KolayuyumGiriş yap

Oyuncakların İthalat Denetimi Rehberi

Kılavuz

Tür
Kılavuz
Tarih
05.01.2026
Yürürlük
05.01.2026
Durum
Yürürlükte
Seri
Kılavuzlar, İthalat Mevzuatı

1 – KAPSAM VE DAYANAK

Bu Rehber, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 455 inci maddesine, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanununa, 14/9/2022 tarihli ve 6038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararına ve 16/8/2023 tarihli ve 32281 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliğine istinaden Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yürütülen Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği kapsamında yer alan ürünlerin fiili denetimlerinin yapılması ve sonuçlandırılması usul ve esaslarının belirlenmesine yöneliktir.

Denetim rehberlerinde yer almayan hususlarla ilgili olarak, firma başvuruları neticesinde verilen talimatlar, aksi belirtilmediği sürece, münferit olmayıp aynı durumdaki diğer firmalar için de geçerlidir.

Rehber’de yer alan esas ve düzenlemeler Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler ile ilgili mevzuat kapsamı dışında anlanamaz ve yorumlanamaz.

2 – İTHALAT DENETİMİ BAŞVURULARI

2.1 – İthalatçı Firmanın Başvurusu

İthalat denetimi başvuruları Tebliğ’in Ek-1’inde yer alan “Denetime Tâbi Ürünler Listesi” kapsamında yer alan ürünler için, Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde gümrük beyannamesinin tescili öncesinde yapılır.

Başvuruda Tebliğ’in 5 inci maddesinde yer alan düzenleme esastır. Buna göre, firma adına işlem yapmak üzere yetkilendirilen kullanıcı, Bakanlık internet sayfasının “E-İmza Uygulamaları” kısmında yer alan “E-İmza Uygulamalarına Giriş” bölümünü kullanarak TAREKS üzerinden ithal partisine ilişkin verileri girerek başvurusunu yapar. Başvuru üzerine, TAREKS tarafından firmaya, sadece ilgili denetim birimi nezdindeki işlemlerini takip edebilmesi amacıyla bir başvuru numarası verilir.

2.2 – Muafiyet ve İstisnalar

İthalat denetiminden muafiyet ve istisna tanınan başvuruların nitelikleri Tebliğ’in 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; A.TR belgesine sahip, geri gelen eşya muhteviyatı ve 9/9/2009 tarihli, 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen, ürünler fiili denetimden muaftır.

Ancak, Tebliğ’in 6ncı maddesinin son fıkrasına dayanarak, yapılacak değerlendirmede gerektiğinde A.TR belgesine sahip başvurular da fiili denetime yönlendirilebilir. Bu değerlendirmelerde, risk analizinin yanı sıra firmanın önceki başvurularında sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemenin sonuçları, ilgilisince düzenlenmemiş belge sunup sunmadığı ile iptal ve mükerrer başvuru yapıp yapmadığı gibi durumlar da dikkate alınır.

2.3 – Başvuru Belgelerinin Sunulması

Yapılan her başvuru için Tebliğ Ek-2’nin birinci ve ikinci maddelerinde belirtilen belgelerin sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Fiili denetime yönlendirilen ürünler için ise Tebliğ’in Ek-2’nin üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı maddelerinde belirtilen dokümanların, başvuru günü dâhil yirmi iş günü içerisinde elektronik ortamda Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS)’ne eksiksiz olarak yüklenmesi gerekir. Söz konusu dokümanların eksik olması durumunda ve firmanın bu başvuruyu devam ettirmek istemesi halinde sistem tarafından firmaya ek ilave süre verilir. Verilen süre dâhilinde gerekli belgelerin yüklenmemesi durumunda başvuru sistem tarafından “Ret: Belge Eksikliği” olarak sonuçlandırılır. Mezkur Tebliğ’in Ek-2’de belirtilen belgelerin eksikliği nedeniyle sistem tarafından “Ret: Belge Eksikliği” olarak sonuçlanan başvuruların yeniden denetime açılmak istenmesi halinde, sistem üzerinde bulunan ek süre talebi butonu aracılığıyla bir defaya mahsus başvurunun yeniden denetime açma işlemi gerçekleştirilebilir.

Kullanıcıların, TAREKS üzerinden yapmış olduğu başvuruların fiili denetime tâbi tutulması halinde yüklenmesi gereken belgelerin teknik bir sorun nedeniyle sisteme yüklenememesi durumunda, gerekli dokümanlar ilgili Grup Başkanlığına elden sunulur. Elden başvuru yapılması halinde başvuruya ilişkin belgeler vekâlet kapsamında olan yetkili kişilerce teslim edilebilir. Bu durumda, ithalatçı adına ilgili işlemleri yapmaya yetkili olduğunu gösterir vekâletnamenin sunulması gerekir.Vekâletname sunulmayan durumlarda denetim işlemleri gerçekleştirilmez.

Aynı Gümrük Belgesi kapsamında bulunan ürünler için TAREKS üzerinden yapılan bir başvuruya dair sunulan başvuru dosyalarında;

• Birden fazla GTİP

• Aynı GTİP altında farklı cins, menşe, marka, model ürünler,

• İmalatçıları farklı ürünler,

olduğu durumlarda, her bir başvuru dosyası için gümrük belgesi, fatura, uygunluk beyanları gibi belgelerin ortak olması ve uygulanabilir olması hallerinde bu belgelerin TAREKS’e bir defa yüklenmesi yeterlidir.

3 – DENETİM SÜREÇLERİ

Firma adına işlem yapmak üzere yetkilendirilen kullanıcının TAREKS üzerinden yapmış olduğu başvurunun fiili denetime yönlendirilmesi halinde denetim süreci başlar. Fiili denetim olarak adlandırılan ithalat denetim süreci, aşağıda sırasıyla belirtilen hususlardan birkaçını kapsayacak şekilde yapılır.

• TAREKS Başvuru Bilgilerinin Kontrolü

• Kapsam Kontrolü

• Belge Kontrolü

• Fiziki Denetim

• Laboratuvar Testi

Öncelikle TAREKS başvuru bilgilerinin kontrolü yapılır ve kapsam kontrolünün gerçekleştirilmesi sağlanır. Ürünlerin ilgili mevzuatın kapsamında olduğunun anlaşılmasını müteakip, ürüne ait bilgi ve belgeler ilgili mevzuat çerçevesinde incelenir. TAREKS tarafından yapılan risk analizi sonucunda ürünler doğrudan teste yönlendirilir. Denetim birimlerince ürünlerin riskli olduğuna dair bir şüphe hâsıl olması durumunda denetim bir üst denetim aşamasında değerlendirilir

3.1 – Kapsam Kontrolü

TAREKS tarafından fiili denetime yönlendirilen başvurularda, ürünün ilgili teknik mevzuat kapsamında olup olmadığı ile GTİP karşılığı ifade suretiyle Bakanlıkça denetlenmesi hedeflenen ürünler kapsamında olup olmadığı kontrol edilir. Kapsam dışı olduğu tespit edilen ürünlere ilişkin başvurular, “Kapsam Dışı: Denetleme Sonucu” ile sonuçlandırılır.

Firma yetkilisi tarafından TAREKS üzerinden kapsam dışı olarak beyan edilen ürünlerin ilk ithalatında ürün fiili denetime yönlendirilir, kapsam dışı olduğu tespit edilen ürünlerin ithalatı “Kapsam Dışı: Denetleme Sonucu” ile sonuçlandırılır. Daha önce denetim neticesinde kapsam dışı olduğu tespit edilen ürünlerin müteakip ithalatında ürünlerin fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceği risk analizine göre tespit edilir.

