2018/1 Dijital Ekonominin İhtiyaçlarını Karşılayacak Nitelikli İşgücünün Yetiştirilmesine Yönelik Eğitimlerin Düzenlenmesine İlişkin Genelge
- Tür
- Genelge
- Tarih
- 03.05.2018
- Yürürlük
- 03.05.2018
- Son değişiklik
- 09.07.2019
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Genelgeler, İş Hukuku Mevzuatı
Konu: Genelge
1 – Hukuki Dayanaklar
25/6/2003 tarih ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) alt bendinde Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanlığının görevleri arasında; “İstihdamda özel politika gerektiren grupların istihdamını kolaylaştırıcı mesleki eğitim ve mesleki rehabilitasyon hizmetleri vermek veya verdirmek, diğer işgücü yetiştirme ve uyum programlarını uygulamak.” bulunmaktadır.
Yönetmeliğin “Özel politikaların ve uygulamaların geliştirilmesi” başlıklı 99. maddesine göre, “Genel Müdürlükçe bu Yönetmeliğin amacına uygun olarak özel politika ve uygulamalar geliştirilerek bu kapsamda kurs, program, uygulama, proje ve protokol tasarlanabilir ve uygulanabilir.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca 1/4/2013 tarih ve 2013/1 sayılı Aktif İşgücü Hizmetleri Genelgesi’nin “E-Ortak Hükümler” bölümünün “6. Özel politika ve uygulamalar” başlıklı maddesinde; “Yönetmeliğin 99. madde hükmü doğrultusunda istihdamın korunmasına ve artırılmasına, işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesine, işsizliğin azaltılmasına, özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına kazandırılmasına yardımcı olmak üzere Genel Müdürlükçe özel politikaların tasarlanması, uygulanması ve bu politikalardan yararlanacakların belirlenmesi mümkün olabilecektir.
Bu kapsamda belirli amaçlara yönelik özel kurs, program, uygulama, proje ve protokol tasarlanabilecek ve uygulanabilecektir. İl müdürlüklerinin de bu konuda Genel Müdürlüğe önerilerde bulunabilmeleri mümkündür. Genel Müdürlükçe ihtiyaç duyulması halinde uygun bulunan projeler ile ilgili olarak ayrıca usul ve esaslar belirlenebilecektir.” hükmü yer almıştır.
2 – Kapsam
Dijitalleşen sanayide nitelikli işgücü ihtiyacının karşılanabilmesi ülkemiz açısından önemli bir konu haline gelmiştir. Gelişen sanayinin gerekliliklerine bağlı olarak her geçen gün yeni meslek alanları ortaya çıkmaktadır. Sanayi 4.0 ile iş tanımlarında ve çeşitlerinde de oldukça önemli değişimler olması beklenmektedir.
Orta Vadeli Programda; (2018-2020) “Dijital dönüşüm ve teknolojik değişimin fırsata çevrilebilmesi ve işgücü piyasası üzerinde olabilecek olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla; gelecekte dönüşüm geçirecek veya yeni ortaya çıkacak sektör, meslek ve beceriler tespit edilerek işgücü piyasasının bu gelişmelere uyumu için bir strateji belirlenmesi” hedeflenmiştir. Ayrıca Ulusal İstihdam Stratejisi ile bilişim sektöründe her yıl 10 bin bilişim uzmanı yetiştirilmesi hedeflenmektedir.
Sanayi 4.0 ile gelecekte bilgi ve iletişim teknolojileri ve Ar-Ge alanında gelişen teknoloji ve üretim süreçlerinin değişimi ile birlikte; Endüstriyel Bilgisayar Programcılığı, Giyilebilir Teknoloji Tasarımcısı, Endüstriyel Kullanıcı Arayüzü Tasarımcısı, Bulut Bilişim Uzmanı, Siber Güvenlik Uzmanı, Veri Analisti, ERP Uzmanı, Sosyal Medya Uzmanı, Yazılım Geliştirme Uzmanı, Mobil Yazılım Uzmanı, Oyun Geliştirme Uzmanı gibi yeni mesleklerin ortaya çıkacağı, bazı mesleklerde ise işgücü talebinin artacağı öngörülmektedir.
