286 Köy Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- Tür
- Kanun
- Numara
- 286
- Resmi Gazete
- 26.07.1963 / Sayı 11464
- Son değişiklik
- 26.07.1963
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Kanunlar
MADDE 1
18/3/1340 tarih ve 442 sayılı Köy Kanununa aşağıdaki maddeler eklenmiştir:
Köy muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri seçimi tek derecelidir. Çoğunluk usulüne göre, genel, eşit ve gizli oyla bütün yurtta aynı günde yapılır.
Köy muhtar ve ihtiyar meclisi üyelerinin seçiminde her köy bir seçim çevresidir.
Köy muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri seçimi her dört yılda bir yapılır.
Her seçim döneminin son yılının Temmuz ayının 15 inci günü seçimin başlangıç tarihidir. Aynı yıl Eylül ayının 3 üncü Pazar gününe rastlayan gün oy verilir.
Seçim döneminin sona ermesinden önce köy ihtiyar meclisi üye sayısının - yedeklerin de getirilmesinden sonra - meclis üye tamsayısının, tabii üyeler hariç, yarısına düşmesi halinde, köy muhtarı durumu bir hafta içinde ilgili seçim kurulu başkanlığına ve bilgi olarak da mahallin en büyük mülkiye âmirine bildirmeye mecburdur.
Bu bildiri üzerine ilçe seçim kurulu başkanlığınca keyfiyet 48 saat içinde ilân edilir. İlân tarihinden sonra geçen 60 ıncı günü takip eden ilk Pazar günü oy verilir.
Köy muhtarlığının herhangi bir sebeple boşalması halinde de ihtiyar meclisi birinci üyesi keza bir hafta içinde yazılı olarak keyfiyeti ilgili seçim kuruluna ve bilgi olarak da mahallin en büyük mülkiye âmirine bildirmeye mecburdur.
Boşalan muhtarlıklar için yılda bir defa Eylül ayının 3 üncü Pazar günü seçim yapılır. Seçim yapılıncaya kadar muhtarlık görevi birinci üye tarafından yürütülür.
İhtiyar meclisi seçimi yapılması gerektiği hallerde, köy muhtarlığı da boşalmış ise, Eylül ayı beklenmeksizin her iki seçim beraber yapılır.
Ara seçimleri sonunda iş başına gelen muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri geri kalan süreyi tamamlarlar.
Suresi biten muhtar ve üyeler tekrar seçilebilirler.
Köy muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri seçiminde adaylık usulü yoktur. Seçmenler muhtar için bir ad, üyeler içinde asıl üye sayısının bir katı kadar ad yazılmış oy puslalarını aynı zarfa koyarak aynı sandığa atarlar. Ancak muhtar ve üyeler için atılan oy puslalarının üzerine muhtar için, üyeler için olduğu yazılır.
Belli sayıdan az ad yazılmış oy laları olduğu gibi kabul edilir. Bir oy lasında aynı isim bir kaç defa yazılmış ise tek oy sayılır. Sandık kurulunca okunamıyan oy puslaları nazara alınmaz. Puslalarda seçileceklerin sayısından fazla ad bulunduğu takdirde sondan başlıyarak fazla adlar hesaba katılmaz.
26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanun gereğince oy zarfları hazırlanır, muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri seçimi için tek zarf kullanılır. Muhtar ve üyeler ibareleri yazılı ayrı ayrı kâğıtlar aynı zarfa konup aynı sandığa atılır. Muteber olmıyan zarflar açılmaksızın tutanağa bağlanarak saklanır.
Seçim tutanaklarının verilmesi ilçe seçim kurullarına aittir. Bu kurullar, muhtarlığı ve ihtiyar meclisi asıl ve yedek üyeliklerini kazananların tutanaklarını geciktirmeksizin verir. İlçe seçim kurulu başkanı köy muhtarlığına ve ihtiyar meclisi asıl ve yedek üyeliğine seçilenleri gösteren tutanağın bir suretini o seçim çevresinde derhal ilân ettirir. Diğer bir suretini de bir hafta süre ile ilçe seçim kurulu kapısına astırır.
