KolayuyumGiriş yap

2790477 Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 28/01/2022 Tarihli ve 2790477 Sayılı Genel Yazısı

Genel Yazı

Tür
Genel Yazı
Tarih
28.01.2022
Yürürlük
28.01.2022
Durum
Yürürlükte
Seri
Genel Yazılar, Çevre Mevzuatı, Sürdürülebilirlik Mevzuatı

T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-14399437-010.06.01-2790477

Konu: Takdir ve Uzlaşma Komisyonu Üyelerine Ücret Ödenmesi Hk.

DAĞITIM YERLERİNE

Bakanlığımıza intikal eden bilgi ve belgelerden belediyelerde tarhiyat sonrası uzlaşma komisyonuna katılan üyeler ile emlak vergi değerlerinin tespitinde esas alınması gereken asgari ölçüde arsa metrekare birim değerlerinin belirlenmesine ilişkin olarak oluşturulan arsa takdir komisyon üyelerine ücret ödenip ödenmeyeceği, ödenmesi halinde ücretin hesaplanması ve ödemenin nasıl yapılacağı ile ödemede hangi kriterlere uyulacağı hususunda tereddüt olduğu tespit edilmiştir.

Bilindiği üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun "Vergi değeri" başlıklı 29 uncu maddesinde "Vergi değeri;

a) Arsa ve araziler için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir komisyonlarınca arsalar için her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy için cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler (turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından farklı olanlar ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller), arazide her il veya ilçe için arazinin cinsi (kıraç, taban, sulak) itibarıyla takdir olunan birim değerlere göre,

…

Hesaplanan bedeldir.

…" hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun takdir komisyonunun kuruluşunu düzenleyen 72 nci maddesinde "…

Arsalara ait asgari ölçüde birim değer tespitinde takdir komisyonu; belediye başkanı veya tevkil edeceği memurun başkanlığı altında belediyenin yetkili bir memuru ile defterdarın, vergi dairesi başkanlığı bulunan yerlerde ise vergi dairesi başkanının görevlendireceği iki memur, tapu sicil müdürü veya tevkil edeceği bir memur ve ticaret odasınca seçilmiş bir üye (ilgili olduğu arsalara ilişkin takdir komisyonlarına organize sanayi bölgesini temsilen bir üye) ile ilgili mahalle ve köyün muhtarından kurulur.

Araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitinde takdir komisyonu, valinin başkanlığı altında defterdar, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı il müdürü ile il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarından seçilmiş birer üyeden kurulur.

Takdir komisyonları daimi veya geçici olurlar. (Değişik ikinci cümle: 16/6/2009-5904/21 md.) Takdir komisyonlarının kurulacağı yerler ile bu madde uyarınca kurulan komisyonların çalışma usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Daimi komisyon bulunmayan yerlerde takdir işleri geçici komisyonlar tarafından görülür." hükmü,

Mezkûr Kanun'un "Ücretler" başlıklı 92 nci maddesinin birinci fıkrasında, "Bu kısımda yazılı komisyonlarla ortalama kar hadlerini tespit eden özel komisyonlar ve uzlaşma komisyonlarının (Zirai Kazançlar Merkez Komisyonu, Ortalama Kar Hadleri Merkez Komisyonu, Merkez Uzlaşma Komisyonları ile Gelir Vergisi Kanununun 31 nci maddesinde zikredilen yönetmelik hükümlerine göre kurulan komisyon hariç) Başkan ve üyelerine bu komisyonlardaki görevleri dolayısıyla mahalli defterdarlığın teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca tayin olunacak miktarda ücret verilir.

