75935942-050.01.04-[01/41488] Yüksek Enflasyonlu Sunum Para Birimine Çevrim
- Tür
- Kurul Kararı
- Resmi Gazete
- 14.04.2026 / Sayı 33224
- Son değişiklik
- 14.04.2026
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kurul Kararları, Muhasebe ve Raporlama Standartları
Karar No: 75935942-050.01.04-[01/41488]
Karar Tarihi: 03.04.2026
Konu: Yüksek Enflasyonlu Sunum Para Birimine Çevrim’in yayımlanması
660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 9’uncu maddesi uyarınca; uluslararası standartlarla uyum sağlamak üzere, Uluslararası Muhasebe Standartlan Kurumu tarafından “Translation to a Hyperinflationary Presentation Currency” başlığıyla yayımlanan değişikliğin mevzuatımıza kazandırılması amacıyla, “Yüksek Enflasyonlu Sunum Para Birimine Çevrim”in yayımlanmasına karar verilmiştir.
Yüksek Enflasyonlu Sunum Para Birimine Çevrim
TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri’ne İlişkin Değişiklikler
Paragraf 39, 42, 44, 47 ve 55 değiştirilmiştir. Paragraf 41A-41B, 47A, 53A-53B, 54A ve 60O-60P eklenmiştir. Yeni metnin altı çizilmiştir ve silinen metnin üstü çizilmiştir.
Finansal tablolarda geçerli para biriminden farklı bir para biriminin kullanılması
Finansal tablolarda kullanılan para birimine çevrim
...
39 İşletmenin Ggeçerli para birimi ile sunum para biriminin farklı olduğu ve her iki para biriminin de yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olmayandığı durumlarda işletmenin faaliyet sonuçları ve finansal durumu, finansal tablolarda kullanılan farklı sunum para birimine aşağıdaki işlemler uygulanarak çevrilir:
(a) Sunulan her finansal durum tablosu aktif ve yabancı kaynakları (karşılaştırmalı olanlar dahil olmak üzere) bu finansal durum tablosunun düzenlendiği tarihteki kapanış kurundan çevrilir.
(b) Gelir ve giderler, kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin sunulduğu her bir tabloda (karşılaştırmalı tutarlar dâhil) işlem tarihinde geçerli olan döviz kurundan çevrilir.
(c) Ortaya çıkan tüm kur farkları, diğer kapsamlı gelirin ayrı bir unsuru olarak muhasebeleştirilir.
...
41A İşletmenin geçerli para birimi yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonominin para birimi iken sunum para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi ise isletmenin faaliyet sonuçları ve finansal durumu, tüm tutarlar (yani karşılaştırmalı tutarlar dâhil, varlıklar, yükümlülükler, özkaynak kalemleri, gelir ve giderler) en son finansal durum tablosunun düzenlendiği tarihteki kapanış kurundan çevrilerek sunulur.
41B İşletmenin sunum para biriminin ekonomisi yüksek enflasyonlu olma durumundan çıktısında işletmenin geçerli para birimi yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonominin para birimi olmaya devam ediyorsa isletme artık paragraf 41 A’yı uygulamaz ve bunun verine paragraf 39’u uygular. İşletme, bu uygulamayı ekonominin yüksek enflasyonlu olma durumundan çıktığı raporlama döneminin basından itibaren ileriye dönük olarak yapar yani işletme, raporlama döneminin başlangıcından önce ortaya çıkan tutarlara yeniden çevrim işlemi uygulamaz.
42 İşletmenin Ggeçerli para birimi ile sunum para biriminin farklı olduğu ve geçerli para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olanduğu durumlarda işletmenin faaliyet sonuçları ve finansal durumu, finansal tablolarda kullanılan farklı sunum para birimine aşağıdaki işlemlere göre uygulanarak çevrilir:
(a) (b) bendinde belirtilen husus hariç olmak üzere tüm tutarlar, en son finansal durum tablosunun düzenlendiği tarihteki kapanış kurundan çevrilir (karşılaştırmalı olanlar dahil olmak üzere aktifler, pasifler, özkaynak kalemleri, gelir ve giderler),
(b) Tutarların yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonominin para birimine çevrilmesi durumunda, karşılaştırmalı tutarlar önceki yılın finansal tablolarında cari yıl tutarları olarak sunulan tutarlar olacaktır (fiyat seviyelerinde ya da döviz kurlarındaki müteakip değişimler nedeniyle düzeltme yapılmaz).