3.2 – Başvuru Bilgilerinin Kontrolü

TAREKS başvurusunda beyan edilen bilgiler ile TAREKS üzerinden sunulan belgelerin tutarlılığı ilgili denetim birimince kontrol edilir. Başvuru bilgilerinin yanlış beyan edilmesi durumunda, başvurunun denetim birimi tarafından iptal edilerek ithalatçı firma tarafından sisteme yeniden başvuru yapılması gerekmektedir. Ancak, marka ve modelin sehven sisteme yanlış beyan edilmesi durumlarında, ilgili denetim birimi ile görüşülerek gerekli düzenlemeler başvuru iptal edilmeden sistem üzerinden gerçekleştirilebilecektir.

3.3 – Başvuru Belgelerinin Kontrolü

Başvuru konusu ürünlerin teknik mevzuatına uygunluğunun tespit edilebilmesini teminen, firma tarafından sunulan bilgi ve belgeler kontrol edilir.

Belgelerin Türkçe sunulması esastır. Ancak İngilizce dilinde sunulan belgeler de kabul edilmektedir. Gerekli görülmesi halinde belgelerin noter onaylı tercümeleri de talep edilebilir.

Firma tarafından yüklenen AB Uygunluk Beyanının Ek-1’de belirtilen unsurları içermesi gerekir. Ürünün AB Uygunluk Beyanını gerektiren birden fazla teknik düzenlemeye tâbi olduğu durumlarda, imalatçı, bu teknik düzenlemelerin ürününe uygulanabilir tüm kurallarını yerine getirdiğini tek bir AB Uygunluk Beyanı düzenleyerek gösterir.

Denetim kapsamında firmalar tarafından sunulan test raporlarının güncel olması, akredite laboratuvarlar tarafından düzenlenmesi ve tarihinin taşıma belgesinden önce olması gerekir. Testi yaptıran firmanın ürünün imalatçısı veya ithalatçısı olması gerekir. Test raporlarında marka, model/seri numarası gibi ürünleri tanımlayıcı bilgiler yer almalıdır. Ürün ve test raporu arasında illiyet bağının kurulmasını teminen denetimlerde ürünlerde veya ürünlerin ambalajının üzerinde yer alan bilgilerle test raporundaki bilgilerin eşleşmesi gerekir. Ürünle test raporu arasında illiyet bağı kurulamadığı hallerde ve firmanın kabul etmesi şartıyla ürünlerden numune alınarak test ettirilmesi gerekir.

TAREKS başvurusu kapsamında sisteme yüklenecek fotoğrafların ithal edilen ürüne ait olması ve gümrüklü saha içerisinde çekilmiş olması gerekir. Fiziki denetim sırasında sisteme yüklenen fotoğraflar ile ürünün aynı olmadığının tespit edilmesi halinde konu Genel Müdürlüğümüze bildirilir. Fotoğrafların denetim işlemlerini suistimal etmek amacıyla sisteme yüklendiğinin tespit edilmesi halinde konu TAREKS'in risk değerlendirmesinde dikkate alınır.

Başvuru sırasında sunulan bilgi ve belgeler ile üründe yapılan incelemeler sonucunda daha detaylı bir araştırma gereğinin ortaya çıkması veya ithalatçının başvuru sırasında sunduğu belge ve bilgilerin ürüne ait olmaması durumunda ve firmanın denetim birimlerini yanıltmak amacı taşımadığına kanaat getirilmesi halinde, ürüne ait belgelerin firma tarafından 45 günlük ek süre içerisinde tamamlanması istenilir. İlgili denetmenin TAREKS üzerinden bir belgeyi ilk kez talep ettiği tarihten başlamak üzere verilen 45 günlük ek süre zarfında talep edilen belgelerin sunulmaması durumunda başvuru “Ret: Belge Eksikliği” olarak sonuçlandırılır. Belge eksikliği durumunda başvuruların denetmen tarafından iptal ile sonuçlandırılmaması gerekmektedir.

3.4 – Fiziki Denetim

Sistem tarafından ürünlerin fiziki denetime yönlendirilmesi durumunda, ürünler ile sisteme yüklenen belgeler arasında illiyet bağı kurulabilmesi ve belge denetimine yönlendirilen ürünlerde oluşabilecek şüphelerin giderilmesi amaçlarıyla ürünler fiziki denetime tabi tutulabilir. Fiziki denetim esnasında ürünlere ait yapı ve özellikleri itibarıyla incelenerek gerekli tüm raporların sunulup sunulmadığı veya rapor sunulamayan ürünler için istenecek testlerin belirlenmesi elzemdir. Tespit edilen hususlara ilişkin detayların Ek- 2’de yer alan Fiziki Denetim/Numune Alma Tutanağına işlenmesi gerekmektedir.

Fiziki denetime yönlendirilen başvurularda gümrüklü sahada yapılan denetim ve numune alımı esnasında denetime eşlik eden kişiler, ithalatçı adına ilgili işlemleri yapmaya yetkili olduğunu gösterir vekâletnameyi sunmakla yükümlüdür. Vekâletname sunulmayan durumlarda denetim işlemleri gerçekleştirilmez.

Fiziki denetim gerçekleştirilecek ürünler için denetim birimiyle yapılacak tüm görüşmelerin “Denetim Mesajları” sekmesinden ilerletilmesi gerekir. Belirlenen fiziki denetim saatinde firma yetkililerinin bulunmaması, ürünlerin hazır olmaması hallerinde, denetim programı başvuru tarihi göz önünde bulundurulmaksızın yeniden hazırlanır. Ürünlerin denetim sahasında bulunmaması halinde ise başvuru “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır..

Fiziki denetim sırasında mümkünse ürüne ait fotoğrafların çekilmesi ve gerekli durumlarda kullanılmak üzere arşivlenmesi gerekir.

Güvenliğinden gerekçeli olacak şekilde ciddi şüphe duyulan ürünler laboratuvara teste gönderilebilir ve test sonucuna göre işlem yapılır. İthalatçı firmanın testi kabul etmeyip dilekçe ile uygunsuzluk talep etmesi halinde ise başvuru “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır. İthalatçı firmanın test kararına ve dilekçe ile uygunsuzluk kararına itiraz etmesi durumunda konu Genel Müdürlüğe bildirilir.

3.4.1 – İşaretleme Kontrolü

CE işareti; 27/5/2021 tarihli ve 31493 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “CE” İşareti Yönetmeliği’nde belirtilen şekle uygun olmalıdır ve çizimdeki oranlara uyularak küçültülmesi ve büyütülmesi dışında işaretin tasarımı değiştirilemez. İlgili teknik düzenlemede aksi belirtilmedikçe, asgarî 5 mm ebadında olur, ürüne veya bilgi plakasına veya ürünün yapısı gereği bunun mümkün olmadığı veya kalıcılığının garanti edilemediği durumlarda ambalajına ve ilgili teknik düzenlemenin öngördüğü ürün beraberindeki belgelere görünür, okunabilir ve silinmeyecek şekilde konulur. Firmalar tarafından ürünün yapısı gereği CE işaretinin iliştirilmesinin mümkün olmadığının beyan edilmesi halinde, muadil ürünlerde yer alan işaretlemeler dikkate alınarak denetimler sürdürülür.

CE işaretinin; görünür, okunabilir ve silinemeyecek şekilde ürünün tabi olduğu Yönetmeliğin öngördüğü yerlere konulmuş olması ve ürüne ait diğer bilgiler (ürün resmi, ürün özellikleri, ürün kullanma talimatları, imalatçı/ithalatçı firma adres bilgileri, diğer işaretler, uyarılar vb.) ile birlikte aynı etikette baskılı şekilde bulunması kaydıyla, nitelikli şekilde iliştirilmiş kâğıt etiket üzerinde yer alan CE işareti etiketlemesi de uygun kabul edilir. Söz konusu işaretlemenin, CE işaretinin üretim sürecinde iliştirilmiş olduğu hakkında kesin fikir vermesi gerekir. Bu kapsamda, ürüne ilişkin diğer bilgiler ile birlikte CE işaretinin de söz konusu etiket üzerinde yer almasının, CE işaretinin üretim sürecinde konulduğu hakkında yeterli fikir verdiği kabul edilir.