Muhtarlıkları, ihtiyar meclisi asıl ve yedek üyeliklerini kazananların köyler itibariyle bir listesi ilçe seçim kurullarınca vali veya kaymakamlara verilir.
İlçe seçim kurullarının kararlarına; 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanunun 129 uncu maddesinde belirtilen süreler içinde,
Seçimin iptaline dair kararlarına da 15 gün zarfında,
İl seçim kurullarına itiraz edilebilir.
İl seçim kurulları itirazları inceliyerek en geç bir ay içinde kesin olarak karara bağlarlar. İl seçim kurullarınca muhtar ve ihtiyar meclisi seçimlerinin iptali halinde aşağıda yazıldığı şekilde hareket edilir.
A) Muhtar ve ihtiyar meclisi seçimi iptal edilmişse eski muhtar ve ihtiyar meclisi yeni seçim yapılıncaya kadar görevlerine devam ederler.
B) Sadece muhtar seçimi iptal edilmişse yeni muhtar seçilinceye kadar muhtarlık görevlerini yeni seçilen birinci üye görür. (Muhtarın geçici olarak görevini yapamıyacağı hallerde de görevi, aldıkları oy sırasına göre üyeler tarafından yürütülür.)
C) Yalnız ihtiyar meclisi seçimi iptal edilmişse eski meclis yeni seçime kadar görevine devam eder.
Seçim delillerinin saklanması, 25 Mayıs 1961 tarihli ve 306 sayılı Milletvekilleri Seçimi Kanununun 37 nci maddesi uyarınca yapılır.
Devlet İstatistik Enstitüsü ilçe seçim kurulları tarafından seçimi takip eden bir ay zarfında kendisine intikal ettirilecek belgelere dayanarak köyler itibariyle seçmenler sayısını, oy kullananlar sayısını ve muteber sayılan oy sayısını, seçimi takip eden bir yıl içinde yayımlar.
Ara seçimlerinin sonuçları Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından yayımlanmaz.
Bu kanunda özel hüküm bulunmayan hallerde 26 Nisan 1961 tarih ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkında Kanuna hükümleri uygulanır.
MADDE 2
442 sayılı Köy Kanununun 22, 25, 33 ve 41 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
İhtiyar meclisine, son nüfus sayımına göre nüfusu 1 000 den az olan köylerde 8 ve 1 000 den fazla olan köylerde 12 kişi seçilir.
Bunlardan nüfusu 1 000 den az olan köylerde en çok oy alanlardan başlanarak 4 ü asıl geri kalan 4 ü yedek, nüfusu 1 000 den fazla olan köylerde yine en çok oy alanlardan başlanarak 6 sı asıl geri kalan 6 sı yedek üye olurlar. Oylarda eşitlik olursa öğrenim durumu üstün olan sırada öne alınır. Bunda da eşit iseler yaşı büyük olan nazara alınır, yaşları da eşit ise ad çekilir.
Üyelikten biri herhangi bir sebeple boşalırsa yedeklerden önde olan muhtar tarafından asıl üyeliğe davet edilir. Bunlar arta kalan süreyi tamamlarlar.
Köy muhtarlığına ve ihtiyar meclisi üyeliğine seçilebilmek için:
1. Türk vatandaşı olmak,
2. Köy halkından olmak veya seçimin yapıldığı günden önce en az altı aydan beri köyde yerleşmiş olmak ve köyün nüfus kütüğünde yazılı bulunmak,
3. 25 yaşını tamamlamış olmak,
4. Türkçe okuyup yazma bilmek,
5. Kısıtlı kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak,
6. İzinsiz olarak yabancı Devlet resmî hizmetlerinde bulunmamak,
7. Ağır hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm giymemek,
8. Taksirli suçlar hariç olmak üzere 5 yıldan fazla hapis cezasıyla kesin olarak hüküm giymemek,
9. Zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı suçlardan biri ile kesin olarak hüküm giymiş olmamak,
10. Muvazzaf askerlik hizmetini yapmış olmak, veya yapmış sayılmak,
11. Devletin, katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin, köylerin, İktisadî Devlet Teşekküllerinin veya bunlara bağlı daire ve müesseselerle ortaklarının ve imtiyazlı şirketlerin memur ve müstahdemi olmamak,
12. Cumhuriyet Senatosu Üyesi, Milletvekili, İl Genel Meclisi Üyesi, Belediye Meclisi Üyesi, Belediye Başkanı olmamak,
13. Köy işlerinin mütahhidi, bu işlerle ilgili kimselerin kefili veya ortağı olmamak ve bu cihetlerden köye borçlu bulunmamak,
7, 8 ve 9 uncu fıkralarda belirtilenler affedilmiş olsalar dahi köy muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliğine seçilemezler.
