5217 Doğal Çiçek Soğanları Uygulama Talimatı
- Tür
- Tebliğ
- Tarih
- 27.02.2015
- Yürürlük
- 27.02.2015
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tebliğler
Sayı : 53231444- 010-07
Konu : Doğal Çiçek Soğanları Uygulama Talimatı
... VALİLİĞİNE
(İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü)
Bilindiği üzere, Doğal Çiçek Soğanları ile ilgili işlemler 19/07/2012 tarihli ve 28358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Doğal Çiçek Soğanlarının Üretimi, Doğadan Toplanması ve İhracatına İlişkin Yönetmelik kapsamında yürütülmektedir.
Bahse konu Yönetmeliğin uygulanmasında standardizasyonun sağlanması ve yine aynı Yönetmelik kapsamında gerekli olan formların oluşturulması amacıyla “Doğal Çiçek Soğanlarının Üretimi, Doğadan Toplanması Ve İhracatına İlişkin Yönetmelik Uygulama Talimatı” hazırlanmıştır.
Söz konusu Talimata Bakanlığımız http://www.tarim.gov.tr/ internet adresi Mevzuat/Talimatlar bölümünden erişilmekte olup, Talimatın uygulanması hususunda gereğini rica ederim.
Doğal Çiçek Soğanlarının Üretimi, Doğadan Toplanması ve İhracatına İlişkin Uygulama Talimatı
1. DOĞAL ÇİÇEK SOĞANLARININ ÜRETİMİ
1.1 Üretim Alanı: Doğal çiçek soğanları üretiminde bulunulan ve ekim dikim raporuna sahip anaç çiçek soğanı ve üretim parseli alanlarının bütünüdür.
1.2 Yeni Yeterlilik Almış Firmaların Üretime Başlaması: Firmalar üretime başlamadan önce, üretilecek doğal çiçek soğanları Bitki Pasaportu yönetmeliğinin Ek-1' inde yer alan türler arasında ise, Bitki Pasaportu yönetmeliği hükümleri gereği anaç veya üretim parsellerinin bitki sağlığı kontrollerini yaptırmak ve Bitki Pasaportu ile sevk yapabilmek için Bitki Pasaportu sistemine kayıt yaptırmak zorundadır. Üretime yeni başlayacak firmaların öncelikle Anaç Çiçek Soğanı Parsellerini oluşturması gerekmektedir.
1.3 Anaç Çiçek Soğanı Parsellerinin Oluşturulması: Firma, kendi üretim alanında üretim yapacağı her bir tür için, anaç çiçek soğanlarına türlere göre Bakanlık denetiminde belirli bir alanı ayırması gerekir. Anaç çiçek soğanları parselinden temin edilen üretim materyali ile yapılan üretimden çiçek soğanı elde edilebilir. Bir çiçek soğanının üretim çiçek soğanı olarak kabul edilebilmesi için firma tarafından o türe ait Anaç Çiçek Soğanı Parselinin oluşturulması zorunludur.
1.3.1 Doğadan temin edilen anaç materyal ile Anaç Çiçek Soğanı Parseli Oluşturulması: Doğadan toplamak suretiyle ihraç edilmesi yasak olan çiçek soğanları ile doğadan toplanması, üretimi, hasadı ve ihracatı kotaya tabi olan çiçek soğanlarının firma tarafından üretilmesi için doğadan materyal toplanması, Teknik Komite kararı doğrultusunda Bakanlığın iznine tabidir. Bu çerçevede firma Anaç Çiçek Soğanı Parseli oluşturma talebini Anaç Çiçek Soğanı Parseli İçin Doğadan Doğal Çiçek Soğanı Temin Formunu (Ek-1) doldurur ve Bakanlığa yazılı olarak başvurur. Başvurunun uygun görülmesi durumunda firma ilgili kuruluşlara müracaat ederek gerekli toplama izinlerini alır ve topladığı doğal çiçek soğanları için ilgili kuruluşa Menşe Belgesi (Ek-2) düzenlettirir. İlgili il müdürlüğü gözetiminde bu soğanlar ile Anaç Çiçek Soğanı Parselleri oluşturulur ve Bakanlık izni ve Menşe Belgesi mukabilinde bu parseller için Anaç Çiçek Soğanı Parseli Ekim-Dikim Raporu (Ek-3) düzenlenir.