CE işaretinin ilgili Yönetmeliğin öngördüğü boyuta uygun olarak iliştirilmediği durumlarda ürünün tasarımı, niteliği, boyutları ve etiketinin yerleşimi gibi kriterler dikkate alınarak denetim sonucunda başka bir uygunsuzluğa rastlanılmaması ve test raporlarının uygun olması kaydıyla denetim “Koşullu Kabul: Uyarı” olarak sonuçlandırılır. Yönetmelikteki grafik ve tasarımına uygun olan ve olmayan CE işareti örnekleri Ek-4’te gösterilmektedir.

Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik kapsamında denetlenen ürünlerin üzerinde Yönetmeliğe uygun şekilde Ek-3’te yer alan işaret ve ifadenin yer alması gerekir. Fiziki denetim esnasında gerekli işaretlemelerin bulunmadığının tespit edilmesi halinde söz konusu başvurunun “Ret: İşaretleme Eksikliği” olarak sonuçlandırılması gerekir..

3.4.2 – Ürün Beraberinde Gelen Adaptörlerin Denetimi

Ana ürün ilgili teknik mevzuatın kapsamı dışında yer alsa dâhi, ürünlere takılıp çıkarılabilen (yekpare olmayan) ürün beraberinde gelen adaptörler için gerekmesi hâlinde test raporu istenir ve/veya adaptörler teste tabii tutulabilir. Bu nedenle, ürünlerin beraberinde/birim ambalajında harici adaptör yer alması durumunda; adaptörlere dair işaretleme bilgileri de kontrol edilir. Bu denetim sonucunda uygunsuz bulunan adaptörlerin elleçlenerek ana ürünlerden ayrılması; mahrecine iade, doğrudan ya da serbest bölge üzerinden üçüncü bir ülkeye transit, ihraç kaydıyla satış ya da masrafları sahibince karşılanmak koşuluyla imha suretiyle tasfiye edilmek üzere bulunduğu gümrük idaresine terk edildiğinin belgelenmesi hâlinde uygun görülür. Yapılan elleçlemeyi takiben, ana ürünün uygun adaptörlerle test edilmesi ve testin uygun çıkması halinde başvurudaki tüm ürünlerin elleçlenmesi neticesinde başvuru sonuçlandırılır. Aksi durumda, başvuru ret olarak sonuçlandırılır.

TAREKS tarafından teste yönlendirilen ürünlerle beraber gelen adaptörlerin de test edilmesi ve bu testlerin olumlu olması hâlinde, adaptörler için AB uygunluk beyanı ve/veya işaretleme bilgileri (CE işareti, marka ve model dâhil olmak üzere) aranmadan denetimin bu yönden olumlu görülmesi gerekir. Adaptörler için yapılan testlerin olumsuz ancak ana ürünlerin testlerinin olumlu olması, adaptörler için ayrıca test yapılmasının ithalatçı tarafından kabul edilmemesi ya da adaptörler nedeniyle ana ürünlerin de uygun bulunmaması hâlinde 4.4.2 nci maddede belirtilen elleçleme hususları dikkate alınır.

3.4.3 – Uyarılar

Fiziki denetim esnasında, ithal edilmek istenilen ürünün tabi olduğu mevzuat gereği ürün üzerinde veya ambalajında yer alması gereken uyarıların ilgili mevzuatın öngördüğü şekilde ürünün üzerinde yer alıp almadığı kontrol edilir. İlgili teknik mevzuat gereği ürün üzerinde bulunması gereken uyarıların eksik veya olmaması hallerinde söz konusu uyarıların gümrüklü sahada elleçlenmesine izin verilebilir. (Bkz.: 4.4)

3.5 – Test İşlemleri

Firmalar tarafından test raporu sunulamadığı, denetmenlerce ürünlere ilişkin ciddi şüphe oluştuğu veya ürünlerin TAREKS tarafından doğrudan teste yönlendirilmesi durumlarında (firmanın kabul etmesi şartıyla) ürünler teste gönderilir.

Teste gönderilen başvurularda, kargo ve test masrafları ithalatçı tarafından karşılanması şartıyla denetmenlerce ürünlerden numune alınarak teste gönderilir. Numuneler belirlenen laboratuvarlardan birisine, ilgili denetim birimi tarafından sırayla ve dönüşümlü olarak gönderilir. Denetimler söz konusu test sonucuna göre neticelendirilir. Alınan numunenin sonucu temsil ettiği bütün kalemler için geçerli olur. Numune sayısının asgaride tutulması esastır. Alınacak numune sayıları ürünün teknik mevzuatına göre belirlenmekte olup, gerekli görüldüğü durumlarda ek numune alınabilir.

Numune alma işlemleri esnasında Ek-2’de yer alan Fiziki Denetim/Numune Alma Tutanağına gerekli bilgiler işlenerek bahse konu tutanak hem ilgili denetmen tarafından hem de firma yetkili temsilcisi tarafından imzalanır. Bu aşamada temsilcinin vekâletnamesi kontrol edilir, ve alınan numunelerin fotoğrafı denetim birimi tarafından çekilir. Denetim biriminde kalacak numune, numune kayıt defterine kaydedilir.

Şahit numuneler Grup Başkanlığında muhafaza edilir. Test sonuçlarına itiraz süresi 15 iş günüdür. Test sonuçlarına itiraz edilmesi durumunda, şahit numuneler yeniden teste tabi tutulmak üzere mümkün olduğu durumlarda ürünlerin gönderildiği ilk laboratuvardan farklı bir laboratuvarauna gönderilir.

Sistem tarafından teste yönlendirilen ancak test imkânları, ürün özelliği veya ürün adedi sebepleriyle test edilemeyen dosyalarda sürecin test raporu incelemesi olarak devam etmesi gerekmekte olup karşılaşılan bu tarz durumların ilgili GTİP ve test edilememe gerekçesiyle birlikte ivedilikle Genel Müdürlüğümüze iletilir..

İthalatçı firma ürünün teste gönderilmesini kabul etmezse firmanın yazılı beyanına istinaden başvuru “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır.

3.5.1 – Muadil Ürünler

Çok sayıda kalemin teste yönlendirildiği başvurularda, başvuruda yer alan tüm modeller teste gönderilmez. Aynı başvuru içinde imalatçısı, markası, materyali ve ürün cinsi ortak olan ürünlerden bir tanesi referans model olarak seçilir, muadil ürünleri temsil etmek üzere teste gönderilir.

Bir başvurunun teste yönlendirilen bir kalemi ile muadil tutulabilecek modellere dair başvuru kalemleri sistem tarafından teste yönlendirilmemiş olsa dahi teste yönlendirilen başvuru kalemindeki modelin testi sonuçlanana kadar başvurular kapatılmaz.

Referans modelin testten geçmesi ve muadil tüm kalemlere ait uygun belgelerin (test rapor, AB Uygunluk Beyanı vb.) olması halinde söz konusu başvuru TAREKS üzerinden “Kabul: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır. Referans modelin testten kalması halinde ise firmanın sistem üzerinden 15 iş günü içerisinde test sonucuna itiraz hakkı vardır. Firma test sonucuna itiraz eder ve ürün, yalnızca uygunsuzluk verilen husus ile ilgili olarak yaptırılan ikinci testten geçerse ve muadil tüm kalemlere ait uygun belgelerin (test rapor, AB Uygunluk Beyanı vb.) olması halinde söz konusu başvuru TAREKS üzerinden “Kabul: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır.

Referans modelin testten kalması halinde, firma test sonucuna itiraz etmezse veya itiraz ettiği halde ürün ikinci testten de kalırsa, referans model “Ret: Test Sonucu” olarak sonuçlandırılır. Bu durumda, firmanın talep etmesi halinde muadil tüm modeller de teste gönderilebilir. İthalatçı firma tarafından test yapılmadan olumsuz sonuçlandırılması istenilen başvurular verilecek dilekçeye istinaden “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır.

