2008/1 Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı Çerçevesinde Hazırlanmakta Olan Finansal Tablolarda Kullanılan Anahtarların Usul ve Esaslarına İlişkin Genelge
- Tür
- Genelge
- Tarih
- 04.01.2008
- Yürürlük
- 04.01.2008
- Son değişiklik
- 09.08.2010
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Genelgeler, Sigortacılık Mevzuatı
Şirketlerce Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde hazırlanmakta olan finansal tablolarda kullanılan anahtara ilişkin usul ve esaslar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
1) Hayat dışı branşlarda teknik olmayan bölümden teknik bölüme aktarılan yatırım gelirlerinin alt branşlara dağıtımı :
a) Şirketler tarafından hayat dışı teknik karşılıkları karşılayan varlıkların yatırıma yönlendirmesinden elde tüm gelirler; teknik olmayan bölümden teknik bölüme aktarılır. Şirketlerin elde etmiş oldukları diğer yatırım gelirleri ise teknik olmayan bölüm içerisinde bırakılır.
Teknik bölüme aktarılan tutar alt branşlara; her bir branş için reasürör payı düşülmüş olarak hesaplanan “Net Nakit Akışı” tutarlarının “Toplam Net Nakit Akışı” tutarına bölünmesiyle bulunan oranlar nisbetinde dağıtılır. Net nakit akışı; net yazılan primlerden (600 Yazılan Primler) net ödenen hasarların (610 Ödenen Hasarlar) düşülmesiyle bulunan tutardır. Bu hesaplamaya göre negatif sonuç üreten branşlar yatırım gelirlerinden pay alamaz.
Bu hesaplamanın yapılması sırasında her bir hesap dönemi kendi içerisinde değerlendirilir. Örneğin, birinci 3 aylık dönemde ilk üç ay, 2 nci üç aylık dönemde altı ay, 3 üncü üç aylık dönemde dokuz ay ve 4 üncü üç aylık dönemde de yıllık prim ve hasar verileri kullanılmalıdır.
b) Şirketlerin her bir poliçe bazında takip yapabilmesi, her bir poliçenin prim tahsilatı (nakit akışı) ile bu poliçeye ilişkin tüm ödemelerini (nakit çıkışı) ayrı ayrı takip ederek bu poliçeden elde edilen yatırım gelirlerini hesaplayabilmesi ve buna ilişkin bilgi teknolojilerini kullanması durumunda bu uygulamanın içeriği ile ilgili olarak Müsteşarlığımıza ayrıntılı bir anahtar sunulabilir. Şirketçe belirlenen bu anahtarın Müsteşarlıkça kabul edilmesi durumunda (a) bendinde yazılı olan yöntem yerine bu anahtar uygulanabilir ve branş bazında teknik bölüme aktarılacak olan yatırım gelirleri bu şekilde tespit edilebilir. Müsteşarlığımızca onaylanan anahtarlarda yapılacak herhangi bir değişiklik de bundan böyle Müsteşarlığımızın iznine tabidir.
2) Hayat teknik bölümünden teknik olmayan bölüme aktarılan yatırım gelirlerinin dağıtımı :
Matematik ve kar payı karşılıkları karşılığında yatırıma yönlendirilen kıymetlerden elde edilecek gelirler teknik bölümde bırakılmalı, bu tutarlar haricindeki kısım ise teknik olmayan bölüme aktarılmalıdır.
3) Teknik bölüme ilişkin personel, yönetim, araştırma ve geliştirme, pazarlama ve satış, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmet giderleri ile diğer faaliyet giderlerinin hayat dışı, hayat ve emeklilik branşları arasında dağıtımı :
a) Teknik bölüm faaliyet giderleri öncelikle Emeklilik ve Sigorta bölümlerine son 3 yılda her dönem sonu itibarıyla yürürlükte olan poliçe ve emeklilik sözleşme sayısı oranı ile son 3 yılda üretilen katkı payı ve kazanılmış prim oranının aritmetik ortalamasına göre paylaştırılır.
[Emeklilik Gider Payı = (Adet Oranı + Tutar Oranı) / 2
Adet Oranı = 3 yıllık emeklilik sözleşmesi sayısı / (3 yıllık emeklilik sözleşmesi sayısı + 3 yıllık poliçe sayısı)
Tutar Oranı = 3 yıllık katkı payı tutarı / (3 yıllık katkı payı tutarı + 3 yıllık kazanılan prim tutarı)]
Sigorta bölümüne dağıtılan giderler; hayat ve hayat dışı bölümlerine ise her bir bölüm için son 3 yılda üretilen poliçe sayısı, brüt yazılan prim miktarı ile hasar ihbar adedinin toplam üretilen poliçe sayısı, brüt yazılan prim miktarına ve hasar ihbar adedine oranlanmasıyla bulunan 3 oranın ortalamasına göre dağıtılır.
