19045 Yem Mevzuatı Uygulama Talimatı
- Tür
- Tebliğ
- Tarih
- 29.05.2012
- Yürürlük
- 29.05.2012
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Tebliğler, Gıda Mevzuatı
Sayı : B.12.0.GKG.0.09.01.00-1158
Konu :Yem Mevzuatı Uygulama Talimatı
............VALİLİĞİNE
(İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü)
Bilindiği üzere, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na dayanılarak yürürlüğe konulan “Yem Hijyeni Yönetmeliği”, “Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik”, “Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik” ile “Yemlerin Resmî Kontrolü İçin Numune Alma ve Analiz Metotlarına Dair Yönetmelik” Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yem mevzuatının uygulanması sırasında İl Müdürlükleri arasındaki farklı uygulamaların ve oluşan tereddütlerin giderilmesi, uygulamada birlikteliğin sağlanması amacıyla, yemlerin resmi kontrolü, numune alma, onay - kayıt ve yemlerin piyasaya arzı konularını içeren “Yemlerin Resmi Kontrolü, Numune Alma, Onay - Kayıt ve Yemlerin Piyasaya Arzı Hakkında Uygulama Talimatı” hazırlanarak ekte gönderilmiştir.
İlaçlı yem ile ilgili 2011/08 no’lu tamim; Hayvansal yan ürünlerle ilgili 60 ile 61 no’lu tamimler; 10554 sayılı 2012 Yılı Yem Kontrol Planı ve Biyogüvenlik Mevzuatı kapsamında gönderilen talimatların uygulanmasına devam edilecektir. Bu talimatların dışında daha önce gönderilmiş olan talimatlar iptal edilmiştir.
Bu çerçevede, iptal edilmeyen talimatlar ile birlikte ekte gönderilen talimata uygun olarak resmi kontrollerin yürütülmesi hususunda gereğini rica ederim.
Yemlerin Resmi Kontrolü, Numune Alma, Onay - Kayıt Ve Yemlerin Piyasaya Arzı Hakkında Uygulama Talimatı
I -RESMİ KONTROLLER
A- Genel Hükümler
1) Kontrol faaliyetleri, Bakanlığın yıllık kontrol planı kapsamındaki kontrolleri, İl Müdürlükleri tarafından yürütülen rutin kontrolleri, ihbar ve şikâyet üzerine yapılan kontrolleri, yıllık kontrol planı dışında yapılan denetimler ile Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen denetimleri kapsar.
2) Kayıtlı ya da onaylı yem işletmeleri için dosya açılır ve bir liste oluşturulur. Yem İşletmelerinin resmi kontrolüne ait ilgili tüm bilgi ve belgeler dosya içerisinde saklanır. Dosyaların gizliliği ve güvenliğinden İl Müdürlüğü sorumludur.
3) Kontrol görevlisi, 5996 sayılı Kanun kapsamında, kendi hayvanları için yem üreten hayvancılık işletmeleri dahil tüm yem işletmelerini kontrol eder ve gerektiğinde numune alabilir.
4) Kayıtlı ya da onaylı yem üretim işletmelerinin resmi kontrolleri, 5996 sayılı Kanunun ekinde yer alan Ek-2 sayılı listede belirtilen meslek guruplarından en az iki kontrol görevlisinden oluşturulan ekip tarafından yapılır. Yeterli sayıda kontrol görevlisi bulunmadığı durumlarda bir kontrol görevlisi de denetimi yapabilir. Kayıtlı ya da onaylı yem satış yerlerinin denetimi ise bir kontrol görevlisi tarafından gerçekleştirilebilir.
5) İşletme onayı dışındaki tüm denetimler habersiz yapılmalıdır. Denetimler sonucunda olumsuzluk tespit edilen işletmelerde kontrol sıklığı artırılmalıdır.
6) Resmî kontrol sonucu, mevzuata uygun olmayan, insan, hayvan veya bitki sağlığı açısından tehlike oluşturan yemlerin piyasaya arz edilmiş olmaları halinde, satışı durdurulmalı, sahibi veya işletmecisi tarafından piyasadan toplatılmalıdır.
7) Resmi kontroller sırasında yem güvenilirliği açısından tehlike oluşturacak veya acil tedbirlerin alınmasını gerektirecek bir olumsuzlukla karşılaşılması durumunda işletmenin faaliyetinin durdurulması, ürünün toplatılması ve yedd-i emine alınmasında 5996 sayılı Kanun çerçevesinde kontrol görevlisi yetkilidir.
8) Yem işletmelerinin resmi kontrollerine ait sonuçlar ve değerlendirmeler ile numune ile ilgili bilgiler Gıda Güvenliği Bilgi Sistemine (GGBS) girilmeli ve düzenli olarak http://gidayemdenetim.gkgm.gov.tr adresinde bulunan formlara işlenmelidir.
9) Yapılan tüm yem denetimlerinde alınan numunelere ait analiz sonuçları; tolerans değerleri, tolerans değeri bulunmadığı durumlarda varsa ölçüm belirsizliği dikkate alınarak analizi yapan laboratuvar tarafından değerlendirilmelidir.
