KolayuyumGiriş yap

2013/08 Veteriner Tıbbi Ürünler İçin GMP Başvuru İşlemlerine Dair Talimat

Tebliğ

Tür
Tebliğ
Tarih
01.03.2013
Yürürlük
01.03.2013
Durum
Yürürlükte
Seri
Tebliğler, Gıda Mevzuatı, Sağlık Mevzuatı

Sayı : 81501969.010.07.01-1738

Konu : GMP Denetimleri

Bilindiği üzere 24.12.2011 tarihli 28152 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelikte yerli ürünler için üretim yeri izni ve ithal ürünler için pazarlama izni başvurularında, Bakanlıkça verilmiş veya Bakanlıkça kabul edilen, uluslararası kabul görmüş kuruluşlarca verilerek ilgili ülkenin yetkili otoritesi tarafından onaylanmış İyi Üretim Uygulamaları (Good Manufactoring Practice-GMP) belgesi ya da üretim yerlerine ilişkin farklı standartlan uygulayan. Bakanlıkça kabul edilen diğer ülkelerin resmi otoritelerce verilmiş belgenin sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Söz konusu yönetmelik gereği, veteriner tıbbi ürünler ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan ilaç etkin maddesi üretim tesislerinde Bakanlığımız GMP Denetçileri tarafından gerçekleştirlecek denetimlere ilişkin usul ve esaslar "Veteriner Tıbbı Ürünler İçin İyi Üretim Uygulamaları Denetimlerine Dair Talimat" kapsamında yürütülecek olup söz konusu Talimat ve eklerine www.gkgm.gov.tr internet adresinden ulaşılabilir.

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

Veteriner Tıbbı Ürünler İçin İyi Üretim Uygulamaları Denetimlerine Dair Talimat

TALİMAT NO: 2013/8

1.0. AMAÇ

Bu Talimatın amacı; veteriner tıbbi ürünler ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan ilaç etkin maddesi üretim tesislerinin İyi Üretim Uygulamaları (GMP) gereklilikleri ile uyum derecesinin belirlenmesine yönelik olarak gerçekleştirilen GMP denetimlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

2.0. DAYANAK

Bu Talimat; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 3, 12, 13 ve 35 nci maddeleri, 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ve 7 inci maddeleri, 24/12/2011 tarih ve 28152 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik ve 08/07/2011 tarihli Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Bakanlık Merkez Teşkilatı Görev Yönergesi'nin 7 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

3.0. KAPSAM

Bu Talimat; GMP başvuru işlemleri ve GMP denetçilerinin görevlendirilmesi ile ilgili kuralları, denetimin planlanması, denetimin gerçekleştirilmesi ("Sertifika Denetimleri", "Doğrulama Denetimleri" ve "Dosya İncelemesi"), sertifika süreci, sonrasında yapılacak işlemler ve bu denetimlere yönelik itirazların değerlendirilmesini kapsar.

4.0. TANIMLAR

Başvuru Sahibi: Veteriner tıbbi ürün üreten üretim yeri izin sahipleri veya ithal ürünler için pazarlama izin sahipleri veya bunların yasal temsilcileri.

Denetim Ekibi: Üretim yerini GMP gerekliliklerine göre inceleyip değerlendirmek üzere görevlendirilmiş, veteriner tıbbi ürünlerin üretimi ve kontrolü ile bu konularla ilgili mevzuat hakkında deneyime sahip personellerden Bakanlıkça oluşturulan GMP denetçi listesinden seçilmiş geçici olarak oluşturulan bir ekiptir.

Doğrulama denetimi: Sertifika denetimi sonrasında tespit edilen uygunsuzlukların önerilen düzeltici faaliyetler ile giderildiğinin görülmesi amacıyla üretim yerinde yapılacak denetim. Doğrulama denetimleri, denetim kapsamının sadece önceki sertifikasyon denetiminde tespit edilen uygunsuzlukların uygun şekilde giderilmesini doğrulamakla sınırlı olmasıyla sertifika denetimlerden ayrılır. Doğrulama denetimi sadece sertifika denetime katılan ekip lideri veya onun belirlediği diğer ekip üyesi/üyeleri tarafından yapılabilir.

Dosya incelemesi: Sertifika denetimleri sonucunda tespit edilen uygunsuzluklara yönelik firma tarafından bildirilen düzenleyici/önleyici faaliyetlerin denetim ekibi tarafından üretim yerine gidilmeden değerlendirilmesi. Üretici tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen faaliyetler için yazılı gerçek belge veya diğer uygun kanıtların olmaması denetçiler tarafından kabul edilemez.

Düşük riskli ürün: Reçetesiz satılan bazı topikal veteriner formülasyonları gibi veteriner tıbbi ürünler

GKGM: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (bu Talimat’ta belirtilen görevler Veteriner Sağlık Ürünleri ve Halk Sağlığı Dairesi tarafından yürütülecektir).

GMP denetimi: GMP sertifikası verilmesine esas olmak üzere üretim tesisinin GMP gerekliliklerine uygunluğu ölçmek amacıyla yapılan denetim faaliyetlerinin tümü.

Gözlem: GMP gereklilikleri dışında, denetim ekibinin bir sonraki denetimde yardımcı olması amacıyla varsa olumlu veya olumsuz yazılı görüşleridir.

İtiraz Değerlendirme Komisyonu: GKGM tarafından, GMP denetçi listesindeki denetçilerden oluşan ve başkan dâhil 3 üyeden oluşan ve GMP denetim raporlarına itirazlarla ilgili başvuruları değerlendirerek karar bağlamaya yetkili komisyon. İtiraz değerlendirme komisyonuna itiraza konu olan denetime katılan denetçiler katılamazlar.

Kapsam değişikliği denetimi Kapsam genişletme amacıyla yapılan başvurular GKGM tarafından değerlendirilir. Kapsam genişletme için ek bir denetimin gerekli olup olmadığına karar verilir. Bu ek denetim sertifika denetimi (yerinde denetim) veya dosya incelemesi şeklinde yapılabilir. Kapsam daraltma başvurularında ise dosya incelemesi ile denetim gerçekleştirilmeden yeni belge düzenlenebilir.

