SHT-KİRALAMA Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatı (mülga)
- Tür
- Talimat
- Tarih
- 01.07.2013
- Yürürlük
- 01.07.2013
- Son değişiklik
- 01.11.2024
- Durum
- Yürürlükten kalktı (01.11.2024)
- Seri
- Yürürlükten Kalkan Talimatlar, Sivil Havacılık Mevzuatı
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Madde 1 – Amaç
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Bu Talimatın amacı, ticari hava taşıma işletmelerinin iç ve dış hatlarda tarifeli veya tarifesiz seferlerle ücret karşılığında yolcu ve/veya yük taşımak amacıyla hava aracı kiralama ve kiraya verme işlemlerine yönelik usul ve esasları belirlemektir.
Madde 2 – Kapsam
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Bu Talimat, yerli ve yabancı işletmeler ile bu işletmelerde görevli personeli kapsar.
Madde 3 – Dayanak
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Bu Talimat, 14/10/1983 tarihli ve 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'na, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 437 nci ve 441 inci maddelerine ve 16/11/2013 tarihli ve 28823 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği'nin 42 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) Bu Talimatta yer alan;
a) AIP: Havacılık enformasyon (bilgileri) yayınını,
b) Dry-lease: Hava aracının, kiracının işletme ruhsatı kapsamında işletildiği kiralama operasyonunu,
c) (Ek: 20/07/2017 - 52217814-010.07.01-E.10340) Efektif Uygulama Puanı: Üye ülkenin USOAP kapsamında yapılan denetim sonucunda tatmin edici protokol sayısının, toplam protokol sorusuna yüzdesel oranını,
ç) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
d) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
e) IATA: Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliğini,
f) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
g) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) IOSA: IATA Operasyonel Emniyet Denetimini,
ğ) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Kısa süreli Wet-Lease: En fazla 72 saate kadar yapılan wet-lease kiralama operasyonunu,
h) Kiracı: Bir kiralama anlaşması ile belirli bir dönem için, bedeli karşılığı bir hava aracının kullanımını alan ticari hava taşıma işletmesini,
ı) Kiralama anlaşması: Bir ticari hava taşıma işletmesinin, mülkiyet intikali olmaksızın bir hava aracının ticari kontrolünü elde ettiği akdi düzenlemeyi,
i) Kiraya veren: Bir hava aracını belirli bir dönem için, bedeli karşılığı bir diğer ticari hava taşıma işletmesi kullanımına veren ticari hava taşıma işletmesini,
j) Wet-lease; Hava aracının, kiraya verenin işletme ruhsatı kapsamında işletildiği kiralama operasyonunu,
k) Yabancı işletme: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına üye Devletlerin sivil havacılık teşkilatları tarafından ICAO Ek 6'ya göre ruhsatlandırılan ve işletme ruhsatı geçerli olan ticari hava taşıma işletmelerini,
l) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Yerli işletme: SHY-6A'ya göre ruhsatlandırılan ve işletme ruhsatı geçerli olan ticari hava taşıma işletmelerini,
m) (Ek: 29/02/2024 - 3698) SHT-OPS: 1/10/2020 tarihinde yayımlanan Uçuş Operasyonlarına Yönelik Usul ve Esaslar Talimatı'nı,
n) (Ek: 29/02/2024 - 3698) SHY-6A: 16/11/2013 tarihli ve 28823 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği'ni,
o) (Ek: 29/02/2024 - 3698) UOD-2019/4: 4/12/2019 tarihinde yayımlanan Uçuş Operasyonlarına Yönelik İlave Uçuşa Elverişlilik Şartları Konulu Genelge'yi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM — Genel Esas ve Usuller
Madde 5 – Kiralama
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Bu Talimatın ilgili Ek'lerinde belirtilen gereklilikleri sağlayan yerli ve yabancı işletmeler belirli bir süre için, ticari hava taşımacılığı kapsamında filolarında bulunan hava araçlarını birbirlerine Wet-Lease, Kısa Süreli Wet-Lease veya Dry-Lease olarak kiraya verebilirler.
(2) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Wet lease ve kısa süreli Wet-Lease operasyonlarında kira müddeti boyunca yapılan uçuş faaliyetlerinin sürekli uçuşa elverişlilik, uçuş operasyon ve diğer idari sorumlulukları hava aracını kiraya veren işletmeye, ticari sorumluluk ise kiracıya aittir. Bu hususlar kira anlaşmasında açıkça ifade edilir.
(3) İki işletme arasında imzalanan anlaşma bu Talimatın 6 ncı maddesine göre yürürlüğe girer.
(4) Finansal kiralama yolu ile yurda ithal edilerek Türk Sivil Hava Aracı Siciline kayıtlı bulunan hava araçlarının bir diğer işletmeye kiralanabilmesi için finansal kiralama anlaşmalarında hava aracının maliki tarafından kiralamaya müsaade edildiğinin belirtilmiş olması gereklidir. Finansal kiralama anlaşmalarında bu hususa ilişkin bir ifade yer almıyor ise, hava aracının malikinden müsaade yazısı alınması gereklidir.
