KolayuyumGiriş yap

Yurt Dışında Yerleşik Vatandaşlar Mevduat ve Katılım Sistemi (YUVAM) Hesapları Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı

Talimat

Tür
Talimat
Tarih
01.02.2022
Yürürlük
01.02.2022
Son değişiklik
01.10.2026
Durum
Yürürlükte
Seri
Talimatlar, Kambiyo Mevzuatı

Madde 1 – Amaç ve kapsam

Son değişiklik: 15.02.2025

(1) (Değişik: 18/2/2022-22/3/2022-08/8/2023-22/7/2024-15/2/2025) Bu Uygulama Talimatının amacı, yurt dışında yerleşik kişilerin yurt dışından transfer yoluyla ya da yurt dışından efektif olarak geldiğini tevsik eden bir belge karşılığında açılan döviz tevdiat hesapları ile döviz cinsinden katılım fonlarının Türk lirası cinsinden yurt dışında yerleşik vatandaşlar mevduat ve katılım sistemi (YUVAM) hesaplarına dönüştürülmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 2022/7 sayılı Yurt Dışında Yerleşik Vatandaşlar Mevduat ve Katılım Sistemi (YUVAM) Hesapları Hakkında Tebliğe ilişkin uygulama ayrıntılarını düzenlemektir.

Madde 2 – Dayanak

(1) Bu Uygulama Talimatı, 2022/7 sayılı Yurt Dışında Yerleşik Vatandaşlar Mevduat ve Katılım Sistemi (YUVAM) Hesapları Hakkında Tebliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 3 – Tanımlar ve kısaltmalar

Son değişiklik: 01.10.2026

(1) Bu Uygulama Talimatında geçen;

a) Banka: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan mevduat ve katılım bankalarını,

b) (Değişik: 1/10/2026) Dönüşüm kuru: Döviz tevdiat hesapları ile döviz cinsinden katılım fonu hesaplarında bulunan dövizin Türk lirasına çevrildiği gün Merkez Bankası tarafından saat 11.00’de ilan edilen döviz alış kurunu,

c) Merkez Bankası: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasını,

ç) Vade sonu kuru: YUVAM hesabının vadesinde saat 11:00’de Merkez Bankası tarafından ilan edilen döviz alış kurunu,

d) (Değişik: 22/3/2022-15/2/2025) Yurt dışında yerleşik kişiler: Yurt dışında oturma veya çalışma izni ya da hakkı bulunan veya adres kayıt sisteminde yerleşim yeri bilgisi olarak yurt dışı adresi kayıtlı olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler, 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi uyarınca Mavi Kart verilenler ile bankalarda hesap açma şartlarını taşıyan yabancı uyruklu gerçek kişileri,

e) (Değişik: 18/2/2022-22/3/2022-08/08/2023-22/7/2024-15/2/2025) Yurt dışında yerleşik vatandaşlar mevduat ve katılım sistemi (YUVAM) hesabı: (d) bendinde tanımlanan kişilerin yurt dışından transfer yoluyla ya da yurt dışından efektif olarak geldiğini tevsik eden bir belge karşılığında açılan döviz tevdiat hesapları ile döviz cinsinden katılım fonlarının Türk lirasına dönüştürülmesi suretiyle açılan ve 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirlenen usule göre Merkez Bankasınca ilave getiri sağlanan vadeli mevduat ve katılma hesaplarını,

ifade eder.

Madde 4 – YUVAM hesabı genel hükümleri

Son değişiklik: 23.06.2025

(1) (Değişik: 1/12/2023-31/1/2024-22/7/2024-2/9/2024-23/12/2024-23/6/2025) YUVAM hesapları 3 ay, 6 ay (en fazla 180 gün) veya 12 ay (en fazla 365 gün) vadeli olarak açılır. Mevduat bankaları Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının %40’ından düşük olmamak kaydıyla faiz oranını belirleyebilir. Ancak, banka tarafından belirlenen faiz oranının Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranından düşük olması durumunda vade sonunda ödenecek kur farkı tutarı, Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı esas alınarak hesaplanır.

(2) (Değişik: 18/2/2022-23/12/2024) Bu uygulama talimatı kapsamında 23/12/2024 tarihinden önce açılmış 24 ay vadeli YUVAM hesaplarında hesap sahibinin talep etmesi halinde yıllık faiz/kâr payı banka tarafından hesap sahibine ödenir. Ödenen tutarlar vade sonunda Ek-2’de yer alan bildirim formuna uygun olarak Merkez Bankasına bildirilir.