10) Minimum depolama süresi içerisinde etiket bilgilerine uyumsuzluk tespit edilmesi halinde bundan üretici sorumludur. Minimum depolama ömrü sonunda satışı yapılan yemlerin etikette beyan edilen değerler yönünden analizi sonucunda olumsuzluk tespit edilmesi halinde sorumluluk satıcıya aittir. İl Müdürlüğü tarafından bu sorumluluklar hakkında üretici ve satıcılar bilgilendirilmelidir.
11) Laboratuvarlar tarafından hazırlanan analiz raporları hızlı haberleşme araçları kullanılarak bekletilmeden İl Müdürlüklerine ulaştırılmalıdır.
12) İlk analiz sonucu uygun çıkmayan yemler için laboratuvara gönderilen şahit numuneden sadece ilk analizde uygun olmadığı tespit edilen parametreler için analiz istenmelidir.
13) Resmi kontrol sonucunda tespit edilen uygunsuzluğun gerektirdiği idari yaptırım, uygunsuzluğa neden olan süreçteki yem işletmecisine (üretim yeri, depolama ve satış yeri vb.) uygulanması gerekmektedir. Üründe GDO yönünden bir olumsuzluk çıkması ya da istenmeyen maddeleri belirlenen limitlerin üzerinde içermesi halinde bundan üretici sorumludur. Etiket bilgilerinin dışında üründe küflenme çürüme şeklinde bozulma olması durumunda satıcının depolama koşulları uygunsa bu durumdan da üretici sorumludur.
14) Yemlerde GDO analizleri için Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı, Ankara ve İstanbul İl Gıda Kontrol Laboratuvarları görevlendirilmiştir. Alınan numuneler sadece bu laboratuvarlara gönderilmelidir.
15) İl Müdürlükleri tarafından her ay GDO ile ilgili yapılan yem denetim sonuçları Ek-1’deki tabloya aylık olarak işlenerek Genel Müdürlüğümüz [email protected] mail adresine düzenli olarak gönderilmelidir. GDO denetimlerinde tespit edilen olumsuzluklar ile ilgili sorumlular hakkında Biyogüvenlik Kanunu kapsamında yasal işlem yapılmalıdır.
16) İl Müdürlüklerine gönderilen “2012 yılı Yem Kontrol Planı Uygulama Talimatı” titizlikle uygulanmalı, Genel Müdürlükçe talep edilen bilgiler tablolara işlenerek zamanında Genel Müdürlüğümüz [email protected] mail adresine gönderilmelidir.
B- Denetim
1) Kontrol görevlisi denetimden önce; GGBS ve denetlenecek işyeri dosyasından ilgili bilgi ve belgeler ile geçmiş denetim kayıtlarını inceleyerek resmi kontrol ile ilgili gerekli hazırlıklar yapılmalıdır.
2) Kontrol görevlisi kimliğini ibraz ederek kendisini tanıtmalı, işletme yetkilisine resmi kontrolün amacı konusunda bilgi vermelidir. Denetim, işletme yetkilisi ya da yetkilinin görevlendireceği işletme elemanı ile beraber yapılmalıdır.
3) Resmi kontrol sırasında herhangi bir engelleme ile karşılaşıldığında bu durum, “Denetim ve Kontrolün Engellendiğine Dair Tutanak” (Ek-2) ile tespit edilerek, 5996 sayılı Kanunun 41(1) inci maddesi (ç) bendine göre yasal işlem uygulanmalıdır. En kısa süre içerisinde güvenlik güçleri ile beraber resmi kontrol yeniden yapılmalıdır.
4) Denetim sırasında;
a) Öncelikle işletmenin onaylı veya kayıtlı olarak faaliyet gösterip göstermediği,
b) 5996 sayılı Kanun’un EK-1’ine uygun olarak işin nev’ine göre personel çalıştırıp çalıştırmadığı(1),
c) İşletmenin hammadde depolarının ve içindeki hammaddenin uygun olup olmadığı,
ç) İşletmenin hammaddeden son ürüne doğru üretim basamaklarının mevzuata uygun olup olmadığı,
d) Yem üretim işletmesinde üretilen yemlerin, kullanılan hammadde ve yem katkı maddelerinin, etiket bilgilerinin, izlenebilirlikle ilgili kayıtların (irsaliye, fatura ve Bakanlıkça istenilen kayıtlar, işletme kayıtları vb.) mevzuata uygunluğu,
e) İşletmelerin hijyen şartları yönünden resmi kontroller için belirlenmiş Ek-3, Ek-4, Ek-5 ve Ek-6’daki yer alan hijyen gerekliliklerine uygun olup olmadığı, denetlenmeli ve uygunsuzluklar ile ilgili gerekli yasal işlem yapılmalıdır.
5) Kontrol sırasında gerekli görüldüğünde numune alınmalıdır. Bu numuneler için mevzuatta bulunmayan kriterler yönünden analiz talep edilmemelidir.
6) Resmi kontrollerde alınan numunelerden muayene ve analiz ücreti talep edilmez. Analiz sonucuna itiraz olması durumunda şahit numunenin analiz ücreti dahil tüm masraflar ilgili gerçek veya tüzel kişi tarafından karşılanır.
