6084 Millî Korunma Kanununun Tadili Hakkında Kanun
- Tür
- Kanun
- Numara
- 6084
- Resmi Gazete
- 12.05.1953 / Sayı 8406
- Son değişiklik
- 12.05.1953
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kanunlar, Kat Mülkiyeti ve Kira Mevzuatı
Madde 1
Milli Korunma Kanununun 30 uncu maddesi meskenlerden gayri yerlerde 1/1/1955 ve meskenlerde 1/6/1955 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
I - Hükümetçe şimdiye kadar ilân edilmiş olan yerlerde, birinci maddede yazılı müddetlerin hitamına kadar 5020 sayılı kanun yerline aşağıdaki maddelerde yazılı hükümler tatbik edilir ve bu yerlerde 2490 sayılı kanunun bu kanuna aykırı hükümleri tatbik olunmaz.
II - Aşağıda yazılı hallerde
a) Tahliyesine hükmolunan veya sair suretlerle boşalan, gayrimenkuller tahliye ettirildiği veya boşaldığı tarihten,
b) Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kirada, olmayan gayrimenkullerini kiraya verilmesi halinde akit tarihinden
c) Aynı belediye hudutları içinde bir kimsenin ailesiyle birlikte oturduğu yerden başka ayrıca, mesken olarak işgal ettiği gayrimenkuller hakkında bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten,
ç) Aynı belediye hudutları içinde tamamen veya, müstakilen oturulabilecek nispette şayi hisse olarak kendisine veya birlikte yaşadığı âşinâ ait ve mesken olarak kiraya verilmiş gayrimenkulü bulunanların bu gayrimenkulü Millî Korunma Kanununun 30 uncu maddesi hükmüne tabi değilse kiracı olarak işgal ettiği mesken hakkında bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten,
d) Aynı belediye hududu içinde tamamen kendisine veyahut birlikte yaşadığı eşine ait ve mesken olmayarak kiraya verilmiş bir gayrimenkulü bulunanların gayrimenkul Milli Korunma Kanununun 30 uncu maddesi hükmüne tâbi değilse kiracı olarak işgal ettiği gayrimenkul Hakkında bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren,
e) Kendisi veya çocukları için mesken olarak veya kendisi, eşi veya çocukları için meskenden gayrı bir surette, kullanma ihtiyacı dolayısiyle tahliye ettirileli bir gayrimenkulün tahliye tarihinden itibaren bir sene sonra kiraya verilmesi halinde (bu bentte yazılı bir senelik müddet birinci maddedeki tarihleri aşamaz).
f) Kiracısı tahliye edilmeksizin mevcut binaların esaslı bir surette te tamir ve ıslahı, genişletilmesi veya tadili gibi her ne suret ve mâksatla olursa olsun yapılmış ve yapılacak inşaat hariç olmak üzere 27 Şubat 1947 tarihinden sonra inşa edilmiş olup bu tarihten sonra ilk defa kiraya verilen binalar ve aynı tarihten sonra yeniden inşa edilen ve edilecek olan gayrimenküllerle mevcut bir binanın üzerine veya, yanına başlıbaşına kiraya verilecek şekilde yapılan veya yapılacak olan ilavelere,
g) Musakkaf olmayan tarla, bağ, bahçe ve bostan gibi gayrimenkullere, Milli Korunma Kanununun 30 uncu maddesi hükümleri tatbik olunmaz.
I - Muvakkat birinci madde gereğince bu kanun hükümlerinin tatbik edileceği yerlerdeki gayrimenkullerin, bu kanunun neşrini takibeden ay başından itibaren, 1939 yılı içindeki son akitlerle belli olan kira bedellerine
a) Meskenlerden gayrı yerlerde 1953 yılı için yüzde yüz elli ve 1954 yılı için yüzde ikiyüz,
b) Meskenlerde 1953 yılı için yüzde elli ve 1954 yılı ile 1955 yılı için de yüzde elli ilâve edilerek 1939 yılı kirasına ceman yüzde yüz;
Zammiyle bulunacak miktarlardan fazla olamayacağı gibi akit şartlarında kiracılar aleyhine değişiklik yapılamaz.