...
Yurtdışındaki işletmenin çevrimi
44 38-43 paragraflarına ek olarak, 45-47A47 paragrafları; yurtdışındaki işletmenin faaliyet sonuçlarının ve finansal durumunun, raporlayan işletmenin finansal tablolarına konsolidasyon, oransal konsolidasyon ya da özkaynak yöntemi ile dahil olabilmesi için, finansal tablolarda kullanılan para birimine çevrilmesinde uygulanır.
...
47 Yurtdışındaki işletmenin iktisabında ortaya çıkan şerefiye ve yine bu iktisap sırasında aktif ve pasiflerin defter değerlerine yapılan gerçeğe uygun değer düzeltmeleri, yurtdışındaki işletmenin aktif ve pasifleri olarak dikkate alınır. Bundan dolayı, yurtdışındaki işletmenin geçerli para birimi cinsinden ifade edilirler ve 39’uncu, 41A ve 42’nci paragraflara göre kapanış kurundan çevrilirler.
47A İşletmenin geçerli para birimi ve sunum para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi (veya farklı yüksek enflasyonlu ekonomilerin para birimleri) olması ve isletmenin, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonominin para birimi olan yurtdışındaki isletmenin faaliyet sonuçlarını ve finansal durumunu çevirmesi durumunda, bu yurtdışındaki isletmenin karşılaştırmak tutarlarına 41A paragrafı uygulanmaz. Bunun verine isletme, daha önce yayımladığı finansal tablolara dahil edilen söz konusu yurtdışındaki isletmenin karşılaştırmalı rakamlarını, önceki raporlama dönemi için ilgili rakamlara uyguladığı genel fiyat endeksini kullanarak TMS 29 paragraf 34’e uygun şekilde yeniden düzenler.
Açıklamalar
...
53A İşletme, paragraf 41A’yı kendi faaliyet sonuçlarını ve finansal durumunu veya yurtdışındaki bir işletmenin faaliyet sonuçlarını ve finansal durumunu çevirmek için uyguladığında finansal tablolarındaki tüm tutarların (yani varlıklar, yükümlülükler, özkaynak kalemleri, gelir ve giderler ve paragraf 47A uygulanmıyorsa karşılaştırmalı tutarlar) veya yurtdışındaki isletmelerinin faaliyet sonuçlarının ve finansal durumunun, finansal durum tablosunun düzenlendiği tarihteki kapanış kurundan çevrildiğini açıklar.
53B İşletmenin geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi ise ve bu isletme, yurtdışındaki faaliyetlerinin sonuçlarını ve finansal durumunu çevirirken paragraf 41A ve 47A’yı uyguluyorsa finansal tablo kullanıcılarının bu yurtdışındaki faaliyetlerin isletmenin sonuçları ve finansal durumu üzerindeki etkisini değerlendirebilmelerini sağlayacak şekilde yurtdışındaki faaliyetlerine ilişkin özet finansal bilgileri açıklar. İşletme; yurtdışındaki faaliyetlerine ilişkin karşılaştırmak özet finansal bilgileri, TMS 29 paragraf 34 uyarınca önceki raporlama dönemine ait karşılaştırmalı rakamlara uyguladığı genel fiyat endeksini kullanarak hazırladığını belirtmek için adlandırır.
...
54A İşletme paragraf 41B’yi uyguladığında sunum para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olmaktan çıktığını açıklar.
55 İşletmenin finansal tablolarını geçerli para biriminden farklı bir para biriminde sunması durumunda, finansal tablolarının Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile uyumlu kabul edilebilmesi için ilgili her Standardın gerekleriyle ve 39’uncu, 41A, ve 42’nci ve 47A paragraflarında açıklanan çevirme yöntemi dahil olmak üzere bu Standartların ilgili tüm yorumlarıyla uyumlu olması gerekir.
