20171220 Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Teminatları Hakkında 2017/1916 Sayılı Genel Mektup
- Tür
- Genel Yazı
- Tarih
- 20.12.2017
- Yürürlük
- 20.12.2017
- Durum
- Yürürlükte
- Seri
- Genel Yazılar, Sermaye Piyasası Mevzuatı
GENEL MEKTUP
No: 790
İlgili: Aracı Kurumlar
Bilgi: Bankalar
Portföy Yönetim Şirketleri Yatırım Ortaklıkları
Konu : Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Teminatları hk.
SAYIN ÜYEMİZ,
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (Kurul) III-37.1 sayılı "Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ"nin "Kaldıraçlı işlemlerde teminatların izlenmesi ve raporlanması" başlıklı 27/A maddesi kapsamında aracı kurumlar tarafından, kaldıraçlı alım satım işlemlerine ilişkin İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.ye (Takasbank) yapılması gereken raporlamalar ve teminat güncelleme işlemlerine ilişkin açıklamalar içeren Kurul’un 15.12.2017 tarih ve 32992422-299-E.13992 sayılı yazısını Genel Mektubumuz ekinde gereği için bilgilerinize sunarım.
Saygılarımla,
Sayı :32992422-299-E. 13992
Konu :KAS işlemleri teminatları hk.
TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARI BİRLİĞİ
Büyükdere Caddesi No: 173 1. Levent Plaza A Blok Kat:4 34394 Levent/İstanbul
Kurulumuzun III-37.1 sayılı “Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere ilişkin Esaslar Hakkında Tebliği"nin (III-37.1 sayılı Tebliğ) "Kaldıraçlı işlemlerde teminatların izlenmesi ve raporlanması ” başlıklı 27/A maddesinde, 25.12.2017 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülen “Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ’e Değişiklik Yapılmasına Dair III-37-I.c sayılı Tebliğ (III-37.1.C sayılı Tebliğ) 20.11.2017 tarih ve 30216 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Tebliğ değişikliği ile kaldıraçlı alım satım işlemlerine (KAS işlemleri) İlişkin verilerin aracı kurumlarca İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.’ye (Takasbank) raporlanması ve müşteri teminatlarının Takasbank nezrindeki müşteri alt hesaplarına aktarılması işlemlerine ilişkin bir takım değişiklikler yapılmıştır.
Yapılan değişiklikler çerçevesinde aracı kurumlar tarafından Takasbank’a yapılması gereken raporlamalar ve teminat güncelleme işlemlerine ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
1) KAS işlemleri raporlamalarına ilişkin olarak;
Mevcut durumda müşterilerin KAS işlemleri teminatları III-37.1 sayılı Tebliğ'in 27/A maddesinin altıncı fıkrası çerçevesinde, açık pozisyonlardan oluşan kar/zarar tutarları dikkate alınmaksızın, müşterilerin raporlama anı itibarıyla hesaplarında bulunan brüt varlık tutarları (balance) esas alınarak Takasbank’a aktarılmakta, bu çerçevede Takasbank’a yapılan raporlama işlemleri de müşterilerin brüt varlık tutarları üzerinden yapılmaktadır.
III-37.1 sayılı Tebliğ’in 27/A maddesinin değişiklik sonrası yedinci fıkrası uyarınca, aracı kurumların müşterilerin,
- Brüt varlık tutarlarının ve
- Brüt varlık tutarlarına yansımayan, açık pozisyonlarından oluşan kar/zarar tutarları ile swap vb. diğer maliyetler dikkate alınarak hesaplanan net varlık tutarlarının
ayrı ayrı olmak üzere, en geç ertesi iş günü içerisinde Takasbank’ın belirlediği esaslar çerçevesinde müşteri bazında Takabank’a raporlanması gerekmektedir. Aracı kurumlar tarafından Takasbank’a yapılan raporlamalar esas alınarak, müşterilerin Takasbank nezdindeki alt hesaplarında bulunan brüt varlık ve net varlık tutarlarını günlük olarak takip edebilmelerine ilişkin işlemler Takasbank tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, müşteriler tarafından Takasbank'ın sisteminden görüntülenecek tutarlar île aracı kurumların işlem platformunda görülen tutarlar ve müşterilere gün sonu itibarıyla yapılan bildirimler arasında herhangi bir farkın oluşmaması gerekecektir.
III-37.1 sayılı Tebliğ’e Geçici Madde 7 olarak eklenen geçiş hükmünde öngörüldüğü üzere, yeni düzenlemeye göre yapılacak ilk raporlama işlemi 02.01.2018 tarihli işlemlere İlişkin gün sonu verileri esas alınarak 03.01.2018 günü Takasbank’a yapılacaktır. Bu kapsamda aracı kurumların müşterilerin 02.01.2018 tarihi gün sonu itibarıyla hesaplarında oluşan brüt varlık - net varlık verilerini 03.012018 tarihinde müşteri bazında olacak şekilde Takasbank’a raporlamaları gerekmektedir.