Bu Genelge, dijitalleşmenin getirdiği avantaj ve dezavantajlar dikkate alınarak işgücünün bu kapsamda yetiştirilmesi amacıyla hizmet alımı veya işbirliği yöntemiyle düzenlenecek mesleki eğitim kursları ile (...) işbaşı eğitim programlarına ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır.
Değişik fıkra: 11/06/2018 (Dijital Ekonominin İhtiyaçlarını Karşılayacak Nitelikli İşgücünün Yetiştirilmesine Yönelik Eğitimlerin Düzenlenmesine İlişkin Genelge ile İlgili Değişiklik - Resmi Gazete Dışı Kaynak)
3 – Genel Esaslar
a) Kurum, dijitalleşme sonucunda ihtiyaç duyulan nitelikli işgücünün yetiştirilmesi ve eğitim programlarının uygulanmasına öncelik vermek amacıyla üst politika belgeleri ile ortaya konulan ihtiyacı karşılamaya yönelik olarak işverenlerden somut işgücü talebi alınması şartı aranmaksızın mesleki eğitim kursu düzenlenmesine karar verebilecektir. Bu kapsamda bilgi ve iletişim teknolojileri başta olmak üzere Sanayi 4.0 ile ortaya çıkacak yeni mesleklerin bulunduğu sektörlerin ihtiyaçları doğrultusunda gerekli eğitim ve istihdam programları birlikte uygulanabilecek ve sektör, meslek, hedef kitle gibi kriterler çerçevesinde istihdamı artırıcı ve koruyucu faaliyetleri destekleyecek uygulamalara destek verilebilecektir.
b) İl Müdürlükleri tarafından teklif çağrısına çıkılması halinde hizmet alımı yöntemi uygulanacaktır. Bu yöntem ile kabul edilen projeler için sözleşme imzalandığında yükleniciye KDV hariç kursiyer başı ders saat maliyeti dikkate alınarak ödeme yapılacaktır. Ayrıca yükleniciye başka bir ödeme yapılmayacaktır.
c) Projelerin uygulanması aşamasında kursiyerlerin Kurum Yönetim Kurulu tarafından belirlenen kursiyer zaruri gideri ile iş kazası ve meslek hastalığı ve genel sağlık sigortası primleri Kurum tarafından ödenecektir.
ç) Projeler hizmet alımı veya işbirliği yöntemi ile uygulanacaktır. İşbirliği yöntemi ile uygulanacak projeler sadece üniversiteler (devlet veya vakıf üniversiteleri) ile yürütülecektir.
d) Kural olarak projelerde hizmet sağlayıcıların en az yüzde elli istihdam taahhüdü vermesi gerekmektedir. İşbirliği yöntemiyle üniversitelerle istihdam garantisiz kurs düzenlenmesi mümkündür. Bu şekilde düzenlenecek kurslarda hizmet sağlayıcıya sadece eğitici ücreti ödenecektir.
e) Kurum tarafından üniversiteler ile imzalanan protokollere istinaden 99. madde çerçevesinde uygulanacak faaliyetlere ilişkin olarak teklif çağrısına gerek kalmadan Genel Müdürlüğün uygun görüşü doğrultusunda iş ve işlemler İl Müdürlüklerince yürütülür. Bu kapsamda işbirliği yöntemi ile gerçekleştirilecek kurslarda imzalanacak protokollerde yer alması şartıyla, Genel Müdürlük tarafından uygun bulunacak diğer giderler de ödenebilir.
