KolayuyumGiriş yap

5815 Vergi Usul Kanununun Bazı Maddeleri ile Kanuna Bağlı Cetvelde Değişiklik Yapılmasına ve Bu Kanuna Bazı Maddeler ve Fıkralar Eklenmesine Dair Kanun

Kanun · 5815 sayılı Kanun

Tür
Kanun
Numara
5815
Resmi Gazete
24.07.1951 / Sayı 7866
Son değişiklik
24.07.1951
Durum
Yürürlükte
Seri
Kanunlar, Vergi Usul Mevzuatı

Madde 1

5432 sayılı Vergi Usul Kanununun 314, 318, 324, 325, 332, 333, 346 ve 351 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

Tüzelkişilerin idare ve tasfiyesinde Vergi Kanununa aykırı hareketlerden tevellüt edecek vergi cezaları tüzelkişiler adına kesilir.

Tüzelkişilerin kanuni temsilcilerinin vergi sorumluluğu hakkındaki bu kanunun 10 uncu maddesi hükmü vergi cezalan hakkında da uygulanır.

Ayrı ayrı yapılmış olan kaçakçılık, kusur veya usulsüzlükten dolayı ayrı ayrı ceza kesilir. Şu kadar ki, 333 üncü maddede yazılı usulsüzlüklerden, aynı takvim yılı içinde aynı neviden birden fazla yapıldığı takdirde birden fazlasının her biri için, birincisine alt cezanın dörtte biri kesilir.

Aynı nevi usulsüzlükten maksat, fiillerin 333 üncü maddede gösterilen derece ve fıkralar itibariyle yekdiğerine mutabakatldir.

Kaçakçılık, mükellef veya sorumlu tarafından kasten vergi ziyama sebebiyet verilmesidir.

Aşağıdaki şekillerden herhangi birisi ile vergi ziyama sebebiyet verilmesi halleri, kasıt aranmaksızın kaçakçılık sayılır;

1 - Beyannamede noksan veya hakikate aykırı bildirmede bulunulması (verilen beyannamede hiç beyanda bulunulmaması veya 30 uncu maddenin 2 ve 3 üncü fıkralarındaki sebeplerle beyannamede bildirilen miktardan fazla re'sen takdir edilen matrah da noksan beyan hükmündedir);

2 - Beyana dayanmakla beraber bildirmeleri beyanname ile yapılmıyan vergilendirmelerde, hiç beyanda bulunulmaması veya noksan veya hakikate aykırı beyanda bulunulması;

3 - Vergilendirme dönemi geçtiği halde iş ve teşebbüsün veya beyan esasına dayanan vergilerde muaflıktan mükellefiyete intikal hallerinin vergi dairesinin ıttılaı haricinde bırakılması (kazançları götürü olarak tesbit edilen serbest meslek erbabı ile sabit işyeri olan esnafta, vergilendirme dönemi yerine tarh zamanı nazara alınır);

4 - Şahsi, medeni haller veya aile dunumu hakkında gerçeğe uymıyan şekilde tanzim edilmiş vesikadan faydalanılması.

Kaçakçılık yapan mükelleflere veya sorumlulara, kaçırdıkları verginin üç katı tutarında vergi cezası kesilir.

Şu kadar ki kesilen ceza (Veraset ve intikal vergisi ile hayvanlar vergisi hariç):

1 - Birinci sınıf tüccarlarla serbest meslek erbabı için (kazançları götürü olarak tesbit edilen serbest meslek erbabı hariç, işletme esasında defter tutmasına müsaade edilen kurumlar dâhil) 2500;

2 - İkinci sınıf tüccarlar için 1000;

3 - 1 ve 2 numarala fıkralar dışında kalan mükellefler ve sorumlular için 100;

Liradan az olamaz.

Usulsüzlük, vergi kanunlarının şekle ve usule mütaallik hükümlerine riayet edilmemesidir.

Gelir, kurumlar, esnaf, muamele, istihlâk, nakliyat, bina ve arazi vergilerine ait olan usulsüzlükler aşağıda yazılı derecelere ve bu kanuna bağlı cetvele göre cezalandırılır. Usulsüzlük fiili re'sen takdiri gerektirirse bağlı cetvelde yazılı cezalar iki kat olarak kesilir.