(3) (Değişik: 22/3/2022-9/1/2023-22/7/2024-23/12/2024) YUVAM hesaplarına dönüştürülen döviz tutarları üzerinden vade gruplarına göre aşağıda belirlenen oranlarda hesaplanan ilave getiri Türk lirası olarak 6 ncı madde kapsamında Merkez Bankasınca ödenir. Belirtilen oranlar yıllık getiri oranlarını göstermektedir.

3 Ay Vadeli: %1

6 Ay Vadeli: %2

12 Ay Vadeli: %3

(4) (Değişik: 22/3/2022-12/01/2023-22/7/2024) (Yürürlükten kaldırılmıştır.)

(5) (Değişik: 12/01/2023-22/7/2024) (Yürürlükten kaldırılmıştır.)

Değişik fıkra: 23/06/2025

Madde 5 – YUVAM hesabı açılması

Son değişiklik: 01.10.2026

(1) YUVAM hesabı için geçerli döviz cinsleri Merkez Bankasınca alım satıma konu olan dövizlerle sınırlıdır.

(2) (Değişik: 23/12/2024) En az 500 birim ABD doları, Euro, İngiliz sterlini ve İsviçre frangı cinsinden döviz tevdiat hesabı ve döviz cinsinden katılım fonu hesabı bakiyeleri hesap sahibinin talep etmesi halinde dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilerek YUVAM hesabı açılır.

(3) Diğer döviz cinsleri ile yapılacak işlemlerde söz konusu döviz tutarları banka tarafından ABD doları, Euro, İngiliz sterlini veya İsviçre frangına dönüştürülür ve dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilerek YUVAM hesabı açılır.

(4) (Değişik: 13/7/2022-1/10/2026) Sisteme katılmak isteyen bankalar nezdinde Merkez Bankası adına ABD doları, Euro, İngiliz sterlini ve İsviçre frangı cinsinden hesaplar açılır. Bankanın topladığı taleplere ilişkin olarak satın aldığı dövizler tam iş günlerinde saat 16.00’ya, yarım iş günlerinde ise saat 12.30’a kadar Merkez Bankasına bildirilir ve toplu bir şekilde söz konusu hesaplara aktarılır. Belirtilen saatlerden sonra yapılan bildirimlere ait işlemler bir sonraki iş günü gerçekleştirilir.

(5) Merkez Bankasının hesabına aktarılan dövizlere ilişkin dekontlar ile dönüşümü yapılan tutarlara ait bilgiler Ek-1’de yer alan bildirim formuna uygun olarak Merkez Bankasına aynı gün elektronik ortamda bildirilir.

(6) Banka tarafından Merkez Bankasının hesabına aktarılan dövizler, Merkez Bankasınca dönüşüm kuru üzerinden satın alınır.

(7) Döviz alış işlemleri karşılığı Türk lirası tutarları Merkez Bankasınca bankanın EFT merkezine masrafsız olarak gönderilir. İş günlerinde saat 17:30’a (yarım iş günlerinde saat 13:30’a) kadar sonuçlandırılamayan işlemler için ise Türk lirası tutarlar bankanın Merkez Bankası nezdindeki zorunlu karşılık hesabına aktarılır.

(8) (Değişik: 1/10/2026) Bu Uygulama Talimatı kapsamında Merkez Bankasına bir gün valörlü olarak transfer edilecek döviz tutarlarına ilişkin bankanın kendi muhabirine göndereceği döviz transferlerinde; pacs009 mesajının End To End Identification alanına “YUVAM”, Instruction For Creditor Agent-Instruction Information alanına “/BNF/ BANKA ADI YUVAM”, Creditor Account-Identification-IBAN alanına söz konusu işlemler için Merkez Bankasınca bildirilecek hesaba ilişkin IBAN bilgisi ve Creditor-Financial Institution Identification-BICFI alanına “TCMBTR2A” açıklamaları yazılır.

Ek fıkra: 18/2/2022

Madde 6 – Vade sonu işlemleri

Son değişiklik: 23.12.2024

(1) Vadeli mevduat hesaplarında vade sonunda hesap sahibinin vade sonu kuru üzerinden hesaplanan döviz bazında anaparasının korunması ve ilave getiri elde etmesi esastır. Katılma hesaplarında katılım bankacılığı esasları geçerlidir.

(2) Vade sonu kurunun dönüşüm kurundan düşük olması durumunda banka tarafından hesap sahibine anapara + faiz/kâr payı + ilave getiri tutarı; Merkez Bankasınca da bankaya ilave getiri tutarı ödenir.

