KolayuyumGiriş yap

23621468 Kahverengi Kokarca Mücadelesi Uygulama Talimatı

Talimat

Tür
Talimat
Tarih
25.02.2026
Yürürlük
25.02.2026
Durum
Yürürlükte
Seri
Talimatlar

1 – AMAÇ

Bu talimat ile;

• Kahverengi Kokarca’nın parazitoiti Samuray Arıcığı’nın salım alanlarının oluşturulması ve yönetilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek,

• Biyolojik/biyoteknik mücadele yöntemlerinin sahada koordineli şekilde yürütülmesi ve yaygınlaştırılmasını sağlamak,

• Pestisit kullanımının zorunlu olması halinde ruhsatlı BKÜ’lerin kullanılmasını sağlamak,

• Genel Müdürlükler, Enstitü Müdürlükleri, üretici ve teknik personel ilgili STK’lar ve diğer kurumlar (Belediye, Sağlık Bakanlığı, Ziraat Odaları vb.) arasında iş birliğini güçlendirerek görev ve sorumlulukların belirlenmesi amaçlanmaktadır.

2 – HEDEF

Hedefimiz;

• Etkin kışlak mücadelesi ile sezondaki Kahverengi kokarca popülasyonunun düşürülmesi,

• Faydalı böceklerin yaşayabileceği ve korunabileceği alanların oluşturulması,

• Faydalı böcek salımlarının planlı şekilde yapılması,

• Salım sonrası parazitlenme etkinliğinin takip edilmesi,

• Diğer faydalı doğal düşman türlerinin belirlenmesi için düzenli kontrol ve örneklemelerin yapılması,

• Biyoteknik mücadele yöntemlerinin üreticilerce benimsetilmesi,

• Üretici-STK-Kamu koordinasyonunun güçlendirilmesi,

• Yaşanacak olan, ürün kaybı ve kalite bozulmasının en aza indirilerek güvenilir ve sağlıklı ürün elde edilmesidir.

3 – UYGULAMA

3.1 – Sürvey

İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri, Koordinatör Enstitü tarafından yapılan sürvey talimatının gerektirdiği şekilde sürveyleri yapar.

İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri, Araştırma Enstitüsü koordinasyonunda faydalı böcek salım alanlarında ve çevrelerinde düzenli olarak sürvey yapar.

Müdürlükler İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri, yapılan sürveyler neticesinde üreticilere mücadele tavsiyeleri verir ve mücadele zamanını/SMS olarak duyurur.

İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri, kışlak sürveyleri neticesinde yapılacak mücadeleyi yönetir.

Koordinatör Enstitü Müdürlüğü, olası diğer alternatif doğal düşmanların varlığının teşhisini yaparak diğer Enstitü Müdürlükleri ile parazitoitin doğadaki etkinliği ve yoğunluğunu belirlemek için metot oluşturur ve çalışmaları yürütür.

Enstitü Müdürlükleri her ayın sonunda Kahverengi kokarca aylık faaliyet raporunu mail olarak Genel Müdürlük mail adresine ([email protected]) ve koordinatör enstitü mail adresine ([email protected]) gönderir.

3.2 – Faydalı Böcek Salım Yerlerinin belirlenmesi (Biyolojik Mücadele)

Böcek salım alanları oluşturulurken öncelikle pestisit kullanılmayan alanlar seçilir. Bu alanlar orman alanları (kokar ağaç, akçaağaç vb.), mezarlık alanları veya sahipsiz bahçelerdir. Ayrıca zararlı görüldüğü halde gönüllü olarak hiçbir kimyasal kullanmayacağını taahhüt eden üreticilerin bahçesi de tercih edilebilir.

3.3 – Faydalı Böcek Samuray Arıcığı Salımı

Seçilen alanlara faydalı böcek salımları, gün/derece ve nimf yoğunluğu değerlendirilerek Araştırma Enstitüsü koordinasyonunda ve İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri ile planlı şekilde yapılır. Salım öncesinde üretici bilgilendirilir ve salım faaliyetine katılması sağlanır. Faydalı böcek salımı aşağıdaki esaslar çerçevesinde yürütülür:

• İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri, Enstitü Müdürlüğü ile koordineli olarak, salım zamanını ve teknik detaylarını belirler.

• İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri üreticileri, salımdan 7 gün önce bu alanlarda kimyasal mücadele yapmamaları konusunda uyarır. Salımdan sonra ise üretim alanlarında çok yüksek popülasyon olması durumunda her zaman ilaçlama yapılabilir.

• Enstitü tarafından, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine teslim tutanağı ile parazitoitler teslim edilir. Teslim alınan parazitoitlerin, il/ilçe müdürlükleri tarafından koordinatları alınan parsellere (il/ilçe/mahalle/tarih/salım miktarı-adet) salımı yapılır ve kayıt altına alınır.

• İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından salım faaliyetleri, bu alanlar dışındaki mücadele uygulamaları ile uyumlu olacak şekilde koordine edilir.

• Sorumlu enstitü müdürlükleri tarafından salımı yapılan parazitoitin, etkinlik çalışması koordinatör enstitü (KTAE) tarafından yapılacaktır. Bu sebeple salım sonrası etkinlik çalışması için il/ilçe müdürlükleri arazide gözlem yaparak buldukları yumurta paketlerini 1- 3 gün içerisinde KTAE müdürlüğüne gönderir.

• Değerlendirme ve raporlama çalışmaları İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri, teşhis, tanı ve örnekleme analizleri Enstitüler tarafından raporlanır.

3.4 – Salım Yapılan Alanlarda Yürütülecek Mücadele Çalışmaları

• Salım yapılan alanlarda, kültürel mücadele, mekanik (süpürme-toplama) mücadele, biyoteknik (cezbet öldür, tuzak, feromon) mücadele, biyolojik (faydalı böcek salımı) mücadele yöntemleri öncelikli olarak uygulanmalı,

• Salım yapılacak alanlarda mücadele çalışmalarının, faydalıların zarar görmemesi için bu alanların çevresindeki tampon alanlarla birlikte mücadele faaliyetleri planlanmalıdır.

• Enstitü tarafından belirlenen salım stratejisi doğrultusunda üretici ile işbirliği yapılmalıdır.

• Zararlı kışlaklara giriş-çıkış sırasında feromon+tuzak asılan alanlara çekilerek (cezbet öldür) toplu bir şekilde yok edilmelidir.

• Biyoteknik mücadele yapılan yerlerde, çiçekli ve meyvesi tüketilen ağaçların olmamasına dikkat edilmeli ve bu yöntem ile bir noktaya toplanan zararlının imhasında Ruhsatlı BKÜ’leri kullanılmalıdır.

• Etkin, kalıcı ve kapsamlı bir mücadele programının yürütülebilmesi için üreticiler, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin duyuru, uyarı ve yönlendirmelerine göre hareket etmelidir.

4 – GÖREV VE SORUMLULUKLAR

4.1 – Araştırma Enstitüleri

• Bakanlık tarafından belirlenen koordinatör Enstitü, belirlenen mücadele çalışmalarını diğer Enstitü Müdürlükleri ile beraber koordine eder.

• Koordinatör enstitü sürvey talimatını hazırlar. Sürveylerde kullanılacak olan gerekli ürünlerin tedarikini sağlar ve İl Müdürlüklerine dağıtımını yapar.

• Koordinatör enstitü samuray arısı üretimi için gerekli planlama ve organizasyonları yapar, Diğer enstitüler kendi sorumluluk alanlarında salım zamanını belirler.

• Parazitoit üretimi yapan Enstitüler, kışlak mücadelesi öncesi bölgelerindeki il müdürlükleri ile Kahverengi kokarca ergin temini için iş birliği yapar.

• Tüm enstitüler tarafında samuray arısı salımı yapılan alanların koordinatlarının, koordinatör enstitüye iletilmesi gerekmektedir.

• Alternatif doğal düşmanların varlığı ve yoğunluğu hakkında çalışmaları yürütür.

• Koordinatör enstitü ve diğer bölge enstitüleri tarafından, önemli görülen kültür bitkilerinde Kahverengi Kokarca zarar oranının belirlenmesi için gerekli çalışmalar yapılır ve Bakanlığa sonucu bildirilir.

• Koordinatör enstitü, Kahverengi kokarca mücadelesi için gerekli teknik elaman ve üretici eğitimlerinde kullanılmak üzere eğitim dokümanını hazırlayarak yurt genelinde eğitim birlikteliğini sağlar. Hazırladığı eğitim dokümanlarını İl Müdürlüklerine gönderir. Eğitimler işbirliği halinde yürütülür.

• Araştırma Enstitüleri sürvey çalışmalarının koordinasyonunu İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri ile birlikte yapar.

• Araştırma Enstitüleri raporlarını Koordinatör Enstitüye gönderir ve Koordinatör Enstitü tarafından ülkesel değerlendirme raporu Genel Müdürlüğe sunulur.

• Enstitüler sorumlu olduğu bölgede İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri ile saha gözlemleri yaparak, mücadeleyi olumsuz etkileyecek risklerin oluştuğunu fark etmesi durumunda, Genel Müdürlüğü zamanında bilgilendirir.

4.2 – İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri

• Yerleşim yerlerinde ve meskenlerde yapılacak mücadelede Belediyeler, İl Sağlık Müdürlükleri ve diğer paydaşlar ile işbirliği yapar.