(5) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Yerli işletmelerin kendi aralarında veya yerli işletmeler tarafından yabancı işletmelere yapılan kısa süreli wet lease veya wet lease kiralamalarda kira müddeti boyunca yapılan uçuş faaliyetleri sırasında 2920 sayılı Kanun ve 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile bu Kanun ve Kararnameye ilişkin yayımlanan mevzuat hükümlerinin uygulanmasından yerli işletmeler sorumludur.
(6) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere veya yerli işletmelerin yabancı işletmelerden yaptığı kısa süreli wet-lease veya wet-lease kiralama operasyonlarında işletmeler, Ülkemiz kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanmış her türlü mevzuat, düzenleme, yasak, kısıtlama ve notamlara uymakla yükümlüdür.
Madde 6 – Kiralama operasyonları
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) İşletmelerin yapacakları kiralama operasyonları;
a) İki yerli işletme arasında kısa süreli Wet-Lease; Genel Müdürlükten kiralama izni alınmaksızın bu Talimata ait Ek-1'de yer alan gerekliliklerin sağlanması kaydıyla gerçekleştirilir.
b) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere kısa süreli Wet-Lease kiralama operasyonları; Genel Müdürlükten kiralama izni alınmaksızın bu Talimata ait Ek-2' de yer alan gerekliliklerin sağlanması kaydıyla gerçekleştirilir.
c) Yerli işletmelerin yabancı işletmelerden kısa süreli Wet-Lease kiralama operasyonları; Genel Müdürlükten kiralama izni alınmaksızın bu Talimata ait Ek-3' de yer alan gerekliliklerin sağlanması kaydıyla gerçekleştirilir.
ç) İki yerli işletme arasında Wet-Lease kiralama operasyonu; Genel Müdürlükten kiralama izni alınmaksızın bu Talimata ait Ek-4'te yer alan gerekliliklerin sağlanması kaydıyla gerçekleştirilir.
d) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere Wet-Lease kiralama operasyonları; Genel Müdürlüğe operasyon başlangıç tarihinden en az 15 gün önce bu Talimata ait Ek-5'te yer alan gereklilikleri karşılayacak şekilde ve bu Talimata ait Ek-10'da yer alan Taahhüt Formunun ilgili yönetici personel tarafından imzalanarak başvuru yapılması ve Genel Müdürlük tarafından uygun görülen süreyle onay alınması kaydıyla gerçekleştirilir.
e) (Değişik: 27/10/2015 - 52217814-010.07/427) Yerli işletmelerin yabancı işletmelerden Wet-Lease kiralama operasyonları; Genel Müdürlüğe operasyon başlangıç tarihinden en az 30 gün önce bu Talimata ait Ek-6'da yer alan gereklilikleri karşılayacak şekilde başvuru yapılarak onay alınması kaydıyla gerçekleştirilir. Genel Müdürlük tarafından bir defada en fazla 8 (sekiz) ay süre ile onay verilir. Kiralamanın uzatılması durumunda Genel Müdürlüğe yeniden başvuru yapılır.
f) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere Dry-Lease kiralama operasyonları; Genel Müdürlük ve yabancı sivil havacılık otoritesi arasında ICAO 83 Bis kapsamında imzalanan yetki devri anlaşması ile gerçekleştirilir. Bu tür anlaşmalara ilişkin detaylı açıklamalar bu Talimata ait Ek-7' de yer almaktadır.
g) Yerli işletmelerin yabancı işletmelerden Dry-Lease kiralama operasyonları; Genel Müdürlük ve yabancı sivil havacılık otoritesi arasında ICAO 83 Bis kapsamında imzalanan yetki devri anlaşması ile gerçekleştirilir. Bu tür anlaşmalara ilişkin detaylı açıklamalar bu Talimata ait Ek-8' de yer almaktadır.
ğ) (Ek: 29/02/2024 - 3698) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere Wet-Lease veya kısa süreli Wet-Lease kiralama operasyonlarında yabancı işletmenin kabin ekibi üyelerinin görevlendirilebilmesine ilişkin gereklilikler ilave düzenleme ile belirlenir.