Kılavuz: Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik gereği hazırlanan ve Eudralex Volume-4 den uyarlanan Veteriner Tıbbi Ürünler İçin İyi Üretim Uygulamaları (GMP) Kılavuzu’nun güncel hali.

Kritik Riskli Ürün: Aşağıdaki kriterlerden herhangi birinin kapsamına giren ürünlerdir:

• Terapötik penceresi (güvenlik aralığı) dar ürünler,

• Yüksek toksisiteli ürünler,

• Steril tıbbi ürünler,

• Steril, enjektabl veteriner biyolojik ürünler,

• Karmaşık üretim sürecine sahip ürünler: parametre kontrolündeki hafif değişimlerin bir örnek veya spesifikasyonlarını karşılamayan ürün oluşumuna yol açabildiği süreçler sonunda üretilen ürünler. Örneğin, düşük dozajlı katı formlar için toz karıştırma veya granülasyon, uzun/geç etkili ürünler ve steril ürünler.

Sertifika denetimi (yerinde denetim) : Üretim yerinin geçerli bir GMP sertifikası alabilmesi amacıyla yaptığı ilk başvuruya veya sertifika yenileme amacıyla yaptığı başvuruya istinaden üretim yerinde gerçekleştirilen denetim. GKGM’nin GMP ilkelerinden sapmalar olduğundan şüphelenmesi durumunda önceden bildirim yapmaksızın yapacağı denetimlerde bu gruptadır. Sorumlu Yönetici: Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik 22. Maddesinde belirtilen ve tüm gün süreyle istihdam edilen veteriner hekim, eczacı, kimya mühendisi veya kimyager gerçek kişi.

Uygunsuzluk: Bir veteriner tıbbi ürün üretim yerinin denetimi sırasında denetçi tarafından not edilen ve GMP Denetim Raporunda firmaya yazılı olarak bildirilen GMP gerekliliklerinden sapma veya eksiklikler. Bunlar; "kritik", "büyük" ve "küçük" uygunsuzluklar olarak sınıflandırılır. GKGM tarafından belirlenmiş uygunsuzluklar "GMP Uygunsuzlukların Sınıflandırılması Kılavuzu"nda yer almaktadır.

• Kritik Uygunsuzluklar: Uygun değil olarak sonuçlanması muhtemel bir ürünün durumunu, hayvanlar için akut veya kronik sağlık riski taşıyan durumları ve insanlar için gıda değeri olan hayvanlarda zararlı kalıntı riski oluşturacak durumları tanımlayan veya ayrıca ürün ve verilerde sahtecilik, değiştirme veya hile gibi durumları gösteren uygunsuzluklar.

• Büyük Uygunsuzluklar: Bir veteriner tıbbi ürün üretiminde pazarlama izni gerekliliklerinin sürekli olarak karşılamadığının gösteren uygunsuzluklardır.

• Küçük Uygunsuzluklar: Ne kritik uygunsuzluk ne de büyük uygunsuzluk sınıfında yer almayıp GMP gerekliliklerinden uzaklaşmayı gösteren uygunsuzluklar.

Yönetmelik: 24.12.2011 tarih ve 28152 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik.

Yüksek riskli ürün: Çapraz kontaminasyon sonucunda düşük seviyelerde dahi bir insan ve hayvan sağlığı için risk teşkil edebilecek herhangi bir ürün. Sadece bunlarla sınırlı olmamakla birlikte penisilinler, bazı sitotoksik ve biyolojik ürünler (oral biyolojik ürünler gibi) bu gruptadır.

5.0. SORUMLULUKLAR

5.1. Başvuru sahipleri aşağıdaki işlemlerden sorumludur:

• Mevcut GMP sertifikasının süresi dolmadan en az 180 gün önce GKGM’ye "GMP Denetim Başvuru Formu" ile ön başvuru yapmak,

• Yurt dışı denetimlerinde, gerektiğinde denetim ekibinin yanında denetime katılmak.

• "GMP Denetimi Öncesi Bilgi Formu" nu doldurup ve imzalayarak GKGM ye teslim etmek,

• Denetim ekibi tarafından hazırlanan "Ayrıntılı GMP Denetim Raporu” nu gözden geçirmek ve imzalamak,

• Denetimin sonra "Ayrıntılı GMP Denetim Raporu" ellerine ulaştıktan sonra 1 ay içinde denetimin kapatılması için "GMP Denetim Raporu Cevap Formu" nu doldurarak (Denetçilere düzeltici faaliyetleri sunarak veya belirlenen bir zaman içinde bir doğrulama denetim ayarlamak dâhil) denetçiler ile irtibat kurmak,

• Denetçilerin tespit ettiği uygunsuzluklar veya düzeltici faaliyetlerin değerlendirilmesi ile ilgili itirazlarını 7 gün içerisinde GKGM ulaştırmak,

• Herhangi bir kritik uygunsuzluk belirlendiğinde, denetim tarihinden sonraki 48 saat içinde durumu ve önerilen düzeltici faaliyetlerin yazılı olarak GKGM ‘ye bildirmek,

• Sertifika denetiminin gerçekleştirilmesi ve denetimin kapatılması için gereken takip faaliyetlerine dair ücretleri Bakanlık merkez döner sermaye saymanlık hesaplarına yatırmak ve makbuzlarını GKGM ye teslim etmek,

• GMP Denetimi için (denetim sonrasında denetimin kapanması için gerekli her türlü takip denetimleri dâhil) denetçilerinin tüm masraflarını karşılamak.