7) Yapılan resmî kontrol sırasında, işletmenin tamamının veya bir bölümünün hayvan sağlığı ve yem güvenilirliği açısından tehlike oluşturması ve acil tedbirleri gerektirmesi durumunda, üretimin tamamı veya tehlike oluşturan bölümünün faaliyeti Ek- 7 deki faaliyetten men tutanağı düzenlenerek durdurulmalıdır. Eksiklikler giderilinceye kadar faaliyetine izin verilmemelidir. Eksikliklerin giderildiğinin tespit edilmesi durumunda Ek-8’ deki tutanak düzenlenerek işletmenin faaliyetine izin verilmelidir.
8) Hayvan sağlığı ve yem güvenilirliği açısından tehlike oluşturmayan eksikliklerin tespit edilmesi durumunda üretim durdurulmadan eksikliklerin giderilmesi için süre verilmeli ve süre sonunda tekrar işletmeye gidilerek eksikliğin giderilip giderilmediği kontrol edilmelidir. Verilen süre sonunda eksiklikler giderilmemesi durumunda yasal işlem yapılmalıdır.
9) Resmi kontrollerin herhangi bir aşamasında işletme yetkilisinin, tutanakları imzalamayı reddetmesi durumunda işletme yetkilisinin adı ve soyadı yazılarak ya da kaşesi basılarak imza kısmına “İMZADAN İMTİNA ETMİŞTİR” ifadesi yazılmalı ve söz konusu tutanak Tebligat Kanununa göre işletmeye tebliğ edilmelidir.
10) Yem işletmesinde yapılan denetimde tutulan Yedd-i Emin tutanağı Ek-9, imha Tutanağı Ek-10, kontrol görevlisi ve işletme yetkilisi tarafından imzalanmalıdır.
11) Resmi kontrollerin sonunda Ek-11’de verilen Resmi Kontrol Raporu düzenlenmelidir. Rapor, resmi kontrolün amacını, uygulanan kontrol metotlarını, resmi kontrol sonuçlarını ve işletmeciye yasa ile verilen sorumlulukların yerine getirilip getirilmediği hususlarını kapsamalıdır. Raporun bir nüshası işletmeciye verilmelidir.
12) Yemlerden dolayı hayvan sağlığının bozulması veya hayvan ölümlerin vukuu bulması halinde yapılan şikâyetler ile ilgili olarak;
a) Şikâyet konusu, Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü ile Gıda ve Yem Şube Müdürlüğü tarafından koordineli olarak araştırılmalıdır.
b) Hayvan sağlığının bozulması veya ölümlerini konu alan şikâyetlerde, yetiştiricinin kümes veya ahırına gidilerek, yemlerin bulunduğu depo ve depolama koşulları incelenmeli ve hayvanlara yedirilen yemlerden kontrol görevlileri tarafından numune alınmalıdır.
c) Karma yem ile birlikte verilmiş başka yemler var ise gerekli görüldüğü takdirde istenmeyen maddeler yönünden kontrol etmek amacıyla numune alınabilir.
ç) Numune alımı öngörülüyor ise istenecek analizler ile ilgili değerlendirme kriteri bulunup bulunmadığı araştırılmalı ve değerlendirme kriteri bulunmayan analizler istenmemelidir.
d) Aynı parti numaralı ürünleri kullanan yetiştiriciler var ise buralarda da gerekli kontroller yapılmalıdır.
13) Başka bir ilde üretilmiş yemden alınan numunenin analizi sonucunda tespit edilen uygunsuzluk, kontrol görevlisi tarafından yapılan değerlendirme sonucunda üretimden kaynaklandığı tespit edilmiş ise üretici firmanın itiraz hakkını kullanıp kullanmayacağını tespit etmek için üretimin yapıldığı İl Müdürlüğüne durum bildirilmelidir. Firma itiraz etmiyor ise gerekli yasal işlem yapılarak numunenin alındığı İl Müdürlüğüne bildirilmelidir. Yasal süre içerisinde firmanın itirazı söz konusu ise ilgili belgeler (itiraz dilekçesi, analiz ücretinin ödendiğine dair dekont vb.) numuneyi alan İl Müdürlüğüne gönderilmelidir. Numuneyi alan İl Müdürlüğü GGBS üzerinden şahit numuneyi analiz ettirmek üzere ilgili laboratuvara göndermeli ve denetimi sonlandırmak üzere analiz sonucu üretimin yapıldığı İl Müdürlüğüne bildirmelidir.
14) Gıda ve Yem Şube Müdürlüklerince 23.03.2012 tarih ve 10554 sayılı yazı ile İl Müdürlüklerine gönderilen “2012 yılı Yem Kontrol Planı Uygulama Talimatı” kapsamında rendering işletmelerinden numune alınarak bu ürünlerin mevzuata uygunluğu yönünden kontrolü yapılmalıdır.
15) İlaçlı yem üreten onaylı işletmeler, ilaçlı yem üretiminde kullanılacak Bakanlıkça ruhsatlanmış ilaçlı premiksleri, ilaçlı yem tebliğine uygun şekilde kullanmak üzere depolayabilir, ancak satışını yapamazlar.
C- Mülkiyetin kamuya geçirilmesi
1) 5996 sayılı Kanun’un 42/2 nci maddesine göre idari yaptırımları uygulamaya İl Müdürü yetkilidir. Bu kapsamda, mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararını vermeye İl Müdürü veya yazılı olarak yetkisini devrettiği İlçe Müdürü yetkilidir.