(3) (Değişik: 1/12/2023) Vade sonu kurunun dönüşüm kurundan yüksek olması durumunda;

a) Faiz/kâr payı tutarı > kur farkı ise banka tarafından hesap sahibine anapara + faiz/kâr payı + ilave getiri tutarı; Merkez Bankasınca da bankaya ilave getiri tutarı ödenir.

b) Faiz/kâr payı oranı < Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı olması durumunda;

1) Faiz/kâr payı tutarı < kur farkı < Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı üzerinden hesaplanan tutar ise banka tarafından hesap sahibine anapara + faiz/kâr payı + “kur farkı- faiz/kâr payı” + ilave getiri tutarı, Merkez Bankasınca da bankaya ilave getiri tutarı ödenir.

2) Faiz/kâr payı tutarı < Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı üzerinden hesaplanan tutar< kur farkı ise banka tarafından hesap sahibine anapara + faiz/kâr payı + “kur farkı - faiz/kâr payı” + ilave getiri tutarı, Merkez Bankasınca da bankaya “kur farkı - Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı üzerinden hesaplanan tutar” ve ilave getiri tutarı ödenir.

c) Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı ≤ faiz/kâr payı oranı olması durumunda;

Merkez Bankası tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı üzerinden hesaplanan tutar < faiz/ kâr payı tutarı < kur farkı ise banka tarafından hesap sahibine anapara + faiz/kâr payı + “kur farkı - faiz/kâr payı” + ilave getiri tutarı ödenir, Merkez Bankasınca bankaya “kur farkı - faiz/kâr payı” ve ilave getiri tutarı ödenir.

d) Katılma hesabına sağlanacak getirinin Merkez Bankasının katılım bankaları ile açık piyasa işlemleri kapsamında yaptığı bir hafta vadeli geri satım vaadi ile alım işlemlerinde oluşan maliyetten düşük olması halinde aradaki farkı katılım bankacılığı esasları çerçevesinde katılım bankası karşılayabilir, karşılanmayan kısım için Merkez Bankasınca ödeme yapılmaz.

(4) Banka vade sonunda, hesap sahibine tahakkuk eden faiz/kâr payı, kur farkı ve ilave getiri tutarlarını Merkez Bankasına Ek-2’de yer alan bildirim formuna uygun şekilde bildirir. Banka kayıtları ile Merkez Bankası kayıtlarının mutabakatı sonrasında bu madde kapsamında Merkez Bankasınca karşılanacak tutarlar aynı gün ilgili bankanın hesabına aktarılır.

(5) İş günleri dışında vadeden önce çekim yapılamaz. Vadeden önce çekim yapılması durumunda Merkez Bankasınca ilave getiri tutarı ödenmez. Bununla birlikte;

a) Çekim yapılan tarihte saat 11:00’de Merkez Bankasınca ilan edilen döviz alış kurunun dönüşüm kurundan yüksek olması durumunda Merkez Bankasınca kur farkına ilişkin ödeme yapılmaz.

b) Çekim yapılan tarihte saat 11:00’de Merkez Bankasınca ilan edilen döviz alış kurunun dönüşüm kurundan düşük olması durumunda hesabın vadeden önce kapatıldığı tarihte saat 11:00’de Merkez Bankası tarafından ilan edilen döviz alış kurundan hesap bakiyesi güncellenir. Aradaki fark banka tarafından Merkez Bankasının Türk lirası hesabına aktarılır ve bu işlemlere ilişkin bilgiler Ek-3’te yer alan bildirim formuna uygun olarak Merkez Bankasına aynı gün elektronik ortamda bildirilir.

(6) Vade sonunda hesap sahibinin talebi üzerine vade başında dönüşümü yapılan döviz cinsinden ve vade sonu kuru kullanılarak hesap yenilemesi yapılabilir. Bu işlemlere ilişkin bilgiler Ek-1’de yer alan bildirim formuna uygun olarak Merkez Bankasına aynı gün elektronik ortamda bildirilir.

(7) (Değişik: 22/3/2022-23/12/2024) Hesap sahibi yenilenen hesap kapsamında en az 500 birim (ABD doları, Euro, İngiliz sterlini veya İsviçre frangı) döviz tutarı, en fazla vade sonundaki Türk lirası bakiyenin vade sonu kuru ile karşılık gelen döviz tutarı kadar olmak koşuluyla seçeceği vade üzerinden destekten yararlanmaya devam eder.

