İRD-KLVZ-22 Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ruhsatlandırma Başvurularının Takvimlendirme Süreçlerine İlişkin Kılavuz
- Tür
- Kılavuz
- Tarih
- 14.09.2023
- Yürürlük
- 01.01.2024
- Son değişiklik
- 04.06.2026
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kılavuzlar, Sağlık Mevzuatı
BİRİNCİ BÖLÜM — Başlangıç Hükümleri
Madde 1 – Amaç
Son değişiklik: 01.01.2024
(1) Bu Kılavuz, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na yapılan beşeri tıbbi ürün ruhsat başvurularından Kurum tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ön incelemesi uygun bulunan başvurular için takvimlendirme süreçlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Madde 2 – Kapsam
Son değişiklik: 01.01.2024
(1) Bu Kılavuz, ön incelemesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürünlerin ruhsat başvurularının takvimlendirme süreçlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Kılavuz; 11/12/2021 tarih ve 31686 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği’nin 39 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar
Son değişiklik: 04.06.2026
(1) Bu Kılavuzda yer alan;
a) Beşeri tıbbi ürün:
1) İnsanlardaki hastalığı tedavi edici veya önleyici özelliklere sahip olarak sunulan veya;
2) Farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki göstererek fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek, değiştirmek veya tıbbi teşhis amacıyla insanlarda kullanılan veya insana uygulanan, madde veya maddeler kombinasyonunu,
b) Birim: İlaç Ruhsatlandırma Daire Başkanlığı bünyesinde yer alan Ön İnceleme (CTD) Birimi’ni,
c) Biyolojik tıbbi ürün: Etkin madde veya maddeleri biyolojik bir kaynakta üretilen ya da biyolojik bir kaynaktan saflaştırılan, kalitesi, imalat süreci ve kontrolleri fizikokimyasal ve biyolojik testler ile birlikte gösterilen beşeri tıbbi ürünü,
ç) Diğer temel ilaçlar: Temel ilaç listesinde yer alan ilaçlar içerisinden aynı etkin maddeyi ihtiva eden ancak yitilik, farmasötik şekil veya uygulama yolu açısından farklılık gösteren ilaçları,
d) Hibrit başvuru: Kısmen referans ürünün verileri ve kısmen de yeni ürüne ait çalışmalardan elde edilen veriler ile yapılan ruhsat başvurusunu,
e) İlk farmasötik eşdeğer ürün grubu: Etkin madde/maddeler açısından ülkemizde ruhsatlı veya ruhsatsız referans tıbbi ürün ile aynı kalitatif ve kantitatif terkibe ve aynı farmasötik şekle sahip olan ve biyoeşdeğerliğinin uygun biyoyararlanım çalışmaları ile kanıtlandığı tıbbi ürün grubunu,
f) İlk biyobenzer tıbbi ürün: Ülkemizde ruhsatlı veya ruhsatsız bir referans biyolojik tıbbi ürün ile kalite, etkililik ve güvenlilik açısından yüksek düzeyde benzerlik gösteren başvuruda bulunulan beşeri tıbbi ürünü,
g) İmmünolojik beşeri tıbbi ürün:
1) Kolera aşısı, BCG, çocuk felci aşıları ve çiçek aşısı gibi aktif bağışıklık oluşturmak için kullanılan ajanları, özellikle tüberkülin ve tüberkülin PPD, Schick ve Dick Testleri için toksinler ve brusella dâhil bağışıklık durumunu teşhis etmek için kullanılan ajanları, difteri antitoksini, anti-çiçek globülini, antilenfositik globülin gibi pasif bağışıklık oluşturmak için kullanılan ajanları içeren aşıları, toksinleri ve serumları veya,
2) Alerji oluşturan bir ajana karşı oluşan immünolojik cevapta spesifik kazanılmış değişikliği indüklemek veya tanımlamak niyeti ile kullanılan her türlü tıbbi ürün anlamındaki “alerjen ürünleri” veya,
3) Hayvanların (tavşan, at ve benzeri) kanından elde edilen ve insan immün sistemi üzerinde etki gösteren immünglobulin yapısındaki ürünleri kapsayan her türlü beşeri tıbbi ürünü,