..." hükmü,

Aynı Kanun'un "Uzlaşmanın konusu, kapsamı, komisyonlar ve şekli" başlıklı ek birinci maddesinde "Mükellef tarafından, ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilerle bunlara ilişkin vergi ziyaı cezaları ile 5.000 Türk lirasını aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının (359 uncu maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilen vergi ve kesilen ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilen ceza ve 370 inci maddenin (b) fıkrası kapsamında kendilerine ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükelleflere mezkûr maddeye göre kesilen ceza hariç) tahakkuk edecek miktarları konusunda, vergi ziyaına sebebiyet verilmesinin kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten ya da 369 uncu maddede yazılı yanılmadan kaynaklandığının veya bu Kanunun 116, 117 ve 118 inci maddelerinde yazılı vergi hataları ile bunun dışında her türlü maddi hata bulunduğunun veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun ileri sürülmesi durumunda, idare bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde mükellefler ile uzlaşabilir. Uzlaşma konusu verginin matrah farkları itibariyle bölünebildiği durumlarda uzlaşma sadece toplam matrah farkının bu bölümüne isabet eden vergi kısmı için de yapılabilir. (Ek cümle:14/10/2021-7338/44 md.) Uzlaşmaya konu edilebilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tespitinde cezayı gerektiren fiil bazında kesilecek toplam ceza tutarı dikkate alınır ve 5.000 Türk lirasını aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları için Kanunun 376 ncı maddesindeki indirim oranı %50 artırımlı olarak uygulanır. Uzlaşma talebi vergi ihbarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yapılır. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi halinde yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz. Uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağa idarenin nihai teklifi yazılır. Mükellef dava açma süresinin sonuna kadar teklif edilen vergi ve cezayı kabul ettiğini yazılı olarak bildirirse bu takdirde uzlaşma sağlanmış sayılır. Mükellef, uzlaşma görüşmelerinde, bağlı olduğu meslek odasından bir temsilci ve 3568 sayılı Kanuna göre kurulan meslek odasından bir meslek mensubu bulundurabilir.

Sürekli, geçici ve merkezi uzlaşma komisyonlarının teşkili, uzlaşmaya müracaat etmeye yetkili olanların belirlenmesi, uzlaşmanın şekli, uzlaşmaya konu edilebilecek vergi, resim ve harçların belirlenmesi, uzlaşma komisyonlarının yetkileri, uzlaşmanın yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. İl özel idareleri ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar için bu yönetmelik İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hazırlanır." hükmü yer almaktadır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığının 25.11.2005 tarihli ve 63097 sayılı yazısında, 1 Kasım 2005 tarihinden geçerli olmak üzere Vergi Usul Kanunu'nun 72 ve 92 nci maddeler hükmü kapsamındaki komisyonların başkan ve üyelerine bu komisyondaki görevleri dolayısıyla ne şekilde ücret ödemesi yapılması gerektiği açıklanmıştır.

Söz konusu yazıda, "...

a) Tarhiyat öncesi uzlaşma komisyonları ve takdir komisyonlarının başkan ve üyelerine her toplantı günü için 400 (Dörtyüz) gösterge rakamının toplantının yapıldığı aya ilişkin her yıl Bütçe Kanununda tespit edilecek aylık memur maaş katsayısı ile çarpımı sonunda bulunacak miktar üzerinden, aylık net 100 YTL'nı aşmamak şartıyla ücret ödemesi yapılması,

...

Bakanlık Makamının olurları ile uygun bulunmuştur.

...

Takdir komisyonlarına seçim yolu ile gelen komisyon üyelerine yapılacak ödemeler 100 YTL had ile sınırlı olmayıp, her toplantı günü ücreti yukarıda (a) bendinde belirtilen usule göre hesap edilecek ve bu üyelere bir ay içerisinde katıldıkları toplantı günü adedine isabet eden miktarda ücret ödenecektir.

Muvazzaf (Daimi) olarak kurulmuş bulunan takdir komisyonlarının başkanlarına, (komisyon toplantılarına iştirak etmeleri asli görevleri olduğundan) bu görevleri dolayısıyla ücret ödemesi yapılmayacaktır.

..." açıklamalarına yer verilmiştir.