(8) (Değişik: 16/5/2022-2/6/2023) Vade sonunda hesap sahibinin talep etmesi durumunda vade başındaki döviz tutarı vade sonu kuru üzerinden hesap sahibine satılır. Bununla birlikte hesap sahibine yapılacak döviz satışlarında vade sonu kurunun kullanılması, bu kapsamdaki döviz satışlarının saat 12:00’ye kadar tamamlanması ve bankaların döviz satış kuru ile vade sonu kuru arasında aleyhte oluşan kur farkı bildirimleri için bankalar tarafından saat 11:00 döviz satış kurunun kullanılması gerekmektedir. Bankalarca vade sonunda yapılan döviz satışına ilişkin olarak Merkez Bankasına bildirdikleri döviz satış kuru ile vade sonu kuru arasındaki fark vade sonu kurunun yüzde 1’ini geçemez.

Değişik fıkra: 22/3/2022

Madde 7 – Diğer hükümler

Son değişiklik: 01.10.2026

(1) (Değişik: 1/10/2026) Banka tarafından Merkez Bankasına yapılan döviz transferlerine ilişkin tüm masraflar, aylık olarak toplu bir şekilde banka tarafından gönderilen camt.106 mesajına istinaden ödeme gününde saat 11.00’de Merkez Bankası tarafından ilan edilen döviz alış kuru üzerinden, takip eden ayın son iş gününe kadar Merkez Bankasınca Türk lirası olarak ödenir.

(2) YUVAM hesabı açılırken vadeden önce çekimin koşulları hakkında hesap sahibi bankaca bilgilendirilir.

(3) YUVAM hesaplarında faiz, vade ve benzeri sözleşme değişiklikleri yapılamaz.

(4) Bankalarca bu Uygulama Talimatı kapsamında açılan hesapların ayın son iş günü itibarıyla Türk lirası cinsinden faizli bakiyeleri ve katılma hesabı bakiyeleri, ayın son iş gününde saat 11:00’de Merkez Bankası tarafından ilan edilen döviz alış kurları üzerinden hesaplanan Türk lirası değerleri ile ilave getiri tutarları her ayın son iş gününde, saat 15:30’a kadar Ek-4’te yer alan bildirim formuna uygun olarak Merkez Bankasına bildirilir.

(5) Banka tarafından kaynaklanan hatalar ve bildirim farklılıkları nedeniyle bankaya aktarılan fazla tutarlar için Merkez Bankası politika faizi üzerinden aktarımın yapıldığı süre kadar cezai yaptırım uygulanacak, ayrıca fazla aktarımın bankanın zorunlu karşılık hesabına kaydedilmesi halinde söz konusu tutar zorunlu karşılık tesislerine sayılmayacaktır.

(6) Bankalar hesap sahiplerinin YUVAM hesaplarından azami şekilde faydalanabilmesi için yurt içi ve yurt dışı şubeleri yanında internet ve mobil platformlarından da uygulamayı kullanıma almak ve uzaktan müşteri edinimi başta olmak üzere hesap sahiplerinin bulundukları ülkelerde sistemden faydalanabilmesi için gerekli alt yapı ve otomasyonu sağlamakla yükümlüdür.

(7) Bu Uygulama Talimatı kapsamında gerçekleştirilecek her türlü işlemin, suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanının önlenmesine ilişkin ulusal ve uluslararası standartlara uygun gerçekleştirildiğine dair kontrol bankalarca yapılır. Bu standartların ihlal edildiğinin tespiti durumunda, işlemi yapan banka tarafından durum derhal Merkez Bankasına bildirilir.

(8) (Değişik: 18/2/2022-13/7/2022-1/10/2026) Bankalar, mobil veya internet bankacılığı aracılığıyla döviz tevdiat hesabı ve döviz cinsinden katılım fonu hesaplarından iş günlerinde saat 16.00'dan sonra, yarım iş günlerinde saat 12.30’dan sonra veya tatil günlerinde, son iş gününde Merkez Bankasınca en son ilan edilen döviz alış kuru kullanılmak suretiyle dönüşüm yapabilir. Tam iş günlerinde saat 16.00'dan sonra, yarım iş günlerinde saat 12.30’dan sonra veya tatil günlerinde hesap sahiplerince gerçekleştirilen dönüşüm işlemleri, bankalar tarafından Merkez Bankasına bir sonraki iş günü saat 16.00'ya, yarım iş gününde saat 12.30’a kadar yapılacak bildirimlere dâhil edilir.

Değişik fıkra: 22/3/2022

Madde 8 – Yürürlük

(1) Bu Uygulama Talimatı 1/2/2022 tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 9 – Yürütme

(1) Bu Uygulama Talimatını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı yürütür.