5.2. Bakanlık GMP denetçileri aşağıdaki işlemlerden sorumludur:

• Bakanlığı temsilen görev yapması nedeniyle denetimler esnasında uygun hal ve davranış sergilemek,

• Tüm denetim belgelerinin onaylı formatındaki doğru, güncel sürümlerini kullanmak,

• GKGM tarafından başvurusu kabul edilen üretim yerine ait GMP denetiminin programını, üretim yeri sahibi ile işbirliği içinde planlamak,

• Denetimi uygun şekilde planlayarak yürütmek,

• "Ayrıntılı GMP Denetim Raporu" nu doldurmak ve denetimde tespit edilen uygunsuzlukları denetimden sonraki 5 iş günü içerisinde (kritik uygunsuzluklar gözlenmişse 48 saat) başvuru sahibi ve GKGM’ye göndermek,

• Denetimde tespit edilen uygunsuzluklara yönelik başvuru sahibi tarafından "GMP Denetim Raporu Cevap Formu" ile bildirilen Düzeltici/önleyici faaliyetleri doğrulama denetimi veya dosya incelemesi yaparak gözden geçirmek,

• "GMP Denetim Raporu Cevap Formu" eline geçtikten sonra 5 gün içerisinde "Düzeltici Faaliyet Değerlendirme Formu" nu doldurarak firma ve GKGM’ye göndermek,

•"Düzeltici Faaliyet Değerlendirme Formu" nu doldurduktan sonra 10 gün içinde "GMP Denetimi Kapanış Formu" nu doldurarak başvuru sahibine ve GKGM’ye bildirmek,

• Doğrulama denetimlerinin ertelenmesi veya düzeltici faaliyet bildirimlerinin belirlenen süreler içinde yapılmaması durumunda GKGM’yi bilgilendirmek,

• Denetim kapandıktan sonra üretici ve ürünlere ait bilgilerin gizli kalmasını sağlamak.

5.3. GKGM aşağıdaki işlemlerden sorumludur:

• GMP sertifikası için başvuru sahibi tarafından yapılan başvuruyu 30 gün içerisinde değerlendirerek karara bağlamak.

• Denetim öncesinde, denetim bilgilerini (varsa) ve firma ile ilgili diğer bilgileri denetçilere iletmek,

• Denetim ekibini belirlemek,

• Denetçilerin bağımsızlığını ve tarafsızlığını izlemek ve desteklemek,

• Denetimin ilerleyişini ve kapanma süreçlerini izlemek ve gerekli olduğunda müdahale etmek,

• "GMP Denetimi Kapanış Formu" ulaştıktan sonra 10 gün içerisinde GMP sertifikası vermek, yenilemek, askıya almak veya iptal etmek, koşullar koymak/kaldırmak,

• Uygunsuzluklar ve/veya düzeltici faaliyetler konusunda firma ve denetçi arasındaki anlaşmazlıkları çözümlemek,

6.0. GENEL İLKELER

6.1. Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik kapsamındaki veteriner tıbbi ürün üretim yerleri, Veteriner Tıbbi Ürünler İçin İyi Üretim Uygulamaları Kılavuzu'nda belirtilen gerekliliklere uygun olarak çalışmalıdır.

6.2. GKGM, veteriner tıbbi ürünlerin üretimi ve kontrolü ile ilgili mevzuat ve/veya teknik uzmanlığa sahip denetim görevlilerinden bir denetçi havuzu kurar ve bu kişilerin sürekli olarak eğitimler almasını sağlar.

6.3. Yurt dışı denetimlerinde, gerektiğinde başvuru sahibi ve/veya yetkilendirdiği kişi denetim ekibinin yanında denetime katılacaktır.

6.4. GKGM, GMP denetimleri sonucunda gizli bilgilere ulaşma yetkisi olan denetçilerin ve diğer personelin, gizliliği korumaları için gerekli önlemleri alır. Üretim yerinin denetimi ile ilgili raporların, bu raporlardan ticari hassasiyeti ve gizliliği olan tüm bilgiler çıkarılmadıkça, sadece yetkili mercilere ve denetlenen üretim yerine verilmesini sağlar.

6.5. GKGM, GMP ilkelerinden sapmalar olduğundan şüphelenmesi durumunda önceden bildirim yapmaksızın üretim yerinin denetimini yapabilir.

6.6. GKGM, denetimlerim koordinasyonu ve denetimlerde karşılaşılan sorunların çözümünde gerektiğinde belirleyici rol oynayabilecektir.

7.0. UYGULAMA

7.1. Denetim hedefleri, kapsamı ve kriterleri

7.1.1. Denetim hedefleri, denetimle neyin elde edilmeye çalışıldığını açıklar ve aşağıdaki hususları içerir:

- Üretim yerinin GMP gerekliliklerine uyum sağlama kabiliyetinin ve dokümantasyon anlayışının değerlendirilmesi,

- Ürünlerin sürekli olarak istenen güvenlik ve kalite standartlarında üretiminin sağlanması,

- Üretim yeri için muhtemel iyileştirme alanlarının belirlenmesi.

7.1.2. Üretim yerinin denetimi;

- GMP ilkelerine uygunluk derecesinin değerlendirilmesi için üretim yerindeki işlem ve uygulamalarının yerinde incelenmesini,

- Denetim süresince üretim yerinin yönetim yapısı ve üretime yönelik uygulamaların incelenmesini,

- Teknik personelle görüşme yapılmasını,

- Ürünlerin güvenilirliğini ve kalitesinin değerlendirilmesini ve rapor edilmesini kapsar.

7.1.3. Denetim kriterleri, uyum durumunun belirlenmesi için referans olarak kullanılır. Denetim kriterleri kanunları ve yönetmelikleri, veteriner tıbbi ürünler için GMP kılavuzunu içerir.

7.2. GMP Sertifikası için Başvuru Alınması ve Değerlendirilmesi

7.2.1. Başvuru sahibi denetim tarihinden 180 gün önce "GMP Denetimi Başvuru Formu"nu doldurarak GKGM’ye başvuruda bulunur. Form GKGM’ye faks (tercih edilir) veya posta ile de ulaştırılabilir. Bu başvuruda denetim işlerin doğası ve boyutu göz önüne alınarak denetim için yeterli zaman verilmelidir. Yukarıdaki başvuru formuna GKGM’nin internet sitesinden ulaşılabilir.

