KolayuyumGiriş yap

KAD-KLVZ-29 Yardımcı Beşeri Tıbbi Ürünlere İlişkin Kılavuz

Kılavuz

Tür
Kılavuz
Tarih
20.05.2024
Yürürlük
20.05.2024
Durum
Yürürlükte
Seri
Kılavuzlar, Sağlık Mevzuatı

1 – GİRİŞ

Klinik araştırmalarda kullanılan yardımcı beşeri tıbbi ürün tanımları konusunda ortak bir anlayışa sahip olunması gerekmektedir.

1.1 – Amaç ve Dayanak

Bu kılavuzun amacı, ulusal ve uluslararası standartlara uygun olacak şekilde yardımcı beşeri tıbbi ürünlerin tanımına açıklık getirilmesi ve kullanımına ilişkin bilgi sağlanmasıdır.

Bu Kılavuz, 27/05/2023 tarihli ve 32203 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik ve Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde AB 536/2014 Sayılı Tüzük Madde 2(5) kapsamında yayımlanan Auxiliary Medicinal Products in Clinical Trials (AMPs) kılavuzu dikkate alınarak hazırlanmıştır.

1.2 – Kapsam

27/05/2023 tarihli ve 32203 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik’te geçen yardımcı beşeri tıbbi ürünler bu kılavuz kapsamındadır.

1.3 – Tanımlar

Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nu,

Yetkili Otorite: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile birlikte ICH (Uluslararası Harmonizasyon Konseyi) kurucu üyesi yetkili otoriteleri (Amerikan Gıda ve İlaç Ajansı (US FDA), Avrupa İlaç Ajansı (EMA), Japonya İlaç ve Tıbbi Cihazlar Ajansı (PMDA)) veya daimi üyesi yetkili otoriteleri (İsviçre Ulusal İlaç Otoritesi (Swissmedic) ve Kanada Ulusal İlaç Otoritesi (Health Canada)), Avustralya Ulusal İlaç Otoritesi (TGA) veya İngiltere Ulusal İlaç Otoritesini (MHRA),

Yönetmelik: 27/05/2023 tarihli ve 32203 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmeliği

ifade eder.

27/05/2023 tarihli ve 32203 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik, İyi Klinik Uygulamalar Kılavuzu ve ilgili mevzuatta belirtilen tanımlar geçerlidir.

2 – ARAŞTIRMA ÜRÜNÜ

Yönetmelikte araştırma ürünü “Bir klinik araştırmada plasebo da dâhil olmak üzere test edilen veya referans olarak kullanılan bir beşeri tıbbi ürün” olarak tanımlanmaktadır.

Ruhsatlı beşeri tıbbi ürünlerin klinik araştırmalarda test ürünü veya referans ürün olarak kullanılmaları durumunda bu beşeri tıbbi ürünler araştırma ürünü olarak kabul edilmektedir.

3 – YARDIMCI BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNLER

3.1 – Yardımcı Beşeri Tıbbi Ürün Nedir?

Yönetmelikte yardımcı beşeri tıbbi ürün “Klinik araştırma ürünü olmamakla birlikte klinik araştırma protokolü kapsamındaki gerekliliklere veya ihtiyaçlara uygun olarak kullanılan Türkiye’de ruhsatlı beşeri tıbbi ürün" olarak tanımlanmaktadır.

Yönetmelik doğrultusunda yardımcı beşeri tıbbi ürünlerin Türkiye’de ruhsatlı olması esastır. Ancak başvuru sahibinin makul sebepler sunması halinde diğer yetkili otoriteler tarafından ruhsatlandırılmış olan beşeri tıbbi ürünler de yardımcı beşeri tıbbi ürün olarak kullanılabilir.

Klinik araştırma protokolleri; kurtarma tedavisi, standart (background) tedavi, provokasyon (challenge) ajanları ve / veya klinik araştırmadaki sonlanım noktalarının değerlendirilmesinde kullanılan beşeri tıbbi ürünler gibi bazı tıbbi ürünlerin yardımcı beşeri tıbbi ürün olarak kullanımını gerektirebilir.

