2017/2 Emekliliğe Yönelik Taahhütte Bulunan Kuruluşların Aktüeryal Denetimine İlişkin Genelge (mülga)
- Tür
- Genelge
- Tarih
- 13.04.2017
- Yürürlük
- 13.04.2017
- Son değişiklik
- 25.06.2021
- Durum
- Yürürlükten kalktı (25.06.2021)
- Seri
- Yürürlükten Kalkan Genelgeler, Sigortacılık Mevzuatı
Madde 1 – Amaç ve kapsam
Bu Genelge, 1/3/2009 tarihli ve 27156 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Emekliliğe Yönelik Taahhütte Bulunan Kuruluşların Aktüeryal Denetimi Hakkında Yönetmelik ("Yönetmelik") uyarınca Hazine Müsteşarlığına ("Müsteşarlık") gönderilecek bilgi, belge ve aktüerya raporlarının elektronik bilgi sistemi (portal) üzerinden gönderimi ve aktüerya raporlarının hazırlanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.
Madde 2 – Bilgi, belge ve aktüerya raporları ile gönderim tarihleri
(1) Gönderilecek bilgi, belge ve aktüerya raporları aşağıdaki listede sıralanmış olup, tamamı portal üzerinden Müsteşarlığa gönderilir. Detaylar ve gönderim tarihleri Ek-1'de yer almaktadır.
- İletişim Bilgileri
- Genel Bilgiler
- Veri Seti 1, 2 ve 3
- Mali Tablolar
- Aktüerya Raporları
(2) Müsteşarlık, Yönetmeliğin 7 nci maddesi kapsamında, emeklilik taahhüt tipi, üye sayısı, taahhüt büyüklüğü vb. hususları dikkate alarak aktüerya raporunun gönderim süre ve tarihlerini, hizmet sunucusu için farklı olacak şekilde belirleyebilir. Bu çerçevede, hizmet sunucuları aktüerya raporunun gönderimi bakımından üç grupta toplanmış olup, hizmet sunucularının hangi grupta oldukları Müsteşarlıkça kendilerine bildirilir.
- Birinci Grup: Aktüerya raporunu her yıl hazırlatıp müteakip yılın Mayıs ayı sonuna kadar Müsteşarlığa gönderecektir.
- İkinci Grup: Aktüerya raporunu her yıl hazırlatıp müteakip yılın Eylül ayı sonuna kadar Müsteşarlığa gönderecektir.
- Üçüncü Grup: Aktüerya raporunu çift yıllardaki yılsonu verileri kullanılarak hazırlatıp müteakip yılın Temmuz ayı sonuna kadar Müsteşarlığa gönderecektir. (İki yılda bir)
Madde 3 – Gönderim usulü
(1) "İletişim Bilgileri", "Genel Bilgiler", "Veri Seti 1" ve "Veri Seti 2" portalın ilgili menüsündeki boş alanların doldurularak kaydedilmesi suretiyle gönderilir. "Veri Seti 3" ve mali tablolar portalın ilgili menüsündeki alanlara dosya yüklenmesi suretiyle gönderilir.
"Veri Seti 3", portaldan temin edilecek boş excel dosyası doldurularak hazırlanır.
(2) Aktüerya raporlarının gönderiminde aşağıdaki adımlar izlenir.
(a) Hizmet sunucusu, portalda kayıtlı "Aktüer Listesi"nden raporunun hazırlanması için anlaştığı aktüeri belirli bir zaman aralığı için yetkilendirir.
(b) Hizmet sunucusundan yetki alan aktüer, kendi kullanıcı adı ve şifresi ile portala giriş yapar.
(c) Aktüer, rapor şablonunda yer alan her başlık için ayrı bir doküman hazırlar ve bu dokümanları bölüm bazında ayrı ayrı sisteme yükler. Aktüer aynı zamanda, rapor ile ilgili talep edilen verileri portalın ilgili menüsündeki boş alanları doldurarak kaydeder. Söz konusu verilerle, aktüerya raporunun tutarlı olması aktüerin sorumluluğundadır.