1.3.2 Tapulu arazilerden anaç çiçek soğanı temini: Doğadan toplanması, üretimi, hasadı ve ihracatı kotaya tabi olan çiçek soğanları türleri için tapulu arazilerden firma talebine göre il müdürlüğü tarafından tür ve miktar tespiti tutanak ile yapılan çiçek soğanları, anaç çiçek soğanı olarak değerlendirilebilir. Bu çerçevede;
a) Tapulu alanlarda doğal olarak bulunan doğal çiçek soğanlarının anaç materyal olarak kullanılması: Bu durumda firma Anaç Çiçek Soğanı Parseli oluşturma talebini Anaç Çiçek Soğanı Parseli İçin Tapulu Arazilerden Doğal Çiçek Soğanı Temin Formunu (Ek-4) doldurur ve il müdürlüğüne yazılı olarak başvurur. İlgili alanlardan il müdürlüğü gözetiminde sökümler yapılarak tutanak ile tür ve miktar tespiti yapılır. Dikim döneminde il müdürlüğü gözetiminde bu soğanlar ile Anaç Çiçek Soğanı Parselleri oluşturulur ve düzenlenmiş olan tutanak mukabilinde bu parseller için Anaç Çiçek Soğanı Parseli Ekim-Dikim Raporu (Ek-3) düzenlenir.
b) Tapulu alanlarda kayıtlı üretimi olan türlerin anaç materyal olarak kullanılması:
İl müdürlüğü gözetiminde tapulu alanlarda kayıtlı üretimlerden elde edilen çiçek soğanlarından seçilen üretim materyali tür ve miktarı tutanak altına alınır. Bu soğanlar il müdürlüğü gözetiminde firma tarafından Anaç Çiçek Soğanı Parsellerine alınır ve Anaç Çiçek Soğanı Parseli Ekim-Dikim Raporu (Ek-3) düzenlenir.
1.4 Üretim Materyalinin Temini: Bakanlık denetiminde anaç çiçek soğanları veya tohumdan temin edilen üretim materyali ile uygun üretim veya çoğaltım teknikleri kullanılarak yapılan tarımsal faaliyet sonucu elde edilen çiçek soğanları üretilmiş doğal çiçek soğanları olarak değerlendirilir. Üretilmiş çiçek soğanlarının üretim materyali anaç çiçek soğanları parselleri ile üretim çiçek soğanları parsellerinden elde edilen tohum, yavru soğan gibi çoğaltım materyallerinden temin edilir. Üretim materyalinin Anaç Çiçek Soğanı Parselinden veya üretim parselinden temin edildiği kanıtlanamayan ekim ve dikimlere Ekim-Dikim Raporu düzenlenmez.
1.5 Üretim: Anaç çiçek soğanı ve/veya üretim parsellerinden elde edilmiş soğan, yavru soğan ve tohumların üretim parsellerine ekilmesi, dikilmesi veya şaşırtılmasıyla üretim parselleri oluşturulur. Oluşturulan bu parsellere il müdürlüğünce Ekim-Dikim Raporu (Ek-5) düzenlenir. Bunun için, Firma üretim talebini bir dilekçe ile ilgili il müdürlüğüne yapar. Üretim materyalini anaç parselden temin ediyorsa Anaç Çiçek Soğanı Parseli için Hasat Belgesi (Ek-6) ve/veya son hasat dönemi üretim parsellerinden temin ediyorsa Hasat Belgesini (Ek-7) ekler. Ekimleri müteakip il müdürlüğünce her bir tür ve ekimler için ayrı ayrı Ekim-Dikim Raporu (Ek-5) düzenlenir. Ekim-Dikim Raporu üretim materyalinin bu tip parsellerden elde edildiğini gösterir belgelere istinaden düzenlenebilir.
1.6 Sözleşmeli Üretim: Firma, doğal çiçek soğanı üretimi yaptıracağı çiftçi ile sözleşmeli üretim mevzuatı çerçevesinde bir sözleşme yapar ve bu sözleşmenin bir örneğini ilgili il müdürlüğüne ve BÜGEM'e gönderir. Sözleşme yapılmamış alanlar için firma adına ekim dikim belgesi ile Hasat Belgesi düzenlenmez. Sözleşmeli üretim “Üretim materyalinin temini” ve “Üretim” alt başlıklarında açıklandığı şekli ile yapılır.
2. VEJETASYON KONTROLÜ
2.1 Üretim parsellerinin kontrolü: İl müdürlüğünce firmaların üretim alanlarında her yıl ilkbahar döneminde vejetasyon kontrolü yapılır. Her bir üretim parseli için hasat gerçekleştirilene kadar en az 1 vejetasyon kontrolünün yapılması zorunludur. Kontrolü gerçekleştirilen her parsel için İl müdürlüğü teknik personelince ayrı ayrı Vejetasyon Kontrol Formu (Ek-8) doldurularak imza altına alınır.
