Mobil Ödemeler TR Karekod Teknik İlke ve Kuralları Rehberi
- Tür
- Kılavuz
- Tarih
- 29.12.2020
- Yürürlük
- 29.12.2020
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kılavuzlar
1 – GİRİŞ
Ortak kurallar ve bir dil oluşturarak ödemeler ekosistemi içerisinde yer alan aktörler arasında birlikte çalışabilirliği sağlamak, yenilikçi girişimleri desteklemek ve bu sayede ödeme hizmetlerinde karekod kullanımının yaygınlaştırılmasına katkı sunmak amacıyla hazırlanan “Ödeme Hizmetlerinde TR Karekodun Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik” (Yönetmelik) ve bu Yönetmeliğin eki olan “TR Karekod İlke ve Kuralları” belgesi 21 Ağustos 2020 tarihli ve 31220 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
TR Karekod ile Türkiye’de nakitsiz ödemeleri her seviyede arttırarak perakende ödemeler için karekod standardizasyonunu sağlamak ve bu şekilde daha az nakit kullanımı hedefinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Ortak karekod kurallarıyla birlikte, farklı ödeme hizmeti sağlayıcılarının kullanıcılarına karekod ile ödeme yapma imkânı tanınacak, farklı ödeme hizmeti sağlayıcılar arasındaki ödemeler kolaylaşacak ve küçük ölçekli işletmeler de dâhil olmak üzere iş yerlerinde karekod, ödeme yöntemi olarak benimsenmeye teşvik edilecektir.
Bu belgede, 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunun (Kanun) 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen ödeme hizmetlerinde (mobil ödeme) TR Karekod’un kullanılmasına ilişkin teknik ilke ve kurallar sunulmaktadır.
2 – KAPSAM ve DAYANAK
Yönetmelik ve yönetmeliğin eki olan TR Karekod İlke ve Kurallar belgesine uyumlu olarak oluşturulan bu belgede, işyerleri tarafından sunulan (ing. merchant-presented) ve müşteri tarafından sunulan (ing. consumer-presented) karekod kullanım modellerine uygun olarak örnek mobil ödeme iş akışları verilmekte ve her iki kullanım modeli için mobil ödemelere ilişkin TR Karekod veri organizasyonu tanımlanmaktadır.
Bu belgede yer alan ilke ve kurallar kapsamında, karekod teknolojisinin özellikleri, veri nesnelerinin kodlanması, veri tipleri ve biçimleri, kullanılan iş modeline göre karekod veri organizasyonu ve veri nesnelerinin özellikleri için TR Karekod İlke ve Kuralları belgesinde yer alan tanımlar kullanılmıştır.
Bu belge, Yönetmelik’in 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
3 – TANIM ve KISALTMALAR
3.1 – Tanımlar
Bu belge kapsamında;
Alıcı: Ödeme işlemine konu fonun ulaşması istenen gerçek veya tüzel kişiyi,
Dinamik karekod: Kullanılacak ödeme işlemine özel olarak üretilen ve tek kullanımlık olan karekodu,
Elektronik haberleşme işletmecisi (EHİ): 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu çerçevesinde tanımlanan işletmeciyi,
Gönderen: Kendi ödeme hesabından veya ödeme hesabı bulunmaksızın ödeme emri veren gerçek veya tüzel kişiyi,
Mobil Operatör: Elektronik haberleşme işletmecisini,
İşyeri: Ödeme hizmeti sağlayıcısı ile yaptığı sözleşme çerçevesinde, bir mal veya hizmet bedeline ilişkin ödemenin TR Karekod İlke ve Kuralları kapsamında üretilmiş karekodlar kullanılarak yapılmasını alıcı taraf olarak kabul eden gerçek veya tüzel kişiyi,
İşyeri tarafından sunulan karekod: Müşterilerin, işyeri tarafından sunulan karekodu, kullandıkları uygulama aracılığı ile taraması ve ödeme işlemini başlatması esasına dayanan karekod modelini,
Kanun: 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunu,
Karekod: Tarama usulü ile ödeme işlemlerinde kullanılmak üzere oluşturulan; alfa nümerik verileri, karakterleri ve simgeleri depolayan, bakana göre sol alt köşede, sol üst köşede ve sağ üst köşede üç kare desen işaretleyiciden oluşan ve kare siyah-beyaz noktalar ya da pikseller şeklinde siyah ve beyaz modüllere sahip iki boyutlu kodu,
Karekod üretici kodu: TR Karekod üretebilmek için gerekli kodu,
Karekod Yönlendirme Sistemi (KYS): Karekodların ve içeriğinde yer alan bilgilerin ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında transfer edilmesini sağlayan altyapıyı,
