75935942-050.01.04 - [01/175] Faizsiz Finans Muhasebe Standardı 22 - Bölümlere Göre Raporlama (mülga)
- Tür
- Kurul Kararı
- Resmi Gazete
- 06.09.2019 / Sayı 30880
- Yürürlük
- 06.09.2019
- Son değişiklik
- 01.01.2024
- Durum
- Yürürlükten kalktı (01.01.2024)
- Seri
- Yürürlükten Kalkan Kurul Kararları, Muhasebe ve Raporlama Standartları
Standart Metni
1 Standardın Kapsamı
Bu Standart, hukuki biçimi, kurulduğu ülke ve büyüklüğüne bakılmaksızın, Faizsiz Finans Kuruluşları (FFK’lar) tarafından hazırlanan ve yayımlanan finansal durum tablosu ile gelir tablosunu içeren finansal tablolar setine uygulanır.
Bölüm bilgisi; ana ortaklık, bağlı ortaklık veya iştiraklerden her birinin bireysel finansal tablolarında sunulur. Ancak bir FFK’nın ya da bağlı ortaklığının veya iştirakinin konsolide finansal tabloları ile ana ortaklığın bireysel finansal tabloları birlikte sunuluyorsa, bölüm bilgisi yalnızca konsolide finansal tablolar esas alınarak sunulur.
Bu Standart, menkul kıymetlerinin halka açık olarak alınıp satılmasına veya özel olarak elde tutulmasına ya da halka açık menkul kıymetler piyasasına ihraç sürecinde olup olmadığına bakılmaksızın, FFK’lar tarafından uygulanır.
Bu Standart hükümlerinin, FFK’nın ana sözleşmesine ya da faaliyette bulunduğu ülkenin mevzuatına aykırı olması durumunda, söz konusu aykırılığın etkisi açıklanır. (Paragraf 1)
2 Faaliyet Bölümü
2/1 Faaliyet bölümü, bir FFK’nın:
2/1/1 Hasılat elde edebildiği ve gidere katlanabildiği (aynı FFK’nın diğer kısımları ile yapılan işlemlere ilişkin hasılat ve giderler de dâhil olmak üzere) işletme faaliyetlerinde veya bir grup ilişkili faaliyette bulunan,
2/1/2 Faaliyet sonuçları, bölüme tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınması ve bölümün performansının değerlendirilmesi amacıyla FFK’nın faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii (yönetim kurulu veya genel müdür) tarafından düzenli olarak gözden geçirilen ve
2/1/3 Hakkında ayrı finansal bilgiler mevcut olan
ayrılabilir bir kısmıdır. (Paragraf 2)
2/2 Bir faaliyet bölümü, henüz hasılat elde etmediği işletme faaliyetlerinde bulunabilir. Örneğin kuruluş aşamasındaki faaliyetler, hasılat elde etmeden önceki faaliyet bölümleri olabilir. (Paragraf 3)
2/3 Bir faaliyet bölümü, iş bölümleri ve coğrafi bölümler olarak ikiye ayrılır. İş bölümü, diğer iş bölümlerinden farklı risk ve getirilere sahip olabilen bireysel bir ürün veya hizmet ya da ilgili bir ürün veya hizmet grubunun sunulması faaliyetinde bulunan ayrılabilir bir kısımdır. Coğrafi bölüm, belli bir ekonomik çevrede; başka bir ekonomik çevrede faaliyet gösteren kısımlardan farklı risk ve getirilere sahip olabilen bireysel bir ürün veya hizmet ya da ilgili bir ürün veya hizmet grubunun sunulması faaliyetinde bulunan ayrılabilir bir kısımdır. (Paragraf 4)
2/4 Bölümlerin aşağıda belirtilen özelliklerin çoğu bakımından büyük ölçüde benzer olması halinde, büyük ölçüde benzer olan iki veya daha fazla iş bölümü tek bir iş bölümü olarak birleştirilebilir:
a) Uzun vadeli finansal performans,
b) Ürün ve hizmetlerin niteliği,