II - 1939 yılında mevcut olup da kiraya verilmemiş iken sonradan kiraya verilenlerin kira bedelleri belediye encümenlerince yapılan takdir neticesinde takarrür eden gayrimenkulerin kira bedelleri, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yazılı esaslar dairesinde yapılacak zam ile bulunacak miktarları aşamaz.
III- Mobilyesiyle kiraya verilmiş olan gayrimenkullerin yukarıki fıkralara göre taayyün eden yıllık kira bedellerine, mobilye için evvelce belediyeler tarafından takdir edilmiş bulunan kıymetin % 20 sinden fazla zam yapılamaz.
IV - Kısmen mesken olarak, kısmen de meskenden gayrı bir şekilde kullanılmak üzere kiralanmış bulunan veya tamamen mesken olarak kullanılmak üzere kiralanmış iken fiilen, meskenden gayri bir surette kullanılan gayrimenkuller zam bakımından mesken, olmayan yerlere dit hükümlere tabidir.
V - Kaloriferli binalarda kömür fiyatındaki değişikliklerin kira bedellerine mikâs nispeti halin icaplarına göre İcra Vekilleri Heyeti karariyle tâyin olunur.
I ve II nci fıkralarda yazılı kira bedellerine yapılacak zamların hesabında kömür bedeli farkları nazara alınmaz.
VI - Su parası kira bedeli işinde gösterilmiş olan hallerde su sarfiyatının icra bedelinden düşürülmek suretiyle kiracı tarafından ödenmesi hususunda mal sahibi ile kiracı anlaşamazlarsa bu kanun hükümlerine göre yapılan zamlar bütün kira bedeli üzerinden alınır. Kiralayan veya kiracısı su sarfiyatını göstermek üzere ayrı bir sayaç koyduğu takdirde su sarfiyatı sayaçta gösterilen miktara göre kiracı tarafından ödenir ve zamma tâbi kira miktarının bu hallerde ne suretle bulunacağı İcra Vekilleri Heyeti karariyle tâyin olunur.
VII- Bir yerin mesken olup olmadığı, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte câri kira akdi olan haillerde o akitlerdeki sarahate ve diğer haillerde aynı tarihte o yerin kullanılma tarzına göre tâyin olunur.
VIII - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mesken olan biri yerin sonradan meskenden başka bir yer hailine getirilmesinde muvakkat ikinci maddenin (a) bendine göre kira bedeline zam yapılır ve aynı tarihte mesken olmayan bir yerin sonradan mesken haline ifrağında kira bedelinin muvakkat ikinci maddenin (a) bendi hükümlerine göre tesbit edilmiş bulunan zamk miktarının değişmesini icabettirmez. Her iki halde de gayrimenkuller hakkında birinci madde hükümleri tatbik olunur.
IX - Millî Korunma Kanununun tatbika konulduğu tarihten sonra inşa edilmiş bulunan veya asli heyeti tevsi veya tebdil edilerek esasla surette tadil edilmiş olan gayrimenkullerde Bina Vergisi Kanununa göre katı olarak tesbit edilen gayrı sâfi iratlar, kira olmak üzere kabul edilir ye akit şartları emsali binalar nazara alınarak mahallî örfe göre belediye encümenlerince tâyin olunur. Bu şekilde taayyün eden kira bedellerine muvakkat ikinci maddenin (a) ve (b) bentlerinde yazılı zamlar yapılmaz.
I - Kira akitlerinin vecibelerine ve Borçlar Kanununun Milli Korunma Kanununun 30 uncu maddesine mugayir olmayan hükümlerine kiracılar veya mirasçıları ve meskenlerde, ölen kiracı ile birlikte ikamet edenler tarafından tamamen riayet edildiği müddetçe birinci maddede yazılı tarihlerden itibaren üç ay sonraya kadar kiracılar aleyhine tahliye dâvası mesmu olmaz.
II - Kira müddetinin bitmesinden en az on beş gün evvel kiracı gayrimenkulü tahliye edeceğini kiralıyana yazı ile bildirmediği taktirde akit aynı şartlarla bir yıl için uzatılmış, sayılır. Ancak bu temdit edilen müddet, birinci maddede yazılı tarihleri tecavüz edemez.