Madde 7 – Kiralama anlaşmalarının sona ermesi
(1) Yürürlüğe giren kiralama anlaşmaları;
a) İmzalanan anlaşma süresinin dolması ve yenilenmemesi,
b) İmzalanan anlaşma süresinin dolmasından önce iki işletmenin karşılıklı olarak anlaşmayı feshetmesi veya taraflardan birinin anlaşma hükümleri gereğince anlaşmayı feshetmesi,
c) Yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında Genel Müdürlük veya yabancı sivil havacılık otoritesi tarafından kiralama onayının ya da uçuş izninin iptal edilmesi,
ç) İşletmelerden herhangi birinin uçuşlarının durdurulması, işletmelerden birinin işletme ruhsatının askıya alınması veya işletme ruhsatının iptal edilmesi,
d) Yerli işletmeye hava aracını Wet-Lease kiraya veren yabancı işletmenin SAFA programı kapsamında kara listeye alınması,
e) Yerli işletme tarafından yabancı işletmeye Dry-Lease kiralama operasyonunda yabancı işletmenin SAFA programı kapsamında kara listeye alınması hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi ile sona erer.
(2) Wet-Lease ve Dry-Lease kiralama operasyonlarının anlaşma tarihlerinden daha erken sona ermesi durumu yerli işletme tarafından ivedilikle yazılı olarak Genel Müdürlüğe bildirilir.
Madde 8 – Kiralama operasyonlarında yolcuların haberdar edilmesi
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Yerli işletmeler tarafından başka bir yerli işletmeden veya yabancı işletmeden Wet-Lease veya kısa süreli Wet-Lease olarak kiralanan hava araçları ile uçuş gerçekleştirilecekse, yolculara mümkün olan en kısa sürede ve her koşulda, hava aracına binilmeden önce fiili işletme hakkında bilgi verilmesi gereklidir. Bu konuda her türlü sorumluluk kiracıya aittir.
Madde 9 – Denetleme
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere Wet-Lease kiralama operasyonlarında, operasyon süresine uygun olarak, yerli işletmenin Genel Müdürlüğümüz tarafından oluşturulan risk profiline bağlı olarak belirlenen denetim periyodu içerisinde, operasyon üssünde Genel Müdürlük tarafından denetim gerçekleştirilir. Yerli işletmelerin yabancı işletmelerden Wet-Lease kiralama operasyonlarında, Wet-Lease kiralama operasyonunun onaylanmasını müteakip yabancı işletme, operasyon süresine uygun olarak gerek görülürse Genel Müdürlük tarafından denetlenir.
(2) Yerli işletmelerin yabancı işletmelere Dry-Lease kiralama operasyonlarında, Genel Müdürlük tarafından onay işlemlerinden önce yabancı işletme ana üssünde denetim gerçekleştirilir ve ICAO 83 bis kapsamında imzalanacak yetki devri anlaşmasına uygun olarak denetimler tekrarlanır.
(3) Yerli işletmelerin yabancı işletmelerden Dry-Lease kiralama operasyonlarında, Genel Müdürlük tarafından onay işlemlerinden önce, yabancı işletme ana üssünde kiralanacak hava aracına yönelik denetim gerçekleştirilir ve ICAO 83 bis kapsamında imzalanacak yetki devri anlaşmasına uygun olarak denetimler tekrarlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — İdari Yaptırımlar ve Son Hükümler
Madde 10 – İdari Yaptırımlar
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) 2920 Sayılı Kanunun 27 nci, 30 uncu, 141 inci ve 143 üncü maddeleri kapsamında, bu Talimatta belirtilen kurallara uymayan veya denetleme sonucunda uygunsuzluk tespit edilen işletmelerin mevcut wet-lease veya dry-lease kiralama onayları iptal edilir, haklarında ilgili işlemler uygulanır.
Madde 11 – Geçiş Süreci
(1) Bu Talimatın yayımlanmasından önce Genel Müdürlük tarafından onaylanan kiralama anlaşmaları kira müddetinin sonuna kadar geçerlidir.
(2) Bu Talimatın yayımı tarihinden önce Genel Müdürlüğe başvuru yapan işletmelere talep etmeleri halinde, mülga Talimat hükümlerine göre işlem yapılır.
(3) Kira müddetinin bitimini müteakip yenileme işlemleri bu Talimat hükümlerine göre yapılır.
Madde 12 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat
(1) Bu Talimatın yürürlüğe girmesi ile
a) 22/1/2001 tarihli Hava Aracı Kiralama Usul ve Esasları Talimatı (SHT 120.95),
b) 4/10/2005 tarihli ve B.11.0SHG.00.13.05.00-21672 sayılı Wet-lease Operasyonları Genelgesi,
c) 26/3/2008 tarihli ve B.11.1.SHG.0.14.03.00-9999 sayılı Wet-Lease Genelgesi,
ç) 24/9/2008 tarihli ve B.11.1.SHG.0.14.03.00-31186 sayılı Kısa Süreli Kiralamalar Genelgesi,
d) 8/8/2011 tarihli ve B.11.1.SHG.0.14.03.00-1682-10652 sayılı Wet-lease izin talebi Genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 13 – Yürürlülük
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Bu Talimat yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 14 – Yürütme
Son değişiklik: 29.02.2024
(1) (Değişik: 29/02/2024 - 3698) Bu Talimat hükümlerini Genel Müdür yürütür.