I inci derece usulsüzlükler:

1 - Vergi beyannamelerinin verilmemiş olması, (322 nci maddede yazılı süreden sonra verilmiş beyannameler hiç verilmemiş sayılır);

2 - Bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerden her hangi birinin tutulmamış olması;

3 - Defter kayıtlarının ve bunlarla ilgili vesikaların doğru bir hesap incelemesi yapılmasına imkân vermiyecek derecede noksan ve hatalı olması;

4 - Bu kanuna göre tutulması mecburi defterlerin ve kanunen muhafazası mecburi vesikalarla evrakın yetkili memurlar tarafından istenildiği halde ibraz edilmemesi

II nci derece usulsüzlükler:

1 - Vergi beyannamelerinin süresinin sonundan başlıyarak 15 gün içinde verilmiş olması;

2 - Tasdiki mecburi olan defterlerden herhangi birinin tasdik muamelelerinin yaptırılmamış olması (kanuni süresinin sonundan başlıyarak 1 ay geçtikten sonra tasdik ettirilenler, tasdik ettirilmemiş sayılır);

3 - Bu kanunun kayıt nizamına ait hükümlerine (madde 204-208) uyulmamış olması.

III üncü derece usulsüzlükler:

1 - Bu kanunda yazılı bildirmelerin zamanında yapılmaması;

2 - Götürü usulde gelir vergisine tabi olan mükelleflerle gezici esnafın vergi karnelerini, süresinin sonundan başlıyarak 15 gün içinde almaları.

IV üncü derece usulsüzlükler:

1 - Tasdiki mecburi olan defterlerden her hangi birinin tasdik muamelesinin, süresinin sonundan başlıyarak bir ay içinde yaptırılmış olması;

2 - Vergi beyannameleri, bildirmeler ve evrak ve vesikaların kanunen belli şekil ve muhteviyatına ve eklerine ait hükümlere uyulmamış olması;

3 - Hesap veya mruamelelerin doğruluk ve açıklığını bozmamak şartiyle bazı evrak ve vesikaların bulunmaması veya ibraz edilmemesi;

4 - Sabit işyeri olan esnafın vergi karnesini zamanında almamış olması.

Aşağıda yazılı hallerde, kusur ve usulsüzlük sebebiyle mükellefler hakkında ceza kesilmez:

1 - Yetkili makamların mükellefe yazı ile yanlış izahat vermiş olmaları;

2 - Bir hükmün uygulanma tarzı hususunda yetkili makamların görüş ve kanaatimi değiştirmiş veya bu hükme ait bir içtihadın değişmiş olması.

Aşağıda yazılı süreler geçtikten sonra vergi cezası kesilmez :

1 - Cezanın bağlı olduğu vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın birinci gününden başhyarak kaçakçılıkta 5 yıl ve kusurda 3 yıl;

2 - Usulsüzlükte, usulsüzlüğün yapıldığı yılı takip eden yılın birinci gününden başlıyarak 2 yıl.

Ancak 317 nci madde hükmüne göre kaçakçılık ile usulsüzlüğün birleşmesi halinde kesilecek ceza kaçakçılık ve kusur ile usulsüzlüğün birleşmesi halinde kesilecek ceza da kusur cezası için belli edilen zamanaşımı süresi içinde kesilir.

Bu süreler içinde ceza ihbarnamesi tebliğ edilmekle zamanaşımı kesilmiş olur.

Madde 2

Aynı kanunun 336 ncı maddesinin (a) işaretli bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

a) Damga resmi mevzuuna giren kâğıtlarla ilânlara yapıştırılan pullar, Damga Resmi Kanununun belli ettiği şekilde iptal edilmemişse, iptal edilmemiş olan pulların kıymeti üzerinden maktu resimlerde % 50, nispî resimlerde % 10 vergi cezası kesilir. Bu hüküm, resmî daireler, noterler, bankalar ve anonim şirketlerle 3659 sayılı kanuna tabi kurumlara ve derneklere ibraz edilen veya gönderilen kâğıt ve ilânların iptal edilmemiş pullan hakkında uygulanmaz.

Madde 3

Aynı kanunun 337 nci maddesinin (4) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

4 - Damga resminin defter ve kayıt nizamı ile muhafaza ve ibraz ödevlerine ait usulsüzlüklerde de 333 üncü madde hükmü uygulanır.

Madde 4

Aynı kanunun 338 inci maddesinin (1) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

1 - Yetkili makam ve memurlar tarafından 138 ve 139 uncu maddeler gereğince kamu idare ve müesseselerinden istenilen bilgileri vermiyenlerle 140 ıncı maddedeki bildirme mecburiyetini yerine getirmiyenlerden;

Madde 5

Aynı kanunun 128 inci maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

Evvelce inceleme yapılmış veya matrahın re'sen takdir edilmiş olması yeniden inceleme yapılmasına ve gerekirse tarhiyatın ikmaline mâni değildir.