Kiracı tarafından gayrimenkulün tahliye edileceği yazı ile bildirilmiş olmasına rağmen gayrimenkul tahliye edilmezse mal sahibi icraya müracaatta tahliye ettirebilir.
Kira şartlarına ve Borçlar Kanununun Milli Korunma Kânununa mugayir olmayan vecibelerine riayet edilse bile aşağıda yazılı hallerde kiralıyan
a) Gayrimenkulü kendisi veya çocukları için mesken olarak kullanma ihtiyacında kalırsa kira akdinin hitamında,
b) Gayrimenkulü kendisinin, eşinin veya çocuklarının muayyen bir meslek veya sanatın bizzat icrası için kullanma ihtiyacında ise akdin hitamında;
c) Bir gayrimenkulü Medeni Kanun hükümlerine göre iktisap eden kimseler kendisi veya çocukları veya mirasçılar yahut bunların bir kısmı için tamamen veya kısmen mesken olarak kullanıma, ihtiyacında ise,
d) Kira bedelini vaktinde ödememelerinden dolayı haklı olarak bir yıl içinde iki defa ihtar yapılan kiracılar aleyhine kira müddetinin hitamında ve ayrıca ihtara hacet kalınmaksızın,
Umumi hükümler dairesinde tahliye dâvası açabilir.
III - Mal Sahibi bu maddenin II nci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı sebeplerden dolayı tahliye ettirdiği gayrimenkule mücbir sebep olmaksızın bir yıl içinde başkasına kiralıyamaz. Ancak bu müddet birinci maddedeki tarihleri aşamaz.
IV - Bu madde hükümlerine göre açılacak tahliye dâvaları sulh mahkemelerinde görülür. Tahliye dâvaları ile beraber açılmış bulunan tazminat dâvaları hakkında sulh mahkemeleri ve tazminat dâvası zımnında asliye mahkemelerine açılan tahliye ve fesih dâvalarında asliye mahkemeleri tarafından görevsizlik kararı verilemez.
I - Kiracı, akidde aksine kayıt olmadıkça, mesken olsun olmasını kiralanan yeri kısmen veya tamamen başkasına kiralıyamaz yahut kiralanan yerden istifade hakkını veya kira akdini başkasına devredemez veyahut kendisi hakikatta gayrimenkulü bırakmış olduğu halde herhangi bir sebeple bu yeri başka kimselere kısmen veya tamamen işgal ettiremez.
II - Bu kanunun yürürlüğe girmesinden evvel kiraya verilmiş gayrimenkulerde kiracıya, gayrimenkulü başkasına kiralamak veya devretmek hakkını veren akit şartları, bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra kiralayanın rızası olmaksızın devam edemez.
III - Bu maddenin I inci ve II nci fıkralara hükmüne riayet etmiyerek bir gayrimenkule kiracı veya devralan sıfatiyle girenler veya bu gayrimenkulü işgal edenler hakkımda hiçbir ihtara hacet kalmaksızın sulh mahkemesinde tahliye dâvası açılabilir.
IV - Kira akdinin esas gayesi itibariyle başkalarına kiralanması lâzımgelen (otel, pansiyon ve talebe yurdu gibi) gayrimenkuller, bütün gayrimenkulün devri veya kiralanması hali müstesna olmak üzere yukarki fıkralar hükümlerin tabi değildir.
I - Bu kanunun muvakkat ikinci maddesinin I, II, III, V ve IX uncu fıkraları ile muvakkat 3 ncü maddesinin III üncü fıkrası hükümlerine riayet etmiyenler hakkında bir yıllık kira bedeli tutarınca ağır para cezası hükmolunur ve tekerrürü halinde bu ceza iki misline çıkarılır. Bu kanun hükümlerine muhalefeti itiyat edenler ayrıca bir aydan (6) aya kadar hapis cezasına da mahkûm edilir. Ancak hu kanun hükümlerine muhalefetin, kaste makrun olmayıp hata veya zühulden ileri geldiği ve ilgililer tarafından kovuşturmadan evvel tashih edildiği anlaşılan hallerde ilgililer hakkında kovuşturma yapılmaz.
