2016/DK-YED/211 Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar
- Tür
- Kurul Kararı
- Tarih
- 19.08.2016
- Yürürlük
- 12.04.2016
- Son değişiklik
- 31.12.2025
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kurul Kararları
Gündem Konusu: CLI’ya İlişkin Düzenlemeler.
KARAR: Yetkilendirme Dairesi Başkanlığının hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir.
05.11.2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (h) bentleri; 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a), (s) ve (ş) bentleri; Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesinin birinci fıkrasının (p), (ü) ve (y) bentleri; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu’nun 21.12.2010 tarihli ve 2010/DK-10/701 sayılı, 13.04.2011 tarihli ve 2011/DK-08/183 sayılı, 24.05.2011 tarihli ve 2011/DK-08/257 sayılı ve 20.07.2011 tarihli ve 2011/DK-14/374 sayılı Kararları ile ilgili diğer mevzuata istinaden;
1) Ekte yer alan "Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar”ın, 31.03.2016 tarihli ve 2016/DK-YED/195 sayılı Kurul Kararı ekinde yer alan "Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”in Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girmek üzere onaylanması,
2) 11.04.2016 tarihli ve 24879 sayılı takririn Ek-3’ünde yer alan "Elektronik Haberleşme Hizmet, Şebeke ve Altyapılarının Tanım, Kapsam ve Süreleri” düzenlemesinin taslak "Sabit Telefon Hizmeti” başlıklı 2.4 bölümünün ve "Sanal Mobil Şebeke Hizmeti” başlıklı 2.6 bölümünün, Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar’ın yürürlüğe girdiği tarih itibarı ile onaylanması,
3) Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar’ın yürürlüğe girdiği tarih itibarı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu’nun 21.12.2010 tarihli ve 201/DK-10/701 sayılı ve 20.07.2011 tarihli ve 2011/DK-14/374 sayılı Kararlarının yürürlükten kaldırılması,
4) Bir işletmeciye tahsisli 811 ve 812 alan kodlu erişim numaralarının bir başka işletmeciye Kurumun izni dâhilinde kullandırılabilmesine ve abonenin yazılı beyanının ibrazı üzerine, aboneye bir işletmeci tarafından tahsis edilmiş olan coğrafi numaraların bir başka işletmeci tarafından kullanılmasına yönelik uygulamaya son verilerek, hâlihazırda bir başka işletmeciye tahsisli 811 ve 812 alan kodlu numaraları kullanan ve bu numaraları kullandıran işletmecilere verilen erişim numarası kullandırma izinleri ile abonenin yazılı beyanının ibrazı üzerine bir işletmecinin abonesine tahsis ettiği coğrafi numaranın bir başka işletmeci tarafından kullanılmasına ilişkin uygulamaların Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar’ın yürürlüğe girdiği tarihten 6 ay sonra sonlandırılması,
5) Alfanümerik karakterli CLI’a sahip SMS başlatan işletmeciler tarafından, SMS metninin sonuna gelecek şekilde, haberleşmenin gizliliğine yönelik mevzuata riayet edilerek, kendilerine Kurum tarafından tahsis edilen Numara Taşınabilirliği Yönlendirme Kodu’nun eklenmesi; söz konusu yükümlülüğün uygulanması için ilgili işletmecilere Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar’ın yürürlüğe girdiği tarihinden itibaren 6 ay süre verilmesi,
6) İşbu Kurul Kararı’nın ilgili maddelerinin işletmecilere; 5. maddesinin Gümrük ve Ticaret Bakanlığına tebliğ edilmesi
hususlarına karar verilmiştir.
EK
Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar
Madde 1 – Amaç ve kapsam
(1) Bu Usul ve Esaslar, yurtdışından başlayan ve yurt dışında sonlanacak olan çağrılardaki CLI kullanımı hariç olmak üzere, elektronik haberleşme hizmeti sunan işletmecilerin CLI kullanımına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Madde 2 – Hukuki dayanak
(1) Bu Usul ve Esaslar, 28/05/2009 tarihli ve 27241 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ü) ve (y) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 3 – Tanımlar
Son değişiklik: 31.12.2025 · 2025/DK-YED/398 Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik
(1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
(a) Uygulamadan kişilere (A2P - Application-to-Person) iletilen mesaj: Bir yazılım veya otomatik sistem tarafından başlatılarak kişi ve/veya kişilere iletilen mesajları,
ifade eder.
(2) Bu Usul ve Esaslarda geçen ancak birinci fıkrada tanımlanmayan kavramlar ve kısaltmalar için ilgili mevzuatta yer alan tanımlar geçerlidir.