3.6 – Başvuru İptal İşlemleri

İptal işlemi, yalnızca mevcut başvurunun incelenmesi aşamasında tespit edilen maddi hata veya hataların düzeltilerek başvurunun tekrarlanabilmesine imkân sağlayan bir işlemdir. Denetlemesi devam eden başvuruların iptali ancak denetmen tarafından yapılabilir.

Marka ve model bilgilerinin haricinde başvuru bilgilerinden bir veya birkaçının sisteme yanlış veya eksik kaydedilmiş olması durumunda, “Denetim Mesajları” sekmesinden ilgili denetim birimi tarafından konuyu açıklayan bir mesaj iletilir ve başvuruya dair denetim işlemi son aşamaya kadar sürdürülür. Denetim sonucunda, ürünlerin ithalat denetiminden geçemeyeceği anlaşıldığında başvuru “Ret” ile, diğer durumlarda firmanın yaptığı hatayı düzeltmesini teminen “İptal: Denetmen İptali” ile sonuçlandırılır. Söz konusu maddi hatanın, denetmen notu olarak başvuruda kapatılırken belirtilmesi gerekir. Marka ve modelin sehven sisteme yanlış beyan edilmesi durumlarında, ilgili denetim birimi ile görüşülerek gerekli düzenlemeler başvuru iptal edilmeden firma tarafından sistem üzerinden gerçekleştirilebilir.

Denetim birimi tarafından denetime tabi tutulan ürünlere ilişkin başvuruların, denetim işleminin tamamlanmasını müteakip maddi hatalar nedeniyle iptal edilmesi neticesinde aynı parti için TAREKS tarafından atanan denetim türüne göre denetim işlemleri yürütülür.

Denetim devam ederken, denetim konusu ürünlerin başka bir firmaya devredilmesi talebi söz konusu olduğunda ilgili başvuruya ilişkin denetim işlemleri mevcut başvuru üzerinden yürütülür, başvuru muhteviyatı ürünlerin uygun olması halinde devir işlemini tevsik eden belgelerin sunulmasına müteakip devreden firma başvurusu “İptal: Denetmen İptali” ile sonuçlandırılır. Devir işlemine ilişkin olası bir şüphe hâsıl olması durumunda, konu Genel Müdürlüğümüze iletilir.

Yukarıda belirtilen hususlar dışında firmalar tarafından talep edilen iptal işlemleri kabul edilmez. Ürünlerin mahrece iade edilmesi ya da başka bir ülkeye transit edilmesi sebebiyle başvurunun iptal edilmesi talebi kabul edilmez. Ancak firmadan alınacak başvurunun ret olarak sonuçlandırılmasını belirten yazılı dilekçe ile başvuru ret olarak sonuçlandırılabilir.

3.7 – Mükerrer Başvurular

Denetimi ret olarak sonuçlandırılmış başvuru konusu ürünlerin ithal edilebilmesi için ya da denetimi devam eden bir başvuru/başvuru kalemi konusu ürünler için denetimden kaçınmak amacıyla TAREKS üzerinden yeni bir başvuru yapılması/kalem açılması mükerrer başvuru olarak tabir edilir. Bu durum risk analizinin etkin ve doğru çalışmasını engellemektedir.

Mükerrer başvuru yapılmasının önüne geçilmesini teminen, başvuruya ilişkin bilgilerde maddi hata yapıldığı tespit edilen denetim başvurularına ilişkin dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıdaki gibidir.

• Söz konusu başvurunun iptalinin gerektiğinin anlaşılmasını müteakip firma yetkililerinin ilgili denetim birimi tarafından derhal bilgilendirilmeli ve iptal işlemi denetim sürecinin ardından gerçekleştirilmeli,

• Bahse konu denetim mesajında ve firma yetkilisi ile irtibat kurulması halinde yapılacak görüşmede; iptal işleminin gerçekleştirildiği sistem üzerinden teyit edilmeden, iptal konusu ürünler için yeni bir başvuru yapılmaması gerektiği, aksi takdirde firmaya ve kullanıcıya müeyyide uygulanabileceği hususunun önemle hatırlatılması gerekir.

Bu çerçevede, firmalarca mükerrer başvuru yapıldığının tespit edilmesi durumunda; denetimler doğrudan “Ret: Yanıltıcı İşlem” ile sonuçlandırılır ve konu Genel Müdürlüğümüze iletilir.

3.8 – İlgilisince Düzenlenmeyen Belge

İthalat denetimi kapsamında sunulan belgenin doğruluğundan şüphe edilmesi durumunda, belgenin doğruluğu belgeyi düzenleyen kuruluşun internet sitesi üzerinden araştırılır. Bunun mümkün olmaması durumunda, belgeyi düzenleyen kuruluşla elektronik posta yoluyla Ek-7’de belirtilen e-posta taslağı kullanılarak temasa geçilir ve belgenin doğruluğu teyit edilir. Gelen iletide belgelerin sahte olduğu ya da doğru, geçerli veya tutarlı olmadığının belirtilmesi halinde söz konusu belge ilgilisince düzenlenmeyen olarak değerlendirilir. İlgili kuruluştan elektronik posta yoluyla istenen bilginin 20 gün içerisinde gönderilmemesi durumunda konu Genel Müdürlüğümüze iletilir.

TAREKS’e sunulan belgenin ilgilisince düzenlenmediğinin anlaşılması halinde, belgenin yenilenmesi talep edilmez. Söz konusu denetim doğrudan “Ret: İlgilisince Düzenlenmeyen Belge” olarak sonuçlandırılır ve konu Genel Müdürlüğümüze iletilir. Konuya ilişkin hem firmaya hem de kullanıcıya Tebliğ’in 13 üncü maddesine istinaden idari yaptırımlar uygulanır.

Diğer taraftan,

• İlgili kuruluşun internet sitesinde belgenin aslı var ise bunun Genel Müdürlüğümüze iletilecek yazıda belirtilmesi,

• İlgili kuruluş ile elektronik posta yoluyla iletişime geçilirse, orijinal belgenin tamamı veya kapak sayfasının iletilmesi halinde Genel Müdürlüğümüze bildirilen yazı ekinde sunulması,

• Doğru belgenin veya kapak sayfasının edinilememesi halinde bu durumun Genel Müdürlüğümüze muhatap yazıda belirtilmesi,

gerekmektedir.

Başvuru kalemlerinden birisi hakkında sunulan bilgi ve belgelerde herhangi bir tahrifat yapıldığından veya doğruluğundan şüphe duyulan bir işlem yapıldığının anlaşılması durumunda, yalnızca şüphe duyulan kalem veya kalemler için yukarıda yer alan hükümlere istinaden işlem yapılır, diğer kalem veya kalemlerin denetimi ilgili teknik mevzuata göre tamamlanır.

3.9 – Sistemi Yanıltıcı Girişimler

Risk analizinin doğru çalışmasını engellemeyi hedefleyen girişimler sistemi yanıltıcı işlem olarak değerlendirilmesi sebebiyle bu tip girişimlerin tespiti halinde ilgili başvuru “Ret: Yanıltıcı İşlem” olarak sonuçlandırılır.

4 – DENETİMİN SONUÇLANDIRILMASI

4.1 – Koşullu Kabul ile Sonuçlanacak Başvurular

4.1.1 – Koşullu Kabul: Tali Eksiklik

Teknik mevzuatında aksi belirtilmedikçe, ürün beraberinde sunulması gereken veya üründe/ambalajında bulunması gereken ithalatçı bilgisinin tespit edilememesi durumunda; söz konusu eksikliklerin giderilip giderilmediğinin piyasa gözetimi ve denetimi uygulamalarında tespit edilebilmesini teminen başvuru “Koşullu Kabul-Tali Eksiklik: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır.