2) İl Müdürlüğünce verilen mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararı(EK-12) 5326 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin 8 inci fıkrasında yer alan “Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar, kesinleşmesi halinde yerine getirilir ” hükmü gereği, aynı kanunun “başvuru yolu” ve “itiraz yolu ”na ilişkin hükümleri çerçevesinde kesinleşmesi halinde yerine getirebileceğinden, öngörülen süreçlerin tamamlanması gerekmektedir.
3) Mülkiyetin kamuya geçirme kararı Tebligat Kanunu ve Yönetmeliğine göre ilgilisine EK-13’deki resmi yazı ile tebliğ edilmelidir.
4) 5326 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında “Eşyanın mülkiyeti kanunda açık hüküm bulunan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşuna aksi takdirde devlete geçer. ” hükmü yer almakta olup 5996 sayılı Kanun’da bu konuya ilişkin özel bir düzenleme yer almadığından bu kanun çerçevesinde, hakkında mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen eşyanın mülkiyeti devlete geçirilmelidir.
5) 5996 sayılı Kanun gereği İl Müdürlüklerince hakkında mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen ve hakkındaki karar 5326 sayılı Kanun’da öngörülen şekilde kesinleşen eşyanın devlet mülkiyetine geçirilmesi işi Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nün görev alanına girmektedir. Bu bağlamda, bu tür mallarla ilgili olarak yapılacak işlemlerde Defterdarlık/Milli Emlak/Emlak Müdürlüğü’ne EK-14’deki resmi yazı ile bilgi verilmelidir.
6) 5326 sayılı Kanunun 18 inci maddenin 7 nci fıkrası “Mülkiyeti kamuya geçirilen eşyanın başka bir suretle değerlendirilmesi mümkün olmaz ise imha edilmesi gerektiği” hükmüne amirdir. Bu hükümden, eşyanın başka bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olduğu hallerde bunun uygulanabileceği anlaşılmaktadır. Başka bir şekilde değerlendirme yapılırken 5996 sayılı Kanunun bu konudaki kısıtlayıcı hükümleri dikkate alınarak uygulama yapılmalıdır.
D- Faaliyeti durdurmaya yönelik uygulamalar
1) Resmî kontroller sırasında, insan sağlığı, gıda ve yem güvenilirliği, bitki ve hayvan sağlığı açısından tehlike oluşturması ve acil tedbirleri gerektirmesi durumunda, idari para cezaları hariç olmak üzere 5996 sayılı Kanun’da belirtilen diğer idari yaptırımları uygulamaya kontrol görevlisi de yetkilidir.
2) Faaliyeti durdurma yaptırımı için “Faaliyetten Men Tutanağı” (EK-7) düzenlenerek işletmenin tamamı ya da gereken bölümünün faaliyeti durdurulmalıdır.
3) Acil tedbirlerin gerekmesi durumunda faaliyeti durdurma kararı kontrol görevlisi ya da görevlilerince verilir. “Faaliyeti Durdurma İdari Yaptırım Kararı” (EK-15) düzenlenerek ve kontrol görevlilerinin adı yazılarak imzalanmalıdır. Bu durumda kararda yer alan Şube Müdürü ve İl Müdür Yardımcısının parafları aranmamalıdır. Karar, resmi kontrol raporu ile birlikte yem işletmecisi veya yetkilisine elden tebliğ ve teslim edilmelidir. Acil durumlar dışında düzenlenen faaliyeti durdurma idari yaptırım kararında “Tebligat” kısmı yer almaz.
4) Acil tedbirlerin gerekmemesi durumunda faaliyeti durdurma idari yaptırım kararı işletmeye Tebligat Kanunu ve Yönetmeliğine göre tebliğ edilmelidir. Karar yazısına fiilin işlendiğini ispata yarayacak belgelerin onaylı suretleri de eklenmelidir.
E- İdari para cezası yaptırımı, cezalarının tahsili ve itirazlarına yönelik uygulamalar:
1) İdari para cezası yaptırım kararının uygulanması hususunda;
a) Resmi kontrol sonucu mevzuata uygunsuzluk tespit edilmesi halinde “İdari Para Cezası Yaptırım Kararı” (EK-16) en az iki suret düzenlenerek İl Müdürünün onayına sunulmalıdır.
b) İdari yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiili, fiilin işlendiği yer ve zaman bilgileri, “İdari Yaptırım Kararı Formu” nun idari yaptırımın nedeni bölümünde açıkça yazılmalıdır.
c) İdari yaptırım kararı seri ve sıra numaraları birbirini takip edecek şekilde bastırılarak, görevli personele zimmet ile teslim edilmelidir. Tutanakların iptal edilmesi gerektiğinde; iptal işlemleri, düzenlenen kararın üzerinin çizilerek iptal şerhinin konulması suretiyle gerçekleştirilmelidir.
ç) İdari yaptırım kararı işyerine bir yazı ile (EK-17), Tebliğ Zarfı içinde taahhütlü olarak gönderilmelidir. Karar yazısına fiilin işlendiğini ispata yarayacak belgelerin onaylı suretleri de eklenmelidir.
d) İdari para cezasının ödendiğine dair makbuzun bir sureti ilgili yem işletmesi/kişi tarafından İl Müdürlüğüne sunulmalıdır.