Değişik madde: Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik (31/12/2025 - Resmi Gazete Dışı Kaynak)
Madde 4 – CLI’ın oluşturulması
Son değişiklik: 06.12.2016 · 2016/DK/482 CLI'a İlişkin Düzenleme
(1) Çağrı Detay Kayıtları (CDR) ve sinyalleşme bilgileri içerisinde "arayan numara” alanında işletmeci tarafından aboneye tahsis edilmiş numara kullanılır. Aboneye tahsisli numaranın, işbu usul esasta belirtilen ve Kurum tarafından belirlenebilecek diğer istisnalar ile tahsisli numaranın Numaralandırma Yönetmeliği’nde tanımlanmış olan kısa numaralar ve yerel aranır numaralar olması durumları dışında aranan tarafa gösterilen CLI olarak kullanılması esastır.
(2) CLI; boş, eksik ve başta acil yardım çağrı hizmetlerine ve/veya güvenlik güçlerine tahsisli kısa numaralar, ilgili mevzuatta yer alan istisnalar dışında hizmet sunan işletmeci tarafından ilgili aboneye tahsis edilmemiş numaranın kullanılmasında olduğu üzere yanlış veya yanıltıcı bir biçimde oluşturulamaz.
(3) Çağrı Detay Kayıtları (CDR) ve sinyalleşme bilgileri içerisinde “arayan numara" alanında bulunacak numaranın “90+Alan Kodu+7 Haneli Abone Numarası" şeklinde E.164 formatında bulunması ve bu numaranın Kurumumuza işletmeciler tarafından gönderilen abone kütük bilgilerinde yer alması zorunludur.¹
(4) İşletmeci tarafından, ilgili mevzuata uygun olacak şekilde oluşturulmuş CLl’ın kullanıcılar tarafından değiştirilmesi önlenir.
(5) Çağrıyı başlatan işletmeci, bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen konularda gerekli her türlü tedbiri almakla yükümlüdür.
(6) Yurt içi ve yurt dışı kaynaklı çağrılarda çağrıyı başlatan tarafından oluşturulmuş CLI, transit ve çağrıyı sonlandıran işletmeci tarafından değiştirilemez.
06/12/2016 tarihli ve 2016/DK/482 sayılı Kurul Kararı ile değişik
Madde 5 – Yurt içi kaynaklı çağrılarda usule uygun olmayan CLI’ın engellenmesi
(1) İşbu Usul ve Esasların 7’nci maddesinde yer alan istisnalar dışında, CLI’ı boş, eksik biçimde oluşturulmuş yurt içi kaynaklı çağrılar, transit ve çağrıyı sonlandıran işletmeci tarafından; transit işletmeciden hizmet alan bir numara ile oluşturulmuş çağrılar transit işletmeci tarafından; çağrıyı sonlandıran işletmeciden hizmet alan bir numara ile oluşturulmuş çağrılar ise, çağrıyı sonlandıran işletmeci tarafından engellenecektir. CLI’ın eksik olup olmadığının kontrolünde, Numaralandırma Yönetmeliği’nde tanımlanan numara türlerine ilişkin hane sayısı dikkate alınır.
(2) Alfanümerik karakterli CLl’a sahip yurt içi kaynaklı ses çağrıları transit ve çağrıyı sonlandıran işletmeci tarafından engellenecektir.