...
Yürürlük tarihi ve geçiş
...
60O Nisan 2026 tarihinde yayımlanan Yüksek Enflasyonlu Sunum Para Birimine Çevrim 41A-41B, 47A, 53A- 53B, 54A ve 60P paragraflarını eklemiştir ve 39, 42, 44, 47 ve 55’inci paragraflarını değiştirmiştir. Söz konusu değişiklikler 1 Ocak 2027 tarihinde ve sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin yerilmektedir. Erken uygulama halinde bu husus dipnotlarda açıklanır.
60P Yüksek Enflasyonlu Sunum Para Birimine Çevrim’in uygulanmasında:
(a) Geçerli para birimi ve sunum para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan (veya farklı yüksek enflasyonlu ekonomilerin para birimleri olan) ve geçerli para birimi yüksek enflasyonlu olmayan bir ekonominin para birimi olan yurt dışındaki faaliyet sonuçlarını ve finansal durumunu çeviren bir işletme:
(i) Değişiklikleri ilk kez uyguladığı yıllık raporlama döneminin başından itibaren uygular,
(ii) TMS 29 paragraf 34 uyarınca, ilgili rakamlara uyguladığı genel fiyat endeksini kullanarak işletmenin daha önce yayımladığı finansal tablolarda ver alan yurt dışı faaliyetlerinin karşılaştırmalı rakamlarını yeniden düzenler ve
(iii) Yurtdışı faaliyetlerine ilişkin karşılaştırmalı özet finansal bilgileri açıklamak ve bu bilgileri, işletmenin (ii) bendini uygulayarak hazırladığını belirtmek için adlandırır.
(b) (a) bendinde belirtilen durumlar hariç olmak üzere, işletmeler değişiklikleri TMS 8’e uygun olarak geriye dönük olarak uygular ve
(c) İşletme, bu hususla ilgili olarak TMS 8 paragraf 28 (f) uyarınca istenen bilgileri açıklamak zorunda değildir. Benzer şekilde, TFRS 19 Kamuya Hesap Verme Sorumluluğu Bulunmayan Bağlı Ortaklıklar: Açıklamalar standardını uygulayan bir isletme. TFRS 19 paragraf 178 (f)’de istenen bilgileri açıklamak zorunda değildir.
Diğer Standartlarda yapılan değişiklikler
TFRS 19 Kamuya Hesap Verme Sorumluluğu Bulunmayan Bağlı Ortaklıklar: Açıklamalar
Paragraf 219A-219B, 220A ve A4A eklenmiştir. Yeni metnin altı çizilmiştir.
Açıklama hükümleri
...
TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri
...
219A İşletme, TMS 21 paragraf 41A’yı kendi faaliyet sonuçlarını ve finansal durumunu veya yurtdışındaki bir işletmenin faaliyet sonuçlarını ve finansal durumunu çevirmek için uyguladığında finansal tablolarındaki tüm tutarların (yani varlıklar, yükümlülükler, özkaynak kalemleri, gelir ve giderler ve paragraf 47A uygulanmıyorsa karşılaştırmalı tutarlar) veya vurtdısmdaki isletmelerinin faaliyet sonuçlarının ve finansal durumunun finansal durum tablosunun düzenlendiği tarihteki kapanış kurundan çevrildiğini açıklar.
219B İşletmenin geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi ise ve bu isletme yurtdışındaki faaliyet sonuçlarını ve finansal durumunu çevirirken TMS 21 paragraf 41A ve 47A’yı uyguluyorsa işletme, yurtdısındaki faaliyetlerine ilişkin özet finansal bilgileri açıklar. İşletme, yurtdışındaki faaliyetlerine ilişkin karşılaştırmalı özet finansal bilgileri, TMS 29 paragraf 34 uyarınca önceki raporlama dönemine ait karşılaştırmalı rakamlara uyguladığı genel fiyat endeksini kullanarak hazırladığını belirtmek için adlandırır.
...
220A İşletme, TMS 21 paragraf 41B’yi uyguladığında sunum para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olmaktan çıktığını açıklar.