Bir klinik araştırmada kullanılan ürünlerin yardımcı beşeri tıbbi ürün olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle klinik araştırma tasarımında yer alması ve araştırma protokolünde belirtilmesi gerekmektedir. Örneğin araştırma protokolünde bahsedilen ve standart (background) tedavide kullanılan tıbbi ürünler yardımcı beşeri tıbbi ürün olarak değerlendirilir.

Bununla birlikte, klinik araştırma tasarımında yer almayan ve araştırma protokolünde belirtilmeyen tıbbi ürünler ise yardımcı beşeri tıbbi ürün olarak değerlendirilmez. Örneğin eşlik eden tedavilerde kullanılan beşeri tıbbi ürünlerin klinik araştırma tasarımı ile ilgisi olmaması ve klinik araştırmadan bağımsız kullanılması sebebi ile bu ürünler yardımcı beşeri tıbbi ürün olarak değerlendirilmez.

Yardımcı beşeri tıbbi ürün türlerine ilişkin örnekler Ek 1'de yer almaktadır.

Yardımcı beşeri tıbbi ürünler ve bu ürünlerin uygulanması sırasında kullanılan tıbbi cihazlar gönüllüye ödettirilemez.

Yardımcı beşeri tıbbi ürünlerin ithalatı söz konusu olduğunda, bu ürünler araştırma protokolüne uygun olacak şekilde ilgili klinik araştırma kapsamında ve Kurum izni ile ithal edilir. İlgili ithalat gereklilikleri Klinik Araştırmalarda Kullanılacak Araştırma Ürünlerinin İthalatına İlişkin Kılavuz ile belirlenir.

Hastaya özel olarak reçete edilen ve eczanede hazırlanan majistral olarak adlandırılan her türlü tıbbi ürün ve / veya Farmakopenin formüllerine uygun olarak eczane tarafından doğrudan hastaya sunulmak amacıyla hazırlanan ve ofisinal olarak adlandırılan her türlü tıbbi ürün araştırma protokolünde gerekçelendirilmesi halinde yardımcı beşeri tıbbi ürün kapsamında değerlendirilebilir.

3.2 – Yardımcı Beşeri Tıbbi Ürünler İçin Gereklilikler

Yardımcı beşeri tıbbi ürünlere ait kalite gereklilikleri Klinik Araştırmalarda Kullanılan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Kimyasal ve Farmasötik Kalite Gerekliliklerine İlişkin Kılavuz ve Klinik Araştırmalarda Kullanılan Biyolojik Tıbbi Ürünlerin Kalite Gerekliliklerine İlişkin Kılavuz ile belirlenir.

Destekleyici, klinik araştırmanın iyi klinik uygulamaları ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmesini, klinik araştırma verilerinin buna uygun olarak oluşturulmasını, belgelenmesini, kaydedilmesini ve raporlanmasını güvence altına alacak bir sistem kurmakla yükümlüdür. Bu bağlamda, yardımcı beşeri tıbbi ürünlerin izlenebilirliği de sağlanmalıdır. Bu izlenebilirlik; araştırma protokolü kapsamında kullanılan yardımcı beşeri tıbbi ürünlerin kaydedilmesine ilişkin bir prosedürü içermelidir.

Yardımcı beşeri tıbbi ürünlerin tedarik edilmesinden ve araştırma merkezlerine temininden destekleyici sorumludur. Ancak destekleyicinin araştırma merkezi ile yapacağı sözleşmeye bağlı olarak bu ürünler araştırma merkezinin bağlı bulunduğu hastane eczanesinden de temin edilebilir.

3.3 – Yardımcı Beşeri Tıbbi Ürünler için Etiketleme Gereklilikleri

Yardımcı beşeri tıbbi ürünlerin etiketleme gerekliliklerine ilişkin usul ve esaslar Araştırma Ürünleri ve Yardımcı Beşeri Tıbbi Ürünlerin Etiketlenmesine İlişkin Kılavuz İle belirlenir.