Kullanıcı: Karekod kullanarak ödeme yapan gerçek veya tüzel kişileri,
Mobil ödeme: Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen ödeme hizmetini, Müşteri: Gerçekleşen işlem ile ilgili olarak gönderen konumunda olan kişiyi,
Müşteri tarafından sunulan karekod: İşyerinin, ödemeyi yapacak olan müşterinin uygulamasında bulunan karekod oluşturma seçeneği ile gösterdiği karekodu taraması ve ödeme işlemini başlatması esasına dayanan karekod modelini,
MSISDN: Mobil telefon numarasını (ing. Mobile Station International Subscriber Directory Number¹), Ödeme hizmeti: Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen hizmetleri,
Ödeme hizmeti sağlayıcısı: Kanun’un 13 üncü maddesinde belirtilen kuruluşları,
Ödeme işlemi: Gönderen veya alıcının talimatı üzerine gerçekleştirilen fon yatırma, aktarma veya çekme faaliyetini,
Ödeme sistemi: Üç veya daha fazla katılımcı arasındaki transfer emirlerinden kaynaklanan fon aktarımlarının gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla yapılan takas ve mutabakat işlemleri için gerekli altyapıyı sunan ve ortak kuralları olan yapıyı,
Ödeme sistemi işleticisi: Ödeme sisteminin günlük işleyişinden sorumlu olan ve sistem işletimi için gerekli olan faaliyet iznine sahip tüzel kişiyi,
Statik karekod: İçeriği sabit olan ve birden fazla ödeme işleminde kullanılabilen karekodu, TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Anonim Şirketini,
TR Karekod: TR Karekod İlke ve Kuralları belgesinde yer alan usul ve esaslara göre oluşturulan ve Kanun kapsamındaki ödemelerde kullanılabilecek olan karekodu,
ifade eder.
¹ Mobile Subscriber Integrated Services Digital Network olarak da kullanılmaktadır.
4 – MOBİL ÖDEMELER İÇİN KAREKOD KULLANIM MODELLERİ
Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “gönderen tarafından ödeme işleminin yapılmasına ilişkin onayın bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı aracılığıyla verildiği ve ödemenin ödeme hizmeti kullanıcısı ile mal veya hizmet sağlayan arasında sadece aracı olarak faaliyet gösteren bir bilişim veya elektronik haberleşme işletmecisine yapıldığı ödeme işlemi” olarak tanımlanan mobil ödemeler, işyeri tarafından sunulan veya müşteri tarafından sunulan karekod kullanım modeline göre gerçekleştirilebilmektedir. Bu bölümde, her iki model için örnek iş akışları sunulmakla birlikte konu ile ilgili olarak aşağıdaki hususların göz önünde bulundurulması gerekmektedir:
1. Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Kuruluşları ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Yönetmelik’in 5 inci maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca, Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde sayılan hizmetler, aracı olarak faaliyet gösteren bilişim veya elektronik haberleşme işletmecisinin kontrolünü elinde bulundurduğu ve temsilcisi olduğu kuruluş tarafından yerine getirilebilir.
2. Oluşturulan iş akışları, örnek olarak verilmiş olup ödeme hizmeti sağlayıcılarının ve mobil operatörlerinin iş modeline ve tabi oldukları düzenlemelere göre iş akışlarının değişiklik göstermesi mümkün bulunmaktadır.
4.1.1 – İşyeri Tarafından Sunulan Karekod ile Mobil Ödeme
Müşterinin, işyerinde oluşturulan karekodu uygulaması aracılığı ile taraması ile ödeme işlemini başlatması esasına dayanan işyeri tarafından sunulan karekod kullanım modeli, mobil ödemeler için de kullanılabilmektedir. İş modellerine göre farklı akışların kurgulanabileceği bu modele ilişkin iki örnek iş akışı aşağıda sunulmaktadır.
İş akışları TR Karekod ile gerçekleştirilebilecek ödeme işlemlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için örnek olarak verilmekte olup iş modeli veya akışına ilişkin herhangi bir sınırlama veya yönlendirme içermemektedir.
Örnek İş Akışı 1:
Şekil 1’de, işyeri tarafından sunulan karekod kullanımı ile ilgili birinci örneğe ilişkin iş akışları gösterilmekte olup bu iş modelinde, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı veişyeri, müşterinin mobil operatörü ve MSISDN bilgisine ödeme işlemi sonuçlanana kadar sahip olmamaktadır.