a) Köy muhtarlığına ve ihtiyar meclisi üyeliğine seçildikten sonra:
1. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olanlar,
2. İzinsiz olarak yabancı Devlet resmî hizmetlerinde bulunanlar,
3. Ağır hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm giyenler,
4. Taksirli suçlar hariç olmak üzere 5 yıldan fazla hapis cezasiyle kesin olarak hüküm giyenler,
5. Zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı suçlardan biri ile kesin olarak hüküm giymiş olanlar,
6. Devletin, katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin, köylerin, İktisadî Devlet Teşekküllerinin veya bunlara bağlı daire ve müesseselerle ortaklarının ve imtiyazlı şirketlerin memur ve müstahdemi olanlar,
7. Cumhuriyet Senatosu üyesi, milletvekili, il genel meclisi üyesi, belediye meclisi üyesi, belediye başkanı olanlar,
8. Köy içlerinin mütaahhidi, bu işlerle ilgili kimselerin kefili veya ortağı olanlar ve bu cihetlerden köye borçlu bulunanlar,
Muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliğinden, il veya ilçe idare kurulunca çıkarılırlar.
b) Köy tüzel kişiliği ile davacı ve dâvalı olan muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri bu dâvalarda köy tüzel kişiliğini temsil edemezler. Yetkili temsilciyi köy derneği seçer.
İl merkezine bağlı köylerde vali, ilçelere bağlı köylerde kaymakamlar, muhtarın köy işlerini ve kanunlarla verilen diğer görevlerini yapmadığını görürlerse muhtara yazılı ihtarda bulunurlar. Buna rağmen iş görmiyen muhtar, yetkili idare kurulu karariyle görevinden uzaklaştırılır.
MADDE 3
442 sayılı Köy Kanununun 21, 24, 28, 49, 50, 51, 52, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65 ve 67 nci maddeleriyle 5672 sayılı kanunun ek 1, ek 2 ve ek 3 üncü maddeleri ve 5998, 6835, 7366 sayılı kanunlar yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİÇİ MADDE 1
«26 Nisan 1961 talihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanun» un 14 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında filigranlı zarf ve kâğıt imaline, zarf ve kâğıtların özelliklerine dair olan hükmün 1963 yılı içinde yapılacak köy muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri seçimlerinde uygulanıp uygulanmaması Yüksek Seçim Kurulunun kararına bağlıdır.
GEÇİÇİ MADDE 2
Bu döneme mahsus olmak üzere köy muhtar ve ihtiyar meclisi üyeleri seçimleri için seçmen kütüklerinin yazılmasına 1 Ekim 1963 tarihinde başlanır ve 17 Kasım 1963 Pazar günü oy verilir.
Bu dönemde seçilecek muhtar ve ihtiyar meclisi üyelerinin kanuni görev süresi 1967 yılının Ekim ayının birinci gününe kadar devam eder.
26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanunun 46 ncı maddesinin san fıkrasındaki 20 günlük süre bu seçimler için uygulanmaz.
GEÇİÇİ MADDE 3
Sandık seçmen listelerinin askıya çıkarılmasında 26 Nisan 1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrası uygulanmakla beraber Yüksek Seçim Kurulu tarafından Türkiye ve il radyoları vasıtasiyle uygun saatlerde, seçmen listelerinin yazımına başlandığı, askıya çıkarıldığı ve indirileceği tarihler ve itiraz müddetleri, yayınlanacak bildirilerle halka duyurulur.
Yüksek Seçim Kurulunun ve il seçim kurullarının bu konudaki her türlü bildirilerinden Türkiye ve il radyolarınca ücret alınmaz.
MADDE 4
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5
Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.