4348 İspençiyarî ve Tıbbî Müstahzarlar Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Aynı Kanuna Bazı Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun
- Tür
- Kanun
- Numara
- 4348
- Resmi Gazete
- 08.01.1943 / Sayı 5299
- Son değişiklik
- 08.01.1943
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kanunlar, Sağlık Mevzuatı
MADDE 1
1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbî Müstahzarlar Kanununun 2, 5, 6, 7, 8, 9, 12, 13, 19 ve 3402 sayılı kanunun 1 inci maddesiyle tadil edilmiş olan 18 inci maddeleri aşağıda yazılı şekillerde değiştirilmiştir:
MADDE 2
A) Devai sabunlarla ilâç zümresine girmiyen ve kimyevî maddeleri ihtiva etmiyen tıbbî gıdalar ve (Saç suları ve boyaları, diş tozları, suları ve macunlarından maada) müessir ve zehirli maddeleri havi olmıyan bütün tuvalet levazımı tıbbî müstahzarlardan sayılmazlar.
B) Aşağıda yazılı müstahzarlar bu kanunun üçüncü maddesi mucibince alınması meşrut müsaadeye tâbi değildirler:
I - Sair müessir maddelerle karıştırılmıyan veyahut hususî bir isim altında yapılmıyan her nevi serom ve aşılar Ve bu mahiyette korunma ve tedavi maddeleri;
II - Hayatî teamüllere mahsus hulâsalar, amboseptörler ve bunlara benzer maddeler;
III - Doğrudan doğruya halka satılmağa elverişli olmamak ve hususî bir isim altında veya yapanın ismiyle anılmıyarak yalnız muhtevi olduğu ilâcın kimyevî ismini taşımak üzere yapılan kodekste şekilleri yazılı basit komprimeler, ampuller, tentürler ve her türlü hülâsalar ve emsali galenik müstahzarlar;
IV - Hususi bir isim altında ruhsatnamesi verilmiş olan müstahzarların yalnız kimyevî ismini taşıyan muadilleri.
B bendinin I sayılı fıkrasında yazılı maddelerin hepsinin veya bir kısmının dışarıdan memlekete girmesini tahdit veya mene ve memlekete dışarıdan getirilecek olanların vasıf ve şartlarını tâyine ve bunları murakabeye Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti salâhiyettardır. Memnu olduğu halde memlekete giren veya Umumî Hıfzıssıhha Kanununun 95 inci maddesi hilâfına izinsiz olarak yapıldığı anlaşılan bu gibi maddeler Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince el konularak yokedilir. Bunları hariçten müsaadesiz ithal edenler hakkında ayrıca umumî hükümler dairesinde takibat yapılır.
Aynı bendin III sayılı fıkrasında yazılı maddelerin Eczacılar ve Eczaneler Kanununun 26 ncı maddesi mucibince Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti tarafından müsaade verilmiş bir müstahzarat lâboratuvarında yapılması şarttır. Bu nevi müstahzarların eczanelerle ecza depolarından başka yerlere satılması yasaktır.
Dâhilde yapılacak ispençiyari ve tıbbî müstahzarları yapmağa tabipler, eczacılar ve kimyagerlerle ihtisaslarına taallûk eden maddeler için veterinerler ve diş tabipleri salâhiyettardırlar. Ancak bu maddelerin her türlü fennî şartları haiz ve yapılacak müstahzarlar için kâfi tesisatı muhtevi olduğu teftiş neticesinde anlaşılan bir imalâthane veya lâboratuvarda hazırlanması mecburidir.
İmali teknik bakımdan hususiyeti haiz mühim müstahzarları yapanların işin icabettirdiği ihtisas sahiplerinden olması ve bu gibi müstahzarların yapıldığı lâboratuvarların hususi mahiyette her türlü fennî vasıtalarla teçhiz edilmeleri lâzımdır. Müessir ve zehirli maddeleri muhtevi müstahzarları imal eden lâboratuvarlarda eczacı veya kimyager bir mesul müdür bulundurulur.
Her nevi müstahzarat lâboratuvarları veya imalâthaneleri Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletinin teftişine tabidir.
5 inci maddede zikredilen şartlar dâhilinde yapılacak müstahzarların müsaadesini almak için evvelemirde bir istida ile Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletine müracaat olunur. Bu istida ile beraber müstahzarlardan beş nümune ve cinsi ve miktarı sarih olarak tâyin edilmiş olmak şartiyle müstahzarı terkip eden maddeleri bildirir tasdikli bir formül ve müstahzarın ambalâjına mahsus kap ve saire ve tarifname nümune ve suretleri gönderilir ve müstahzarın toptan ve perakende satış fiatları da bildirilir.