c) Ürün ve hizmetler bakımından müşterilerin türü ve sınıfı,
d) Ürünlerin dağıtımı veya hizmetlerin sunumu için kullanılan yöntem. (Paragraf 5)
2/5 Bölümlerin aşağıda belirtilen özelliklerin çoğu bakımından büyük ölçüde benzer olması halinde, büyük ölçüde benzer olan iki veya daha fazla coğrafi bölüm tek bir coğrafi bölüm olarak birleştirilebilir:
a) Ekonomik ve politik koşulların benzerliği,
b) Farklı coğrafi bölgelerde yürütülen faaliyetler arasındaki ilişki,
c) Faaliyetlerin yakınlığı. (Paragraf 6)
3 Raporlanabilir Bölüm
3/1 Raporlanabilir bölüm, 4’üncü paragraf uyarınca belirlenen ve 5 veya 6’ncı paragraf uyarınca iki ya da daha fazla bölümün birleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan ve aşağıda 8’inci paragrafta belirtilen eşik değerleri aşan bir iş bölümü ve coğrafi bölümdür. (Paragraf 7)
3/2 Bir FFK, aşağıdaki eşik değerlerden herhangi birini karşılayan raporlanabilir bir bölüm hakkında ayrı bilgi açıklar:
a) Bölümün raporlanan hasılatının, toplam hasılatın %10’u veya daha fazlası olması,
b) Bölümün kâr veya zararının, kâr eden tüm faaliyet bölümlerinin toplam kârı ile zarar eden tüm faaliyet bölümlerinin toplam zararının mutlak değerinden büyük olanının %10’u veya daha fazlası olması veya
c) Bölüm varlıklarının, tüm bölümlerin toplam varlıklarının %10’u veya daha fazlası olması. (Paragraf 8)
3/3 FFK yalnızca, bölümler açısından 5 veya 6’ncı paragrafta sıralanan kriterlerin çoğunun ortak olması koşuluyla, ayrı bir raporlanabilir bölüm oluşturmak için 8’inci paragrafta yer alan eşik değerleri karşılamayan raporlanabilir bölümler hakkındaki bilgileri birleştirebilir. (Paragraf 9)
3/4 Ayrı olarak raporlanamayan diğer bölümler hakkındaki bilgiler, 7 ve 8’inci paragraflar uyarınca belirlenen faaliyet bölümlerinden ayrı olarak, “Diğer” kategorisinde birleştirilir ve açıklanır. (Paragraf 10)
4 Açıklama Hükümleri
4/1 Özel açıklama
Her bir raporlanabilir bölüme aşağıdaki açıklama hükümleri uygulanır.
4/1/1 Her bir raporlanabilir bölüme ilişkin hasılat ve gider, gelir tablosundaki başlıklara göre sınıflandırılmış şekilde açıklanır. Dış müşterilerden elde edilen bölüm hasılatı ile diğer bölümlerle olan işlemlerden elde edilen bölüm hasılatı ayrı olarak raporlanır. (Paragraf 11)
4/1/2 Her bir raporlanabilir bölüme ilişkin bölüm sonucu açıklanır. (Paragraf 12)
4/1/3 Her bir raporlanabilir bölüme ilişkin bölüm varlık ve yükümlülüklerinin toplam tutarı, finansal durum tablosundaki başlıklara göre sınıflandırılmış şekilde ayrı ayrı açıklanır. (Paragraf 13)
4/1/4 Her bir bölümün performansının açıklanabilmesi için faydalı olan her türlü olağandışı bölüm hasılat ve gider kaleminin niteliği ve tutarı açıklanır. (Paragraf 14)
4/1/5 FFK, raporlanabilir bölümlere ilişkin açıklanan bilgiler ile konsolide veya FFK’ya ait finansal tablolarda toplulaştırılmış bilgiler arasındaki mutabakatı açıklar. Bölüm hasılatının FFK’nın hasılatıyla; bölüm giderinin FFK’nın gideriyle; bölüm varlıklarının FFK’nın varlıklarıyla; bölüm yükümlülüklerinin ise FFK’nın yükümlülükleriyle mutabakatı sağlanır. (Paragraf 15)
4/2 Genel açıklama