...
Ek A-Yürürlük tarihi ve geçiş
...
TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri’ne İlişkin Değişiklikler
...
A4A Nisan 2026 tarihinde yayımlanan Yüksek Enflasyonlu Sunum Para Birimine Çevrim, TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri’ni değiştirmiştir ve paragraf 219A-219B ve 220A eklenmiştir. Paragraf 219A-219B’ye ilişkin geçiş hükümleri TMS 21 paragraf 60P’de düzenlenmiştir. İşletme bu değişiklikleri TMS 21 değişikliklerini uyguladığında uygular.
TMS 7 Nakit Akış Tablosu
Paragraf 20 değiştirilmiştir. Yeni metnin altı çizilmiştir ve silinen metnin üstü çizilmiştir.
Esas faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışlarının raporlanması
20 Dolaylı yöntemde, esas faaliyetlerden kaynaklanan net nakit akışı, dönem esas faaliyet kârı veya zararının aşağıdakilerin etkilerine göre düzeltilmesiyle tespit edilir:
...
TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri
Paragraf 8 değiştirilmiştir. Yeni metnin altı çizilmiştir.
Tanımlar
8 Bu Standartta geçen terimlerin anlamı aşağıdaki gibidir:
...
Finansal tablolarda kullanılan para birimi (sunum para birimi): Finansal tabloların sunulduğu para birimidir.
...
TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama
Paragraf 8 ve 34 değiştirilmiştir. Yeni metnin altı çizilmiştir ve silinen metnin üstü çizilmiştir.
Finansal Tabloların Düzeltilmesi
...
8 Geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan bir işletmenin finansal tabloları, ister tarihi maliyet ister cari maliyet yaklaşımıyla hazırlanmış olsun, raporlama dönemi (bilanço tarihi) sonundaki cari ölçüm birimi cinsinden ifade edilir. “TFRS 18 Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama” Standardı uyarınca istenen önceki dönemlere ait karşılaştırmalı rakamlar ve önceki dönemlere ait herhangi bir bilgi de raporlama dönemi sonundaki cari ölçüm birimi cinsinden ifade edilir. Farklı bir para biriminin kullanıldığı finansal tablolarda karşılaştırmalı tutarların sunumunda “TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri” Standardının 41A, 42(b), ve 43 ve 47A paragrafları uygulanır.
...
Karşılaştırmalı rakamlar
34 İster tarihi maliyet ister cari maliyet yaklaşımına göre hazırlanmış olsun, önceki raporlama döneminin karşılaştırmalı rakamları raporlama dönemi sonundaki cari ölçüm biriminden ifade edilebilmeleri için genel bir fiyat endeksi kullanılarak düzeltilir. Önceki dönemlere ilişkin açıklanan bilgiler de raporlama dönemi sonundaki cari ölçüm birimine göre ifade edilir. Karşılaştırmalı rakamların sunumunda farklı bir para biriminin kullanılması durumunda TMS 21 in 41A, 42(b) ve 43 ve 47A nolu paragrafları uygulanır.
TFRS 9 Finansal Araçlar
Paragraf 4.3.6 değiştirilmiştir. Yeni metnin altı çizilmiştir ve silinen metnin üstü çizilmiştir.
4.3 Saklı Türev Ürünler
Diğer Karma Sözleşmeler
4.3.6 Hiçbir analiz yapılmaksızın veya basit bir analiz sonucunda, benzer bir karma finansal araçta bulunan saklı türev ürünün ilgili finansal araçtan ayrıştırılmasının engellenmiş olduğu açıktır (örneğin borçluya, borcunu itfa edilmiş maliyetine yakın bir tutardan erken ödeme imkânı veren bir kredi sözleşmesindeki saklı bir erken ödeme opsiyonu). İşletme bu Standartta yer alan hükümlere göre saklı türev ürünü esas üründen ayırmasına rağmen edinme tarihinde veya sonraki finansal raporlama dönemi sonunda saklı türev ürünü ayrı olarak ölçemiyorsa tüm karma sözleşmeyi gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan olarak tanımlar.