4.1.2 – Koşullu Kabul: İleri İşlem

10/7/2021 tarihli ve 31537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Çerçeve Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi uyarınca; ilgili teknik mevzuatta aksi belirtilmedikçe, imalatçı tarafından montaj, paketleme, işleme veya etiketleme gibi ileri bir işlemi gerçekleştirmek amacıyla diğer bir imalatçıdan alınan veya imalatçının yurt dışında olması halinde imalatçı tarafından ithal edilen ürünler piyasaya arz edilmiş olarak değerlendirilmez. Mezkûr maddeye istinaden “piyasaya arz edilmiş olarak değerlendirilmemesi halinde” başvurular ileri işlem uygulaması kapsamında değerlendirilebilir.

Başvurunun ileri işlem olarak değerlendirilmesi için ithalatı gerçekleştiren firmanın imalatçı olması gerekir. Bu itibarla, firmalar tarafından yapılan ileri işlem taleplerinin uygun görülebilmesi için firmalardan imalatçı olduklarının ispatı amacıyla kapasite raporu, sanayi sicil belgesi, varsa üretime ve nihai ürünlere ilişkin tanıtıcı belgelerin istenmesi ve bu belgelerin incelenerek firmaların üretici olduklarının tevsik edilmesi gerekir. İthalatçı firmadan, imalatçı olduğunu gösteren kapasite raporu ile ürüne yapılacak işlemleri açıklayan ve ilgili teknik mevzuatına uygun nihai ürünlerin piyasaya arz edileceğini belirten Ek-6’da bir örneği bulunan taahhütnamenin sunulması istenir.

Bir denetim işleminin ileri işlem olarak sonuçlandırılabilmesi için imalatçı firmanın ilgili nihai ürünü üretip üretmediğinin kapasite raporundan doğrulanması gerekir.

İleri işleme tabi tutulacak yarı mamul niteliğindeki ürünler, TAREKS tarafından doğrudan teste yönlendirilmese bile ürüne ait teknik mevzuatı doğrultusunda ürünün, yapı ve özellikleri itibariyle imkân sağladığı ölçüde uygun ve güvenli olduğunu gösterecek şekilde teste gönderilir.. Nihai ürün niteliğinde olan ve sadece paketleme işlemine tabi ürünlerde başvuru TAREKS tarafından doğrudan teste yönlendirilmese bile teknik mevzuatının gerektirdiği tüm testlere tam ve eksiksiz bir şekilde tabi tutulur.

Ayrıca, ürün beraberinde gelen adaptörler ve şarj cihazlarına ilişkin ileri işlem talepleri uygun görülmez.

4.1.3 – Koşullu Kabul: Uyarı

Ürünün teknik mevzuatında belirtilen işaretlemeler (gıdayla temas eden madde, CE işareti vb.) ilgili mevzuatta belirtilen boyuta uygun olarak iliştirilmediği durumlarda ürünün tasarımı, niteliği, boyutları ve etiketinin yerleşimi gibi kriterler dikkate alınarak denetim sonucunda başka bir uygunsuzluğa rastlanılmaması kaydıyla, denetim bir defaya mahsus “Koşullu Kabul: Uyarı” ile sonuçlandırılır. Müteakip başvurularda uyarıya konu durumun tekrarlanması halinde başvuru “Ret:İşaretleme Eksiliği” ile sonuçlandırılır.

4.1.4 – Koşullu Kabul: Aksam Parça

10 sayılı Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği uyarınca 9503.00.10.19.19, 9503.00.10.19, 9503.00.10.12.00, 8712.00.70.00.11, 8712.00.70.00.19 ve 8712.00.30.00.00 GTİP’leri kapsamında ithal edilmek istenen aksam parçaların, hangi ana üründe kullanılacağını gösteren, diğer bir ifadeyle ana ürünle aksam parça arasında illiyet bağının kurulmasını sağlayacak bilgi ve belgeler ile ana ürünün Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğine uygun olduğunu gösteren test raporlarının sunulması ve ürünlerde tespit edilen başkaca bir uygunsuzluk olmaması halinde başvuru “Koşullu Kabul - Aksam/Parça: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır.

4.2 – Ret ile Sonuçlandırılacak Başvurular

Denetim sonucunda ilgili mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda başvuru “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır. Uygunsuzluk sebebinin ayrıntılı şekilde denetmen notu olarak başvuruya yazılır ve ayrıca Ek-7’de yer alan mesajla kullanıcıya iletilir. Keyfiyet ret sebebini içeren bir yazıyla gümrük idaresine bildirilir ve söz konusu ürünün ithalatına gümrük idarelerince izin verilmez.

Ürünlerin test edilmesi gerektiğinde ve ithalatçı firmanın ürünlerin test ettirilmesini kabul etmeyip dilekçe ile uygunsuzluk talep etmesi halinde başvuru “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır.

TAREKS başvurularında firmaların tek bir kalem içerisine birden fazla ürün bilgisini (marka-model-miktar vb.) toplu olarak girmiş olmaları ve başvuru kaleminde ret olarak sonuçlandırılacak ürünler ile ithaline izin verilebilecek ürünler olduğunun anlaşılması hâlinde, uygun bulunan ürünler için yeniden TAREKS başvurusu yapılması sağlanır ve yeni başvuru yapıldıktan sonra mevcut başvuru “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır. Yalnızca uygun bulunan ürünler için yeniden TAREKS başvurusu yapılabilir. Uygunsuz ürünler için yeniden başvuru yapıldığının anlaşılması hâlinde, ilgili ürünler açısından mükerrer başvuru esaslarına göre işlem yapılır.

TAREKS üzerinden fiili denetime yönlendirilen ve denetim süreci devam eden başvurularda, uygunsuz TPS numarası kullanımı, izinsiz transit ticaret gibi yasal olmayan yollarla denetimden kaçınıldığının tespiti halinde başvuru konusu ürünlerin gümrüklerde bulunmaması ve bu kaçınma eylemleri dikkate alınarak ilgili başvuru “Ret: Yanıltıcı İşlem” şeklinde sonuçlandırılır ve konu ivedilikle Genel Müdürlüğümüze bildirilir. .

Siparişin eksik gelmesi, ürünlerin gümrüklü sahaya henüz ulaşmamış olması gibi gerekçelerle ürünlerin denetim esnasında gümrüklü sahada bulunmadığının tespit edilmesi durumunda, ürünlere ilişkin herhangi bir tespit veya inceleme yapılamamış olması nedeniyle ilgili başvuru kalemi “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır.