Değişik bent: 11/06/2018 (Dijital Ekonominin İhtiyaçlarını Karşılayacak Nitelikli İşgücünün Yetiştirilmesine Yönelik Eğitimlerin Düzenlenmesine İlişkin Genelge ile İlgili Değişiklik - Resmi Gazete Dışı Kaynak)
4 – Proje Teklifinde Bulunabilecek Kurum/Kuruluşlar
Teklif çağrısında proje teklifinde bulunabilecek kurum/kuruluşlar; Üniversiteler, 5580 sayılı Kanuna tabi özel öğretim kurumları ve özel eğitim işletmeleri, kuruluş amaçları doğrultusunda olmak şartıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, iktisadi işletmeleri bulunan dernek ve vakıflar, özel sektör işyerleri ile özel istihdam bürolarıdır.
5 – Teklif Çağrısı
a) Hizmet alımı yöntemi ile düzenlenecek kurslarda İl Müdürlükleri tarafından teklif çağrısı yayınlanacaktır. İl Müdürlüklerince bu Genelge kapsamında hizmet alımı yöntemiyle düzenlenecek olan kurslara ilişkin teklif çağrısına çıkılabilmesi için Genel Müdürlükten uygunluk onayı alınması gerekmektedir.
b) Bu Genelge eki tip proje teklif çağrısında; meslek veya mesleklerin adı, eğitim süresi (fiili gün ve toplam ders saati olarak),eğitilmesi planlanan kişi sayısı, bir isteklinin her bir meslek için teklif verebileceği kontenjan sayısı, proje sunabilecek istekliler, projelerin başlama-bitiş tarihi, değerlendirme kriterleri gibi hususlar belirlenecektir. Son başvuru tarihi ve saati, başvuru belgeleri ile şartları, başvuru yeri, adresi ve iletişim bilgileri ile gerekli olan bilgiler teklif çağrısında yer alacaktır. Bu Genelge eki teklif çağrısı tip metin olup, il müdürlüğü tarafından ihtiyaç duyulan alanlarda mevzuata uygun olarak gerekli düzenlemeler/sınırlamalar yapılabilecektir.
c) İl Müdürlükleri ihtiyaç olması halinde yıl içinde birden fazla teklif çağrısı yayınlayabilecektir.
6 – Teklif Çağrısı Kapsamında Uygulanacak Projelerle İlgili Esaslar
a) Kurum tarafından bir veya birden fazla meslekte teklif çağrısına çıkılabilecektir. Teklif çağrıları için hazırlanan her projede sadece bir meslek için teklif verilebilecektir.
b) (...)
c) Bir istekli tek başına veya konsorsiyum halinde, teklif çağrısında bir meslek için en fazla iki yüz elli kişilik proje teklifinde bulunabilecek olup toplamda verilecek teklif bin kişiyi geçemeyecektir. Bu kontenjan ilana çıkan İl Müdürlüğü tarafından ayrıca sınırlandırılabilecektir.
ç) Teklif çağrılarında her bir meslek için eğitim alması planlanan toplam kursiyer sayısı belirtilecektir.
d) Eğitimlerde MEB veya Üniversiteler tarafından onaylı eğitim programları kullanılacak olup üniversiteler tarafından hazırlanan eğitim programlarını ilgili mevzuatları kapsamında (...) diğer hizmet sağlayıcılar da kullanabilecektir. Ancak bu şekilde teklif sunacak diğer hizmet sağlayıcıların üniversitelerle ortaklık veya konsorsiyum oluşturarak teklif sunması gerekmekte olup bu durumdaki üniversiteler tek başına veya konsorsiyum yada ortaklık halinde bir meslekte en fazla bir teklif sunabilecektir.
e) Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan ve Genel Müdürlük tarafından birleştirilmesi uygun görülen eğitim modülleri ile oluşturulan birleşik modüllerin kullanılması durumunda bütün alt modüllerin aynı yüklenici tarafından verilmesi zorunludur.
f) Teklif çağrısı kapsamında uygulanacak projelerde hizmet sağlayıcıların en az yüzde elli istihdam taahhüdü vermesi gerekmekte olup, bu taahhüdün hiç yerine getirilmemesi, eksik yerine getirilmesi veya sonradan yerine getirilmesi halinde Kurum mevzuatının ilgili hükümleri geçerli olacaktır.