(ç) Bölüm bazında sisteme yüklenen rapor portal tarafından birleştirerek tek bir dosya halinde getirilir. Aktüer birleştirilmiş haldeki raporu mobil imza kullanarak imzalar. Raporun aktüer tarafından imzalanması ile raporun Müsteşarlığa gönderimi tamamlanmış olur. Ayrıca posta yoluyla gönderim yapılmaz.
(d) Aktüer mobil imza kullanarak imzalamış olduğu aktüerya raporunun son halini hizmet sunucusu ile paylaşır.
(3) "Veri Seti 1" ve "Veri Seti 2" son gönderim tarihine kadar değiştirilebilir. "Veri Seti 3", mali tablolar ve aktüerya raporu ise son gönderim tarihine kadar tekrar portala yüklenebilir. (Bu durumda eski dosyalar silinerek, yerine en son yüklenen dosya muhafaza edilir.) Son gönderim tarihi itibarıyla ilgili alanlar kullanıcı değişikliğine kapatılarak, tüm bilgi ve belgelerin beyan edildiği kabul edilir. Geçmişe yönelik düzeltme talepleri “Öneri ve Talep” sekmesi üzerinden yapılır.
(4) Hizmet sunucusu istenen bilgi, belge ve aktüerya raporlarının zamanında gönderimi için gerekli tedbirleri alır.
Madde 4 – Portala erişim ve kayıt işlemleri
(1) Portala erişim www.hazine.gov.tr adresi üzerinde "E-Hizmetler" başlığı altında yer alan "Sigortacılık Gözetim Sistemi" bölümü üzerinden veya www.aktueryaldenetim.org adresi üzerinden sağlanır.
(2) Aktüeryal denetim listesine kaydı yapılan hizmet sunucusu. Ek-2'de yer alan
"Hazine Müsteşarlığı Veri Yönetim Sistemi (HMVYS) Kullanıcı Taahhütnamesi'ni hizmet sunucusu kaşesi ve yetkili yöneticisinin imzası ile doldurur. Taahhütnamenin taranmış nüshası ile birlikte portala giriş için gerekli kullanıcı adı ve şifrenin gönderileceği bir e-posta adresini, [email protected] (VASA e-posta) adresine gönderir. Sonrasında belirtmiş olduğu e-posta adresine gelen kullanıcı adı ve şifre bilgisini kullanarak portala erişim sağlar.
(3) Aktüerya raporu hazırlama hizmeti vermek isteyen aktüer, Ek-2'de yer alan "HMVYS Kullanıcı Taahhütnamesi"ni doldurarak imzalar ve taahhütnamenin taranmış nüshası ile birlikte portala giriş için gerekli kullanıcı adı ve şifrenin gönderileceği bir e-posta adresini, VASA e-posta adresine gönderir. Sonrasında kendisine gelen kullanıcı adı ve şifre bilgisini kullanarak portala erişim sağlar.
Portalın ilgili menüsünde kendisine dair bilgilerin (özgeçmiş, iletişim bilgileri vb.) yer aldığı alanı dolduran aktüere hizmet sunucularına açık olan "Aktüer Listesi"nde yer verilir.
Madde 5 – Güncelleme işlemi
Unvan, sisteme kayıtlı e-posta adresi vb. konularda güncelleme yapmak isteyen hizmet sunucusu veya e-posta adresini değiştirmek isteyen aktüer; Ek-3'te yer alan "HMVYS Kullanıcı Bilgi Bildirim/Güncelleme Formu"nu gerekli bilgilerle doldurarak taranmış nüshasını VASA e-posta adresine gönderir.
Madde 6 – Şifre sıfırlama işlemi
Şifresini unutmuş ya da hatalı denemeler neticesinde şifresi bloke olmuş hizmet sunucusu veya aktüer, Ek-4'de yer alan "HMVYS Parola Sıfırlama ve Kullanıcı Kilidi Açma Formu"nu gerekli bilgilerle doldurarak taranmış nüshasını VASA e-posta adresine göndermek suretiyle yeni şifre talebinde bulunur.