2) 5996 sayılı Kanunda belirtilen İdarî yaptırımları uygulamaya İl Müdürü yetkilidir. İl Müdürü bu yetkisini İlçe Müdürlerine yazılı olarak devredebilir.
3) Verilen İdarî para cezalan tebliğ tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde ödenmek zorundadır.
4) İdari para cezalarının kesinleşmesi üzerine ödemeler, ilgili muhasebe müdürlüğüne/mal müdürlüğüne veya müdürlüğün hesabının bulunduğu bankalara yapılmalıdır.
5) Sulh Ceza Mahkemesine yapılan itiraz halinde mahkeme kararı ile idari para cezalarının kesinleşmesi üzerine ödemeler, ilgili Muhasebe Müdürlüğünün/Mal Müdürlüğünün hesabının bulunduğu bankalara veya ilgili Muhasebe Müdürlüğü/Mal Müdürlüğüne yapılır. Ödeme süresinde (otuz gün) veya kesinleşme süresinde ödenmeyen idari para cezası kararları kesinleşmesini müteakip tahsil için durum Ek-18’deki resmi yazı ile borçlunun ikametgâhının, tüzel kişilerin kanuni veya iş merkezlerinin bulunduğu yerdeki vergi dairesine, birden fazla vergi dairesi bulunması halinde süreksiz vergileri tahsil ile görevli vergi dairelerine gönderilmelidir. İlgili vergi dairesine tahsili için yazı ile gönderilen idari yaptırım kararı, resmi kontrol raporu (Ek-11), tebliğ alındısı, tebligat yazısının fotokopilerinin onaylı birer sureti İl Müdürlüğünde muhafaza edilmelidir.
6) İdari para cezalarının uygulanmasında her yıl yayımlanan yeniden değerlendirme oranı dikkate alınmalıdır.
7) Adresine ulaşılamayan idari işlemlerde Tebligat Kanunu ve Yönetmeliği’nin ilgili hükümlerine göre hareket edilmelidir.
8) Cumhuriyet Savcılığına yapılan suç duyuları için EK-19 kullanılmalıdır.
II- NUMUNE ALMA İŞLEMLERİ
1) Numune alma işlemi özel mevzuatı saklı kalmak kaydıyla “Yemlerin Resmî Kontrolü İçin Numune Alma ve Analiz Metotlarına Dair Yönetmelik” hükümlerine göre yapılmalıdır.
2) Resmi kontrollerde üç takım numune alınmalıdır. Birinci takım numune analiz için ilgili laboratuvara gönderilmelidir. İkinci takım numune şahit numunedir ve itiraz halinde analiz için kullanılmak üzere İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlükleri tarafından muhafaza edilmelidir. İtiraz halinde analizi yapılan şahit numunenin muayene ve analiz sonucu kesin olup, verilecek karara esastır. Üçüncü takım numune ise işletmeye bırakılmalıdır.
3) Yem miktarının yetersiz olduğu durumlarda, şahit numune ve işletmeye bırakılmak üzere numune alınmaz. Muayene ve analiz için sadece bir takım numune alınmalıdır. Muayene ve analizler Bakanlıkça belirlenen laboratuvarlarda yaptırılmalıdır. 5996 sayılı Kanun gereği, bu muayene ve analiz sonucu kesin olup analiz sonucuna itiraz edilemez.
4) Mikrobiyolojik incelemeler için sadece bir takım numune alınır, şahit numune ve işletmeye bırakmak için numune alınmaz. Muayene ve analizler Bakanlıkça belirlenen laboratuvarlarda yaptırılmalıdır. 5996 sayılı Kanun gereği, bu muayene ve analiz sonucu kesin olup analiz sonucuna itiraz edilemez.
5) İthalat ve yurt içi denetimlerde; GDO ve ürünleri ile ilgili numune alma işlemi “Yemlerde GDO Analizi” hakkındaki 19.08.2011 tarih ve 30439 sayılı talimat, 04.10.2011 tarih ve 034212 sayılı talimat ile 18.04.2012 tarih ve 13686 sayılı talimat çerçevesinde yapılmalıdır.
6) Pet mamaları ve yem olarak kullanılacak hayvansal kökenli türev ürünlerden (et- kemik unu, balık unu, kan unu, tavuk unu, köpek çiğneme ürünleri vb.) mikrobiyolojik incelemeler için alınan numunelerin analiz sonuçları 24.12.2011 tarih ve 28152 sayılı resmi gazetede yayımlanan “İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği” ekinde yer alan EK-2’ ye göre değerlendirilmelidir. Laboratuvara gönderilecek numuneler 5n kuralına göre alınmalıdır.
7) Numune alma alet ve cihazları, numune hazırlanacak yüzeyler ve numune kaplarının temiz ve kuru olması gerekir. Kontrol görevlisi tarafından alınan numuneler, özelliklerine göre uygun şartlarda taşınmalıdır. Alınan numuneler, tekniğine uygun olarak numune muhafaza odalarında saklanmalıdır.