ğ) Güven: Belirli bir yetki alanı içinde yer alan Kurum tarafından, kendi kararını verirken başka bir düzenleyici otorite veya güvenilir bir kurum tarafından gerçekleştirilmiş olan değerlendirmeleri vb. güvenilir bilgileri göz önünde bulundurmasını veya bu gibi değerlendirmelere büyük ölçüde ağırlık vermesini,
h) Kan ürünü: İnsan kanı veya plazmasından endüstriyel yöntemlerle elde edilen ve özellikle albumin, immünoglobulin ve koagülasyon faktörleri gibi ürünleri içeren, etkin madde/maddeleri kan bileşenleri olan beşeri tıbbi ürünleri,
ı) Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu,
i) Referans tıbbi ürün: Bilimsel olarak kabul edilebilir etkililik, kalite ve güvenliliğe sahip olduğu kanıtlanmış, etkin madde/maddeler açısından Kurum, ICH (Uluslararası Harmonizasyon Konseyi) kurucu veya daimi üyesi yetkili otoriteleri, (Avustralya Ulusal İlaç Otoritesi (TGA) veya İngiltere Ulusal İlaç Otoritesi (MHRA) tarafından idari, kalite, klinik dışı ve klinik veriler ile birlikte tam dosya ile ruhsatlandırılmış veya izin verilmiş beşeri tıbbi ürünü,
j) Takvimlendirme: Ön incelemesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürün ruhsat başvurularının bu Kılavuz hükümleri doğrultusunda ruhsatlandırma sürecinin başlatılmasına ilişkin Kurum tarafından belirlenen zaman planlamasını,
k) Temel ilaç listesinde yer alan ilaçlar: Toplumun temel öncelikli sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanan ve yayımlanan ilaç listesinde yer alan beşeri tıbbi ürünler ile aynı etkin madde, aynı yitilik, aynı farmasötik şekil ve aynı uygulama yoluna sahip beşeri tıbbi ürünleri,
l) Yenilikçi ürün: Etki mekanizması, hızlı etki, basamaklı tedavi, ek fayda, hasta uyuncu, belli hastalıklara spesifik etki, güvenlilik avantajı, sinerjik-aditif etki, diğer ilaçlarla etkileşim, etki süresi veya karşılanmamış tedavi ihtiyacına yönelik olup olmadığına ilişkin yapılan değerlendirme ile yenilikçi ürün olduğu tespit edilen beşeri tıbbi ürünleri ifade eder.
m) Yurt dışı etkin madde listesi: Kurum onayı alınarak temin edilebilecek etkin maddeleri ve İlaçların Kişisel Tedavide Kullanımını Değerlendirme Komisyonu tarafından endikasyon ve kullanım koşulları değerlendirilerek Kurumca genele matuf kullanımı uygun görülen etkin maddeleri içeren listeyi
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM — Genel Hükümler
Madde 5 – Genel Hükümler
Son değişiklik: 27.02.2024 · Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ruhsatlandırma Başvurularının Takvimlendirme Süreçlerine İlişkin Kılavuz (2. Revizyon)
(1) Ön incelemesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürün ruhsat başvurularına ilişkin takvimlendirmeyi bekleyen etkin madde listesi ile ruhsat süreci başlayan beşeri tıbbi ürünlere ait etkin madde listesi Kurum resmi internet sayfasında her ayın ilk haftası yayımlanır.
(2) Ön incelemesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürün ruhsat başvurularından birden fazla ilk farmasötik eşdeğer ürün başvurusu bulunması durumunda, bu Kılavuzun 7 nci maddesi doğrultusunda başvuru tarihine göre yalnızca ilk beş başvurunun ruhsatlandırma süreci başlatılır.
(3) Ön incelemesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürün ruhsat başvurularından birden fazla ilk biyobenzer ürün başvurusu bulunması durumunda, bu Kılavuzun 7 nci maddesi doğrultusunda başvuru tarihine göre yalnızca ilk üç başvurunun ruhsatlandırma süreci başlatılır.
(4) Yenilikçi ürün olarak başvurusu yapılan ürünün yenilikçi ürün olup olmadığının tespitine ilişkin değerlendirme başvuruları, Beşeri Tıbbi Ürünler Öncelik Değerlendirme Kurulu Çalışma Usûl Ve Esaslarına İlişkin Kılavuz doğrultusunda Öncelik Değerlendirme Birimi’ne yapılır. Yapılan değerlendirme sonucunda ruhsat başvurusunda bulunulur.”