2.2 Anaç Çiçek Soğanı Parsellerinin Kontrolü: İl müdürlüklerince anaç parsellerin kontrolü her yıl ekim-dikim dönemini takiben yapılır ve Anaç Çiçek Soğanı Parseli Tablosu (Ek- 9) doldurularak imza altına alınır.
3. HASAT
3.1 Hasat, firma tarafından yapılacak hasat programına göre, il müdürlüğü denetiminde gerçekleştirilir. Firma Hasat Programı Formunu doldurarak (Ek-10) il müdürlüğüne müracaat eder. Planlanan tarihte il müdürlüğü denetiminde firma tarafından hasat gerçekleştirilir.
3.1.1 Anaç Çiçek Soğanı Parsellerinden Üretim Materyali Temini: Anaç Çiçek Soğanı Parsellerinden üretim materyali olarak soğan, pul, tohum vb. elde edilebilir. Bu alanlardan elde edilen materyal için Anaç Çiçek Soğanı Parselinden temin edilmiş üretim materyali olduğunu belirten Hasat Belgesi (Ek-6) il müdürlüğü tarafından düzenlenerek onaylanır. Bu alanlardan elde edilen üretim materyali ihraç edilemez.
3.1.2 Üretim Parsellerinden Çiçek Soğanı Temini: Hasadın gerçekleşmesini müteakiben ihracata esas soğan ve elek altı soğanların tespiti yapılır ve il müdürlüğü tarafından her tür için ayrı ayrı ve elde edilen çiçek soğanlarının üretim olduğunu belirten onaylı Hasat Belgesi (Ek-7) düzenlenerek firmaya tevdi edilir.
3.2 Bitki pasaportuna tabi türler için, ürünün başka bir ile gönderilmesi, başka bir ilde depolanması veya başka bir ilden ihracatının gerçekleşmesi durumunda Bitki Pasaportu, Hasat Belgesi ile birlikte verilir.
3.3 Ekim dikim raporu olmayan üretim alanlarından hasat edilen çiçek soğanları için Hasat Belgesi düzenlenmez.
4. DOĞADAN ÇİÇEK SOĞANI ELDE EDİLMESİ
4.1 Kotayla sınırlandırılan doğal çiçek soğanları için, Teknik Komitenin onayladığı kontenjan ve toplama takvimine göre, firmalar toplama planı (Ek-11) hazırlar. Toplama planları hazırlanırken Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü verileri de dikkate alınır. Toplama planı, Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu Başkanına veya başkanın yetki verdiği üyeye onaylatılır ve BÜGEM'e gönderilir. Bu plan Teknik Komite kararlarına uygun ise, Bakanlık tarafından ilgili kuruluşlara duyurulur. Devlet ormanlarından elde edilecek doğal çiçek soğanları için o mahallin Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü taşra teşkilatından, devlet ormanları dışında kalan yörelerden toplanan çiçek soğanları için de, il müdürlüğünden Menşei Belgesi (Ek-2) alınır.
4.2 Firma, toplama planındaki alanların her biri için bir bölge temsilcisi belirler veya kendini bölge temsilcisi olarak tayin eder. Firmanın, bölge temsilcisi belirlemesi durumunda, firma ile bölge temsilcisi arasında yapılan sözleşme BÜGEM'e gönderilir. BÜGEM, belirlenen bölge temsilcilerinin isimlerini Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü ve ilgili il müdürlüklerine iletir. Bölge temsilcisi, kendi bölgesindeki doğadan toplamalardan sorumludur ve bölgesi dışında kalan alanlardan toplama yapamaz.
4.3 Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanları, muhafaza ormanları, yaban hayatı koruma ve yaban hayatı geliştirme sahaları gibi alanlardan doğal çiçek soğanı toplanması yasaktır.
4.4 İhracatı üretimden serbest olan çiçek soğanları türleri için doğadan üretim materyali toplanmasına izin verilmez.
5. ÖN DEPO
5.1 İhracat amacıyla doğadan toplanacak çiçek soğanlarının, toplama bölgelerine göre Bakanlıkça belirlenen ve firmalar tarafından ortak kullanılan bir ön depodan geçirilmesi zorunludur. Ön depodan firma adına geçirilen soğanlar için ön depo sorumlusu, il Müdürlüğü teknik personeli ve firma arasında Ön Depo Tutanağı (Ek-13) düzenlenerek imza altına alınır. Ön depo tutanakları, BÜGEM tarafından ihracat aşamasında firmalardan istenir.