Bu kanun hükümlerime muhalefetin derecesi ve suçun şahsi ihtiyaç sevki ve geçim sıkıntısı ile işlendiği mahkemece takdir olunan hallerde ceza üçte bire indirilebilir veya zaruretin derecesine göre tamamen iskat edilebilir. Mükerrirler ile hu suçu itiyat edinmiş olanlar bu hükümden istifade ettirilmez.
Bu fıkrada yazılı suçlar hakkında bir sene içinde dâva açılmadığı takdirde âmme dâvası düşer.
II -Milli Korunma Kanununun 30 uncu maddesi hükümlerine tabi bir gayrimenkulü başkasına kiralamak veya devretmek için hava parası namiyle veya herhangi bir namla kendilerine gayrimeşru menfaat temin eden gayrimenkül sahipleri veya kiracılarla bunlar namına hareket eden sair kimseler veya bunlara tavassut edenler hakkında temin ettikleri veya teminini kasdettikleri menfaatin iki misli ağır para cezasiyle birlikte üç aydan bir seneye kadar hapis cezası hükmolunur.
Bu kanuna göre yapılan zam nispetlerinden aşağı nisbette kiraya zam yapılacağını veya hiç zam yapılamıyacağını kiralayan, bu kanunun yayınladığı ayı takibeden ayın sonuna kadar yazı ile tebliğ etmediği takdirde anılan zamlar bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ilk ayın başından itibaren kendiliğinden uygulanır. Bu takdirde kiracı bir aylık sürenin sonundan başlıyarak bir ay içinde kira akdinin feshini ihbar edebilir ve bu ihbardan itibaren iki ay içinde binayı tahliyeye mecburdur. Binanın tahliyesine kadar geçen sürenin kirası zammiyle birlikte ödenir.
Bu kanuna göre yapılan zamlar, Bina Vergisi Kanunu mucibince tadile esas olamaz. İradı gayri sâfi ve kira üzerinden abanmakta olan her türlü özel idare ve belediye vergi ve resimlerine ve bunların zam kesirlerine ve Esnaf Vergisi matrahına (5020 sayılı kanunla yapılan zamlar hariç), bu kanunun tatbik olunduğu müddetçe, aksettirilemez ve esnaf muaflığı şartlarının tesbitinde (6020 sayılı kanunla yapılan zamlar hariç) nazara alınmaz.
5421 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 6 ve 7 nci maddeleri ile 6423 sayılı Esnaf Vergisi Kanununun geçici 3 üncü maddesi hükümleri mahfuzdur.
Kira akitlerindeki başkasına kiralama veya devretme yetkilerine dayanarak kiracıların kiracı olarak işgal ettikleri gayrimenkulü 5020 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel küsmen veya tamamen başkalarına kiralamış veya devretmiş oldukları haillerde kiracıların ikinci karacılar veya devralanlarla yapmış oldukları akitler ilk kiracı ile kiralıyan arasındaki akdin bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte henüz sona ermemesi hasebiyle, devam ediyor ve bu süre içinde ilk kiracı kiralıyana karşı kiracılık durumunu muhafaza ediyorsa kira bedeline meskenlerde % 200, meskenlerden gayri, yerlerde % 300 zam yapılır. Birinci kiracı ile ilk kiralayan, arasındaki akdin sona ermesi halinde birinci kiracı ile akit yapmış olanlardan gayrimenkulde oturmakta bulunanlar, o tarihe kadar cari akde, eğer yazılı akid yoksa bu kanunun muvakkat ikinci maddesinin (b) fıkrasına göre tâyin edilmiş ve edilecek olan kira miktarları ile, ilk kiralıyanın kiracısı sıfatını kazanırlar Birinci kiracı da gayrimenkulün bir kısmımı işgal etmekte ise sadece oranın kiracısı olarak, aynı esaslar dairesinde kalabilir.
Madde 2
Milli Korunma Kanununun 4648 sayılı kanunla değiştirilen 56 ncı maddesinin VIII inci bendi meriyetten kaldırılmıştır.
Madde 3
Bu kanun yayımını takip eden ay başından itibaren yürürlüğe girer.
Madde 4
Bu kanunu İcra Vekilleri Heyeti yürütür.