6 ncı maddede yazılı istida ve numuneler Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince tetkik ve tahlil edilerek aşağıda yazılı şartların mevcudiyeti halinde izin verilmesine mütaallik muamele yapılır:
A) Müsaade talep eden kimsenin bu kanunla tâyin edilmiş olan salâhiyeti haiz olması;
B) Tevdi edilen formülün müstahzar halinde ticarete arzedilmesinde fayda bulunması;
C) Kullanılmasında sıhhi mahzur bulunmaması;
D) Sanata muvafık yapılması ve uzun müddet muhafazası halinde bozulmağa müsait olmaması;
E) Tahlil ve tetkik neticesinde formülüne uygun ve bildirilen tedavi vasıflarını haiz olması;
F) Fiatının muvafık ve isminin uygun bulunması,
Müstahzarın tabip reçetesiyle veya reçeteye lüzum olmadan serbestçe satılması hususu vekâletçe tâyin ve ruhsatnamede zikredilir. Bu kanun mucibince yapılmasına izin verilen müstahzarların isimleri Resmî Gazete ile ilan edilir. Tahlil masrafı ve ruhsatname harcı istida sahibine aittir.
Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâleti piyasa icaplarına göre müstahzar fiatlarının tadilini istiyebilir.
Ecnebi memleketlerden getirilen müstahzarlar için müsaade talebi ancak Türkiye dahilinde sanat icrasına mezun eczane ve ecza ticarethaneleri sahipleri veya işbu müstahzarları imal eden fabrika ve lâboratuvarların Türkiyede oturan vekilleri tarafından vâki olduğu takdirde kabul olunur. Bu gibi müstahzarlar için dahili müstahzarlar gibi müsaade istihsali zımnında istida ile Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletine müracaat edilir.
Verilen istida ile beraber müstahzarın imal mahalli, Türkiye konsolosluklarınca tasdikli formülleri, tarifnameleri ve mahreci olan memlekette serbest veya reçete ile satılmasına dair müsaade mevcutsa bu müsaadenin tasdikli bir sureti ve beş numune vekâlete tevdi edilir. Tahlil masrafları ve ruhsatname harcı istida sahibine aittir. İşbu istida 7 nci maddede yazıldığı şekilde muamele görerek müsaade edileceklerin gümrüklerce ithali temin edilir ve Resmî Gazete ile isimleri ilân olunur.
Müstahzar fabrikaları ve lâboratuvarlarının vekilleri eczacı veya hususi kanuna göre müsaadesi alınmış bir ecza ticarethanesine sahip olmadıkları takdirde iş gördükleri yerlerde vekâletini haiz oldukları fabrika ve lâboratuvar müstahzarlarından nümune olarak gösterilecek veya dağıtılacak miktardan fazla bulunduramazlar. Fazla miktarda bulundurmak istedikleri takdirde ecza ticarethaneleri hakkındaki 984 sayılı kanun hükümleri dairesinde eczacı bir mesul müdür istihdamına mecburdurlar.
Memlekette yapılacak veya dışardan getirilecek müstahzarlara ait istidaların Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletine geldiği tarihten itibaren nihayet iki ay zarfında muamelesi bitirilerek istida sahibine cevap verilir.
Şu kadar ki müstahzar üzerinde fennî tetkikler icrası veya şifai tesirlerinin tecrübelerle tesbiti icabeylediği hallerde bu müddet lüzumu kadar uzatılabilir.
Müstahzarların dış ambalaj kısımları üzerinde ve ambalaj içimdeki tarifnamelerde açık ve Türkçe olarak ruhsat sahibinin ve yapıldığı lâboratuvarın adı ve adresi, ruhsat numarası ve ilâcın nasıl kullanılacağı ve fiatı yazılı olacak ve terkibinde müessir ve zehirli maddeler varsa cins ve miktarları ve vekâletçe lüzum gösterilen hallerde yapıldığı tarih göze çarpacak surette kayıt ve işaret edilecektir. Yalnız tabip reçetesiyle satılmasına müsaade edildiği takdirde bu huhus dahi açık olarak yazılacaktır.
