/2024 ayı Kanunda belirlenen ve farklı katsayı uygulanmasını gerektiren 12 eşit taksit için öngörülmüş süreden (Haziran/2023 ila Mayıs/2024) sonraya rastlamaktadır.
Kanunda 12 eşit taksit ila 18 eşit taksit arasındaki süreler için farklı bir katsayı belirlenmemiştir. Bu nedenle, mükellefçe yapılan ödemeye 18 eşit taksit için belirlenmiş katsayı dışında bir katsayı uygulanması imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Haziran/2024 ayında mükellefin kalan altı taksit tutarım defaten ödemesi hâlinde herhangi bir katsayı düzeltmesi yapılmayacaktır.
iv) 7440 sayılı Kanunun 5 inci maddesi kapsamında yapılan matrah ve vergi artırımları üzerine tahakkuk eden vergilerin, taksitli ödeme seçeneğine göre ödenmesinin tercih edilmesi ve ilk iki taksitin süresinde ödenmesi şartıyla kalan taksitlerden süresinde ödenmeyen veya eksik ödenenlerin son taksiti izleyen ayın sonuna kadar hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağına yönelik Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasında düzenleme yapılmıştır.
Buna göre, birinci ve ikinci taksitlerin süresinde ve tam ödenmesi şartıyla, bir takvim yılında üçten fazla taksitin ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde yapılandırmanın ihlal olacağına yönelik düzenleme matrah ve vergi artırımı hükümlerine göre beyan edilen vergiler açısından geçerli olmayacak ve ilk iki taksitin süresinde tam ödenmesi kaydıyla diğer taksitlerin son taksiti izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödenmesi halinde Kanun hükümlerinden yararlanılacaktır.
v) 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının dördüncü cümlesindeki hüküm uyarınca, taksitli ödeme seçeneğinin tercih edilmesi ve ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi gereken tutarların ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresini izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödenmesi şartıyla katsayı uygulanmaksızın Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Ancak, Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan indirimler, hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi halinde uygulanacağından, ilk taksit tutarının süresinde ödenmemesi üzerine hesaplanan tutarların tamamının izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödense dahi indirimli ödeme imkânından yararlanılamayacaktır.
Örnek 20- Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak için vergi dairesine başvuruda bulunan mükellefin yapılandırılan alacak tutarı 188.000,00 TL vergi aslı ve 22.000,00 TL Yİ- ÜFE olmak üzere 210.000,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 36 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 210.000.00 TL alacak tutarı (1,27) katsayısı ile çarpılacak ve ödenecek toplam tutar 266.700,00 TL olacaktır.
Mükellef yapılandırılan borcun birinci taksitini süresi içinde ödememiştir. Ancak, Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının dördüncü cümlesi kapsamında, ilk taksiti izleyen ayın sonuna kadar tüm taksitlerin ödenmesi halinde mükellef Kanundan yararlanabilecektir.
Buna göre, mükellef Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının dördüncü cümlesi kapsamında, yapılandırılan tutarın tamamını, herhangi bir indirim yapılmaksızın ve katsayı uygulanmaksızın, bu tutar esas alınarak hesaplanacak geç ödeme zammı [(210.000,00x%2,5=)5.250,00 TL] ile birlikte toplam 215.250,00 TL olarak 31 Temmuz 2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ödemek suretiyle Kanun hükümlerinden yararlanabilecektir.
Örnek 21- Örnek 20’de yer alan mükellef, birinci taksiti izleyen ayın sonuna kadar 160.000,00 TL tutarında kısmi ödeme yapması halinde aşağıdaki şekilde Kanundan yararlanabilecektir.
Bu durumda, Kanunun 9 uncu maddesinin sekizinci fıkrası gereğince mükellef ödediği tutar kadar Kanun hükmünden yararlanabilecektir.
Ancak, yapılandırılan tutarın tamamı ödenmediği için, yapılan kısmi ödeme, katsayı dâhil yapılandırılan toplam tutara mahsup edilecektir.
Buna göre, ödemenin (160.000,00/1,025=)156.097,56 TL’si katsayı dâhil yapılandırılan toplam borca, 3.902,44 TL’si ise geç ödeme zammına ilişkindir.
Mükellef, 36 eşit taksitte ödeme seçeneğini tercih ettiğinden, yaptığı ödemenin katsayıya isabet eden tutarı aşağıdaki şekilde bulunacaktır.
formülü ile bulunacaktır.
Buna göre;
Yapılandırılan Tutara İsabet Eden Tutar = 156.097,56-33.186,10 = 122.911,46 TL’dir.
Bu itibarla, mükellef tarafından yapılan 160.000,00 TL ödemenin, 122.911,46 TL’si yapılandırılan tutara, 33.186,10 TL’si katsayıya, 3.902,44 TL’si geç ödeme zammına yapılmış ödeme olacaktır.
Belgenin devamı okuyucuda yükleniyor.