7.2.2. Başvuru sahipleri mevcut GMP sertifikalarının geçerlilik süresinin bitiş tarihinden 30 gün öncesine kadar GKGM’ye başvuru yapmaması ve geçerli sebepler sunulmaması durumunda üretim yerinin ve/veya ilgili ürünlerin izinleri askıya alınır.

7.2.3. Başvuru sahipleri, pazarlama izni kapsam değişikliği gibi sebeplerle üretimin özel bir kısmı için kısmi denetim talep edebilirler veya bu durum gerekli olabilir. Bu tür denetimler için üreticinin gerekli süre içinde başvuruda bulunmuş olması ve aşağıda belirtilen prosedürlerle aynı yolun takip edilmesi gerekir.

7.2.4. Başvuru formu eksiksiz olarak doldurulmalı ve veteriner tıbbi ürünlerin üretim aşamasına (ör: dökme (bulk) üretim, ambalajlama, etiketleme) uygun olarak Sertifika kapsamı tam olarak tanımlanmalıdır.

7.2.5. Sertifika talebi için başvuruda bulunan kuruluşa ait belgeler ve ekler 1 ay içerisinde GKGM tarafından değerlendirilip karar bağlanır.

7.2.6. Başvuru talebinin uygun bulunması halinde, denetim tarihi ve denetçileri de içerecek şekilde "GMP Denetimi Onay Formu" doldurularak durum başvuru sahibine bildirilir. Uygun bulunan firmaya, dosya numarası verilir ve firmanın dosyası bu numara ile tanımlanır. Başvurusu uygun bulunmayanların eksiklikleri gidermeleri için bildirim yapılır.

7.3. Denetim Ekibinin Belirlenmesi ve Görevlendirilmesi

7.3.1. GMP başvurusunun kabul edilmesinin ardından, GKGM bir GMP denetim ekibi oluşturur. Ekip, GMP denetçi listesindeki 3 denetçi ve gerektiğinde veteriner tıbbi ürünlerin üretim ve kontrolü ile ilgili konularda deneyime sahip teknik uzman personelden oluşur.

7.3.2. GKGM, denetim ekibinin de uygun olduğu ve başvuranın bildirdiği tarihleri göz önüne alarak, uygun bir denetim tarihi belirler.

7.3.3. Denetçiler, veteriner tıbbi ürün üreticilerinin Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik ve/veya GMP gereklilikleriyle uyumluluğunu değerlendirecek kanıtları sistematik ve tarafsız olarak toplayarak ve analiz edecektir.

7.3.4. GKGM, belirlenen denetçilerden birini ekip lideri olarak belirler. Ekip lideri GMP denetiminin idaresi ve başvuru sahibi ile gerekli yazışmaların düzgün ve zamanında yapılmasından sorumludur.

7.3.5. Denetçiler, GKGM tarafından özel olarak görevlendirilmedikçe, denetim tarihinden önceki 3 yıl içinde kendisi veya ailesinden birinin daha önce çalıştığı, maddi gelir sağladığı veya danışmanlık hizmeti verdiği herhangi bir firma ve kurumla ilişkili herhangi bir üretim tesisinde denetim yapamazlar.

7.3.6. Denetçiler, GKGM tarafından özel olarak görevlendirilmedikçe, aynı üretim tesisinde üst üste 2 kez denetim yapamaz.

7.3.7. Bazı durumlarda GMP denetimlerine, GKGM eğitim ve/veya kalite güvence amaçlan için bir gözlemci görevlendirebilir (gözlem denetimi). Bu tip bir katılım söz konusu olacaksa bu durum GKGM personelinin rolü açıkça belirtilerek başvuru sahibine bildirilir.

7.3.8. GKGM belirlenmiş olan denetçi tercihlerini denetçi yetkinliği aynı kalmak koşulu ile aşağıdaki durumlarda değiştirebilir:

- Başvuru sahibinin belirlenen denetim ekibine veya ekipteki herhangi bir denetçiye haklı bir gerekçe ile itiraz etmesi üzerine,

- Denetçinin, yasal mazeretleri sebebiyle denetimi gerçekleştiremeyeceğini bildirmesi halinde,

- GKGM söz konusu denetim için mevcut koşullarda diğer bir denetçinin daha uygun olduğunu değerlendirdiğinde.

7.4. Denetimlerin Planlanması ve İletişim

7.4.1. Başvuru sahibi denetim onayını aldıktan sonra "GMP Denetimi Öncesi Bilgi Formu"nu doldurarak gerekli bilgi ve belgeleri GKGM’ye ve/veya belirlenmiş olan GMP denetçilerine teslim eder. Gerektiğinde bu belge bilgilerin elektronik ortamda sunulması istenebilir.

7.4.2. Başvuru sahibi, görevlendirilen Denetim ekip lideri ile irtibata geçerek gerekli koordinasyonu yapar (belgelerin sağlanması, ulaşım, konaklama vs).

7.4.3. Başvuru sahibi “GMP Denetimi Öncesi Bilgi Formu” ile birlikte Denetim Ücreti ücretleri yatırdığına dair makbuzları sunmak zorundadır. Bu makbuzların olmaması durumunda denetim süreci askıya alınır. Yaşanabilecek gecikmelerden başvuru sahibi sorumludur.

7.4.4. GMP denetimi ve sonrasında denetimin kapanması için gerekli her türlü takip denetimi veya dosya incelemelerinin tüm masraflarını karşılamak başvuru sahibinin sorumluğundadır. GMP denetçilerine başvuru sahipleri tarafından. 6245 sayılı Kanun hükümlerine göre tespit olunacak miktarlar üzerinden yurtiçi/yurtdışı gündelik ve konaklama ücreti ödenir. GMP denetimleri için gerçekleştirilecek seyahatlere ait ulaşım giderleri başvuru sahipleri tarafından karşılanacaktır.