8) Yemlerin Resmi Kontrolü İçin Numune Alma ve Analiz Metotlarına Dair Yönetmeliğin EK 1-B’sine göre birden fazla paçal numune oluşturulması halinde, her paçalı temsilen laboratuvara gönderilecek numune, şahit numune ve işletmeye bırakılacak numune olmak üzere üç takım numune alınır. Her paçaldan alınan laboratuvar numuneleri ayrı ayrı uygun numune kaplarına/torbalarına ağzı kapatılarak konulur. Her numune kabının/torbasının üzerine kod numarası verilerek hepsi bir arada bir numune torbasına konularak bir takım numune oluşturulup torba mühürlenir. Şahit numune ve işletmeye bırakılacak numune için de aynı işlem yapılmalıdır.
9) Birden fazla paçal numune oluşturulduğunda her paçaldan elde edilen laboratuvar numuneleri ayrı ayrı analiz edilir. Analiz sonuçlarından en az bir tanesinin olumsuz olması durumunda ürün uygunsuz kabul edilir. Analiz sonucuna itiraz edilmesi halinde sadece uygunsuz çıkan aynı kod numaralı numunenin şahidinin analizi tekrarlanır. Bu analiz sonucu kesin olup analiz sonucuna itiraz edilemez.
10) Bakanlık, resmi kontroller sırasında alınan numunelerin analizlerini yapacak olan laboratuvarları yem kontrol planında belirler.
11) Analiz ve şahit numunelerinin uygun koşullarda Bakanlıkça belirlenmiş laboratuvarlara taşınması ile şahit numunenin gereği gibi muhafaza edilmesini sağlamak için uygun koşullar İl Müdürlükleri ile laboratuvarlarca temin edilmelidir.
12) Numune alınması sırasında, “Numune Alma Tutanağı" (EK-20) doldurularak analiz, şahit ve firma numunesine iliştirilmelidir. Bu tutanaktan bir nüsha İl Müdürlüğünde saklanmalıdır.
13) Etikette beyan edilen değerler yönünden istenen analizler ile ilgili ürüne ait etiket ya da etiket bilgileri numune alma tutanağına eklenmelidir.
14) Numuneler, tekniğine uygun olarak üzerinde cetvel işareti bulunan plastik poşetlere konulur, mühür çıkmayacak ve oynamayacak şekilde plastik güvenlik mührü ile mühürlenir. Plastik güvenlik mührünün üçlü takım halinde olması gerekir.
15) Laboratuvara ulaşan numunenin güvenliği için yukarıda belirtilen şartları sağlamamış olması durumunda numune laboratuvar tarafından analize alınmaz. Gerekçesiyle birlikte numuneyi gönderen İl Müdürlüğüne bilgi verilmelidir.
16) Plastik mühürlerin üzerinde bulunan güvenlik numaraları numune alma tutanağına yazılmalıdır.
17) Numuneler analiz edilmek üzere Ek-21’deki resmi yazı ile birlikte ilgili laboratuvara gönderilmelidir.
18) Numunenin laboratuvarda yapılan muayene ve analizi sonucunda laboratuvar tarafından üç (3) nüsha muayene ve analiz raporu düzenlenir. Laboratuvar, analiz raporu değerlendirme işi, Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkındaki Yönetmeliğin Ek-4’ünde yer alan tolerans değerleri, tolerans değeri bulunmadığı durumlarda varsa ölçüm belirsizliği dikkate alınarak analizi yapan laboratuvar tarafından ilgili mevzuat kapsamında “ Uygun dur/Uygun Değildir” şeklinde belirterek yapar. Laboratuvar, muayene ve analiz raporuna ilişkin bilgi ve sonuçları öncelikle Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi’ne (GGBS) girişini yapar ve aynı zamanda yazı ile İl Müdürlüğüne bildirir. Muayene ve analiz raporlarının bir nüshası laboratuvarda dosyalanmalıdır.
19) Kontrol görevlisi, muayene ve analiz raporu sonucu ulaştıktan sonra maddi hata vb. durumların önüne geçmek amacıyla inceleme yapmalıdır.
20) Değerlendirme sonuçları, olumlu ya da olumsuz her durumda işletmeye bildirilir. Değerlendirme sonuçlarının uygun olmaması halinde muayene ve analiz raporunun bir nüshası işletme sahibi ve/veya sorumlu yöneticisine tebliğ zarfı içinde tebliğ yazısı ile (Ek-22) taahhütlü olarak, uygun olması halinde ise işletmeye resmi yazı ile bildirilir.
21) İl Müdürlüklerince numune kayıt sistemi oluşturularak numuneler kayıt altına alınmalıdır.