1. Satın alma sürecindeki ödeme aşamasında ödeme sayfası açılır. Müşteri, “karekod ile mobil ödeme”yi seçer.
2. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, mobil ödemeye ilişkin karekodu üretir ve ödeme sayfasında gösterir.
3. Müşteri, müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısının uygulaması aracılığı ile karekodu tarar.
4. Müşteri, ödeme (ürün/servis, tutar, vb.) ve satıcı (işyeri) bilgilerini kontrol eder, mobil ödeme işlemini başlatır.
5. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, müşteriye ve ödemeye ait bilgileri (bakiye kontrolü, mobil ödeme izinleri, vb.) kontrol ettikten sonra müşterinin mobil operatörü aracılığı ile müşteriye SMS ile doğrulama isteği veya onay kodu gönderir.
6. Müşteri, ödemeyi kendisine sunulan çeşitli yöntemlerle onaylar. Örneğin:
6a. Müşteri, ödeme hizmeti sağlayıcısının uygulamasına onay kodunu girerek ödeme işlemini onaylar. veya
6b. Müşteri, gelen SMS’e “ONAY” veya “EVET” gibi ifadelerle yanıtlayarak işlemini onaylar.
7. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, ödeme bilgilerini müşterinin mobil operatörüne iletir.
8. Müşterinin mobil operatörü, ödemeyi müşterinin faturasına yansıtacak şekilde kayıtlarını günceller.
9. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısına ve müşteriye, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı da işyerine işlemin tamamlandığına ilişkin bilgi verir.
Yukarıda kurgulanan akışta, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı anlaşmalı olduğu mobil operatörlerini karekod içerisinde “32” kodlu mobil ödemeler şablonunun “01” kodlu “operatör kodu” alt alanında belirtmektedir. Müşterinin mobil operatörünün, bu operatörler arasında yer almaması durumunda, müşterinin kullandığı uygulamanın hata vererek işleme devam etmemesi gerekmektedir.
Karekodun “32” kodlu mobil ödemeler şablonunun “02” kodlu “işyeri numarası” alt alanında işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısının, işyerini kendi sisteminde tekil olarak tanımlayabileceği “işyeri numarası” bilgisi yer almaktadır. BKM nezdinde oluşturulacak işyeri kayıt sisteminin oluşturulmasının ardından bu alanda belirtilecek kodun işyeri kayıt sisteminde kayıtlı işyeri kodu ile aynı olması gerekmektedir.
Ek olarak, karekodun “62” kodlu “Ek Veri Alanları Şablonu”nun “08” kodlu “Ödemenin Amacı” alt alanında, satın alınan ürüne ilişkin servis bilgisine (service ID) yer verilmesi mümkündür.
Akışta verilen doğrulama ve onay mekanizmaları örnek olarak verilmiş olup bu mekanizmalar müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı ve mobil operatörlerinin iş modeline ve tabi oldukları düzenlemelere göre değişiklik gösterebilecektir.
Örnek İş Akışı 2:
Şekil 2’de, işyeri tarafından sunulan karekod kullanımı ile ilgili birinci örneğe ilişkin iş akışları gösterilmekte olup bu iş modelinde, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, müşteriye ve ödemeye ilişkin bilgileri Karekod Yönlendirme Sistemi (KYS) üzerinden müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısından elde etmekte, ihtiyaç duyması halinde işyerinin onayını almakta ve sonrasında ödemenin gerçekleşmesi için isteği müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısına iletmektedir.
1. Satın alma sürecindeki ödeme aşamasında ödeme sayfası açılır. Müşteri, “karekod ile mobil ödeme”yi seçer.
2. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, mobil ödemeye ilişkin karekodu üretir ve ödeme sayfasında gösterir.
3. Müşteri, müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısının uygulaması aracılığı ile karekodu tarar.
4. Müşteri, ödeme (ürün/servis, tutar) ve satıcı (işyeri) bilgilerini kontrol eder, mobil ödeme işlemini başlatır.
5. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, karekod içerisindeki ödemeye ilişkin (karekod referans numarası, tutar, ürün/servis, vb.) ve müşteriye ilişkin (örneğin, müşterinin MSISDN bilgisi) bilgileri KYS aracılığı ile işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısına (karekod üreticisi) iletir.
6. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, isteğe bağlı olarak karekod bilgilerini işyerine ileterek başta tutar bilgisi olmak üzere ödeme bilgilerinin doğrulanmasını sağlar (müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından sunulan kampanyalı tutar, indirim, vb. doğrulamaları).
7. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, mobil ödeme işlemine ilişkin bilgileri müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısına iletir.
8. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, müşteriye ve ödemeye ait bilgileri (bakiye kontrolü, mobil ödeme izinleri, vb.) kontrol ettikten sonra müşterinin mobil operatörü aracılığı ile müşteriye SMS ile doğrulama isteği veya onay kodu gönderir.
9. Müşteri, ödemeyi kendisine sunulan çeşitli yöntemlerle onaylar. Örneğin:
9a. Müşteri, ödeme hizmeti sağlayıcısının uygulamasına onay kodunu girerek ödeme işlemini onaylar.
veya
9b. Müşteri, gelen SMS’e “ONAY” veya “EVET” gibi ifadelerle yanıtlayarak işlemini onaylar.
10. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı onay sonucunu müşterinin mobil operatörüne iletir.
11. Müşterinin mobil operatörü, ödemeyi müşterinin faturasına yansıtacak şekilde kayıtlarını günceller.
12. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısına ve müşteriye, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı da işyerine işlemin tamamlandığına ilişkin bilgi verir.
Yukarıda kurgulanan akışta, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı anlaşmalı olduğu mobil operatörlerini karekod içerisinde “32” kodlu mobil ödemeler şablonunun “01” kodlu “operatör kodu” alt alanında belirtmektedir. Müşterinin mobil operatörünün, bu operatörler arasında yer almaması durumunda, müşterinin kullandığı uygulamanın hata vererek işleme devam etmemesi gerekmektedir.
Karekodun “32” kodlu mobil ödemeler şablonunun “02” kodlu “işyeri numarası” alt alanında işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısının, işyerini kendi sisteminde tekil olarak tanımlayabileceği “işyeri numarası” bilgisi yer almaktadır. BKM nezdinde oluşturulacak işyeri kayıt sisteminin oluşturulmasının ardından bu alanda belirtilecek kodun işyeri kayıt sisteminde kayıtlı işyeri kodu ile aynı olması gerekmektedir.
Ek olarak, karekodun “62” kodlu “Ek Veri Alanları Şablonu”nun “08” kodlu “Ödemenin Amacı” alt alanında, satın alınan ürüne ilişkin servis bilgisine (service ID) yer verilmesi mümkün bulunmaktadır.
Akışta verilen doğrulama ve onay mekanizmaları örnek olarak verilmiş olup bu mekanizmalar müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı ve mobil operatörlerinin iş modeline ve tabi oldukları düzenlemelere göre değişiklik gösterebilecektir.
4.1.2 – Müşteri Tarafından Sunulan Karekod ile Mobil Ödeme
Ödemeyi yapacak olan müşterinin, ödeme hizmeti sağlayıcısının uygulamasında oluşturduğu karekodu göstermesi ve bu karekodun işyerinin karekod okuyucusu tarafından taranması ile ödeme işleminin başlatılması esasına dayanan müşteri tarafından sunulan karekod kullanım modeli, mobil ödemeler için de kullanılabilmektedir.
Şekil 3’te, müşteri tarafından sunulan karekod kullanımı ile ilgili örneğe ilişkin iş akışları gösterilmektedir.
1. Müşteri, ödeme hizmeti sağlayıcısının uygulamasında mobil ödeme yapacağı karekodunu oluşturur.
2. Müşteri satın alma sürecindeki ödeme aşamasında, birinci adımda oluşturduğu karekodu mobil cihazında gösterir.
3. İşyeri karekodu tarayarak mobil ödeme işlemini başlatır.
4. İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, müşterinin mobil ödeme talebini, ödeme bilgileri ve işyerine ilişkin bilgileri içerecek şekilde, müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısına iletir.
5. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, müşteriye ve ödemeye ait bilgileri (bakiye kontrolü, mobil ödeme izinleri, vb.) kontrol ettikten sonra müşterinin mobil operatörü aracılığı ile müşteriye SMS ile doğrulama isteği veya onay kodu gönderir.
6. Müşteri, ödemeyi kendisine sunulan çeşitli yöntemlerle onaylar. Örneğin:
6a. Müşteri, onay kodunu işyerinin ödeme sayfasına girerek (veya işyerine söyleyerek) ödeme işlemini onaylar.
veya
6b. Müşteri, uygulamasına onay kodunu girerek ödeme işlemini onaylar.
7. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı onay sonucunu müşterinin mobil operatörüne iletir.
8. Müşterinin mobil operatörü, ödemeyi müşterinin faturasına yansıtacak şekilde kayıtlarını günceller.
9. Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısına ve müşteriye, işyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısı da işyerine işlemin tamamlandığına ilişkin bilgi verir.
Yukarıda kurgulanan akışta, müşterinin abonesi olduğu mobil operatörüne ilişkin bilgi, karekod içerisinde “32” kodlu mobil ödemeler şablonunun “01 kodlu “operatör kodu” alt alanında belirtilmektedir.
Müşterinin mobil operatörünün, işyerinin desteklediği bir mobil operatörü olmaması durumunda, işyeri uygulamasının hata vererek işleme devam etmemesi gerekmektedir.
Ek olarak, karekodun “32” kodlu mobil ödemeler şablonunun “02” kodlu “MSISDN” alanında müşterinin telefon numarası ve isteğe bağı olarak “01” ile “03” nolu alanlarda müşteriyi müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından tekilleştirebilecek, sırasıyla “hesap numarası” ve “referans numarası” alanları yer almaktadır. Söz konusu referans numarası (veya bir bölümü), karekodun işyeri tarafından okunamadığı durumlar göz önünde bulundurularak müşteri tarafından sözel olarak iletilmek üzere karekod ile birlikte müşterinin ekranında gösterilebilmektedir.
Akışta verilen doğrulama ve onay mekanizmaları örnek olarak verilmiş olup, bu mekanizmalar müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı ve mobil operatörlerinin iş modeline ve tabi oldukları düzenlemelere göre değişiklik gösterebilecektir.
5 – MOBİL ÖDEMELER KAREKOD BELİRTİMLERİ
5.1 – Karekod Veri Organizasyonu ve Adlandırma Kuralları
Bir karekod içerisindeki veriler, nesneler halinde bir ağaç yapısında ve bu yapının kök² kısmının altında düzenlenmiş olup basit veri nesneleri ve veri şablonu nesneleri olmak üzere temel olarak iki sınıfa ayrılmaktadır. Basit veri nesneleri; tarih, tutar, referans numarası gibi tek bir bilgiyi saklayabilirken veri şablonu nesneleri bir veya daha fazla basit veri nesnesi ve başka veri şablonu nesnelerini içerebilmektedir (Şekil 4)³.
Karekod içerisindeki her bir nesne, üç bölümden oluşan bir veri yapısına sahiptir:
• Alan kodu: “00” ile “99” arasında, iki rakamdan oluşmakta ve nesnenin kimliğini belirtmektedir. Bir karekod içerisinde tüm alan adları kök seviyesinde veya yer aldığı veri şablonu içerisinde tekil bir değere sahiptir. Örneğin, kök altındaki “01” alan koduyla belirtilen nesne ile “62” alan koduna sahip bir veri şablonu altındaki “01” alan kodu ile belirtilen nesne birbirinden farklı verileri işaret etmektedir.
• Uzunluk: Nesneye ait veri değerinin karakter cinsinden uzunluğunu belirten ve “01” ile “99” arasında bir değere sahip iki basamaklı sayıdır.
• Veri değeri: En az bir karakter ve en çok 99 karakter uzunluğundaki verinin değeridir.
Örnek:
Alan kodu “02”, uzunluğu “08” ve veri değeri “20200530” olan bir nesne, “020820200530” biçiminde gösterilir.
Karekod içerisinde yer alan nesnelerin veri değeri aşağıdaki veri tiplerini desteklemektedir:
• Karakter Dizgisi (K): UTF-84 karakter kodlamasına uygun olarak oluşturulmuş karakterleri içeren veri tipidir.
• Özel Alfa Nümerik (ÖAN): ‘0’-‘9’ arasındaki rakamları, alfabedeki harfleri ve noktalama işaretlerini içeren veri tipidir. Karakter Dizgisi veri tipinin bir alt kümesidir.
• Nümerik (N): ‘0’-‘9’ arasındaki rakamları içeren veri tipidir. Özel Alfa Nümerik veri tipinin bir alt kümesidir.
Karekod veri organizasyonu içerisinde nesnelerin bulunma durumları için aşağıda belirtilen gösterim kullanılmaktadır:
• Zorunlu (Z): İlgili veri nesnesi karekodda her zaman bulunmalıdır.