7.4.5. Denetimler öncesinde, başvuru belgeleri görevlendirilen denetçiler tarafından incelenir. Ekip lideri gerektiğinde, denetim yapılacak olan firma ile irtibata geçerek, anlaşılmayan hususlar ile ilgili detaylı bilgi talep edebilir.

7.4.6. Başvuru belgelerinin, denetim ekibinin diğer üye/üyeleri tarafından da incelenebilmesi için organizasyonu ekip lideri yapar.

7.4.7. Başvuru belgelerinin denetim ekibince incelenmesini takiben, ekip lideri tarafından, diğer denetçiler ve firmanın görüşü alınarak. Denetim Programı oluşturulur.

7.4.8. Denetim programı, denetim ekibinde yer alan tüm personelin etkin bir şekilde çalışmasını sağlayacak, detaylı zaman periyodlarını içermelidir. Ekip lideri tarafından program hazırlanırken, denetime ayrılan toplam zaman içerisinde, denetim ekibinde bulunan ekip lideri ve denetçi, birbirinden bağımsız olarak, günlük 8 saat denetim gerçekleştirmesine dikkat edilmelidir.

7.4.9. Hazırlanan denetim programı denetim öncesi üreticiye sunulur ve bu planın, uygun olup olmadığı ve ilgili personelin hazır bulunup bulunmayacağı ve/veya tesisin çalışma durumu vb. açılardan görüşleri alınır. Yurt dışı denetimlerinde başvuru sahibinin üretim yerinden alacağı yazılı bir teyit istenebilir.

7.4.10. Denetim programı ekip lideri tarafından GKGM’ye bildirilecektir.

7.4.11. GMP denetimleri planlanmasında dikkate alınacak risk faktörlerinin bazıları şunlardır:

- Üretilen ürünlerin türü,

- Bir önceki GMP denetim sonucu

- Son denetimden sonra gerçekleşen ürün geri çağırmaları,

- Tıbbi ürünle ilgili yan etki raporları,

- Son denetimden sonra ulaşan şikâyetler,

- Ürünler üzerinde gerçekleştirilen resmi kontrollere ait test sonuçları,

- GMP etkileyen Gözetim/Uygulama raporları

- Üretim yerinin GMP’ye uygunluğu konusunda şikayet ve bildirimler,

- Kilit personel, tesisler, kilit donanımlar, ürünlerdeki önemli değişiklikler.

7.4.12. GMP denetimlerinin süresi 1-5 gün arasında olup bu süre denetim ekip liderinin hazırlayacağı denetim programına göre değişebilecektir. Yeni başvurular için ilk denetimler daha kapsamlı ve daha fazla zaman alacaktır. Sertifikanın yenilenmesi için yapılan denetimlerde denetim süreleri daha kısa tutulmakla birlikte aşağıdaki kriterler göz önünde bulundurulacaktır:

- Önceki denetim bulguları ve denetçilerin gözlemleri,

- En son denetimdeki uyum düzeyi,

- GMP kılavuzundaki değişikliklere uyum (cGMP)

- Yukarıda özetlenen risk faktörleri.

7.4.13. Ekip lideri öngörülen denetim zaman çizelgesine uygun bir denetim planı hazırlar. Planlama ve rapor yazma faaliyetleri denetim için ayrılan toplam zamanın , %10’undan fazla olmamalıdır.

7.4.14. Birden çok alanda üretim ve analiz faaliyetinde bulunan üretim yerlerinde yukarıda belirlenen hususlara ilaveten Denetim Programı, mevcut durum göz önüne alınarak detaylandırılabilir ve uzatılabilir.

7.4.15. Denetim ekibinde yer alan ekip lideri, denetçi veya teknik uzmanlar denetimler sırasında belirli faaliyetleri incelemek üzere, uzmanlık alanları ile ilişkili ürün/süreç ve/veya GMP gereklilikleri göz önüne alınarak iki veya daha fazla gruba ayrılabilirler.

7.4.16. Denetçiler, kilit personel ile tanışmak için bir ön ziyaret düzenleyebilir ve tesisi inceleyerek denetim planında yeterli zaman planlaması yapılıp yapılmadığını tespit edebilir. Bu tip bir ziyaret, işin doğası gereği “danışmanlık” olarak yorumlanabilecek veya algılanabilecek herhangi bir tavsiye içermemelidir.

7.5. Denetimin Gerçekleştirilmesi

7.5.1. Denetim prosedürü, ekip lideri takdirinde olup genellikle ISO 9001:2008, 27001, 22000 gibi Kalite Yönetim Sistemleri veya eşdeğer kalite sistemleri ile uyumlu olmalıdır.

7.5.2. Denetimler, üzerinde anlaşılan denetim programına göre yürütülür.

7.5.3. Denetimler; açılış toplantısı, denetimin gerçekleştirilmesi, denetim ekibi ara değerlendirme toplantıları, denetim ekibi son değerlendirme ve sorumlu yöneticisi ile görüşme toplantısı ve kapanış toplantısı aşamalarından oluşur.

7.5.4. Açılış toplantısına; denetim ekibi, firma üst yönetimi veya üst yönetimi temsilen yetkili/yetkililer, Sorumlu Yönetici ve denetim yapılacak bölümlerin sorumluları katılır.

7.5.4.1. Açılış toplantısında ekip lideri açılış konuşmasını yapar, denetimin amacı ve kapsamını ana hatları ile ortaya koyar ve ekibi tanıtır. Ekip lideri denetim sırasında gerekli olabilecek tamamlanmış veya devam eden çalışmaların listesi, iş akış şemaları, SOP, üretim yeri idari yapısı, personel, GMP dışında yürütülen faaliyetlerle ilgili belgeleri ister. Denetim ekibi, üretim yerinin denetimi süresince kalite güvence personelinin veya yetkin bir kılavuzun kendisine eşlik etmesini ve belgelerin incelenmesi ve diğer çalışmalar için oda tahsis edilmesini isteyebilir.