III- ONAY VE KAYIT
1) Onaya tabi yem işletmeleri:
a) Aşağıdaki yem katkı maddeleri ve/veya biyoproteinleri üreten ve/veya piyasaya sunan işletmeler;
1- Besinsel katkılar(2)
2- Zooteknik katkılar(3)
3- Teknolojik katkılar(4) grubunda bulunan sadece en çok miktarları belirlenmiş “antioksidanlar”,
4- Duyusal katkılar grubundaki “renk maddeleri” başlığı altında yer alan karotenoidler ve ksantofiller,
5- Biyoproteinler; bakteriler, mayalar, algler, mantarlar grubuna ait mikroorganizmalardan elde edilen proteinler (melas, damıtma kalıntıları, tahıllar ve nişasta içerikli ürünler, meyve suyu, kesik süt, laktik asit ve hidrolize bitkisel selülozlu substratlarda Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces carlsbergiensis, Kluyveromyces lactis, Kluyveromyces fragilis türü mikroorganizmalardan elde edilen proteinler hariç), fermantasyon yoluyla amino asit üretimi sırasında elde edilen ürünler,
6- Koksidiyostatlar ve histomonostatlar.
b) Aşağıdaki yem katkı maddelerinden premiks üreten ve/veya piyasaya sunan işletmeler;
1- Zooteknik katkılar grubundaki diğer zooteknik katkılar,
2- Koksidiyostatlar ve histonomostatlar,
3- Büyütme faktörleri,
4- Besinsel katkılar: “Vitaminler, provitaminler ve vitamin benzeri maddeler” grubunda yer alan A ve D vitaminleri ve “İz element bileşikleri” grubunda yer alan bakır (Cu) ve selenyum (Se).
c) Aşağıdaki yem katkı maddelerini ya da bu katkıları içeren premiksleri kullanarak piyasaya sunmak üzere karma yem imal eden ya da kendi hayvanlarının ihtiyacı için karma yem üreten işletmeler;
1- Zooteknik katkılar grubundaki diğer zooteknik katkılar,
2- Koksidiyostatlar ve histomonostatlar,
3- Büyütme faktörleri.
ç) Rendering işletmeleri, kedi-köpek maması ve köpek çiğneme ürünleri üreten yem işletmelerinin onay işlemleri, “İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler ve Bunların Türev Ürünlerine İlişkin Yönetmelik”e göre yapılır.
2) Kayda Tabi Yem İşletmeleri:
a) Onay kapsamı dışındaki karma yem işletmeleri,
b) Onay kapsamı dışındaki yem katkı ve premiks işletmeleri,
c) Yalama taşı veya blok yem üreticileri,
ç) Yem ithalatçıları (Onaya tabi yem işletmeleri başlığı altında yer alan (a) ve( b) bentlerinde belirtilenler hariç),
d) Yem hammadde tedarikçileri,
e) Perakende yem satış ve depolama yerleri (Onaya tabi yem işletmeleri başlığı altında yer alan (a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç),
f) Paketleme yapan yem işletmeleri (Onaya tabi yem işletmeleri başlığı altında yer alan ( a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenler hariç),
g) Bitkisel orijinli sanayi yan ürünü üreten işletmeler (değirmencilik, biracılık sanayi yan ürünü vb. yem üreten işletmeler),
ğ) Yem hammaddesi işleyen işletmeler (Arpa kırma tesisi, soya işleme tesisi vb.)
3) Birincil üretim yapan yem işletmeleri Yem Hijyeni Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası gereği kayıtlı işletme olarak kabul edildiğinden bu işletmelerin ayrıca kaydedilmesine gerek yoktur.
4) Onaya tabi yem işletmelerinin onay işlemi İl Müdürlüklerince yapılacak kontrol sonucuna göre Genel Müdürlüğümüzce, kayda tabi yem işletmelerinin kayıt işlemleri İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerince yürütülmelidir. İl Müdürlükleri tarafından kayıt altına alınan yem işletmeleri için kayıt belgesi düzenlenmelidir. Bu belge GGBS üzerinden tanzim edilir.
5) Bakanlığımızdan daha önce ruhsat almış olan yem işletmeleri 01.01.2013 tarihine kadar bu yönetmelik hükümlerini yerine getirerek kayıt veya onay işlemlerini yaptırmak zorundadırlar.
6) Kayda ve onaya tabi yem üreten işletmelerin kapasitelerine göre ücretlendirilmesinde varsa kapasite raporu, kapasite raporu yoksa firma beyanı esas alınmalıdır.
7) Onaylı ya da kayıtlı olarak üretim yapan yem işletmeleri tehlike analizleri ve kritik kontrol noktaları sistemine (HACCP) dayalı ilkeleri uygulamak zorundadırlar.
8) Kayıt işlemi sırasında aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
a) Yem işletmecisi; Yem Hijyeni Yönetmeliğinin EK-4’ünde yer alan başvuru formuna ekleyeceği işyeri açma ve çalışma ruhsatı belgesi ile İl/İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne başvuruda bulunur.
b) Yetkili idare tarafından düzenlenen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı’nın faaliyet konusunda yem ile ilgili yapacağı faaliyet yer almalıdır. (Örnek: yem üretimi, rendering, yem satışı, yem deposu, zahireci vb.). Kooperatifler için Belediyenin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı düzenlememesi durumunda, Belediyeden İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliği kapsamında olmadığına dair yazı alınmalıdır. Geçici işyeri açma ruhsatı verilmesi halinde kayıt işlemi yapılır.
c) Bitkisel orijinli sanayi yan ürünü üreten işletmeler (değirmencilik, şeker, biracılık sanayi yan ürünü vb. yem üreten işletmeler) için düzenlenen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatında ana faaliyet konusunun yer alması yeterli olup ayrıca yem ile ilgili faaliyet konusu aranmamalıdır. (Örnek: Kepek üretimi yapan un fabrikasının yem işletmesi olarak yapılacak kayıt işleminde un fabrikası için düzenlenmiş İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatında un üretimi ibaresi yer alması yeterli olacaktır.)