3.4 – Yardımcı Beşeri Tıbbi Ürünler İçin Başvuru Dosyasında Sunulması Gereken Belgeler

Genel bir kural olarak, yardımcı beşeri tıbbi ürünler için klinik araştırma başvuru dosyasında sunulması gereken bilgi ve belgeler araştırma ürünleri için belirtilen gereklilikler ile aynıdır.

3.5 – Yardımcı Beşeri Tıbbi Ürünlerin Güvenlilik Bildirimleri

Bu bölüm sadece, ülkemizde yürütülmekte olan araştırmalarda ortaya çıkan yardımcı beşeri tıbbi ürünler ile ilişkili olmasından şüphelenilen advers olayların (= yardımcı beşeri tıbbi ürüne karşı advers reaksiyon) güvenlilik bildirimleri için geçerlidir. Bu advers olaylar için araştırma ürününden (veya araştırma ürünü ile etkileşimden) şüpheleniliyorsa, araştırma ürünlerine ilişkin güvenlilik bildirimi kuralları geçerlidir.

Araştırmacı yardımcı beşeri tıbbi ürünler ile nedensellik ilişkisi olduğundan şüphelenilen advers olaylar dahil tüm advers olayları kaydetmeli ve raporlamalıdır. Destekleyici, araştırmacı tarafından kendisine bildirilen tüm advers olayların ayrıntılı kayıtlarını tutmakla yükümlüdür. Buna ek olarak; yardımcı beşeri tıbbi ürün ile nedensellik ilişkisi olduğundan şüphelenilen advers olayların raporlanmasına ilişkin prosedür, araştırma protokolünde açıkça belirtilmelidir.

3.5.1 – Türkiye’de ruhsatlı olmayan ancak diğer yetkili otoriteler tarafından ruhsatlandırılmış olan yardımcı beşeri tıbbi ürünler için;

a. Klinik araştırma başvuru dosyasında referans güvenlilik bilgisi (örneğin kısa ürün bilgisi) yer almalıdır.

b. Tüm ciddi advers reaksiyonlar, klinik araştırmada kullanılan araştırma ürünleri için hazırlanan güvenlilik geliştirme güncelleme raporuna (DSUR) dahil edilmeli ve birlikte sunulmalıdır.

c. Ayrı bir güvenlilik geliştirme güncelleme raporu sunulmasına gerek yoktur.

d. Tüm ciddi olmayan advers olaylar ve ciddi olmayan şüpheli advers reaksiyonların ayrıca bildirilmesine gerek bulunmamakla birlikte Klinik Araştırma Sonuç Raporuna dahil edilmesi gerekmektedir.

3.5.2 – Türkiye’de ruhsatlı yardımcı beşeri tıbbi ürünler için:

a. Güvenlilik raporlamasının, bu ürünlerin ruhsata esas bilgilerine uygun olarak kullanılıp kullanılmadıklarına bakılmaksızın, araştırmacı veya destekleyici tarafından iyi farmakovijilans uygulamaları ilkelerine uygun olarak Kurumun ilgili birimine veya yardımcı beşeri tıbbi ürünün ruhsat sahibine yapılması gerekmektedir.

b. Ayrı bir güvenlilik geliştirme güncelleme raporu sunulması gerekli değildir.

c. Tüm advers olaylar ve advers reaksiyonların Klinik Araştırma Sonuç Raporuna dahil edilmesi gerekmektedir.

3.5.3. Yardımcı beşeri tıbbi ürünlerin ruhsatlı olup olmadığına bakılmaksızın, Yönetmelik gereğince destekleyici, klinik araştırmanın risk/yarar dengesini etkileyen ancak şüpheli beklenmeyen ciddi advers reaksiyon (SUSAR) olmayan tüm beklenmeyen olayları olayın gerçekleşmesinden itibaren en geç 15 (on beş) gün içerisinde etik kurul ve Kuruma bildirmelidir.

4 – YÜRÜRLÜK

Bu Kılavuz Kurum Başkanı Onayı ile yürürlüğe girer.

5 – YÜRÜTME

Bu kılavuz hükümlerini Kurum Başkanı yürütür.