• İsteğe Bağlı (İ): İlgili veri nesnesinin karekodda bulunması isteğe bağlıdır.
• Koşullu (K): İlgili veri nesnesinin karekodda bulunması birtakım koşullara bağlıdır. Örneğin, iki veri nesnesinden sadece birisinin karekodda yer alması isteniyorsa bu nesnelerin bulunma durumları koşullu olarak belirtilmektedir. Gerekli koşul bilgisi ilgili nesnelerin açıklamalarında yer almaktadır.
Karekodun ilk veri nesnesi olan Karekod Biçim Göstergesi, karekodun kullanım modeline uygun türünü ve bu doğrultuda geri kalan verinin yapısını, gösterimini ve sürümünü belirtmektedir. Uygulamalar, karekodda ilk olarak bu nesneyi okuyarak tüm veriyi ayrıştırırlar.
Bu bölümde, mobil ödemeler için kullanılacak işyeri tarafından sunulan ve müşteri tarafından sunulan kullanım modelleri için karekod veri yapılarının tanımları verilmektedir.
² Herhangi bir veri şablonunun altında yer almayan nesne.
³ İlgili bilgiler Yönetmelik eki olan, “TR Karekod İlke ve Kuralları” belgesinden alınmıştır.
⁴ UTF-8 (8-bit Unicode Transformation Format), evrensel olarak mevcut tüm karakterlerin 1’den 4’e kadar değişken adette bayt kullanarak gösterimini sağlayan genel standardın adıdır.
5.1.1 – İşyeri Tarafından Sunulan Karekod Yapısı
Bölüm 4.1.1’de örnek iş akışları verilen işyeri tarafından sunulan karekodun veri organizasyonu, TR Karekod İlke ve Kuralları belgesinde yer alan “İşyeri Tarafından Sunulan Uzun Karekod” veri organizasyonuna uygun olarak oluşturulmuş olup veri alanlarına ilişkin bilgiler Tablo 1’de gösterilmektedir. Tablodaki mobil ödemelere özel olarak ayrılmış “32” alan kodlu veri şablonunda aşağıdaki alt alanlar yer almaktadır:
• Operatör Kodu: Mobil ödeme imkanı sunan mobil operatörleri gösterir.
• İşyeri Numarası: İşyerinin ödeme hizmeti sağlayıcısının kendi nezdinde tuttuğu ve işyeri tekil olarak tanımlayabildiği numara.
• MSISDN: İşyeri için hesaba bağlı telefon numarası.
• Özet güvenlik bilgisi (Hash): Karekodu üreten uygulama tarafından ödeme bilgilerinin bütünlüğünü doğrulamak amacıyla hesaplanan özet güvenlik değeri.
5.1.2 – Müşteri Tarafından Sunulan Karekod Yapısı
Bölüm 4.1.2’de örnek iş akışları verilen müşteri tarafından sunulan karekodun veri organizasyonu, TR Karekod İlke ve Kuralları belgesinde yer alan “Müşteri Tarafından Sunulan Karekod” veri organizasyonuna uygun olarak oluşturulmuş olup veri alanlarına ilişkin bilgiler Tablo 2’de gösterilmektedir. Tablodaki mobil ödemelere özel olarak ayrılmış “32” alan kodlu veri şablonunda aşağıdaki alt alanlar yer almaktadır:
• Operatör Kodu: Müşterinin abonesi olduğu ve ödemeyi yapmak istediği mobil ödeme imkanı sunan mobil operatörünü gösterir.
• Müşteri Hesap Numarası: Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı nezdindeki hesap numarasıdır.
• MSISDN: Müşterinin mobil ödeme için kullanacağı telefon numarasıdır.
• Referans Numarası: Müşterinin ödeme hizmeti sağlayıcısı tarafından verilen ve müşteriyi tanımlayan tekil referans numarasıdır.
6 – REFERANSLAR
• ISO 3166-1 alpha 2:Codes for the representation of names of countries and their subdivisions- Part 1: Country codes, using two-letter country codes
• ISO 4217: Codes for the representation of currencies and funds
• ISO 18245:2003: Retail financial services - Merchant category code
• Unicode: Unicode Standard, specifically the UTF-8 encoding form
• Ödeme Hizmetlerinde TR Karekodun Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete, 21 Ağustos 2020, Sayı: 31220
• TR Karekod İlke ve Kuralları Belgesi