4.3 – Uygunluk Denetim Sonuçları

| Denetim Sonucu | Açıklama 1) | Kabul: Denetleme Sonucu | Fiili denetim sonucunda ilgili teknik mevzuata aykırılık tespit edilmemesi durumunda başvuru “Kabul: Denetleme Sonucu” ile sonuçlandırılır. 2) | Kapsam Dışı: Denetleme Sonucu | Ürünlerin ilgili teknik mevzuat kapsamında olmadığının veya GTİP karşılığı ifade suretiyle Bakanlıkça denetlenmesi hedeflenen ürünler kapsamında olup olmadığı tespit edilmesi halinde başvuru “Kapsam Dışı: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır. 3) | Koşullu Kabul-Tali Eksiklik: Denetleme Sonucu | Denetim esnasında tespit edilen eksikliklerin ithalat işlemlerinin tamamlanmasından hemen sonra ve her halükârda piyasaya arzından önce giderilmesini teminen başvurular “Koşullu Kabul-Tali Eksiklik: Denetleme Sonucu” ile sonuçlandırılır. 4) | Koşullu Kabul-İleri İşlem: Denetleme Sonucu | İleri işleme tabi tutulması öngörülen yarı mamul niteliğindeki ürünlerin piyasaya arzından sonra nihai ürün haline getirilmesi amacıyla gerekli belgelerin temin edildiği başvurular “Koşullu Kabul-İleri İşlem: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır. 5) | Koşullu Kabul-Uyarı: Denetleme Sonucu | Ürünün üzerinde yer alması gereken uygunluk işaretlerinin ilgili boyuta uygun olarak iliştirilmediği durumlarda başka bir uygunsuzluk bulunmaması kaydıyla başvuru “Koşullu Kabul-Uyarı: Denetleme Sonucu” ile sonuçlandırılır. 6) | Koşullu Kabul: Aksam Parça | 4.1.4 maddesinde belirtilen GTİP’ler kapsamında ithal edilmek istenen aksam parçaların, gerekli belgelerin sunulması ve ürünlerde tespit edilen başkaca bir uygunsuzluk olmaması halinde başvuru “Koşullu Kabul-Aksam/Parça: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır. 7) | Ret: Denetleme Sonucu | Denetim sonucunda ilgili mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda başvuru “Ret: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır 8) | Ret: Belge Eksikliği | Denetim esnasında verilen süre zarfında talep edilen belgelerin sunulmaması durumunda denetim “Ret: Belge Eksikliği” ile sonuçlandırılır. 9) | Ret: İşaretleme Eksikliği | İlgili mevzuat kapsamında gerekli bulunan uygunluk işaretlerinin ürünün üzerinde bulunmaması durumunda başvuru “Ret: İşaretleme Eksikliği” olarak sonuçlandırılır. 10) | Ret: Test Sonucu | Denetimler esnasında teste gönderilen ve test sonucu olumsuz çıkan başvurular “Ret: Test Sonucu” ile sonuçlandırılır. 11) | Ret: İlgilisince Düzenlenmeyen Belge | Yapılan denetimlerde, ilgilisince düzenlenmeyen belge yüklendiği tespit edilen başvurular “Ret: İlgilisince Düzenlenmeyen Belge” olarak sonuçlandırılır. 12) | Ret: Yanıltıcı İşlem | Mükerrer işlem yapıldığının saptanması ya da risk analizinin doğru çalışmasını engellemeyi hedefleyen girişimlerde söz konusu başvuru “Ret: Yanıltıcı İşlem” olarak sonuçlandırılır. 13) | İptal: Denetmen İptali | Herhangi bir uygunsuzluğu bulunmayan ancak firma tarafından sehven beyan edilen bilgilerin düzetilmesi gereken başvurular “İptal: Denetmen İptali” ile sonuçlandırılır.

4.4 – Elleçleme Talepleri

Yalnızca darbe, çentik vb. teknik müdahaleyi gerektiren düzeltme işlemleri dışında kalan elleçleme talepleri değerlendirilebilir. Uygunsuzlukları gümrüklü sahada giderilebilecek olan Türkçe kullanım kılavuzu etiketleme, işaretleme (marka, model ve CE işareti hariç), ambalajlama gibi yönlerden teknik mevzuatına uygun olmayan ürünlerde; sağlık, emniyet, çevrenin korunması, tüketicinin doğru bilgilendirilmesi açısından sakınca oluşturmayan düzeltme talepleri ilgili denetim birimine yazılı olarak bildirilir.

Söz konusu elleçleme talebinin uygun görülmesi halinde firmaya 30 güne kadar elleçleme süresi verilir. Elleçleme işlemleri gümrük müdürlüğünün kontrolü altındaki sahada gerçekleştirilir. 30 günlük elleçleme süresi içerisinde veya bu sürenin bitiminde, elleçleme işleminin tamamlanması halinde, firma tarafından eksikliklerin tamamladığına dair ilgili denetim birimine yazılı bir dilekçe sunulması gerekmektedir. Dilekçenin sunulmasını müteakip, ilgili teknik mevzuatına uygun olarak elleçleme işleminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine ilişkin olarak bahse konu ürünlerin denetim birimlerince gümrüklü sahada incelemesi ve elleçleme işlemleri tamamlanana kadar başvurunun sonuçlandırılmaması gerekir. . Gerekli düzeltmelerin yapıldığının tespiti halinde başvuru “Kabul: Denetleme Sonucu” olarak sonuçlandırılır. İlgili denetim birimine başvurulmadan gümrük idaresinden alınan elleçleme işlemleri kabul edilmez.

4.4.1 – CE İşaretinin Elleçlenme Talepleri

CE işareti taşıyan ürünler için, “CE” İşareti Yönetmeliğinin “İmalatçının Yükümlülükleri” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sıralanan koşulların sağlanması ve ürünlerde bariz bir uygunsuzluk tespit edilmemesi kaydıyla, marka tescil belgesi ve imalatçı olduğunu tevsik edebilen ürünlere ait teknik dosya firmaların CE işareti elleçleme talepleri değerlendirilebilir.

4.4.2 – Adaptörlerin Elleçlenme Talepleri

Ürün beraberinde gelen adaptörler nedeniyle uygunsuz bulunan ürünlerden adaptörlerin elleçlenmesine;

• Başvuru konusu ürünlerden ayrılacak uygunsuz adaptörlerin Gümrük Yönetmeliği'nin 181 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (ç) bendi uyarınca; mahrecine iade, doğrudan ya da serbest bölge üzerinden üçüncü ülkeye transit, ihraç kaydıyla satış ya da masrafları sahibince karşılanmak koşuluyla imha suretiyle tasfiye edilmek üzere bulunduğu gümrük idaresine terk edildiğinin belgelenmesi,

• Ürünlerin uygun adaptörlerle test edilmesi ve olumlu sonuç alması, şartlarıyla izin verilir.

4.5 – Denetim Sonuçlarına İtiraz

Belgelerin zamanında sunulamaması nedeniyle ret ile sonuçlandırılan veya firmanın denetmen tarafından denetimin ret ile sonuçlandırıldığı (işaret, marka, model vb. olmasına rağmen görülmemiş olma ihtimali veya kapsam dışı talebi) iddiası ile itiraz ettiği başvurular kapsamında yeniden denetime açma işlemi uygulanabilir. Bu çerçevede firmalar ret ile sonuçlandırılan başvurularda TAREKS üzerinde yer alan itiraz butonu yoluyla denetim sonucuna yalnızca bir seferlik olmak üzere 1 yıl içinde itiraz edebilirler. Test sonuçlarına itiraz süresi ise 15 iş günüdür.

Yeniden denetime açılan başvurular kapsamında 45 gün ek süre verilmeyecek, ithalatçının eksik olan belge, itiraz dilekçesi, talep edilmesi halinde teknik dosya ve diğer yükümlülüklerini ivedilikle sunması istenir. Firmalar, “Ret: İlgilisince Düzenlenmeyen Belge” ve “Ret: Yanıltıcı İşlem” sonuçlu başvurulara hiçbir şekilde itiraz edemeyecektir. Bununla birlikte, “Ret: Belge Eksikliği” sonuçlu başvurularda eksik belgelerin; “Ret: İşaretleme Eksikliği” sonuçlu başvurularda eksik olan işaretlemenin yerini belirten resim, tasarım, şema vb. dokümanların, itiraz dilekçesi ve diğer belgelerin; “Ret: Test Sonucu” ile kapatılan başvurularda ise yeniden test talep dilekçesinin ve tüm durumlarda denetmen tarafından istenen ek dokümantasyonun en fazla 15 iş günü içerisinde sisteme yüklenmesi gereklidir. Bu süre zarfında yükümlülüklerini yerine getirmeyen firmaların başvuruları tekrar aynı ret ile sonuçlandırılır ve sistem üzerinden tekrar itiraz edilmesine izin verilmez.

1 yıl içerisinde sistem üzerinden itiraz edilmesine karşın başvurunun tekrar ret olarak sonuçlandırılması durumunda firma tarafından eksikliklerin giderilebilmesini teminen başvurunun yeniden denetime açılması talebi bir defaya mahsus olmak üzere Genel Müdürlükçe değerlendirilebilir. Yeniden denetime açılan başvurular kapsamında 45 gün ek süre verilmeyecek, ithalatçının eksik olan belgesini 15 iş günü içerisinde sunması istenir.

