KolayuyumGiriş yap

2014/2 Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 2014/2 Sayılı İç Genelge (mülga)

Genelge

Tür
Genelge
Tarih
18.03.2014
Yürürlük
18.03.2014
Son değişiklik
26.11.2025
Durum
Yürürlükten kalktı (26.11.2025)
Seri
Yürürlükten Kalkan Genelgeler

Konu : 6001 Sayılı Kanunun 19. Maddesinin Uygulanması

İÇ GENELGE

2014/2

Projelendirilen karayolu güzergahları planlı (imar), plansız her türlü araziden geçirilerek inşa edilmektedir. Yol yapım faaliyetlerinin aksamadan yürütülebilmesi, kamulaştırma işlemlerinin en ekonomik ve süratli bir şekilde tamamlanabilmesi; güzergahın geçtiği planlı ve plansız alanlarda, ilgili mevzuatlarına uygun bir şekilde gerekli iş ve işlemlerin zamanında yapılabilmesi önem arz etmektedir.

Bu çerçevede özellikle planlı alanlardan olan şehir geçişleri kapsamında kalan güzergahlarda, mevzuatlarına uygun olarak hazırlanmayan veya onaylanmayan imar tadilat planlan sonucunda, kamulaştırma işlemlerine esas olan Kamulaştırma İşlemine Başlama Kararlarının iptali, yürütmeyi durdurma ve İdaremiz yöneticileri hakkında soruşturma açılması gibi yasal sorunlarla karşılaşılmaktadır.

İptal veya yürütmeyi durdurma kararları sonucunda; kamulaştırma ile yapım faaliyetleri aksamakta, gerçekleşen yol yapım faaliyetlerinden dolayı geçen süreçte, arazilerdeki değer artışları veya taşınmazına girilen maliklerce açılan kamulaştırmasız el atma ve tazminat davaları sonucunda, yüksek kamulaştırma bedellerinin ödenmesi kaçınılmaz hale gelmektedir. Bu durum, kamuoyu nezdinde İdaremize olan itibar ve güvenin zedelenmesine, ekonomik açıdan kamunun zarara uğratılmasına (yapım ve kamulaştırma vb.), ayrıca yürütülen soruşturmalar nedeniyle de İdare personelinin zaman ve moral kaybına sebep olmaktadır.

Yukarıda belirtilen sorunların en aza indirgenerek kamulaştırma ve yol yapım faaliyetlerinin aksamadan yürütülebilmesi bakımından bundan böyle imarlı kesimlerden geçen yol güzergahları ile ilgili olarak aşağıda belirtilen mevzuatlar çerçevesinde işlemlerin yürütülmesi gerekmektedir.

İlgili Mevzuatlar;

1) 13.07.2010 tarihli ve 27640 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun;

2) 09.05.1985 tarihli ve 18749 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanununun;

-Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik,

-İmar Planlarının Yapımını Yükümlenecek Müellif ve Müellif Kuruluşlarının Yeterlilik Yönetmeliği,

3) 17.04.1990 tarihli ve 20495 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Uygulanmasına Dair Yönetmelik,

4) 08.11.1983 tarihli ve 18215 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu,

vb. mevzuat hükümleri ile,

5) 2012/18 ve 2012/19 sayılı İç Genelgeler,

6) Taşınmazlar Dairesi Başkanlığının 27.12.2013 tarihli ve 386214 sayılı yazısı.

Anılan mevzuatlar kapsamında;

a) 6001 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca İdaremizce hazırlanan karayolu güzergahlarına ve bunların değişikliklerine ilişkin imar planlarının (kesinleşmiş kamulaştırma sınırlarına göre) hazırlatılarak yürürlükteki imar planlarına (nazım, uygulama, mevzii vb.) işlenmek üzere belediye veya ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilmesi;

Açıklama:

Belediye veya ilgili kurum ve kuruluşlar karayolu güzergahlarına ilişkin söz konusu planlara varsa itirazlarını en geç 30 gün içinde bildirir. 30 günlük süre sonunda itiraz edilmemişse güzergah planları, ilgili kurum veya kuruluşlar açısından imar planına esas olmak üzere kesinleşir.

Bu hüküm yol güzergah planlarının kesinleşmesi ile ilgili olup, belediye veya ilgili kurum ve kuruluşların uygun görüşünün alınmasını içermektedir. Kadastral, imar altlıkları vb. göz önünde bulundurulmadan güzergah projesi ve bu projede gösterilen sınırlara göre bu işlemin yürütülmesi halinde yaşanacak sorunların önlenebilmesi açısından kesinleşmiş kamulaştırma sınırları sonrasında böyle bir işlemin yapılarak meclis kararının alınması ve hemen akabinde 19 uncu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarının uygulanması kamulaştırma işlemlerinin daha kısa sürede sonuçlandırılmasını sağlayacaktır.

Bu durumda; proje güzergahının imarlı kesimlerinden geçen kısmı için belediye veya ilgili kurum ve kuruluşlardan İdaremiz ilgili birimince alınacak görüşün, proje aşamasında kılavuz plan üzerinden alınması büyük önem arz etmektedir.

Zira projede planlanan sınırlara göre böyle bir işlemin yapılması durumunda, kadastral altlıklara ve son hali hazır durum göz önünde bulundurularak hazırlanan, kamulaştırmaya esas planlardaki kamulaştırma sınırları ile projede planlanan sınırlar arasında oluşacak farklılıklar, imarla ilgili bütün çalışmaların (planların yenilenmesi, meclis kararının yeniden alınması, onay ve askı süreci vb.) yeniden yapılmasını zorunlu kıldığından, bu durum, kamulaştırma çalışmalarındaki süreci uzatmakta ve yapım çalışmalarının da aksamasına sebep olmaktadır.