ç) Kayda tabi yem işletmeleri, işletme ön kontrolü yapılmadan kayıt altına alınır. İlgili İl Müdürlüğü bu işletmeyi GGBS’ ye kaydeder. İşletmenin GGBS’ deki kayıt numarası sistem tarafından otomatik olarak verilir. Örnek: YK-TR-0100001 (YK: Yem Kayıt, TR: Türkiye, 01: İl Kodu (örnekte Adana İli belirtilmiştir) ve beş rakamdan oluşur). Bu işletmelerin rutin kontrolleri Bakanlık ve İl Müdürlüğü kontrol planları çerçevesinde yapılmalıdır.
d) Yem Hijyeni Yönetmeliğine göre ev ve süs hayvanları yemlerinin perakende satış yerleri kapsam dışı olduğundan kayıt altına alma zorunluluğu yoktur. Ancak, bu işletmeler sadece satışını yaptıkları yemler için resmi kontrole tabi tutulur.
IV- YEMLERİN PİYASAYA ARZI
1) Yem katkı maddeleri ve özel besleme amaçlı yemler Bakanlıkça onaylanmadan piyasaya arz edilemez. Bunların dışında yer alan tüm yemler, Bakanlıkça onaylanmadan (tescil ve beyan işlemi yapılmadan) yönetmelikte geçen etiketleme kurallarına göre etiketlenerek piyasaya arz edilir.
2) Yem katkı maddeleri ve özel besleme amaçlı yemlerin onay işlemleri için Genel Müdürlüğümüze başvuru yapılması gereklidir. Özel Besleme Amaçlı Yemlerin Kullanım Amaçları Listesi, Bakanlığımız internet sitesinde yayımlanmıştır, başvuru yapılırken bu listenin dikkate alınması gerekir.
3) Özel besleme amaçlı yem olarak değerlendirilmeyen fakat etiketinde özel iddialar yer alan yemler için bu iddiaların doğruluğu bilgi ve belgeler ile kanıtlanmalıdır.
4) Yem katkı maddeleri- premikslerin ve yalama taşlarının onay (tescil ve beyan) işlemleri, 18.12.2002 tarihli ve 24967 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2002/66 sayılı “Yem Katkı ve Premikslerin Üretimi, İthalatı, İhracatı, Satışı ve Kullanımı Hakkında Tebliğ” hükümlerine göre yürütülür. Yem katkı maddeleri - premiksler ve yalama taşları için Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce Bakanlıkça onaylanmış tescil ve beyanlar geçerlidir.
5) Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı ve 22 nci maddelerine göre, bir yem işletmecisi üretim ve/veya paketleme yapan diğer bir yem işletmesine kendi adına üretim ve/veya paketleme yaptırabilir.
6) Paketleme yapacak olan yem işletmeleri, yemleri paketleyerek kendi ticari unvanları ile piyasaya sunabilirler. Bu durumda paketleme işlemini yapan yem işletmecisi Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer alan hükümlere uymak zorundadır.
7) Bir yem işletmecisi onaylı veya kayıtlı bir yem işletmesine Bakanlıktan izin almadan fason üretim yaptırabilir ve ürünlerini etiketleme kurallarına uymak koşulu ile piyasaya sunabilir. Fason üretimde, üretim yapan ve yaptıran müteselsilen sorumludur.
8) Bakanlıkça normları belirlenmiş küspe ve yağlar, bu normlara uygun olarak etiket bilgileri ile piyasaya arz edilir.
9) Karma yem üretim işletmeleri, rendering işletmeleri, ev ve süs hayvanı yemi üreten işletmeler ve yem katkı ve premiks işletmeleri, ürettikleri yemlere ait yem üretim miktarları ve fiyatlarını Ek-23, Ek-24 ve Ek-25’de yer alan formlara işleyerek daha önce olduğu gibi aylık olarak İl Müdürlüklerine göndermelidir. Yem işletmelerinden gelen yem üretim miktarı ve fiyatlarını içeren formlar takip eden ayın en geç 15’ine kadar İl Müdürlükleri tarafından Genel Müdürlüğümüze göndermelidir.
(1) Kayda tabi karma yem üretim işletmelerinde 5996 saydı Kanunun EK-1’inde belirtilen personel çalıştırma zorunluluğu yoktur.
(2) Besinsel katkılar: Vitaminler-provitaminler-aynı etkiyi veren kimyevi maddeler, iz elementler, amino asitler-amino asitlerin tuzları ve anologları, üre ve türevleri.
(3) Zooteknik katkılar: Sindirim düzenleyici ve artırıcı mikroorganizma ve enzimler, probiyotikler, koku gidericiler, amonyak bağlayıcılar, diğer zooteknik katkılar.
(4)Teknolojik katkılar: Koruyucular, antioksidanlar, emülgatörler-stabilazatörler, asitlik düzenleyiciler, topaklaşmayıcı önleyiciler, bağlayıcılar, yapıştırıcılar, pıhtılaştırdılar.
Ekler