4.6 – Uygunsuz Bulunan Ürünlere İlişkin Transit Talepleri

Yapılan denetimler sonucunda “Ret” ile sonuçlanan başvuru kapsamındaki ürünlerin firmalarca transit edilmek istenmesi halinde, söz konusu taleplerin Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendi uyarınca Genel Müdürlüğümüzün uygun görüşünün alınması gerekir. Bu durumdaki firmaların Genel Müdürlüğe yazılı olarak başvurmaları; başvurularında ürünün transit olarak gönderileceği ülkeyi bildirmeleri, ürünün ilgili ülke mevzuatına uygun olduğunu beyan etmeleri, TAREKS “Yardım” sekmesinde yer alan “Transit İzni” başlığına uygun olarak Ek-8’de yer alan belgeleri eksiksiz doldurmaları gerekir. Ürünlerin mahrece iade edilmesi durumunda Genel Müdürlüğün uygun görüşünün alınmasına gerek bulunmaz.

Transit ticarete konu edilmek istenen uygunsuz ürünlerin tamamı veya partinin bölünmesi suretiyle ilgili firma ve/veya farklı firmalar adına ülkemiz piyasasına arz edilmeye çalışılarak denetime konu olmaları ihtimaline karşı yapılacak işlemlerde azami hassasiyet gösterilmesi ve şüphe duyulan başvurular hakkında Genel Müdürlüğümüze ivedilikle bilgi verilmesi gerekmektedir.

İzinsiz transit ticaret gibi yasal olmayan yollarla denetimden kaçınıldığının tespiti halinde başvuru konusu ürünlerin gümrüklerde bulunmaması ve bu kaçınma eylemleri dikkate alınarak ilgili başvuru “Ret: Yanıltıcı İşlem” şeklinde sonuçlandırılır.

5 – ÜRÜNLERE İLİŞKİN MÜNFERİT ESASLAR

5.1 – Yaş Sınıflandırılması

Oyuncaklar, tasarımları ve bazı özellikleri itibarıyla 36 aydan küçük çocuklara, bazı özellikleri itibarıyla ise 36 aydan büyük çocuklara hitap edebilmektedir. Bu nedenle yaş grubu sınıflandırması yapılırken, 36 aydan küçük çocuklar tarafından amaçlandığı şekilde kullanılıp kullanılamadığı hususu esas alınmalıdır.

5.1.1 – 36 Aydan Küçük Çocuklara Yönelik Oyuncakların Değerlendirilmesi

36 aydan küçük çocuklara yönelik bir oyuncağın oyun değeri belirlenirken aşağıda yer verilen hususlar dikkate alınır:

• 3 yaş altı çocukların psikolojik özellikleri, özellikle “sarılma” ihtiyacı,

• Çocukların kendilerine benzeyen nesnelere (bebek, küçük çocuk, yavru hayvan vb.) duydukları ilgi,

• Yetişkinleri ve onların davranışlarını taklit etme eğilimleri,

• Zihinsel gelişim düzeyleri; soyutlama kapasitesinin yetersizliği, düşük bilgi düzeyi ve sınırlı sabır,

• Fiziksel yetenekleri (hareket kabiliyeti, el becerisi vb.) bakımından henüz tam gelişmemiş olmaları ve oyuncağın bu yaş grubundaki çocuklar tarafından elle kolay kontrol edilebilir nitelikte olması.

5.1.2 – Yaş Grubu Sınıflandırmasında Esas Alınacak Hususlar

Yaş grubu sınıflandırmasına ilişkin değerlendirmelerde aşağıdaki hususlara riayet edilmesi gerekmektedir:

• Bir oyuncağın 36 aydan küçük veya 36 aydan büyük çocuklara yönelik olduğuna ilişkin kararın dayanağı, çocukların oyuncağı amaçlandığı şekilde kullanabilme becerisidir. Bu kullanımın 36 aydan önce başlayıp bu yaştan sonra da devam etmesi halinde, oyuncağın 36 aydan küçük çocuklara da uygun olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

• Oyuncağın yutulabilir veya solunabilir küçük parçalar içermesi ya da boğulma riski bulunması, tek başına oyuncağın 36 aydan büyük çocuklara yönelik olduğu şeklinde yorumlanmamalıdır.

• Oyuncak üzerinde yer alan “36 aydan küçük çocuklar için uygun değildir” veya “Üç yaşından küçük çocuklar için uygun değildir” ibareleri, oyuncağın 36 aydan büyük çocuklara yönelik olduğunu göstermek amacıyla gerekçe olarak kullanılamaz. Bu nedenle söz konusu uyarıların, 36 aydan küçük çocuklara yönelik olma kriterlerini karşılayan ve aynı zamanda bu yaş grubu için risk teşkil eden oyuncaklarda yer almaması gerekmektedir.

5.1.3 – Sürpriz Ambalajlı Oyuncaklar

Sürpriz ambalajlı ürünlerde yaş grubu sınıflandırması, her durumda ambalajın içeriğinde yer alan oyuncağa göre yapılır.

5.2 – Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ile Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği İlişkisi

Çocukların bir veya birden fazla riske karşı korunması amacıyla tasarlanan donanımlar (örneğin bisiklet veya kayak kaskları, kayak gözlükleri vb.) Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir. Buna karşılık, koruyucu donanımların taklitleri (örneğin itfaiyeci kaskı ya da koruyucu doktor kıyafetinin oyuncak versiyonları) Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği kapsamındadır.

Bir ürünün gerçek kullanım amacı konusunda tereddüt oluşması halinde, ürünün oyuncak olduğu ve KKD olmadığı açık bir uyarı ile piyasaya arz edilmesi gerekmektedir. Ancak, bir KKD taklidinin tüketicide gerçek bir koruma sağladığına dair güçlü bir izlenim oluşturması durumunda ise üretici, ürüne uyarı eklemiş olsa bile sorumluluktan kurtulamayabilir.

Çocuklara yönelik ürünlerin Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) veya oyuncak olarak değerlendirilmesinde, ürünün tasarım amacı, öngörülen kullanım şekli ve tüketici algısı esas alınır. Bu kapsamda ürünler aşağıdaki kategoriler altında değerlendirilir:

a) KKD’leri Taklit Eden ve Oyuncak Niteliğinde Kalan Ürünler

Bu kategoriye giren ürünlerden herhangi bir koruma sağlanması beklenmez. Ürünler, yalnızca oyun amacıyla tasarlanmış olup gerçek bir koruyucu işlevleri bulunmamaktadır.

Örnek:

Çocuklar için tasarlanmış bir itfaiyeci kostümünün parçası olan itfaiyeci kaskı, koruyucu donanım görünümünde olmakla birlikte oyuncak olarak değerlendirilir ve Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği kapsamındadır.

b) Oyuncaklarla Birlikte Sunulan Kişisel Koruyucu Donanımlar

Oyuncakla birlikte piyasaya arz edilen ürünlerde, her bir ürün unsurunun kendi hedefinin bulunması ve bu hedefin açık şekilde ayırt edilebilir olması halinde, her unsur kendi amacına uygun mevzuat kapsamında değerlendirilir.

Bu kapsamda;

• Oyun işlevi bulunan ürünler → Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği

• Koruma işlevi bulunan ürünler → Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir.

Örnek:

Oyuncak kimya seti ile birlikte verilen koruyucu gözlükte; kimya seti oyuncak, gözlük ise KKD olarak değerlendirilir.

c) Çocuksu Unsurlar İçerse Dahi Koruma İşlevi Bulunan ve KKD Olarak Kalan Çocuk Ürünleri

Bu kategoride yer alan ürünlerin tek ve asli amacı koruma sağlamaktır. Ürünlerin çocuklara yönelik olması, çocuksu motifler veya desenler içermesi, ürünün KKD niteliğini ortadan kaldırmaz.

Bu tür ürünlerden tehlikelere karşı fiilî koruma sağlanması beklenir ve bu nedenle Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir.

Örnek:

Çocuklar için tasarlanmış bir bisiklet kaskı, üzerinde çocuksu motifler bulunsa dahi, kullanım amacından bağımsız olarak koruma beklentisi oluşturduğu için KKD olarak değerlendirilir.