7.5.4.2. Sorumlu Yönetici üretim tesisi hakkında genel ve kısa süreli (en çok 20 dakika) bir tanıtıcı sunum yapar.

7.5.4.3. Talep edilmesi ve ekip lideri tarafından uygun görülmesi halinde veya doğrudan ekip lideri tarafından denetim programında değişiklik yapılabilir.

7.5.4.4. Açılış toplantısında, ekip lideri tarafından toplantı katılım listesi hazırlanır ve katılımcıların imzalanması sağlanır.

7.5.5. Denetim gerçekleştirilmesi; üretim yerinde GMP gerekliliklerinin kabul edilebilir bir şekilde uygulanıp uygulanmadığının teyidi için çalışan personellerle karşılıklı görüşmeler yapılması, dokümanların ve kayıtların örnekleme metoduyla incelenmesi, ilgili üretim alanlarında çalışmaların ve gerekliliklerin gözlemlenmesi suretiyle yapılır.

7.5.5.1. Son GMP denetimden bu yana firmadaki yapısal değişiklikler, kalite yönetim sistemi, tesis ve/veya kilit personellerdeki değişiklikler incelenir.

7.5.5.2. Önceki GMP denetim sonuçları, bu denetimler sırasında bildirilen uygunsuzluklar ve bu uygunsuzluklarla ilgili olarak yapılan düzeltici önlemlerin etkin bir şekilde uygulamada olup olmadığı özellikle göz önünde bulundurulur.

7.5.5.3. Denetimler sırasında gözlemlenen uygunsuzlukların geçerliliği ve doğruluğu denetim sırasında üreticiye bildirilerek onun konu hakkında bilgi sahibi olması sağlanır.

7.5.5.4. Denetimin gerçekleştirilmesinde güçlükler yaşanırsa ekip lideri, bunun nedenlerini firma Yönetim Temsilcisine bildirir. Bu durum GKGM'ye iletilir ve denetim sonrasında tutanakta belirtilir.

7.5.5.5. Denetim ekibi denetimlerini gerçekleştirirken "GMP Denetim Kontrol Listesi Formu" nu kullanabilir. Denetim süresince yapılan inceleme ve gözlemlere ilişkin bilgiler bu forma veya başka bir belge üzerinde kaydedilir.

7.5.5.6. Denetimler sırasında tespit edilen uygunsuzluklar fotoğraf makinesi veya video kamera ile kaydedilebilir. Denetçiler ve GKGM bu tür kanıtların gizlilik ilkesi gereğince korunmasını güvence altına alır.

7.5.5.7. Denetim esnasında insan ve hayvan sağlığını tehdit edecek kritik uygunsuzluklar tespit edildiğinde durum 48 saat içinde GKGM’ye bildirilir. Ek açıklamalar sunulacaksa bir üst yazı ile bildirilir.

7.5.6. Ara değerlendirme toplantılarında, denetim ekibinin denetim süresince elde ettiği bulgular gözden geçirilir ve gerek görüldüğü durumlarda denetim ekibi içinde görev dağılımı yapılabilir. Denetim gözlemleri ve tespit edilen uygunsuzluklar Ayrıntılı Denetim Raporu doldurularak yazılı hale getirilir. Denetim sırasında toplanan veriler çerçevesinde ihtiyaç duyulduğu takdirde, ekip lideri tarafından, denetim planında değişiklik yapılabilir.

7.5.7. Son değerlendirme ve Sorumlu Yönetici ile görüşme toplantısında; denetim sonucunda elde edilen bulgular gözden geçirilir. Varsa ilgili GMP gerekliliklerinden sapmalar tespit edilir ise uygunsuzluklar, "Ayrıntılı Denetim Raporu" nda büyük ve küçük uygunsuzluklar şeklinde tanımlanarak, ekip lideri ve yönetim temsilcisi tarafından imzalanır. Bu raporun denetim sonunda tamamlanamaması durumunda ekip lideri denetimden sonraki 5 iş günü içinde raporu tamamlayarak GKGM’ye ve ilgili sorumluya gönderir.

7.5.7.1. Denetçiler tarafından doldurulacak ve Yönetim temsilcisi tarafından imzalanacak olan Ayrıntılı GMP Denetim Raporu dört (4) bölümden oluşmaktadır:

Bölüm A: Bu bölümde üretici, üretim tesisleri ve önemli denetim bilgilerine ait ayrıntılar yer alır.

Bölüm B- Uyum Raporu: GKGM tarafından üretim yeri izni/pazarlama izni belgesi verebilmesi için not edilen gözlemlerin yer aldığı bölümdür.

Bölüm C-Gözlemlenen Uygunsuzluklar: Denetim esnasında tespit edilen küçük, büyük ve kritik uygunsuzlukları gösteren ayrıntılı listeler ve bu uygunsuzluklara dair öngörülen düzeltici faaliyet ve zamanı yer alır.

Bölüm D-Denetim Özeti: Denetçiler Veteriner Tıbbi ürünler Hakkında Yönetmelik ve GMP gerekliliklerini dikkate alarak üretim yeri hakkındaki kararlarını bu bölümde belirtirler. Denetçiler Bölüm D’yi mutlaka imzalamalıdır.

7.5.7.2. Üretim yeri Sorumlu Yöneticisi ayrıntılı GMP Denetim Raporunu incelemeli ve raporu okuduklarını teyit ederek D Bölümünü imzalamalıdır.

7.5.7.3. Gözlemlenen uygunsuzluklar için yapılacak düzeltici faaliyetlerin kontrolü için bir Doğrulama Denetimi gerekiyorsa, bu denetim için belirlenecek tarih kapanış toplantısında denetçi ve üretici arasında belirlenebilir. Uygunsuzluklar için doğrulama denetimi gerektiği, denetim ekibi tarafından önerilmemişse, bu uygunsuzlukların giderilip giderilmediği doküman ve kayıtların incelenmesi (Dosya incelemesi) ile de kontrol edilebilir. Bu karar kapanış toplantısında Sorumlu Yöneticiye bildirilir. Ancak tespit edilen uygunsuzluklar ile ilgili düzeltici faaliyetler yerine getirip denetçiler tarafından "Düzeltici Faaliyet Değerlendirme Formu" doldurulmadan "GMP Denetimi Kapanış Formu" düzenlenemez.