(5) Temel ilaç ve diğer temel ilaç listesi, güncel DSÖ Temel İlaç Listesi, DSÖ Çocuklara Yönelik Temel İlaç Listesi ve bu listelere uyumlandırılmış güncel SKRS E-Reçete İlaç ve Diğer Farmasötik Ürünler Listesi’nde yer alan "Aktif Ürünler Listesi"nden takip edilir.
(6) Takvimlendirme listesinde yer alan beşeri tıbbi ürünlerden ruhsatlandırma süreci başlatılacak toplam ürün sayısı, Kurum ruhsatlandırma kapasitesi dikkate alınarak belirlenir.
(7) Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği 13 üncü madde birinci fıkrasının (c) bendi gereği söz konusu bilgi ve belgelerin veya sunulacağı tarih bilgisi ile birlikte, bu bilgi ve belgelerin sunulamadığına ilişkin gerekli açıklamanın otuz gün içinde sunulmadığı tespit edilen ve bu doğrultuda başvurusu usulden reddedilen beşeri tıbbi ürünler için; başvuru sahibi tarafından yeniden ruhsat başvurusu yapılması halinde ön incelemesi uygun bulunan ruhsat başvurularının ruhsatlandırma süreçleri takvimlendirme listesinde bekletilmeksizin başlatılır.
(8) Beşeri Tıbbi Ürünlerin Ruhsatlandırma Sürecine İlişkin Güven Uygulamaları Kılavuzu doğrultusunda yapılan başvuruların DSÖ ile İşbirliğine Dayalı Hızlı Ruhsatlandırma Prosedürü doğrultusunda ruhsatlandırma süreçleri DSÖ’nün Kuruma ilgili verilere erişim sağlamasını takiben başlar.
(9) Öncelik Değerlendirme Kurulunun denetim süreçlerinde önceliklendirme kararı aldığı beşeri tıbbi ürünler için yapılacak ruhsat başvurularında Kurum tarafından denetim kapsamına alınan üretim basamakları için Kurumca düzenlenen GMP belgesi aranmaksızın başvuru değerlendirilir. Başvurunun ön değerlendirilmesi uygun bulunduğu takdirde, başvuru takvimlendirme listesine alınır. Ancak Öncelik Değerlendirme Kurul kararı ile koşullu ruhsat (AKO) veya istisnai ruhsat başvurusu kapsamında değerlendirilmesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürünler için yapılacak ruhsat başvurularında, başvurunun ön değerlendirilmesi uygun bulunduğu takdirde, başvuru takvimlendirme listesine alınmaksızın ruhsatlandırma süreçleri yüksek öncelikli olarak başlatılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Başvuruların Değerlendirilmesi
Madde 6 – Başvurunun ön değerlendirmesi
Son değişiklik: 29.08.2024
(1) Beşeri tıbbi ürün için ruhsat almak üzere Kuruma sunulan başvuru dosyasının, başvurunun niteliğine göre sunulması gereken belgeler ve elektronik ruhsat başvurusu gereklilikleri açısından eksiksiz bir başvuru olup olmadığı hususu, Ön İnceleme (CTD) Birimi tarafından ön değerlendirmeye tabi tutularak incelenir. Başvuru tarih sırasına göre takvimlendirme ayından bir önceki ayda yapılan tüm başvuruların (ilk ve düzeltilmiş başvurular) değerlendirmesi bitirildikten sonra, ön değerlendirmesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürünler takvimlendirme listesine alınır.
Madde 7 – Başvurunun takvimlendirilmesi
Son değişiklik: 04.06.2026
(1) Ön değerlendirmesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürünlerin ruhsatlandırma başvuruları, takvimlendirme listesinde aşağıda belirlenen grup kategori önceliğine ve grup içerisinde tam ve eksiksiz olarak sunulan ruhsat başvurusunun başvuru tarihi esas alınarak sıralanır.
i. İlk biyobenzer grubu
ii. İlk farmasötik eşdeğer grubu
iii. Yurt Dışı Etkin Madde Listesinde yer alan ilaçların içerdiği etkin maddeleri ihtiva eden beşeri tıbbi ürünler
iv. Yenilikçi ürün grubu
v. Kan ürünleri grubu
vi. İmmünolojik beşeri tıbbi ürünler dahil olmak üzere diğer biyolojik tıbbi ürünler grubu (Alerjen ürünler ve kan ürünleri hariç)
vii. Alerjen ürünler grubu
viii. Hibrit ürün grubu
ix. Referans tıbbi ürün grubu
x. Temel ilaç listesinde yer alan beşeri tıbbi ürünler grubu
xi. Diğer temel ilaç olarak belirlenen beşeri tıbbi ürünler grubu
xii. Diğer beşeri tıbbi ürünler grubu
(2) Takvimlendirme listesinde yer alan beşeri tıbbi ürünler, tabloda yer alan grup kategori önceliği ve tarih sırasına göre belirtilen sayılar dikkate alınarak sürece alınır. Tabloda belirtilen sayılardan daha fazla ürünün sürecinin başlatılması kararı alınması halinde, yine grup kategori önceliği ve başvuru tarihi dikkate alınarak süreçleri başlatılır.