Madde 7 – Aktüerya raporunun hazırlanmasına ilişkin genel esaslar
(1) Aktüerya raporu, Müsteşarlık nezdinde tutulan aktüerler siciline kayıtlı bir aktüer tarafından hazırlanır ve mobil imza kullanılarak imzalanır.
(2) Aktüer, aktüerya raporunu hazırlarken hizmet sunucusunun hukuki statüsünü ve emeklilik taahhüt tipini göz önünde bulundurarak, Ek-5A/5B/5C'de yer alan, sırasıyla "Tanımlanmış Fayda Esaslı ve Karma Planlar", "Tanımlanmış Katkı Esaslı Planlar" ve "Yükümlülüklerine Karşı Varlık Tahsis Etmeyen Planlar" olarak tanımlanan 3 farklı aktüerya raporu şablonundan hizmet sunucusu için uygun olanını tercih eder.
(3) Tanımlanmış fayda esaslı taahhüt planı/planları (karma esaslılar dahil) sunan hizmet sunucusunun emekliliğe yönelik taahhüdünün sonlanması durumunda hazırlanması gereken aktüerya raporu, hizmet sunucusu ile menfaat ilişkisi bulunmayan bir aktüer tarafından (örneğin aynı zamanda hizmet sunucusunun bir üyesi veya çalışanı olan aktüer tarafından bu rapor hazırlanamaz) Ek-5D'de yer alan aktüerya raporu şablonu kullanılarak hazırlanır.
(4) Aktüerya raporu hazırlanırken, Ek-6'da yer alan "Varsayımların Seçiminde Dikkat Edilecek Hususlar" ve Ek-7'de yer alan "Aktüerya Raporu Rehberi" göz önünde bulundurulur.
(5) Aktüerya raporunda, hizmet sunucusu tarafından üyelerine veya çalışanlarına emeklilik taahhüt planı kapsamında sunulan hizmet, fayda ve taahhütlere ilişkin katkılar ve yükümlülükler ayrı ayrı hesaplanır. Hizmet sunucusuna ilişkin sağlıklı bir değerlendirmenin yapılabilmesini teminen varsa emeklilik taahhüt planı kapsamında olmayan hizmet, fayda ve taahhütlere (sağlık hizmetleri vb.) ilişkin genel hesaplamalara da aktüerya raporunda yer verilir. Gelir ve giderlerin hizmet, fayda ve taahhütlere göre dağıtılamadığı durumlarda dağıtım, aktüer tarafından belirlenen makul dağıtım kriterlerine göre yapılır.
(6) Aktüerya raporunda, varlıkların değerlemesinde aşağıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulur.
(a) Varlıkların değerinin belirlenmesinde her bir varlık ayrı ayrı dikkate alınır.
(b) Finansal varlıklar, gerçeğe uygun değerle yani piyasa değeriyle değerlenir. Gerçeğe uygun değerin tespit edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda, gerçeğe uygun değerin neden tespit edilemediği açıklanır ve bu durumda iç verim oranına göre değerleme yapılır.
(c) Gayrimenkuller arsa ve bina olarak ayrıştırılır, varsa bunların beklenen kira gelirlerinin bugünkü değerleri hesaplanır. Gerçeğe uygun değerinde önemli değişiklikler olmayan gayrimenkullerin değerlemesinde son üç yıl içinde düzenlenmiş gayrimenkul ekspertiz raporu esas alınır. Bununla birlikte, varlığın gerçeğe uygun değerinin defter değerinden önemli ölçüde farklılaşması durumunda ve özellikle piyasa değeri kolaylıkla belirlenemeyen gayrimenkullerin ve diğer duran varlıkların toplam varlıklar içindeki payının yüksek olduğu ve bunun aktüeryal dengeye ilişkin değerlendirmeyi etkileyeceği durumlarda aktüer, bu varlıkların bir kısmının yahut tamamının piyasa değerinin uzman kişilerce yeniden tespitine yönelik olarak hizmet sunucusundan talepte bulunur.