6. MATERYALİN DOĞAYA GERİ KAZANDIRILMASI
6.1 Doğadan toplanan çiçek soğanlarının ihracat boyunda olmayan elek altı materyali, firmalar tarafından doğaya kazandırılmak üzere toplama yapılan bölgeye dikilir. Bunun için; soğanların doğadan sökümünden sonra ön depoya gelen her türün elek altı materyali tespit edilerek Ön Depo Tutanağında (Ek-13) belirtilir. Doğadan gelen elek altı materyal ile üretimden gelen elek altı materyal birbirine karıştırılamaz ve sadece doğa menşeli elek altı soğanlar doğadan söküldüğü yere dikilir. Firma ilgili kurumlara geri dikimler için müracaat eder ve idarenin gösterdiği yerlere geri dikimler yapılır. Doğaya geri yapılan dikimler idarenin refakat eden personeli ve firma/bölge temsilcisi tarafından tutanak altına alınarak imzalanır. Firma tarafından Doğa Menşeili Elek Altı Soğanlar Dikim Listesi (Ek- 14) doldurulur ve tutanaklar bu listeye eklenir.
7. İHRACAT
7.7 Yönetmelik kapsamındaki doğal çiçek soğanlarından bilimsel amaçla toplanan materyalin ihracatı, Teknik Komite kararı doğrultusunda Bakanlığın izni ile yapılır.
7.2 İhracatı üretimden serbest olan çiçek soğanlarının ihracatı için firmanın yeterlilik sahibi olma şartı aranmaz. Bu türlerin il müdürlükleri tarafından üretim alanlarında, dikim, vejetasyon ve hasat aşamalarının kontrol edilmesi kaydıyla ihracatına il müdürlüğünce izin verilir.
7.3 Türkiye’de herhangi bir ıslah yöntemiyle ıslah edilmiş ve doğal türlerinden farklılaştırılmış olan çiçek soğanlarının ihracatı, il müdürlüklerinden alınacak ihracat izni ile serbesttir.
7.4. Doğal Çiçek Soğanlarının Diğer Aksamlarının İhracatı: Yönetmelik kapsamındaki doğal çiçek soğanlarının diğer aksamlarının ihracatı, Teknik Komite kararına göre il müdürlüğünün izni ile yapılır.
7.4.1 Bunun için diğer aksamların ihracatını yapacak firma aşağıda içeriği belirlenen bir dilekçe ile BÜGEM’e başvurur.
a. İhracatın gerçekleştirileceği il,
b. İhracatın yapılacağı ülke,
c. Materyalin temin edileceği yer, toplama miktarı (yaş), toplama zamanı,
ç. Materyalin ihracat şekli (kurutulmuş, yaş, vb.) ve ihracat miktarı,
7.4.2 Bu dilekçeye aşağıda belirtilen belgeler ilave edilir.
a. Materyali alacak ithalatçı firma ile yapılmış sözleşme veya firmanın bu materyali alacağına dair niyet mektubu,
b. Toplama yapılacak alanlar özel şahsa ait alanlar ise bu alanlardan materyal toplanabileceğine dair kişilerle yapılmış sözleşme,
c. Toplama yapılacak alanlar orman bölgeleri ise orman amenajman planları,
7.4.3 Talebin uygun görülmesi durumunda karar BÜGEM tarafından ilgili kişilere bildirilir ve firma toplamanın yapılacağı yerler ile ilgili kurum ve kuruluşlara toplama izni için müracaat eder.
7.4.4 Toplamanın gerçekleşmesini müteakip ilgili kurum ve kuruluşlarca Menşe Belgesi (Ek-2) düzenlenir. Firma toplanan materyali ihraç etmek için Bakanlık izni ve düzenlenen Menşe Belgesini de ekleyerek ilgili İl Müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurur.
7.5 İhracat İzninin Verilmesi: Firma, doğadan toplanması, üretimi, hasadı ve ihracatı kotaya tabi olan çiçek soğanlarının ihracat izni için; Menşei ve Hasat Belgeleri, doğadan toplanan çiçek soğanlarına ilişkin öndepo tutanakları ve CITES kapsamındaki türlerde Bakanlık adına BÜGEM tarafından düzenlenen CITES belgesi ile BÜGEM’e başvurur. Uygun görüldüğü takdirde üç suret ihracat izni düzenlenir. Bir sureti BÜGEM'de kalmak üzere, bir sureti firmaya ve bir sureti ihracatın yapılacağı il müdürlüğüne gönderilir.
7.5.1 İhracatı üretimden serbest olan çiçek soğanlarının üretimine ilişkin il müdürlüğünce yapılan kontrollerden sonra il müdürlüğü tarafından Hasat Belgesi düzenlenir. Hasat Belgesine istinaden ihracat izni il müdürlükleri tarafından verilir. Bu maddede belirtilen ve CITES kapsamına giren türler için, CITES Belgesi Bakanlık adına BÜGEM tarafından onaylanarak ihraç izinleri verilir.