4/2/1 FFK, organizasyona ilişkin esaslar da (örneğin, yönetimin, FFK’yı ürün ve hizmetler, coğrafi bölgeler, düzenleyici çevreler bakımından farklılıklar etrafında mı yoksa bu faktörlerin birleşimine göre mi organize ettiği ve raporlanabilir bölümlerin birleştirilip birleştirilmediği) dâhil olmak üzere raporlanabilir bölümleri belirlemek için kullanılan faktörleri açıklar. Bir FFK’nın kısımlarını ayırt etmek için ayrı finansal bilgilerin bulunmaması halinde, bu hususun etkileri açıklanır. (Paragraf 16)
4/2/2 FFK aynı zamanda her bir raporlanabilir bölümün hasılat elde ettiği ürün ve hizmet türlerini de açıklar. (Paragraf 17)
4/2/3 Finansal tablolarda ya da yıllık faaliyet raporunun başka bir yerinde aksi belirtilmedikçe FFK, raporlama döneminin başında her bir bölüm için kapsamlı faaliyet hedeflerini açıklamaya ve bu hedeflerin ne ölçüde gerçekleştirildiği konusunda yorum yapmaya teşvik edilir. (Paragraf 18)
4/2/4 Bir bölümün cari dönemde ilk kez bir bölüm olarak belirlenmesi durumunda, karşılaştırma amacıyla sunulan önceki döneme ait bölüm verisi, raporlanan yeni bölümün ayrı bir bölüm olduğunu yansıtacak şekilde yeniden sınıflandırılır. (Paragraf 19)
4/2/5 FFK’nın bölümlerinin belirlenmesini, raporlanabilir bölümlerin bileşiminin değişmesine neden olacak şekilde değiştirmesi halinde, önceki dönemlere ait karşılık gelen bilgiler yeniden sınıflandırılır. (Paragraf 20)
4/2/6 FFK’nın bölümlerinin belirlenmesini değiştirmesi ve önceki dönem bölüm bilgisini mümkün olmadığı için yeni esasa göre tekrar sınıflandırmaması halinde, karşılaştırma amacı açısından, bölümlerin belirlenmesini değiştirdiği yılda, eski ve yeni bölümlendirme esaslarının her ikisi için bölüm verileri raporlanır. (Paragraf 21)
4/2/7 Bölüm bilgileri, konsolide edilen grubun ve/veya FFK’nın finansal tablolarının hazırlanması ve sunulması için kabul edilen muhasebe politikalarıyla uyumlu şekilde hazırlanır. (Paragraf 22)
4/2/8 Kabul edilen muhasebe politikalarında yapılan ve bölüm raporlaması üzerinde önemli etkisi olan değişiklikler açıklanır ve mümkün olmadığı durumlar hariç olmak üzere karşılaştırma amacıyla sunulan önceki döneme ait bölüm bilgisi yeniden düzenlenir. Bu tür bir açıklama, değişikliğin niteliğini, nedenlerim, karşılaştırmalı bilgilerin yeniden düzenlendiğini veya yeniden düzenlemenin mümkün olmadığını ve makul şekilde belirlenebilir olması halinde değişikliğin finansal etkisini içerir. (Paragraf 23)
4/2/9 Faizsiz Finans Muhasebe Standardı 1: Katılım Bankaları ve Faizsiz Finans Kuruluşlarının Finansal Tablolarında Genel Sunum ve Açıklama’daki açıklama hükümleri dikkate alınır. (Paragraf 24)
5 Yürürlük Tarihi
Bu Standart, 1 Ocak 2020 veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. (Paragraf 25)
Ek (E)
Tanımlar
Olağandışı Kalemler
FFK’nın olağan faaliyetlerinden açıkça farklı olan ve bu nedenle sıklıkla veya düzenli olarak tekrarlanması beklenmeyen olay veya işlemlerden kaynaklanan hasılat veya giderlerdir.
Dış Müşterilerden Elde Edilen Hasılat
Şirket içi veya aynı gruba ait şirketler arası işlemler dışındaki işlemlerden elde edilen hasılattır.