Bu çerçevede proje çalışmalarına paralel olarak kamulaştırma planlarının hazırlanarak kamulaştırma sınırlarının öncelikle imarlı kesimlerde kesinleştirilerek, imar planı tadilatı ile ilgili işlemlerin süratli bir şekilde sonuçlandırılması (Yeknesaklığın sağlanması açısından imar konusunda yürütülen bu işlemlerin aynı birim tarafından yürütülmesi )gerekmektedir.

b) İlgili kurum ve kuruluşlarca çeşitli nedenlerle yürürlükteki imar planlarına işlenmeyen veya 60 günlük yasal süresi içinde işlem tesis edilmeyen güzergah planlarına esas imar planı değişikliğine ilişkin onayın Bakan tarafından resen yapılması gerektiğinden plan tadilatlarının hazırlatılması (Mevzii imar planları dahil),

Açıklama:

Kamulaştırma işlemlerinin süratle sonuçlandırılabilmesi bakımından; güzergâhın belediyesince uygun görülmesini müteakip, 60 günlük yasal süresi içinde imar planı değişikliklerinin taraflarınca hazırlatılıp hazırlatılamayacağı, onaylanıp onaylanmayacağı hususunun ivedilikle belgelendirilmesi gerekmektedir.

İmar Planı değişikliklerinin;

1) 60 günlük yasal süresi içinde İlgili belediyesince hazırlatılacağı ve onaylanacağı durumlarda, takip edilerek sonuçlandırılması (askı ve onay sürecinin tamamlanması),

2) İlgili belediyesince hazırlatılamayacağı ancak İdaremizce hazırlatılacak planların belediyelerince onaylanacağı durumlarda, belediyesine gönderilmesi ve takibinin yapılması,

3) Belediyesince onaylanmayacağının söz konusu olduğu durumlarda resen onaylanmak üzere Bakanlığa gönderilmesi ve takibinin yapılması,

sağlanacaktır.

İdaremizce yapılan mevcut uygulamalarda; Belediyelerden temin edilen 1/1000 ölçekli imar planları üzerine güzergâha ilişkin planlanan sınırlar geçirilerek planlara işlenmesi, ilgili onay merciinden talep edilmektedir. Yerel yönetimlerce de güzergâhın uygun görüldüğüne dair meclis kararı alınmakta, ancak güzergaha ilişkin tadilat teklifi, yürürlükteki planlara işlenmemektedir. Bu şekilde Kamulaştırma İşlemine Başlama Kararı alınarak yürütülen işlemler için dava açılması halinde yürütmeyi durdurma veya iptal kararları alınmakta, dolayısıyla kamulaştırma ve yapım çalışmaları aksamakta, sorumlular hakkında da suç duyurusunda bulunulmaktadır. Ancak, imar tadilat işlemlerinin gerçekleştirilmesi durumunda kamulaştırma ve yapım çalışmaları sürdürülebilmektedir.

c) Yol güzergahının;

Büyükşehir Belediye sınırlarına rastlaması durumunda öncelikli olarak güzergahın üst ölçekli nazım imar planına işletilmesi ve onaylanmasını müteakip ilçe belediyesince de uygulama imar planı tadilatının onaylanması,

Büyükşehir olmamakla beraber nazım imar planı ve uygulama imar planı kapsamında kalan güzergahlar için; öncelikle yine nazım imar planlarının tadilatının onaylanmasını müteakip uygulama imar planın tadilatının onaylanmasının sağlanması,

d) İmar tadilatı yapılan kesimlerde; imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etüt raporlarının mevcut olup olmadığı, imar planlarının temini aşamasında yazılı olarak ilgili kurum veya kuruluştan sorulacaktır. Ayrıca, ihtiyaç duyulması halinde, mevcut raporların yapılacak tadilat için yeterli olup olmadığı ilgili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden araştırılacaktır. Rapor yoksa veya yeterli değil ise; tadilat planlarının hazırlanması sırasında imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etüt raporlarının hazırlatılması ve onaylatılması,

Ayrıca, Kıyı Kanunu kapsamında kalan kesimlerden geçen güzergâhlar için de dolgu imar planına esas jeolojik ve jeoteknik etüt raporlarının hazırlatılması ve onaylatılması,

e) Karayolu güzergâhlarının özellikle şehir geçişleri kapsamında kalan, imar planı içinde bulunan kesimlerinde, imar planı değişikliği teklifi hazırlanması sırasında İmar Kanununun 18 inci maddesinin uygulanıp uygulanamayacağının araştırılarak, uygulanabilir bulunması durumunda plan tadilatları ile birlikte 2012/18 sayılı İç Genelge kapsamında işlemlerin yürütülmesi,

f) İmar planı tadilatları hazırlanması aşamasında; "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik” hükümleri uyarınca güzergâhın geçtiği alanın konumu dikkate alınarak (tarihi, kültürel, doğal sit vb. koruma alanları, orman, milli park, su havzaları, tarım alanları, kıyılar vb.) ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşlerinin alınması (Güzergahın projesi için, ilgili kurum ve kuruluşlardan İdaremizce alınmış kurum görüşleri de muafiyeti içerebileceğinden onay merciine sunulur.), gerekmektedir.

Karayolu güzergâhlarının imar planı sınırları içerisinde kalan bölümleri için 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca Kamulaştırma İşlemine Başlama Kararı alınabilmesi bakımından; yukarıda belirtilen mevzuatlar çerçevesinde kesinleşen imar planlarının onaylı örneğinin (varsa sayısal ortamda CD’si) ve Belediye Meclis Kararının veya onama yetkisine haiz olan makama ait kararın kamulaştırma teklifi ekinde Genel Müdürlüğe gönderilmesi hususunda;

Bilgilerini ve gereğini rica ederim.