Öte yandan, Gelir İdaresi Başkanlığının 17.12.2021 tarihli ve E-60713443-115.99[92-1027]-148989 sayılı yazısında "Bilindiği üzere 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 15.01.2012 tarihinde yürürlüğe giren 5 inci maddesinin (s) fıkrası ile, ‘Memur ve diğer kamu görevlilerinden, kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenir. Bu maddenin uygulanmasında oluşacak tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.' şeklinde değiştirilmiştir.

Söz konusu maddeye istinaden 31.01.2012 tarihli ve 28190 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 162 Seri No'lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde; ''…

4) 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi kapsamında birden fazla görev alanlar, bu görevlerin hangisinden ücret alacağını belirleyerek asli görevli bulunduğu kurumun merkez teşkilatı personel birimi ile görev yaptığı birime on gün içerisinde bildirecektir.

5) Anılan maddede belirtilen görevler karşılığında ödeme yapacak kurum tarafından, ödeme yapılmadan önce ilgiliden kurumundan veya başka kurumlardan bu kapsamda herhangi bir ödeme yapılmadığına dair yazılı beyan alınacaktır. Bu beyanda bulunmayanlara herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

…" açıklamalarına yer verilmiştir.

Buna göre 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 92'nci maddesinin birinci fıkrası hükmü kapsamında olan takdir komisyonlarının başkan ve üyelerine, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, komisyonun bünyesinde kurulduğu kurum tarafından, ücret ödenmesi gerekmektedir." denilmektedir.

Diğer taraftan Mahalli İdareler Uzlaşma Yönetmeliğinin "Uzlaşma Komisyonlarının Teşkili" başlıklı 6 ncı maddesi "Uzlaşma komisyonları;

…

Belediye bütçesine giren vergi, resim ve harçlar için; büyükşehir belediyesinde başkanın görevlendireceği genel sekreter, genel sekreter yardımcısı veya daire başkanının başkanlığında, belediye gelir şube müdürü, diğer belediyelerde ise başkanın veya görevlendireceği başkan yardımcısının başkanlığında mali hizmetler müdürü, mali hizmetler müdürü olmayan yerlerde muhasebeci ile belediye encümenince mali hizmetler biriminden seçilecek bir memur üyeden müteşekkil üçer üyeden,

kurulur.

…" hükmünü içermektedir.

Yukarıda belirtilen hükümlerin değerlendirilmesinde;

1. Arsalara ait asgari ölçüde birim değer tespitinde görevlendirilen takdir komisyonu ile belediyelere ait vergi, resim ve harçların uzlaşma sürecinde görevlendirilen uzlaşma komisyonlarının başkan ve üyelerine her toplantı günü için 400 (dörtyüz) gösterge rakamının toplantının yapıldığı aya ilişkin her yıl Bütçe Kanununda tespit edilecek aylık memur maaş katsayısı ile çarpımı sonunda bulunacak miktar üzerinden, aylık net 100 TL'yi aşmamak şartıyla ücret ödenebileceği,

2. Takdir komisyonlarına seçim yolu ile gelen komisyon üyelerine yapılacak ödemelerin 100 TL had ile sınırlı olmayıp, her toplantı günü ücretinin yukarıda belirtilen usule göre hesap edilecek ve bu üyelere bir ay içerisinde katıldıkları toplantı günü adedine isabet eden miktarda ücret ödenebileceği,

3. Memur ve diğer kamu görevlilerinden, kurum ve kuruluşların yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyelikleri ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödeneceği,

4. Takdir ve uzlaşma komisyon üyelerine görevleri karşılığında ödeme yapacak kurum tarafından, ödeme yapılmadan önce ilgiliden kurumundan veya başka kurumlardan bu kapsamda herhangi bir ödeme yapılmadığına dair yazılı beyan almadan herhangi bir ödeme yapılamayacağı mütalaa edilmektedir.

Bilgi edinilmesini ve keyfiyetin İliniz dâhilinde yer alan belediyelere duyurulması hususunda gereğini rica ederim.