2) Müşteri teminatlarının güneşlenmesine ve muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak;
III-37.1 sayılı Tebliğ’in değişiklik sonrası 27/A maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları İle Geçici Madde 7 hükümleri çerçevesinde aracı kurumların, 02.01.2018 tarihi gün sonu verileri dikkate alınarak, 03.012018 tarihinde,
- Her bir müşterinin net varlık tutarlarını Takasbank nezdindeki müşteri alt hesaplarına ve
- Tüm müşterilerin brüt varlık toplamlarının net varlık toplamlarını aşan kısmın yarısını Takasbank nezedinde aracı kurumlar adına açılacak bir “KAS İşlemleri Teminat Yedekleri” hesabına
aktarmaları gerekmektedir, KAS işlemleri teminat yedekleri hesabına aktarım işlemlerinde, müşteri bazında brüt varlık- net varlık farkı hesaplaması yapılmayacak, tüm müşterilerin brüt varlık tutarları toplamları ile net varlık tutarları toplamı arasındaki farkın dikkate alınması gerekecektir. Müşteri bazında hesaplama yapılmayacak olması sebebiyle brüt varlık tutarı net varlık tutarından fazla olan müşteriler için ayrıca bir İşleme gerek kalmayacaktır. Aracı kuramların tüm müşterilerinin brüt varlık tutarları toplamının net varlık tutarları toplamlarından düşük olması halinde ise Tebliğ’in değişiklik sonrası 27/A maddesinin yedinci fıkrasının (a) bendi kapsamında müşterilerin net varlık tutarları Takasbank nezdindeki müşteri bazında alt hesaplara yatırılacak ancak aynı fıkranın (b) bendi kapsamında teminat yedekleri hesabına ayrıca bir teminat aktan mı yapılması gerekmeyecektir. Dalla açık bir ifadeyle, KAS İşlemleri teminat yedekleri hesabında bulunacak tutarlar müşterilerin brüt varlık tutarları toplamı ile net varlık tutarları toplamı arasındaki pozitif farkın yarısı olarak hesaplanacaktır. Ancak belirtmek gerekir ki her durumda müşterilerin net varlık tutarlarının müşteri bazında alt hesaplarda bulundurulması gerekmektedir.
Tebliğ değişikliklerinin uygulanmaya başlanacağı 02.01.2018 tarihinden itibaren, müşterilerin gün içinde kapanmayan pozisyonlarında, gün sonu raporlama anında açık pozisyonların net varlık tutarlarını yansıtacak şekilde değerlemesinin yapılması ve teminat aktarım işlemlerinin buna göre yapılması gerekmektedir, Muhasebeleştirme yöntemi açısından ifade etmek gerekirse, mevcut durumda 1230 Kaldıraçlı İşlemlerden Alacaklılar hesabı ile 1521 Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Takas Merkezi - Müşteri hesabı gün sonu açık pozisyonların kar/zarar tutarlarının yansıtılmaması sebebiyle müşterilerin brüt varlık tutarlarını göstermektedir. Yeni düzenlemenin uygulanmaya başlamasıyla birlikte 1230 Kaldıraçlı İşlemlerden Alacaklılar hesabı ile 1521 Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Takas Merkezi - Müşteri hesabı, raporlama anı itibarıyla müşteri hesaplarında oluşan net varlık tutarlarını gösterecektir. Müşterinin brüt teminat tutan nazım hesaplarda izlenmeye devam edilecektir.
Müşterilerin brüt varlıkları ile net varlıkları arasındaki farkın yansının aracı kurumlar tarafından Takasbank nezdinde açılacak bir teminat yedekleri hesabına aktarılacağı göz önünde bulundurulursa, muhasebe sisteminde bu tutar İçin 1521 Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Takas Merkezi - Müşteri hesabı altında “KAS İşlemleri Teminat Yedekleri Hesabi” adıyla müşteri hesaplarından ayrı bir hesap açılarak yedek teminat tutarının 1521 hesabı altında izlenmesi gerekmektedir. Söz konusu değişiklikler dışındaki muhasebeleştirme İşlemlerinin, Birliğinizin 03.11.2011 tarih ve 667 nolu Genel Mektubu ile KAS işlemlerine aracılık faaliyetinde bulunan atacı kurumlara bildirildiği şekliyle muhasebeleştirilmesine devam edilmesi uygun olacaktır.
Öte yandan, "KAS İşlemleri Teminat Yedekleri Hesabı"nda yer alan tutarların Türk Lirası veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından günlük alım satım kurları ilan edilen yabancı para birimleri cinsinden bulundurulmasında bir sakınca bulunmayıp, hesabın tamamının veya bir bölümünün döviz cinsinden tutulması halinde, aracı kurumların mizanlarında döviz tutarlarının nominal değerlerinin, aracı kurumların serbest varlıklarından ve müşteri varlıklarından ayrı olacak şekilde nazım hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede, işbu yazımızda yer alan açıklamalar İle yazımız ekinde yer alan KAS işlemleri yedek teminat hesaplama yöntemlerine ilişkin örneklerin KAS işlemlerine aracılık eden üyelerinize bildirilmesi hususunda gereğini rica ederim.
Örnekler