Madde 6

Aynı kanunun 131 inci maddesinin birinci bendine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

Vergi hileleri ile ilgili defter ve vesikalar 133 üncü maddedeki esaslar dâhilinde incelemeyi yapan memur tarafından alınıp daireye getirilebilir ve suç delili mahiyetinde olanlar mahkemeye tevdi edilmek üzere alıkonulabilir.

Madde 7

Aynı kanunun 317 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

Usulsüzlük cezası kesilen bir fiil ile vergi ziyama da sebebiyet verildiği sonradan anlaşıldığı takdirde evvelce usulsüzlük cezasının kesilmiş olması, bu cezanın zıyaa uğratılan vergiden dolayı kesilmesi gereken kaçakçılık veya kusur cezası ile mukayesesine ve noksan kesilen cezanın ikmaline mâni değildir.

Madde 8

Aynı kanunun 333 üncü maddesi ile kanuna bağlanmış olan usulsüzlük cezalarına ait cetvelin mükellef gruplan sütununun 4 numaralı ibaresi (Götürü usulde gelir vergisine tabi olanlarla gezici esnaf) şeklinde değiştirilmiş ve bu cetvelin ihtar kısmına (4) üncü numarayı teşkil etmek üzere aşağıdaki hüküm eklenmiştir:

4 - Sermaye esasına göre ceza tâyini mümkün olmıyan kamu idare ve müesseseleri ile dernek, tesis ve vakıfların yaptıkları usulsüzlükler (Bunların iktisadi işletmelerine alt usulsüzlükler hariç), mükellef grupları sütununun 2 nci sırasına göre cezalandırılır.

Madde 9

Aynı kanunun dördüncü kitabının ikinci kısmının üçüncü bölümüne aşağıdaki madde eklenmiştir:

221 inci maddedeki fatura vermek ve almak mecburiyetine 208 inci maddede yazılı süre içinde riayet etmiyenlerin her birine veya 224 ve 225 inçi maddeler gereğince verilmesi icap eden müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzunu vermiyenlere veya 224 üncü maddede yazılı el defterini tutanlardan bu deftere kaydı gereken malları kaydetmiyen veya noksan kaydedenlere her fatura veya makbuz veya satın alman mal için 20 liradan az olmamak şartiyle faturalanması veya makbuza veya el defterine yazılması gereken meblâğın % 3 ü nispetinde usulsüzlük cezası kesilir.

Yukarki fıkrada yazılı usulsüzlükler neticesinde vergi zıyaı da husule geldiği takdirde bu zıyaın müstelzim olduğu kaçakçılık veya kusur cezaları ayrıca kesilir ve bu cezalar hakkında 317 nci madde hükmü uygulanmaz.

Madde 10

Aynı kanunun dördüncü kitabının ikinci kısmının dördüncü bölümündeki “Ceza Kanununa göre cezalandırılacak suçlar” başlığı “Ceza mahkemelerince yargılanacak suçlar ve cezaları” şeklinde değiştirilmiştir.

Madde 11

Aynı kanunun dördüncü kitabının ikinci kısmının dördüncü bölümüne aşağıdaki maddeler eklenmiştir:

A) 1 - Çift defter kullanmak (bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlere kaydı gereken hususların, vergi matrahının azalmasını tevlit edecek tarzda diğer defter ve evrakta toplanması, çift defter kullanmaktır);

2 - Sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı vesikalar tanzim etmek veya bunları bilerek kullanmak;

3 - Vesikaları tahrif etmek veya tahrif edilmiş vesikalarla asıllarına uygun olmıyarak tanzim edilmiş vesika veya suretleri bilerek kullanmak;

4 - Vergi kanunlarına göre tutulması mecburi olan defter kayıtlarını tahrif etmek veya bu defterlerde mevhum adlara hesap açmak veyahut her türlü hesap ve muhasebe hileleri yapmak;

5 - Vergi kanunlarına göre tutulması mecburi olan defterlerin sahi- felerini yok ederek yerlerine başka yapraklar koymak veya hiç yaprak koymamak;

6 - Vergi kanunlarına göre tutulması ve muhafazası mecburi olan defter veya vesikaları yok etmek veya gizlemek (mevcudiyetleri sabit olduğu halde vergi incelemesine yetkili kimselere inceleme sırasında defter veya vesikaların ibraz edilmemesi gizleme demektir.);

