2009/17 Görüş İsteme Esas ve Usulleri Genelgesi
- Tür
- Genelge
- Tarih
- 01.09.2009
- Yürürlük
- 01.09.2009
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Genelgeler
Sayı : B.18.0.HUM.0.- 7343
Konu : Görüş İsteme Esas ve Usulleri
GENELGE
(2009/17)
Bakanlığımız Merkez ve Taşra Teşkilâtı birimleri, hizmet ve faaliyetlerini gerçekleştirirken, karşılaştıkları meseleler hakkında, Hukuk Müşavirliğinden mütalâa isteyebilmektedirler. Ancak; çoğu zaman çok az bir gayret ve araştırmayla açıklığa kavuşturulabilecek veya sonuçlandırılabilecek konularda veya hukukî ihtilaf vasfı ön plânda olmayıp, tamamen idarenin inisiyatifi ve takdiri ile gerçekleştirilmesi mümkün olan konularda dahi, Hukuk Müşavirliği'nden görüş istenildiği müşahede edilmektedir. Bu durum; iş ve işlemlerin gecikmesine sebep olmakta ve idarî zaafların var olduğu intibaını oluşturmaktadır. Ayrıca Hukuk Müşavirliği'nin iş yükünün gereksiz artmasına ve lüzumsuz bürokrasiye yol açmaktadır.
Açıklanan sebeplerle, gereksiz yazışmaları ve gecikmeleri ortadan kaldırmak, Hukuk Müşavirliğimizin daha etkili ve verimli bir şekilde çalışması ve bu yolla daha verimli ve kaliteli hizmet verilmesinin temini maksadı ile; Bakanlığımız Merkez ve Taşra Teşkilâtı birimlerinin, Hukuk Müşavirliği’nden görüş istemelerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesine ihtiyaç duyulmuştur.
Bir danışma birimi olan Hukuk Müşavirliği’nin hukukî görüş istenilmesine ilişkin görevi 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 20 nci maddesinin (a) bendinin “Bakanlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ile hukuki, mali ve cezai sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek” şeklindeki hükmü ile düzenlenmiştir.
Bu hüküm çerçevesinde; konu hakkında (Mülga) Çevre Bakanlığı’nın 09/01/2001 tarihli ve 2001/2 sayılı Genelgesi iptal edilmiş olup, Hukuk Müşavirliği’nden görüş istenirken aşağıda belirtilen usul ve esaslara uyulmasında zaruret görülmektedir.
1- Merkez teşkilâtı birimlerinin, karşılaştıkları hukukî meseleler ile hukukî, malî ve cezaî sonuçlar doğuracak işlemler hakkında Hukuk Müşavirliği’nden görüş istenilmesine dair yazılarının ilgili Müsteşar Yardımcısı tarafından imzalanması suretiyle Hukuk Müşavirliğine intikal ettirilmesi,
2- Taşra teşkilâtı birimlerinin, görüş istenilmesine dair yazılarını hizmet ve faaliyetinin ilgili olduğu merkez teşkilâtı birimlerine göndermeleri, görüş istenilmesine ilişkin taleplerin bu birimlerce cevaplandırılması, ihtiyaç duyulması halinde yine 1 inci maddede belirtilen usule uygun olarak merkez teşkilâtı birimi tarafından görüş istenilmesi,
3- Hukukî görüş isteklerinin amacı, Bakanlığın menfaatlerini korumak ve muhtemel anlaşmazlıkları önlemek olduğundan, hukukî menfaatler haleldar olmadan ve sıkıntıya sebep olabileceği düşünülen işlem veya eyleme karar verilmeden önce görüş isteklerinde bulunulması,
4- Bakanlığımız görev alanına girmeyen veya mevzuatta açık hüküm bulunan konularda görüş istenilmemesi ve bu mahiyetteki konularda görüş istemek suretiyle Hukuk Müşavirliği’nin bir karar veya onay mercii haline getirilmemesi,
5- Daha önce aynı konuda verilmiş görüş, emsal karar ve uygulama var iken, ilgili mevzuatında veya içtihatta bir değişiklik olmadan tekrar görüş isteme yoluna gidilmemesi,
6- Hukuk Müşavirliği’nden istenecek görüşlerin salt hukukî konulara ilişkin olması,
Hukuk Müşavirliği’nin bir “danışma” birimi olduğu göz önünde bulundurularak, görüş taleplerine ilişkin yazılarda; “yapılacak uygulamaya esas olacak talimatınızın”, “emir”, "talimat” vb. ifadelere yer verilmemesi ve hukukî vasfı ağır basmayan, yalnızca inisiyatife ve takdire dayalı olarak karar verilmesi ve icra edilmesi mümkün olan işlem ve eylemlerde hukukî görüş istenilmemesi,
7- Hukuk Müşavirliği’nden görüş istenilirken; konunun teferruatlı bir biçimde açıklanması, tereddüde düşülen konunun ayrıntılı bir biçimde belirtilmesi, varsa uygulamada daha önce nasıl işlem tesis edildiğine ilişkin bilgi ve belgeler ile birlikte, talepte bulunan birimin -icraî birim olması sebebiyle- konu hakkındaki görüşü ile gerekli bilgi ve belgelerin de talebe eklenmesi,
8- Hukukî açıdan tereddüde düşülen bir husus bulunmaksızın veya belirtilmeksizin, herhangi bir araştırma ve inceleme de yapılmaksızın, “yapılan uygulamada hukukî bir mahzur olup olmadığının bildirilmesi” v.s. şeklinde görüş istenilmemesinin usul ittihaz edilmesi,
9- Görüş isteyen birimlerin, Hukuk Müşavirliği’nden aldıkları görüş yazılarını istekte bulunan taşra birimlerine ya da sair ilgililere olduğu gibi tebliğ etmeyip, hukukî görüşün ışığında tespit edecekleri teknik hususları da ilâve ederek çözüm yolunu talimat olarak bildirmeleri,
10- Yukarıda belirtilen hususlara uygun olmayan hukukî görüş istemeye ilişkin taleplerin Hukuk Müşavirliğine intikal etmesi halinde, ivedi hâller hariç, işleme konulmayıp, ilgili birime iade edileceğinin ve yetkili genel müdürlüğe veya Müsteşar Yardımcılığı Makamına bilgi verileceğinin bilinmesi,
Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilâtı birimlerinin yukarıda belirtilen esaslara göre hareket etmeleri hususunda gereğini rica ederim.