g) Kurslarda istihdam yükümlülüğünün kısmen yerine getirilmesinde ve/veya istihdam edilenlerin ayrılması durumunda; istihdam yükümlülüğünün, kursiyerler arasından, yeterli olmaması halinde, yüklenicinin yazılı talebi sonucunda il müdürlüğünce en geç beş işgünü içinde gönderilen liste dikkate alınarak aynı veya yakın mesleklerde eğitim almış kişiler öncelikli olmak üzere, Kuruma en geç istihdamın başlama tarihi itibariyle kayıt olmuş kişiler arasından tamamlanması gereklidir. Buna rağmen istihdam edilecek kişi bulunamaması halinde, Kuruma en geç istihdamın başlama tarihi itibariyle kayıt yaptırılmak şartı ile diğer işsizler arasından yüklenici tarafından tespit edilen kişilerin istihdamı kabul edilebilecektir. Hizmet alımı yapılan şartname kapsamında düzenlenen kurslara katılan kursiyerler hariç olmak üzere bu şekilde istihdam edilecek kişi sayısı, kesinleşen kursiyer sayısının yüzde yirmi beşini hiçbir surette geçemeyecektir. İl Müdürlüğünden liste talep edilen süre ile İl Müdürlüğünce liste gönderilmesi arasında geçen süre istihdam yükümlülüğünün yerine getirilmesi için belirlenen süreye ilave edilecektir. Ayrıca, İl Müdürlüğünce hizmet sağlayıcılara gönderilecek listelerde aynı sözleşme döneminde bu Genelge kapsamında düzenlenen kurslara katılan kursiyerlere yer verilmeyecek ve istihdam edilen kişilerin sadece bir kurs için istihdamı kabul edilecektir.
Kursiyerler arasından veya kurs dışından istihdam edilen bütün kişilerin Türk Meslekler Sözlüğündeki dörtlü birim grup koduna uygun olarak istihdam edilmeleri zorunludur. Ancak, il müdürlüğünce sözleşmede belirtilmek şartı ile Türk Meslekler Sözlüğündeki kurs düzenlenen mesleğin bulunduğu benzer dörtlü birim grubu içerisinde yer alan mesleklerde de kursiyerlerin istihdam edilmeleri de kabul edilecektir. Bu şekilde hazırlanarak benzer meslek kodları belirtilen sözleşmelerde daha sonradan meslek kodu değiştirilmesi ya da ilave meslek kodları eklenmesi mümkün değildir.
h) Kursiyerlerin en az yüzde ellisi, kurs sınav sonucunun açıklandığı tarihten itibaren en geç yüz yirmi gün içinde işe başlatılmak şartı ile yüz yirmi günden az olmamak üzere en az fiili kurs günü kadar istihdam edilir.
ı) Fiili kurs süresinin 1/10'luk süresinden sonra veya kurs sona erdikten sonra gerçekleştirilen istihdamın geçerli bir istihdam olarak kabul edilebilmesi için (...) istihdamın yüz yirmi günden az olmamak üzere en az fiili kurs günü kadar gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
i) Projeler kapsamındaki mesleki eğitim kurslarına ilişkin eğitim ve istihdam sürecinin uygulanmasında, Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği, Aktif İşgücü Hizmetleri Genelgesi ile işbu Genelge eki teklif çağrısında yer alan usul ve esaslar geçerli olacaktır.
j) Kursiyerlerin en az yüzde ellisinin, kurs sınav sonucunun açıklandığı tarihten itibaren en geç yüz yirmi gün içerisinde işe başlatılmak şartı ile yüz yirmi günden az olmamak üzere en az fiili kurs günü kadar istihdam edilmesinden yüklenici sorumludur. Yükleniciler, işe yerleştirdiği kursiyerlerin veya diğer kişilerin ad-soyad, T.C. kimlik numarası, işe yerleştirilen işyerinin isim ve iletişim bilgiler ile Kurum tarafından istenecek diğer bilgileri işe yerleştirme tarihinden itibaren (bu tarih dahil) en geç 90 gün içerisinde yazılı olarak Kuruma bildirmek zorundadır. İstihdam yükümlülüğünün fiili kurs süresinin en fazla üç katı kadar sürede tamamlanması gerekmektedir. Süresi yüz yirmi günden az olan kurslar için bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır.