7 - Bir vergilendirme dönemi içinde 5 000 lirayı aşan satış bedeli veya 2 500 lirayı aşan ücret, kondisyon, faiz, iştirak hissesi, kira bedeli gibi hasılatı bu kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerden hiç birinde veya beyannamede göstermemek (hasılatın bu defterlerden veya beyannameden birinde gösterilmiş olması halinde bu fıkra hükmü uygulanmaz. Defter tutmaya mecbur olmıyanlar hakkında yalnız beyannamede gösterilmiş olup olmadığına bakılır.);

Hallerinden herhangi birisiyle (beyanname verilmiş olsun olmasın) verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesine veya noksan tahakkuk ettirilmesine sebebiyet veren kimseler;

B) Mükellefler veya mükelleflerle muamelede bulunan gerçek ve tüzelkişilerden (kamu idare ve müesseseleri hariç) 138 inci madde mucibince istenilen bilgiyi, idareyi veya incelemeye yetkili olanları yanıltacak şekilde yalan veya eksik verenler veya tâyin edilen süre içinde vermiyenler bu fıkra gereğince bilgi istenilirken yapılacak tebliğlerde, bilginin verilmesi için tâyin edilen süre ile süresinde cevap verilmediği veya yan7ltıcı şekilde yalan veya eksik cevap verildiği takdirde haklarında kanunun cezai hükümlerinin uygulanması cihetine gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesi şarttır.);

C) (A) bendinin 1-7 nci fıkralarında yazılı hareketleri, verginin tahakkuku için kanunda belli edilen sürenin hulûlünden önce tesbit edilenler (bu hareketlerin vergi ziyamı mucip olup olmıyacağına bakılmaksızın hileli vergi suçu işlemiş olurlar.

1 - Hareketleri ek 2 nci maddenin (A) bendinin 1-6 nci fıkralarından her hangi birisine veya (B) bendine uygun bulunanlar hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezaisiyle birlikte cezai müddeti kadar ticaret, sanat veya meslekten memnuniyete ve masrafı hükümlüden sonradan tahsil edilmek üzere keyfiyetin gazete çakan yerlerde gazete ile, gazete çıkımıyan yerlerde mûtat vasıtalarda ilânına hükmolunur.

2 - Hareketleri, ek 2 nci maddenin (A) bendinin 7 nci fıkrasına veya (C) bendine uygun olanlar hakkında 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezasiyle birlikte ceza müddeti kadar ticaret, sanat veya meslekten memnuiyete ve masrafı hükümlüden sonradan tahsil edilmek üzere keyfiyetin gazete çıkan yerlerde gazete ile, gazete çıkmıyan yerlerde mûtat vasıtalarla ilânına hükmolunur.

Yaptıkları inceleme sırasında hileli vergi suçunu tesbit eden Maliye müfettişleri veya hesap uzmanları ile muavimleri tarafından doğrudan doğruya ve vergi incelenmesine yetkili olan diğer memurlar tarafından ilgili vergi dairesinin bağlı bulunduğu defterdarlığın mütalâasiyle, keyfiyetin yetkili Cumhuriyet savcılığına bildirilimesi mecburidir.

Hileli vergi Suçunun işlendiğine sair suretlerle ıttıla hâsıl eden Cumhuriyet savcılığı hemen ilgili vergi dairesini haberdar ederek inceleme yapılmasını talep eder.

Amme dâvasının açılması, inceleme neticesinin Cumhuriyet savcılığına bildirilmesine talik olunur.

Yukardaki ek 3 üncü maddede yazılı cezalar kaçakçılık, kusur veya usulsüzlük cezalarının ayrıca uygulanmasına mâni değildir.

Ceza Mahkemesinden sâdır olacak kararlar, Vergi Usul Kanununun dördüncü kitabının ikinci kısmının 1 - 3 üncü bölümlerinde yazılı vergi cezalarını uygulayacak makam ve mercilerin muamele ve kararlarına müessir olmadığı gibi bu makam ve mercilerce ittihaz edilecek kararlar da ceza yargıcını bağlamaz,

Madde 12

5432 sayılı Vergi Usul Kanununun 328 inci maddesinin son fıkrasiyle 348 inci maddesi hükümleri bu kanunun yayımlandığı tarihten iki ay sonra yürürlükten kalkar.

Madde 13

Bu kanun yayımlandığı tarihten bir ay sonra yürürlüğe girer.

Madde 14

Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.