Müstahzarları öğme yolunda ve bunlara malik olmadıkları şifa hassaları atıf veya mevcut şifai tesirleri büyütmek suretiyle sabit veya müteharrik sinema filmleri, ışıklı veya ışıksız ilân, radyo veya her hangi bir vasıta ile reklâm yapılması memnudur. Şu kadar ki tarifname ve gazetelerde «.....hastalıklarında kullanılması faydalıdır» şeklindeki ilânlara müsaade olunabilir. Ancak reçetesiz satılmasına müsaade edilmiyen müstahzarların tıbbî mecmualardan başka yerlerde reklâmları yapılamaz. Reklâm nümunelerinin önceden Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekletince tasvip edilmeleri lâzımdır.
Bir müstahzarın ilmî vasıfları hakkında hazırlanmış olan filimler Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletinin müsaadesiyle ve tâyin edeceği yerlerde gösterilebilir.
10 uncu maddede yazılı tahlil neticesinde, müstahzarların terkibinde bulunan maddelerin saf olmadığı veya ruhsat almak için verilmiş olan formüle uymadığı veya müstahzarın tedavi vasıflarını azaltacak veya kaybedecek surette imal edilmiş olduğu anlaşılırsa ruhsat sahibi ve müstahzarların hu şekilde imal edildiğini bilerek satan, satılığa arzeden veya sattıranlar temin ettikleri veya etmek istedikleri menfaatin iki mislinden aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle cezalandırılırlar. Şu kadar ki bu para cezası iki yüz liradan aşağı olamaz. Tekerrürü halinde ruhsatname geri alınır.
Ruhsatsız olarak müstahzar imal edenler veya bu suretle imal edilen müstahzarları bilerek satan, satılığa arzeden veya sattıranlar müstahzar imaline salâhiyet sahibi oldukları takdirde 50 liradan 200 liraya kadar ve müstahzar imaline salâhiyet sahibi olmadıkları takdirde 200 liradan 500 liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılırlar. Bu müstahzarlar kendilerine atfedilen tedavi vasıflarını haiz olmadığı veya bu vasıfları azaltacak veya kaybedecek şekilde veya saf olmıyan maddelerden imal edildiği anlaşıldığı takdirde (18) inci maddede yazılı ceza tatbik olunur.
Memleket dışında yapılmış müstahzarları ruhsatsız olarak ticaret kasdiyle ithal etmek veya bunları bilerek satmak veya satılığa arzetmek veya sattırmak kaçakçılıktır. Bu fıkrada yazılı suçları işliyenler hakkında 1918 sayılı kanun hükümleri tatbik olunur.
MADDE 2
1262 sayılı İspençiyari ve tıbbî müstahzarlar kanununa aşağıdaki maddeler ilâve edilmiştir:
Müstahzarları taklit ederek bunların tedavi vasıflarını azaltacak veya kaybedecek surette imal edenler veya bu suretle imal edildiğini bilerek satan, satılığa arzeden veya sattıranlar üç aydan bir seneye kadar hapis ve temin ettikleri veya etmek istedikleri menfaatin iki mislinden aşağı olmamak üzere ağır para cezasiyle cezalandırılırlar. Şu kadar ki bu para cezası 200 liradan aşağı olamaz.
Bu kanunun 18 ve 19 uncu maddeleriyle ek birinci maddesinde yazılı hallerde müstahzarlar, kullananların sıhhatine her ne suretle olursa olsun az veya çok zarar verecek şekilde yapılmış olursa bu maddelerde yazılı cezalardan başka Türk Ceza Kanununun 895 nci maddesi hükümleri de tatbik olunur.
Bu kanunun 18 ve 19 uncu maddeleriyle ek birinci maddesinde yazılı hallerde müstahzarlar zaptolunarak mahkeme karariyle yokedilir.
Tetkik veya tecrübe edilmek veya şahsi tedavide kullanılmak ve Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletince kabul edilecek miktarı aşmamak üzere ruhsatnameyi haiz olmıyan müstahzarlarla bunlardan ticarete çıkarılmamak şartiyle resmî müesseseler veya âmme menfaatlarine hadim hayır cemiyetleri namına gelecek olanların dışarıdan memlekete ithaline Sıhhat Vekâletince müsaade edilebilir.
MADDE 3
16/12/1940 tarihli ve 3940 sayılı kanunun hükümleri mahfuzdur.
MADDE 4
Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
MADDE 5
Bu kanun hükümlerinin icrasına Adliye, Sıhhat ve İçtimai Muavenet ve Gümrük ve İnhisarlar Vekilleri memurdur.