b) Şirket tarafından; faaliyet giderlerinin dağıtımına ilişkin süreçlerin tanımlanması, bilgi teknolojilerinin kullanılması ve bu süreçlerin en azından personel sayısı, iş gücü saatleri, sözleşme sayısı, kullanım alanı gibi değişkenleri de içermesi durumunda; söz konusu anahtar ve usuller ile ilgili Müsteşarlığımıza ayrıntılı bir plan sunulabilir, Şirketçe sunulan bu anahtarın Müsteşarlıkça onaylanması durumunda (a) bendinde yazılı olan yöntem yerine bu anahtar uygulanabilir. Müsteşarlığımızca onaylanan anahtarlarda yapılacak herhangi bir değişiklik de bundan böyle Müsteşarlığımızın iznine tabidir.
c) Hayat dışı, hayat veya emeklilik branşları için yapıldığı kesin olarak belgelenen ve münhasıran bu branşlara ait olduğu konusunda tereddüt olmayan giderler direkt ilgili branşa aktarılır, bunun dışında kalan giderler için (a) veya (b) bentlerinde belirtilen dağıtım esasları dikkate alınır.
d) (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümler; hayat dışı ve hayat / emeklilik branşlarında faaliyet gösteren, ortak yönetime ve personele sahip ve aynı grup içerisinde örgütlenmiş iki ayrı şirketin yapmış olduğu ortak giderlere de uygulanacaktır
Genelge’nin uygulamasında yeknesaklığın sağlanmasını teminen bahse konu maddede geçen tanımlar aşağıda açıklanmıştır.
1 - Yürürlükteki Poliçe Sayısı: Dönem sonunda yürürlükte bulunan poliçe sayısı (tenzil durumundaki poliçeler dahil)
2 - Yürürlükteki Emeklilik Sözleşmesi Sayısı: Dönem sonunda yürürlükte bulunan emeklilik sözleşmesi sayısı (ara verme statüsünde bulunan sözleşmeler dahil)
3 - Katkı Payı Tutarı: Cari yıl (hesaplamanın gerçekleştirildiği bilanço tarihi ile bir önceki yılın aynı tarihi arasındaki dönem) içerisinde tahsil edilen katkı payından, sistemden ayrılanlar tarafından söz konusu dönemde ödenen katkı payı tutarları düşüldükten sonra kalan tutar (Emeklilik Gözetim Merkezine raporlanan katkı payı tutarı)
4 - Kazanılmış Prim Tutarı: Brüt yazılan prim tutarı + Devreden KPK - KPK (Birikimli hayat sigortalarında yazılan primlerden, aktüeryal matematik karşılıklar düşüldükten sonra kalan tutar)
4) Hayat dışı branşlarda personel, yönetim, araştırma ve geliştirme, pazarlama ve satış, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmet giderleri ile diğer faaliyet giderlerinin alt branşlara dağıtımı (üretim komisyonu giderleri ile reasürans komisyon gelirleri doğrudan ilgili alt branşa dağıtılacaktır) :
a) Şirketlerce, her bir alt branş için son 3 yılda üretilen poliçe sayısı, brüt yazılan prim miktarı ile hasar ihbar adedinin toplam üretilen poliçe sayısı, brüt yazılan prim miktarına ve hasar ihbar adedine oranlanmasıyla bulunan 3 oranın ortalamasına göre dağıtılır.
b) Şirket tarafından; faaliyet giderlerinin dağıtımına ilişkin süreçlerin tanımlanması, bilgi teknolojilerinin kullanılması ve bu süreçlerin en azından personel sayısı, iş gücü saatleri, sözleşme sayısı, kullanım alanı, hasar ihbar adedi, prim üretimi gibi değişkenleri içermesi durumunda; söz konusu anahtara ilişkin usul ve esaslar ile ilgili Müsteşarlığımıza ayrıntılı bir plan sunulabilir, Şirketçe belirlenen bu anahtarın Müsteşarlıkça onaylanması durumunda (a) bendinde yazılı olan yöntem yerine bu anahtar uygulanabilir. Müsteşarlığımızca onaylanan anahtarlarda yapılacak herhangi bir değişiklik de bundan böyle Müsteşarlığımızın iznine tabidir.
c) Yeni faaliyete geçilen branşlarda 3 yıllık verilerin bulunmaması durumunda şirketin elinde bulunan mevcut veriler dikkate alınır. Ayrıca; belli bir alt branş için yapıldığı kesin olarak belgelenen ve münhasıran bu branşlara ait olduğu konusunda tereddüt olmayan giderler direkt ilgili alt branşa aktarılır, bunun dışında kalan giderler için (a) veya (b) bentlerinde belirtilen dağıtım esasları dikkate alınır.
5) Yatırım yönetim giderlerinin teknik ve teknik olmayan bölümlere dağıtımı :
“117 Riski Hayat Poliçesi Sahiplerine Ait Finansal Yatırımlar” hesabı ile ilgili yatırım giderleri “637 Yatırım Giderleri” hesabında izlenir. “117 Riski Hayat Poliçesi Sahiplerine Ait Finansal Yatırımlar” hesabı ile ilgili bir yatırım yoksa söz konusu giderler “670 Yatırım Yönetim Giderleri” hesabında takip edilir.