• Kahverengi kokarcanın Nisan-Eylül ayları arasındaki aktif döneminde biyolojik mücadele yapılmayan tarımsal alanlarda ruhsatlı bitki koruma ürünlerinin teknik talimatlar çerçevesinde aksatılmadan uygulanması için takip ve telkinleri yapar.

• Müdürlükler, sorumluluk bölgesinde yer alan metruk bina, çatı, paketleme tesisi, depo, garaj vb. alanlarda, mekanik mücadele veya biyosidal uygulamaların, yapılması için gerekli eğitim ve kontrolleri yapar.

• İl genelinde gerekli organizasyonları zamanında yaparak, Kahverengi Kokarca’nın mücadelesi için mekanik, biyosidal (kışlaklara giriş ve çıkışın yakın olduğu dönemlerde uygulanır.) ve kimyasal mücadele çalışmalarını yaptırır, yönetir.

• Biyosidal uygulaması öncesinde tespit edilen zararlı yoğunluğu parazitoit salımı yapan ilgili enstitüye bildirilir.

• Kapalı mekân ilaçlamalarında, belediye başkanlıkları/köy ve mahalle muhtarları ile iş birliği yaparak alanın tamamında toplu mücadele çalışmalarını organize eder, eğitim verir, iş birliği yapar, yürütür.

• Kışlak mücadelesinin öneminin üreticilerin yanı sıra toplumun tüm kesimlerine benimsetilmesi için STK ile işbirliği halinde çalışmalar yürütür.

• Kışlak mücadelesi yapılmadan önce, yoğun olarak böcek tespitleri yapılması durumunda, ergin temini için, parazitoit üretimi yapan enstitülere bilgi verilmesi gerekir.

• Sonbaharda zararlının kışlaklara çekilişinde bu alanlara girişinin engellenmesi için gerekli tedbirlerin alınması konusunda üretici ve kamuoyu bilgilendirmesini yapar.

• Üretim alanlarında Kahverengi kokarca popülasyon yoğunluğunun tespit edildiği alanlarda ilaçlama ilanları verir. Mücadelenin zamanında yapılmasının sağlar.

• Samuray arısı üretimi için Enstitülerin ihtiyacı doğrultusunda ergin temini konusunda işbirliği yapar.

• Samuray arısı salım miktarları ve zamanlarının planlamasına karar verilirken faydalanılması için sürvey sonuçlarının her il müdürlüğü tarafından ilçelerden toplanıp, tek bir dosya halinde bağlı oldukları enstitüye haftalık olarak iletilmesini sağlar.

• Enstitüden teslim alınan Samuray arılarının salındığı noktaların koordinatları ve salım miktarları ile ilgili verileri ilçelerden toplayıp en geç bir gün sonrasında Enstitüye iletilmesini sağlar.

• Samuray arısı salım programının planlı şekilde yürütülmesin için gerekli çalışmaları yapar.

• Faydalı böcek salımı hakkında üreticileri bilgilendirir, salım faaliyetine katılımını sağlar.

• Faydalı böcek salımı, izleme ve koruma faaliyetlerinin yürütülmesini sağlar.

• Eğitim, bilgilendirme ve yayım faaliyetlerinin planlanmasının ve uygulanmasının koordinasyonu sağlar.

• Ortaya çıkan sorunları, ihtiyaçları ve önerileri Genel Müdürlüğe bildirir.

• Sahada tespit edilen aksaklıklar, riskler, iyi uygulama örnekleri ve görselleri toplayarak Genel Müdürlüğe bildirir. Web sitesi için video ve görsel doküman sağlar.

• Haftalık ve anlık faaliyetleri zamanında Genel Müdürlüğe bildirir.

4.3 – Üretici

• Kahverengi Kokarca mücadelesinde yürütülen çalışmalara katılmayı ve uygulamalar ile ilgili sorumluluk alır.

• Kahverengi Kokarca eylem planına göre; biyolojik, biyoteknik, kültürel, mekanik ve kimyasal mücadele faaliyetlerini İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin duyuru, yönlendirme ve bilgilendirmelerine uygun olarak yürütür.

• Faydalı böcek salımlarında ve biyolojik/biyoteknik mücadele uygulamaları sırasında, kendi rızası ve bilgisi dâhilinde sürece katılım sağlar ve bu çalışmalara engel teşkil edecek uygulamalardan kaçınır.

• Pestisit kullanımının zorunlu olduğu durumlarda, Müdürlük tarafından uygun görülen seçici BKÜ’leri kullanır ve ilaçlama duyuruları yapıldığı zamanlarda kimyasal mücadele yapar.

• İl ve İlçe Müdürlüklerinin eğitim ve bilgilendirme toplantılarına katılım sağlar.

• Kış döneminde ikamet değişikliği sebebiyle evlerinin ve kapalı alanlarının içerisine girilemeyen üreticiler. Köy/Mahalle muhtarları ile işbirliği yaparak, kış döneminde evlerinde kışlak mücadelesi yapılmasını sağlar.