Grup adı | Adet İlk biyobenzer grubu | 3 başvuru İlk farmasötik eşdeğer grubu | 5 başvuru Yurt Dışı Etkin Madde Listesinde yer alan ilaçların içerdiği etkin maddeleri ihtiva eden beşeri tıbbi ürün grubu | Tamamı Yenilikçi ürün grubu | Tamamı Kan ürünleri grubu | Tamamı İmmunolojik beşeri tıbbi ürünler dahil diğer biyolojik tıbbi ürünler grubu(Alerjen ürünler ve kan ürünleri hariç) | Tamamı Alerjen ürünler grubu | 3 başvuru Hibrit ürün grubu | 5 başvuru Referans tıbbi ürün grubu | Tamamı Temel ilaç listesinde yer alan beşeri tıbbi ürünler grubu | 3 başvuru Diğer temel ilaç olarak belirlenen beşeri tıbbi ürünler grubu | 3 başvuru Yukarıda belirtilen ürün gruplarının dışında kalan beşeri tıbbi ürünler grubu | 5 başvuru Tablo: Ön değerlendirmesi uygun bulunan ruhsat başvurularının grup adı ve sürece alınma sayıları
(3) Takvimlendirme listesinde yer alan beşeri tıbbi ürünlere ait ruhsatlandırma süreci 1 inci fıkra doğrultusunda yılın sadece Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarında başlatılabilir.
(4) Birinci fıkra doğrultusunda başvuru tarihi esas alınarak sıralanan ürünlerin grup kategorisi, bu ürünlerin ruhsat sürecine alınmasının hemen öncesinde mevcut ruhsatlı ürünler listesi, ruhsat iptal listesi, ruhsatlandırma süreci devam eden ürünler listesi, temel ilaç listesi, Yurt Dışı Etkin Madde Listesi ve SKRS E-Reçete İlaç ve Diğer Farmasötik Ürünler Listesi’nde yer alan aktif/pasif ürünler listesine göre güncellenir ve bu maddenin 2 inci fıkrası doğrultusunda süreçleri başlatılır.
(5) Öncelik Değerlendirme Kurulu Usul ve Esaslarına İlişkin Kılavuz kapsamında Kurum tarafından ruhsat süreçlerinde önceliklendirilmesi uygun bulunan beşeri tıbbi ürünlere ait ruhsat başvurularının süreçleri takvimlendirme listesine alınmaksızın başlatılır.
(6) Takvimlendirme Listesinde yer alan ve iki takvimlendirme süresi beklemiş olan ürünlerin ruhsatlandırma süreçleri, üçüncü takvimlendirme zamanında başlatılır.
Geçici madde 1 – İstisnai durumlar
Son değişiklik: 29.08.2024
(1) Bu Kılavuz yürürlüğe girmeden önce ruhsat başvurusu yapılan ürünler, yalnızca başvuru tarihleri esas alınarak listelenir. Ruhsat sürecinin başlatılacağı ay/aylarda iş bu kılavuz kapsamında oluşturulacak takvimlendirme listesinde yer alan ürünlerden önce olacak şekilde ruhsatlandırma süreçleri başlatılır.
Madde 8 – Yürürlük
Son değişiklik: 01.01.2024
(1) Bu Kılavuz 1.1.2024 tarihinde yürürlüğe girer.
(2) Ruhsat başvuru tarihi bu Kılavuzun yürürlük tarihinden önce olan beşeri tıbbi ürünler için bu Kılavuz hükümleri uygulanmaz. Kılavuzun yürürlük tarihi itibari ile ruhsat başvurusunda bulunulan beşeri tıbbi ürünler başvuru tarih sırasına göre bu kılavuzun 7 inci maddesine göre işleme alınır.
Madde 9 – Yürütme
(1) Bu Kılavuz hükümlerini Kurum Başkanı yürütür.