Madde 6 – Yurt dışı kaynaklı çağrılarda usule uygun olmayan CLI’ın engellenmesi
Son değişiklik: 06.12.2016 · 2016/DK/482 CLI'a İlişkin Düzenleme
(1) Bir mobil elektronik haberleşme işletmecisinin çağrının başlatıldığı esnada uluslararası dolaşım (roaming) hizmeti almayan abonesinin numarasının CLI olarak kullanıldığı yurtdışı kaynaklı ve işletmecinin kendi şebekesinde sonlandırılacak çağrılar, söz konusu mobil elektronik haberleşme işletmecisi tarafından engellenecektir.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan hüküm saklı olmak üzere, ulusal numaralandırma planında yer alan numaraların (acil yardım çağrı hizmetlerine ait numaralar dahil olmak üzere)ve 0444XXXX, 00444XXXX, 90444XXXX, 090444XXXX, 0090444XXXX, +444XXXX, +0444XXXX, +00444XXXX, +090444XXXX, +90444XXXX, +0090444XXXX, 0850444XXXX, 00850444XXXX, 90850444XXXX, 090850444XXXX, 0090850444XXXX, +850444XXXX, +0850444XXXX, +00850444XXXX, +090850444XXXX, +90850444XXXX, +0090850444XXXX, 0(Mobil Alan Kodu)444XXXX, 00(Mobil Alan Kodu)444XXXX, 90(Mobil Alan Kodu)444XXXX, 090(Mobil Alan Kodu)444XXXX, 0090(Mobil Alan Kodu)444XXXX, +(Mobil Alan Kodu)444XXXX, +0(Mobil Alan Kodu)444XXXX, +00(Mobil Alan Kodu)444XXXX, +090(Mobil Alan Kodu)444XXXX, +90(Mobil Alan Kodu)444XXXX, +0090(Mobil Alan Kodu)444XXXX, 0(Alan kodu)XXXXXXX, 00(Alan kodu)XXXXXXX, 90(Alan kodu)XXXXXXX, 090(Alan kodu)XXXXXXX, 0090(Alan kodu)XXXXXXX, +(Alan kodu)XXXXXXX, +0(Alan kodu)XXXXXXXX, +00(Alan kodu)XXXXXXX, +090(Alan kodu)XXXXXXX, +90(Alan kodu)XXXXXXX, +0090(Alan kodu)XXXXXXX, 01XX, 001XX, 901XX, 0901XX, 00901XX +1XX, +01XX, +001XX, +0901XX, +901XX, +00901XX (X:0-9) formatlarına sahip numaraların yurtdışı kaynaklı çağrılarda CLI olarak kullanılması durumunda, söz konusu çağrılar transit ve çağrıyı sonlandıran işletmeci tarafından engellenecektir. Bununla birlikte, yurtdışı kaynaklı herhangi bir çağrının CLI’ının ulusal numaralandırma planı kapsamında yer alan bir numara olduğu izlenimini yaratmak üzere, yukarıda yer verilen formatlara benzer formatta olduğunun tespit edilmesi durumunda, transit ve çağrıyı sonlandıran işletmeciler bu çağrıyı engelleyebilir. CLl’a ilişkin diğer hükümler saklı kalmak kaydı ile yurtdışı kaynaklı çağrılarda; işletmeci tarafından işbu fıkra kapsamında belirlenen numara formatı ile söz konusu ülkelerin ulusal numaralandırma planları uyarınca sahip oldukları numara formatının çakıştığının tespit edilmesi halinde bu çağrılar engellenmez ve çakıştığı tespit edilen numaralar Kuruma bildirilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden (KKTC) gelen çağrılarda, ülkemizin numara kaynaklarından KKTC’deki işletmecilere kullandırılan numaralardan gelen çağrılar engellenmez.
(3) Yurtdışı kaynaklı çağrılarda CLl’ın boş veya alfanümerik karakterli olması durumunda söz konusu çağrılar transit ve çağrıyı sonlandıran işletmeci tarafından engellenecektir.
06/12/2016 tarihli ve 2016/DK/482 sayılı Kurul Kararı ile değişik
Madde 7 – Sunulan elektronik haberleşme hizmetine münhasır CLI hak ve yükümlülükleri
Son değişiklik: 31.12.2025 · 2025/DK-YED/398 Arayan Hat Bilgisi (CLI) Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik
(1) İşletmeci; SMS, MMS gibi mesaj hizmetlerinin sunumuna münhasır olarak, mesaj gönderecek olan abonesinin yazılı talebi üzerine, alfanümerik karakterli gönderici kimliğini aranan tarafa CLI olarak gösterebilir. Bu durumda, aboneye ilgili mevzuata uygun olarak numara tahsisi yapılır. CDR içerisinde "arayan numara” alanında aboneye tahsisli bu numaranın ve "gösterilen numara” alanında alfanümerik karakterli gönderici kimliğinin bulunması ve söz konusu numara ile alfanümerik karakterli gönderici kimliğinin Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’na işletmeciler tarafından gönderilen abone kütük bilgilerinde yer alması zorunludur.