(ç) İştiraklerin değerinin belirlenmesinde, esas itibarıyla varsa piyasa değeri, hizmet sunucusunun öngörüleri, iştirakin nakit akışı ve aktif büyüklüğü gibi hususlar dikkate alınır. Güncel değerinin aktüeryal dengeyi etkilemeyecek düzeyde olduğuna kanaat getirilmesi durumunda iştirakler, bilanço değeri üzerinden de hesaplamalara dâhil edilebilir. Böyle bir durum olması halinde bu husus aktüerya raporunda belirtilir.
(7) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 20 nci maddesine göre faaliyet gösteren hizmet sunucuları için hazırlanacak aktüerya raporunda, söz konusu hizmet sunucularının varlık ve yükümlülüklerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna devrine ilişkin mevzuat da dikkate alınır.
(8) Bir emeklilik taahhüt planı kapsamındaki aktif ve pasif üye sayısı toplamının 20 kişinin altında olması durumunda, aynı sermaye grubuna bağlı hizmet sunucuları için ortak veya konsolide edilmiş aktüerya raporu hazırlanabilir. Bu durumda, hazırlanan aktüerya raporunun her bir hizmet sunucusu ve emeklilik taahhüt planı bazında bilgileri içermesi gerekir.
Madde 8 – Müsteşarlıkça istenecek tedbirler
(1) Müsteşarlıkça yapılan değerlendirme sonucunda aktüeryal dengenin bozulduğunun yahut üyelerin veya çalışanların haklarının tehlikeye düştüğünün tespit edilmesi durumunda üye veya çalışanların haklarının korunması ve sürdürülebilir aktüeryal yapının temini için aşağıda yer alan yaptırımlar uygulanabilir.
a) Müsteşarlıkça hizmet sunucusundan sorunun giderilmesi için gerekli tedbirleri planlayarak, bir zaman çizelgesi ile sunması istenir.
b) Sunulan tedbirlerin yetersiz olduğunun Müsteşarlıkça değerlendirilmesi halinde, hizmet sunucusunun yönetim kurulu veya ilgili yetkili organı toplantıya çağırılarak, ilgili hizmet sunucusunun durumunu değerlendirilir.
c) Planlanan tedbirlerin etkin olarak uygulanmaması veya olumlu sonuç vermediğinin değerlendirilmesi halinde, hizmet sunucusunun tabi olduğu mevzuat gereğince varsa ilgili bulunduğu kamu otoritesi konu hakkında bilgilendirilir.
ç) Yönetmeliğin 5 inci maddesi kapsamında yerinde denetim yapılır.
d) Bahsedilen tedbirlerin yetersiz kalması durumunda, emeklilik taahhüt planının sonlanmasının uygun olacağı yönünde hizmet sunucusu ile ilgili kamu otoritesine bilgilendirmede bulunulur.
(2) Müsteşarlık, gerek görmesi halinde aktüerya raporunun aynı veya farklı bir aktüer tarafından, kısmen veya tamamen yeniden hazırlanmasını talep edebilir; aktüerlerden hazırlamış oldukları raporlar hakkında teknik hesaplamalar dahil her türlü detaylı bilgi isteyebilir veya bu maddenin ilk fıkrası kapsamında hizmet sunucusu ile yapılacak toplantılara ilgili aktüeri davet edebilir.
Madde 9 – Yürürlükten kaldırılan genelgeler
Bu Genelge ile 28/08/2015 tarihli ve 2015/35 sayılı "Emekliliğe Yönelik Taahhütte Bulunan Kuruluşlar Tarafından Aktüeryal Denetim Kapsamında Gönderilecek Elektronik Veri Setlerine ve Aktüerya Raporuna İlişkin Genelge" yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 10 – Yürürlük
Bu Genelge yayımı tarihinde yürürlüğe girer.