Mülga bent: 11/06/2018 (Dijital Ekonominin İhtiyaçlarını Karşılayacak Nitelikli İşgücünün Yetiştirilmesine Yönelik Eğitimlerin Düzenlenmesine İlişkin Genelge ile İlgili Değişiklik - Resmi Gazete Dışı Kaynak)
7 – İşbirliği Yöntemi ile Uygulanacak Projelerle İlgili Esaslar
Bu Genelge kapsamında üniversitelerle işbirliği yöntemi ile proje kapsamında kurs düzenlenebilmesi mümkün olup, bu kapsamda düzenlenecek kurslarda yüklenicilere eğiticinin unvanı dikkate alınarak ek ders saat ücretinin dört katını aşmamak üzere eğitici gideri ödenebilecektir.
8 – İşbaşı Eğitim Programı ile İlgili Hususlar
a) Bu genelge kapsamında tanzim edilen işbaşı eğitim programları Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği ve Genelgesi ile belirlenen usul ve esaslar kapsamında yürütülecektir. Bu şekilde uygulanacak olan işbaşı eğitim programları Genel Müdürlük tarafından yapılacak çalışma sonucu geleceğin meslekleri olarak belirlenecek mesleklerde düzenlenebilecek olup, 18-29 yaş aralığındaki katılımcılar için dokuz aya kadar işbaşı eğitim programı düzenlenebilecektir.
b) Bu genelge kapsamında hizmet alımı yöntemi ile uygulanan projeler kapsamındaki kursları başarı ile tamamlayarak en geç bir ay içerisinde aynı meslekte işbaşı eğitim programına katılan kursiyerler için işbaşı eğitim programları en fazla dört aya kadar uygulanabilecektir.
c) Genel Müdürlük tarafından belirlenen mesleklerde uygulanacak işbaşı eğitim programları için Kurum Yönetim Kurulu tarafından ayrıca günlük katılımcı zaruri gideri belirlenebilecektir.
ç) Bu genelge kapsamında düzenlenecek olan işbaşı eğitim programları; en az iki sigortalı çalışanı olan ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununda tanımlanan “Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde” faaliyet gösteren işyerlerini, 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme Ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’da sayılan “teknoloji merkezleri (teknoloji merkezi işletmeleri)”, “Ar-Ge merkezleri” ile “Tasarım Merkezi” olarak faaliyette bulunan işyerlerini kapsamaktadır. Ayrıca bunlardan ayrı olarak bilgi ve iletişim sektöründe en az yirmi sigortalı çalışanı olan, sektörde faaliyet gösteren ve belirlenen mesleklerde program düzenlemesi İl Müdürlüğü tarafından uygun görülen işyerleri de bu kapsamda düzenlenecek işbaşı eğitim programlarından yararlanabilecektir.
Değişik bent: 11/06/2018 (Dijital Ekonominin İhtiyaçlarını Karşılayacak Nitelikli İşgücünün Yetiştirilmesine Yönelik Eğitimlerin Düzenlenmesine İlişkin Genelge ile İlgili Değişiklik - Resmi Gazete Dışı Kaynak)
9 – Hüküm Bulunmayan Haller
Protokol, proje, program, kurs ve uygulamaların hazırlanması, değerlendirilmesi ve uygulanmasına ilişkin hususlar, teklif çağrıları ve ilgili mevzuatı ile belirlenecektir. Burada hüküm olmayan hallerde sırasıyla aktif işgücü hizmetleri mevzuatı (Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği, Aktif İşgücü Hizmetleri Genelgesi), ilgili Kurum mevzuatı ve genel hükümler uygulanacaktır.
Uygulamada ortaya çıkan tereddütler öncelikle İl müdürlüğü tarafından, bunun mümkün olmaması halinde Genel Müdürlük tarafından çözüme kavuşturulacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.