(2) İşletmeciler, SMS ve MMS gibi mesaj hizmetlerinin sunumunda alfanümerik karakterli CLI olarak göndericinin adı ve soyadı ile ticaret veya mesleki unvanına veya anılan ad, soyad veya unvanın ilgili bölüme sığmak üzere kısaltılmış haline yer verebilirler. Ayrıca işletmeciler, anılan kapsamdaki alfanümerik karakterli CLI'ın, göndericiyi tanımlamayan ifadeleri içermemesi, yanlış veya yanıltıcı bir biçimde oluşturulmaması, internet alan adları veya internet sitesi adreslerinin alfanümerik karakterli CLI olarak kullanılmaması için gerekli tüm tedbirleri alırlar. İşletmeci alfanümerik karakterli CLI’ın;
(a) Gönderici ad-soyadı olması halinde kimlik belgesini, unvanı olması halinde kimlik belgesi ile birlikte unvanı ispatlayıcı belgeyi ve işletmeci tarafından doğrulanmak kaydı ile abonenin e-devlet kapısında ürettiği "Yerleşim Yeri Belgesi"ni
(b) Şirket unvanı olması halinde, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş şirket tarafından imzalı ve kaşeli Ticaret Sicil Gazetesi örneği veya Ticaret Sicil Kaydı veya bu şirketin unvanını ispatlayıcı diğer resmi belgeleri,
(c) Kamu kurum ve kuruluş unvanı olması halinde, ilgili Kamu kurum ve kuruluşundan alınmış resmi belgeyi,
(ç) Sivil toplum kuruluşu unvanı olması halinde, ilgili sivil toplum kuruluşundan alınmış belgeyi,
(d) Marka adı içermesi halinde, marka sahipliğini ispatlayıcı belgeyi,
(e) İnternet sitesi adresi içermesi halinde, alan adı sahipliğini ispatlayıcı belgeyi,
(f) Bayiliği veya temsilciliği yapılan bir firma veya kuruluş adını içermesi halinde, ilgili firma veya kuruluş izninin alındığını ispatlayıcı belgeyi
(g) İşbu fıkrada yer almayan şekillerde kullanımı halinde, gerekli görülebilecek ispatlayıcı belgeleri
temin etmekle ve gerektiğinde Kuruma ibraz etmekle yükümlüdür.
(3) Uygulamadan kişilere (A2P - Application-to-Person) iletilen mesajlarda yer alan alfanümerik karakterli gönderici kimliği;
a. En az 3 (üç) en fazla 11 (on bir) karakter uzunluğunda olmalıdır.
b. Ulusal Numaralandırma Planında yer alan tahsisli kısa numaralar hariç olmak üzere yalnızca rakamlardan (0-9) oluşturulamaz, bir numarayı taklit etmek üzere kullanılan alfanümerik karakterler içeremez (Örneğin, “0” (sıfır) yerine “O” harfinin veya “1” (bir) yerine “I” harfinin kullanılması gibi).
c. Boşluk karakteriyle başlayamaz veya bitemez, iki veya daha fazla ardışık boşluk karakteri içeremez.
(4) Sunulan elektronik haberleşme hizmetine münhasır olmak üzere, CLl’a ilişkin ek hak ve yükümlülüklere, 28/05/2009 tarihli ve 27241 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’ne istinaden hazırlanan Elektronik Haberleşme Hizmet, Şebeke ve Altyapılarının Tanım, Kapsam ve Süreleri düzenlemesinde yer verilir.
Bu hükmün yürürlük tarihi: 17.09.2018
Madde 7x – İstisnalar
(1) Acil çağrı merkezi tarafından bir başka yerleşim yerine doğru yönlendirilen e-Call çağrıları bu Usul ve Esaslar kapsamı dışındadır. Bu çağrılarda kullanılacak CLI, İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenebilir.
12/04/2018 tarihli ve 2018/DK-YED/115 sayılı Kurul Kararı ile ek kenar başlığı
Geçici madde 1 – Yükümlülüklerin yerine getirilmesi için tanınan süre
(1) İşletmecilerce; bu Usul ve Esaslar’ın;
a) 4’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına ilişkin,
b) 5’inci maddesindeki çağrılara ilişkin,
c) 6’ncı maddesinin birinci fıkrasındaki ses çağrılarına ilişkin,
ç) 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki çağrılara ilişkin,
d)6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki CLl’ı alfanümerik karakterli ses çağrılarına ilişkin,
e) 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki CLl’ın boş olmasına ilişkin,
f) GSM hizmeti sunan işletmeciler hariç olmak üzere 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki CLl’ı alfanumerik karakterli SMS, MMS gibi çağrılara ilişkin,
g) 7’nci maddesinin ikinci fıkrasındaki çağrılara ilişkin,
belirtilen yükümlülüklerin uygulanmasına, işbu Usul ve Esasların yürürlüğe girmesini müteakip 6 (altı) ay içerisinde başlanır.
Madde 8 – Yürürlük
(1) Bu Usul ve Esaslar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu tarafından onaylandığı tarihte yürürlüğe girer.
Madde 9 – Yürütme
(1) Bu Usul ve Esasların hükümlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu Başkanı yürütür.