5.3 – Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ile Kırtasiye Ürünleri İlişkisi

Sanatsal kullanım amacıyla tasarlanan ürünler hariç olmak üzere, renklendirme ve boyama ürünleri 2009/48/EC sayılı Oyuncak Güvenliği Direktifi uyarınca oyuncak olarak kabul edilmektedir. Bu kapsamda, yalnızca yazı yazma amacıyla sınırlı kalmayıp aynı zamanda oyun amacıyla da kullanılabilen yazma veya çizme ürünleri, örneğin baloncuk üfleyen kalemler veya hayvan figürleri şeklinde tasarlanmış kalemler, oyuncak niteliği taşımakta olup Oyuncak Güvenliği Direktifi’nin tüm gereklerine tabiidir.

Bir ucu, çoğunlukla çıkarılabilir nitelikte olan palyaço kafası ya da hayvan gövdesi veya başı şeklinde tasarlanmış kurşun kalemler ve tükenmez kalemler de oyuncak olarak sınıflandırılır. Buna karşılık, yalnızca işlevsel yazma amacı taşıyan ve herhangi bir oyun değeri bulunmayan kurşun kalemler ile tükenmez kalemler oyuncak olarak değerlendirilmez. Benzer şekilde, süsleme, koku veya benzeri ek unsurlar içeren yazma gereçleri, bu ilave unsurlar çocuğu oynamaya yönlendirmediği sürece oyuncak olarak kabul edilmez.

Kırtasiye ürünleri genel olarak eğitici ve işlevsel bir amaca hizmet eder. Bu tür ürünlere bazı özellikler veya süslemeler eklenmiş olması, ürünün oyun değeri taşımadığı sürece, tek başına oyuncak olarak sınıflandırılması için yeterli görülmemektedir. Bu yaklaşım; not defterleri, telefon defterleri, kurşun kalem içeren setler, çıkartmalar, kâğıt içeren yazma setleri, zarflar, bazen tamamen renklendirilmiş veya düzenli desenlerle süslenmiş kalemler, mektup kâğıdını süslemek amacıyla kullanılan çıkartmalar, cetveller, pergeller ve benzeri kırtasiye ürünlerine de uygulanabilir.

5.4 – Ağza Alınabilme Hakkında Rehber

KKDİK Yönetmeliği’nin Ek XVII Madde 52’si uyarınca, fitalatlar olarak bilinen aşağıdaki altı kimyasalın oyuncaklar ve çocuk bakım eşyalarında kullanımı kısıtlanmıştır:

• DEHP

• DBP

• BBP

• DINP

• DIDP

• DNOP

Bu maddeler bakımından aşağıdaki ayrım uygulanır:

• DEHP, DBP ve BBP:

Tüm oyuncaklarda ve tüm çocuk bakım eşyalarında kullanımı kısıtlanmıştır.

• DINP, DIDP ve DNOP:

Yalnızca “ağza alınabilir” oyuncaklarda, çocuk bakım eşyalarında veya bunların ağza alınabilir bileşenlerinde kullanımı kısıtlanmıştır.

“Ağza alınabilir” kavramı, Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği’nde yer alan “ağza alınması amaçlanan” kavramı ile karıştırılmamalıdır. Bir oyuncağın veya çocuk bakım eşyasının ağza alınabilir olması, ağza alınmasının özellikle amaçlanmış olmasını gerektirmez. "Ağza alınabilme", bir eşyanın veya eşyanın parçalarının gerçekten ağza götürülebilmesi, emilebilmesi ve çiğnenebilmesi için çocuklar tarafından ağızda tutulabilmesi anlamına gelir. Cisim sadece yalanabilirse “ağza alınabilir” sayılmaz.

Değerlendirmeye başlangıç noktası olarak, her üç boyutu da 5 cm’yi aşan nesneler çocuklar tarafından ağza alınamaz kabul edilirken, bir ürünün veya parçasının herhangi bir boyutunun 5 cm’den küçük olması hâlinde ürün ağza alınabilir sayılabilir. Ancak bu ölçüt tek başına yeterli değildir; ürünün şekli, ayrılabilir veya çıkıntılı parçalarının bulunup bulunmadığı ile sıkıştırma veya deformasyona karşı direnci de birlikte değerlendirilmelidir.

Ayrıca, ürünlerin veya ürün parçalarının ulaşılamayan kısımları ağza alınabilir kabul edilmez. Bir ürünün uygun kullanımda veya makul olarak öngörülebilir uygunsuz kullanım sırasında çocuklar tarafından erişilememesi hâlinde, bu kısımlar ulaşılamaz olarak değerlendirilir. Bu değerlendirmede, EN 71 Oyuncakların Güvenliği Standardı’nda yer alan “ulaşılabilir” ve “çıkarılabilir bileşen” tanımları karar verme kriteri olarak kullanılabilir. Normal ve öngörülebilir kullanım koşullarında erişilemeyen, örneğin oyuncağın iç yapısında bulunan plastik kablolar, ağza alınabilir olarak değerlendirilmez.

DINP, DIDP veya DNOP içeren plastikleştirilmiş malzemeden yapılmış kabloların, oyuncağın içine güvenli bir şekilde kapatılmış olması gerekir. Elde taşınan oyuncakların ağza alınma olasılığı daha yüksek olmakla birlikte, elde taşınamayan oyuncakların da ağza alınma ihtimali tamamen dışlanamaz. Bu nedenle rehber kapsamında, elde taşınamayan ancak şekli veya yapısı itibarıyla ağza alınabilen oyuncaklar da değerlendirmeye dâhil edilir.

Şişirilebilir ürünlerin değerlendirilmesi boş durumda yapılmalı; ağza alınması amaçlanan ağızlıklar ise DINP, DIDP veya DNOP içermemelidir.

36 aydan küçük çocuklar tarafından kullanıma yönelik veya ağza alınan oyuncaklarda kullanılan kimyasallar için özel limit değerleri;

Satır Numarası | Madde | CAS numarası | Limit Değer 1(3) | TCEP | 115-96-8 | 5 mg/kg (içerik limiti) 2(3) | TCPP | 13674-84-5 | 5 mg/kg (içerik limiti) 3(3) | TDCP | 13674-87-8 | 5 mg/kg (içerik limiti) 4(4) | Bisfenol A | 80-05-7 | 0,04 mg/l (göç limiti) - (TS EN 71-10 ve TS EN 71-11’da belirtilen yöntemlere uygun olarak) 5(1) | Formamid | 75-12-7 | 200 mg/kg (Köpük oyuncak materyallerinde emisyon testi başlangıcından maksimum 28 gün sonra 20µg/m³(emisyon limiti) 6(1) | 1,2-benzizotiazol-3(2H)-on | 2634-33-5 | (Değişik ibare:RG- 24/12/2019-30988)su bazlı oyuncak materyalinde 5 mg/kg (içerik limiti) (TS EN 71-10 ve TS EN 71-11’da belirtilen yöntemlere uygun olarak) 7(2) | Reaksiyon kütlesi: 5-kloro- 2- metil-4-izotiazolin-3-on | 55965-84-9 | (Değişik ibare:RG- 24/12/2019-30988) su bazlı oyuncak | ve 2-metil-2H -izotiazol-3- on (3:1 oranında) | | materyalinde 1 mg/kg (içerik limiti) 8(2) | 5-Kloro-2-metil- izotiazolin3(2H)-on | 26172-55-4 | (Değişik ibare:RG-24/12/2019- 30988)su bazlı oyuncak materyalinde 0,75 mg/kg (içerik limiti) 9(2) | 2-metilizotiazolin-3(2H)-on | 2682-20-4 | (Değişik ibare:RG-24/12/2019- 30988)su bazlı oyuncak materyalinde 0,25 mg/kg (içerik limiti) 10(5) | Fenol | 108-95-2 | 5 mg/l (göç limiti) (polimerik materyalde TS EN 71- 10 ve TS EN 71-11’da belirtilen yöntemlere uygun olarak) 10 mg/kg (içerik limiti) (koruyucu olarak TS EN 71-10 ve TS EN 71-11’da belirtilen yöntemlere uygun olarak)

6 – EKLER