Yurtdışından Türkiye'ye Getirilmek İstenen Kültür Varlıkları Hakkında Genelge
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 3
Bu Sözleme gereğince taraf Devletlerce kabul edilmiş mevzuata aykırı olarak yapılan kültür varlıkları ithal, ihraç ve mülkiyet transferi kanunsuzdur.
Madde 4
Bu Sözleşmeye taraf olarak katılmış bulunan Devletler, aşağıdaki kategorilerde yer alan kültür varlıklarının, bu Sözleşme gereğince her Devletin kendi öz kültür varlığı olduğunu kabul ederler: a) İlgili Devletin vatandaşlarının tek veya kolektif dehasından doğmuş kültür varlıkları ile o Devletin topraklarında veya vatansız olarak ikamet eden kimselerin yarattıkları, o Devletçe önemli sayılan
kültür varlıkları;
b) Ulusal topraklarda bulunmuş kültür varlıkları;
c) Arkeoloji, etnoloji ve tabii bilim misyonlarının, varlıkların esas sahibi olan ülkenin yetkili mercilerinin muvafakati ile edindikleri kültür varlıkları,
d) Serbestçe kabul edilmiş mübadelelerle konu teşkil etmiş kültür varlıkları
e) Varlıkların esas sahibi olan ülkenin yetkili mercilerinin muvafakati ile parasız edinilmiş veya kanun yollarından satın alınmış kültür varlıkları.
Madde 7
Bu sözleşmeye taraf olarak katılmış bulunan Devletler aşağıdaki hususları taahhüt ederler:
a) Bu Sözleşmede taraf olan başka bir Devlete ait olup da bu Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra kanunsuz ihraç edilmiş kültür varlıklarının kendi ülkelerinin müzeleri veya benzen kuruluşlar, tarafından edinilmesini önlemek için ulusal yasalar çerçevesi içerisinde gerekli bütün tedbirler, almak bu Sözleşmede taraf olan bir devlete ait olup da iş bu Sözleşmenin ilgili iki taraf için yürürlüğe girmesinden sonra o devletin topraklarından kanunsuz çıkartılıp kendisine teklif edilmiş kültür varlıkları hakkında bunların sahibi Devlete olanaklar ölçüsünde bilgi vermek;
Madde 8
Bu Sözleşmeye taraf olarak katılmış bulunan Devletler yukarıdaki 6.maddenin b ve 7. maddenin b fıkralarında öngörülen yasaklara uymazlıktan sorumlu olanları ceza ve idare müeyyidelerine çarptırmayı taahhüt ederler:
Madde 11
Yabancı bir Devlet tarafından işgal edilmiş bir ülkenin kültür varlıklarının, zorla veya dolaylı yollardan, ihracı ve mülkiyetlerinin transferi kanunsuz sayılır.
Madde 12
Bu sözleşmeye taraf olarak katılmış bulunan Devletler uluslararası ilişkilerini sağladıkları ülkelerdeki kültür varlıklarına karşı saygılı olacaklar, bunların kanunsuz ithal, ihraç ve mülkiyet transferlerinin önlenmesi için uygun düşen tedbirleri alacaklardır.
Madde 13
Bu Sözleşmeye taraf olarak katılmış Devletler ayrıca (her Devletin kendi mevzuatı çerçevesi içinde)
a) Kültür varlıklarının kanunsuz ithal ve ihracını kolaylaştırır nitelikte görülen mülkiyet transferlerini uygun tedbirlerle önlemek;
b) Kanunsuz ihraç edilmiş kültür varlıklarının en kısa süreler içerisinde yetkili kimselere iadesini kolaylaştırmak amacıyla ilgili servislerin işbirliği yapabilmelerini sağlayıcı tedbirleri almak;
c) Kaybolmuş veya çalınmış kültür varlıklarının gerçek sahiplerinin veya vekillerinin ileri sürecekleri hak iddialarını işleme koymak;
d) Bu Sözleşmede taraf olan her Devlete belirli bazı kültür varlıkları hakkında zaman aşımına uğramazlık hakkı tanımanın dışında; bunları sınıflandırmak ve bunların başkalarına çevrlimezlikleri bulunduğunu ilan ederek ihraç edilmiş bulunmaları halinde ilgili devletler tarafından geri alınmasını kolaylaştırmak.
Sonuç olarak, ülkemizin yağma eser aklanan ve yasadışı kültür varlığı ticaretinin kolaylıkla gerçekleştirildiği bir ülke konumuna getirilmesinin önlenmesi hassasiyeti ile taşınmaz kültür varlıkları ve/veya bunlardan koparılarak taşınmış hale getirilen kültür varlıklarına gümrük noktalarında el konularak, gerekli değerlendirmede bulunulması amacı ile Bakanlığımızın bilgilendirilmesi önem arzetmektedir.
Öte yandan, 2863 sayılı kanunun 33.maddesinin yalnızca “taşınır kültür varlıkları” na ilişkin olduğu, taşınır kültür varlıklarının ülkemize ithalatının ise, yukarıda maddelerine yer verilen, 06.01.1980 tarih ve 16861 no’lu Resmi Gazetede yayınlanmış olan 2256 Sayılı “Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO) nun XVI. Genel Kurulu Tarafından 14 Kasım 1970 Tarihinde Kabul Olunan «Kültür Varlıklarının Kanunsuz İthal, İhraç ve Mülkiyet Transferinin Önlenmesi ve Yasaklanması İçin Alınacak Tedbirlerle İlgili Sözleşme» ye Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun” ile ülkemizde uygulanmaya başlanan Sözleşme ilkeleri gereğince, yasal olup olmadığı değerlendirilmesinin Bakanlığımızca yapılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde bilgilerinizi ve gereğini arz/rica ederim.