7.5.7.4. Ekip lideri, Sorumlu Yöneticiden, uygunsuzlukların kök nedenlerini, yapmayı planladıkları düzeltici/önleyici faaliyetleri ve tamamlama sürelerini "GMP Denetim Raporu Cevap Formu" kullanarak açıklamak suretiyle 30 gün içinde bildirmelerini talep eder.

7.5.7.5. Firmanın denetimde tespit edilen uygunsuzlukların bildirildiği "Ayrıntılı Denetim Raporu"nu imzalamadan kaçınması durumunda ekip ekibi tarafından bir tutanak hazırlanarak "Ayrıntılı Denetim Raporu" GKGM’ye sunulur.

7.5.7.6. Denetçiler sonradan GKGM tarafından istenebilecek ilave yorumları yapabilmek amacıyla, GKGM tarafından denetim raporunun incelenmesi tamamlanıncaya kadar Ayrıntılı GMP Denetim Raporu ve ilgili belgelerin kopyalarını muhafaza etmelidir.

7.5.8. Kapanış toplantısı; denetim sonunda, denetim ekibi ile firma üst yönetimi veya üst yönetimi temsilen yetkili/yetkililer, Sorumlu Yönetici ve ilgili bölümlerin sorumluları ile yapılır. Toplantıda ekip lideri, yapılan tetkikin olumlu ve/veya olumsuz sonuçlarını, varsa uygunsuzlukları anlaşılacak şekilde sunar.

7.5.8.1. Kapanış toplantısında, ekip lideri tarafından toplantıya katılım listesi hazırlanır ve katılımcıların imzalanması sağlanır.

7.6. Denetim sonrası işlemler

7.6.1. Denetim faaliyetlerinin tamamlanmasından sonra, ekip lideri tarafından, GKGM’ye teslim edilecek belgeler aşağıda verilmiştir:

- Denetim Planı,

- İmza tutanakları,

- Ayrıntılı Denetim Raporu,

- Varsa fotoğraf ve video kayıt gibi görsel kanıtlar,

- GMP Denetim Raporu Cevaplama Formu,

- Düzeltici Faaliyet Değerlendirme Formu,

- GMP Denetimi Kapanış Formu.

7.6.2. Gerçekleştirilen denetim sonrasında uygunsuzluk tespit edilmemesi halinde. "Ayrıntılı GMP Denetim Raporu" ile birlikte GMP Denetimi Kapanış Formu düzenlenir. Bu form denetim ekipinin GMP denetiminin sonuçları ilgili olarak GKGM'ye sunulmak üzere görüşünü yazdığı formdur. Bu form ekip lideri tarafından doldurulan açık ve kesin bir sonuçla denetimin tamamlanmasından itibaren 10 iş günü içinde GKGM’ye iletmek zorundadır. Bu form tercihen elden GKGM’ye ulaştırılmalıdır. Elden teslimin mümkün olmadığı durumlarda posta yoluyla veya faksla (aslı posta ile) gönderilmesi gerekmektedir. Form içeriği ticari öneme sahip olduğundan e-posta yoluyla gönderilmesi kabul edilemez.

7.6.3. Gerçekleştirilen denetim somasında uygunsuzluklar tespit edilmesi halinde. Üretici Ayrıntı Denetim Raporu" nun C Bölümünde listelenen uygunsuzlukların her biri için önerilen düzeltici faaliyetlerin ayrıntıları da dâhil olmak üzere yanıtlar verdiği "GMP Denetim Raporu Cevap Formu" nu doldurarak imzalamalıdır. Form imzaladıktan sonra belirtilen düzeltici faaliyetlerin kanıtlarıyla birlikte denetimi yapan denetçiye veya GKGM'ye denetim kapanış tarihinden itibaren 30 gün içerisinde teslim edilmelidir.

7.6.4. Belirtilen süre içinde istenilen belgelerin denetimi yapan denetçilere veya GKGM’ye sunulmaması ruhsat koşulunun ihlali anlamına gelir ve ruhsatın askıya alınması veya iptal edilmesine neden olabilir.

7.6.5. Belirlenen uygunsuzlukların kapatılması için önerilen düzeltici faaliyetin uygulama süresi 3 aydan uzun tutulamaz.

7.6.6. Denetçilerin bir doğrulama denetimi (yerinde denetim) isteklerinin olması halinde bu duruma üreticiler tarafından dikkat edilmelidir.

7.6.7. Üreticinin Denetçilerin tespit ettiği uygunsuzlukların herhangi birini veya tümünü kabul etmemesi durumunda Madde 9 uygulanır.

7.7. Düzeltici Faaliyetlerin Değerlendirilmesi ve Denetimin Kapatılması

7.7.1. Denetçiler, uygunsuzlukların durumuna ve düzeltici faaliyetlerin türü, sayısı ve kapsamına göre ya üretim yeri tarafından sunulan "GMP Denetim Raporu Cevap Formu" ve varsa ilave belgeleri inceleyerek (Dosya incelemesi), ya da bir Doğrulama Denetimi (yerinde denetim) gerçekleştirerek denetimi kapatmalıdır.

7.7.2. Düzeltici faaliyetleri gözden geçirmek için bir doğrulama denetimi veya dosya incelemesi gerçekleştirildiğinde uygunsuzluk numarası, spesifik kanıtlar ve bu faaliyetin kabul edilebilirliğine dair denetçi yorumlarını içeren "Düzeltici Faaliyet Değerlendirme Formu" denetçiler tarafından 5 gün içerisinde doldurulur. İlave düzeltici faaliyet gerekiyorsa, denetçi tarafından formdaki düzeltici faaliyet kanıtlarının sunulması için yeni bir tarih belirtilebilir. Bu tür ilave düzeltici faaliyet bildirimi için izin verilen azami süre 10 iş günü olmalıdır.