7.5.2 İhraç izni alan firma, ihracat için yüklemenin yapılacağı ilin, il müdürlüğüne başvurur.
7.5.3 İhraç edilecek çiçek soğanlarının miktarları ve fiziki denetimleri ile bitki sağlığı kontrolleri il müdürlükleri veya zirai karantina birimleri tarafından yapılır ve uygunsa Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
7.5.4 İl müdürlüğü, tür tespitinde tereddüt yaşadığı durumlarda, Doğal Çiçek Soğanları Uzman Komisyonu ve Araştırma Kuruluşlarından teknik yardım alır.
8. DOĞA MENŞELİ ÇİÇEK SOĞANLARININ TOPLANDIĞI YIL İHRAÇ EDİLEMEMESİ
8.1 Toplama planı çerçevesinde doğadan temin edilen doğal çiçek soğanlarının toplandığı yıl ihraç edilememesi durumunda, doğal çiçek soğanları bir sonraki yıla kadar canlılığını sürdürebilmesi için mevcut soğanlarla karışmayacak biçimde üretim alanlarına dikilebilir. Bu tip soğanların dikimleri firma ile il müdürlüğü arasında tutanak altına alınır ve firmanın bir sonraki yıl doğa menşeli ihracatları öncelikle üretim alanlarına dikilen bu doğa menşeli soğanlardan temin edilir. Bu tip soğanlar üretim olarak kabul edilemez. Dikilen bu soğanlar il müdürlüğü tarafından Üretim Alanlarına Dikilen Doğa Menşeli Soğanlar Listesi (Ek-12) yazılır. Bu soğanların hasadı il müdürlüğü ile firma arasında imzalanan tutanak ile tespit edilir. Dikilen tür bitki pasaportuna tabi türlerden ise. ürünün başka bir ile gönderilmesi, başka bir ilde depolanması veya başka bir ilden ihracatının gerçekleşmesi durumunda Bitki Pasaportu, hasat tutanağı ile birlikte verilir. İhracat için müracaatlarda Menşe Belgesine, düzenlenen bu tutanaklar da eklenir.
9. RAPORLAMA
9.1 Firma tarafından yapılacak raporlamalar:
9.1.1 Firma, gerçekleşen ihracat ile ilgili fatura, çeki listesi ve gümrük çıkış beyannamesinin birer örneğini her yıl Aralık ayı sonuna kadar topluca BÜGEM'e gönderir. Elektronik gümrük beyannamesinde ise, firma beyannamedeki bilgileri BÜGEM’e sunar. Firmanın bu belgeleri veya bilgileri göndermemesi durumunda gönderilmeyen yıla ait veriler kontenjan hesabına dahil edilmez.
9.1.2 Firma Doğaya Kazandırılan Elek Altı Soğanların Dikim Listesine (Ek-14) Doğaya Dikim Tutanaklarını da ekleyerek her yıl Aralık ayı sonuna kadar BÜGEM’ e gönderir.
9.2 İl Müdürlüğü tarafından yapılacak raporlamalar: İl Müdürlüklerince üretimi olan firmalar için İl Sınırları içerisinde Üretilen Doğal Çiçek Soğanları Türleri Listesi (Ek-15), İl sınırları İçerisinde Firma Bazında Hasat Edilen Doğal Çiçek Soğanları Miktarları Tablosu (Ek-16), Üretim Alanlarına Dikilen Doğa Menşeli Soğanlar Listesi (Ek-12) ve Anaç Çiçek Soğanı Parseli Kontrol Tablosu (Ek-9) doldurularak her yıl Aralık ayı sonuna kadar BÜGEM’e gönderilir.
10. BİLİMSEL AMAÇLI İZİNLER
10.1 Doğal Çiçek Soğanları için bilimsel araştırma amacıyla doğadan araştırma materyali toplanması Bakanlığın iznine tabidir. Ayrıca; bilimsel amaçla toplanan Doğal Çiçek Soğanlarının ihracatı, Teknik Komite kararı doğrultusunda Bakanlığın izni ile yapılır.
Bilimsel araştırma amacıyla doğadan materyal toplanması ve/veya bilimsel amaçla toplanan materyalin ihracatı için Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü’ne yazılı olarak başvurulur. Başvuruya Bilimsel Araştırma Amaçlı Doğal Çiçek Soğanı Toplama ve İhracatı için Talep Formu. (Ek-17) eklenir.
Ekler