7.7.3. Denetim ekip lideri, "Düzeltici Faaliyet Değerlendirme Formu" doldurduktan sonra 10 işgünü içinde "GMP Denetimi Kapanış Formu" ile birlikte denetimle ilgili tüm belgeleri GKGM’ye teslim etmelidir.

7.7.4. "Düzeltici Faaliyet Değerlendirme Formu" nun belirlenen tarihten daha geç sunulması veya bir doğrulama denetiminin ertelenmesi durumunda, denetimin kapatılması ile ilgili düzenlemelerin durumu ekip lideri tarafından GKGM’ye bildirilir.

7.7.5. GKGM denetimin gerekli süreler içerisinde tamamlanmasını sağlamak için denetim kapatılması sürecini yakından izleyecektir. Üreticilerin, tespit edilen uygunsuzlukları denetçiler tarafından kabul edilen bir zaman içinde gidermemesi ruhsatın askıya alınmasına veya iptal edilmesine yol açabilir.

7.7.6. Bazı düzeltici faaliyetler denetçiler tarafından kabul edilen ve GKGM tarafından onaylanan bir plan temelinde kapatılabilir. Bu şekilde kapatılabilecek düzeltici faaliyet türleri genellikle süreç validasyonu gibi zaman alıcı planlardır. GKGM bu gibi konularda son kararı verme hakkını saklı tutar.

8.0. GMP Sertifikasının Düzenlenmesi:

8.1. GMP denetim ekibi tarafından düzenlenen ve sertifika verilmesine ilişkin olumlu kararı içeren "GMP Denetimi Kapanış Formu" GKGM’ye ulaştığında GMP sertifikası düzenlenir. Sertifika düzenlenme süresi, normal şartlarda on (10) işgünüdür.

8.2. Düzenlenen sertifikada, aşağıda belirtilen bilgiler yer alır:

1. Başvuru sahibinin adı,

2. Başvuru Sahibi ve/ya sertifikalandırılan tesisin tam adres(ler)i,

3. Sertifika tarihi ve geçerlilik süresi,

4. Sertifika numarası,

5. Sertifika kapsamı (Ürün, süreç veya hizmet kategorileri)

8.3. Birden fazla yerde kurulu üretim yerlerinin belgelerinde ayrıca aşağıdaki bilgiler yer alır:

1. Üretim yerinin merkez bürosunun ad ve adresi,

2. Firma bünyesinde faaliyet gösteren işletmelerin sayısı,

3. Verilen sertifika veya ekinde sertifikalandırılması uygun görülmüş tüm üretim yerleri.

8.4. "GMP Denetimi Kapanış Formu" ile uygun olmadığı kararı verilen üretim yerlerinde üretilen veteriner tıbbi ürünlerin pazarlama izinlerini askıya alınması için gerekli işlemlere başlanır.

9.0. Anlaşmazlıkların çözümü

9.1. Başvuru sahiplerinin, gerçekleştirilen denetim faaliyetleri kapsamında yapacağı itirazların ele alınması ve değerlendirilmesine yönelik prosedür sertifika denetimlerinin açılış ve kapanış toplantılarında firmalara hatırlatılacaktır.

9.2. Başvuru sahibinin, denetim sonunda denetçilerin tespit ettiği uygunsuzluklardan herhangi birini veya hiç birini kabul etmemesi durumunda, "GMP Denetim Raporu Cevap Formu" nu doldurmak veya ayrı bir yazı ile itirazlarının gerekçelerini ve doğrulama için alternatif düzeltici faaliyetler veya çözümleri ve uygulanabilecek zamanı da içerecek şekilde (uygulanabilirse) GKGM’ye bildirmelidir. Bu itiraz "GMP Ayrıntılı Denetim Raporu" ellerine ulaştıktan sonraki 7 gün içinde yapılmalıdır.

9.3. Bu gibi durumlarda itiraz başvurusu alındıktan sonra 7 gün içinde GKGM tarafından İtiraz Değerlendirme Komisyonu oluşturulur ve GMP denetim raporlarına itirazlarla ilgili başvuruları değerlendirerek karara bağlanır. Komisyonda alınan kararlar "GMP Denetimleri İtiraz Değerlendirme Formu" kullanılarak yazılı hale getirilir. Komisyon kararlarında itirazlar reddedilebileceği gibi kabul edilip yeniden bir denetim kararı verebilir. Bu yeniden denetim kararı yerinde denetim şeklinde olabileceği gibi dosya incelemesi olarak da uygulanabilir.

9.4. Benzer şekilde, denetim sonunda belirlenen uygunsuzlukları gidermek için üretici tarafından sunulan düzeltici faaliyetlerin denetçiler tarafından kabul edilmemesi durumunda, üretici bu düzeltici faaliyetlerin neden yeterli olduğunu düşündüğüne dair düşüncelerini de ayrıntılı şekilde belirterek GKGM’ye başvurabilir. GKGM bu tür bir başvuruyu da yukardaki şekilde değerlendirecektir.

9.5. Her türlü durumda, GKGM karar vermeden önce ve sonra üretici ve/veya denetçi ile görüşme yapacaktır.

10.0. İLGİLİ BELGELER

- GMP Denetim Başvuru Formu

- GMP Denetim Onay Bildirimi Formu

- GMP Denetimi Öncesi Bilgi Formu

- GMP Denetim Kontrol Listesi Formu

- GMP Ayrıntılı Denetim Raporu Formu

- GMP Denetim Raporu Cevap Formu

- GMP Düzeltici Faaliyet Değerlendirme Formu

- GMP Denetimi Kapanış Formu

- GMP Denetimleri İtiraz Değerlendirme Formu

- GMP Uygunsuzluk Sınıflandırılması Kılavuzu

Ekler