Vakıflar Genel Müdürlüğü Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Vakıflar Genel Müdürlüğü Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi
Madde 1 – Amaç ve Kapsam
Bu Yönergenin amacı, Genel Müdürlük merkez ve taşra harcama birimleri ile Mali Hizmetler Birimi tarafından yürütülecek ön mali kontrol faaliyetlerine ilişkin ilke, iş, işlem ve süreçleri belirlemektir.
Madde 2 – Dayanak
Bu yönerge, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 58 ve 60 ıncı maddeleri hükümleri, 5436 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 15 inci maddesi ile 31.12.2005 tarih ve 26040 3.Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 3 – Tanımlar
Bu yönergede geçen,
Genel Müdürlük: Vakıflar Genel Müdürlüğünü,
Üst Yönetici: Vakıflar Genel Müdürünü,
Mali Hizmetler Birimi: Strateji Geliştirme Daire Başkanlığını,
Mali Hizmetler Birim Yöneticisi: Strateji Geliştirme Daire Başkanını,
Harcama Birimi: Kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birim ile ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen birimleri,
Harcama Yetkilisi: Bütçeyle ödenek tahsis edilen veya ödenek gönderme belgesi ile ödenek gönderilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisini,
Muhasebe Yetkilisi: Gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi gibi muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu yöneticiyi,
Ön Mali Kontrol: İdarenin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin mali karar ve işlemlerinin, Genel Müdürlük bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, harcama programı, finansman programı, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluğu ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması yönlerinden yapılan kontrolü,
Görüş Yazısı: Ön Mali Kontrol sonucunda mali karar ve işlemlerin uygun bulunup bulunmadığı yönünde verilen yazılı görüşü veya dayanak belge üzerine yazılan şerhi,
Kanun: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununu,
Yönerge: Vakıflar Genel Müdürlüğü Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesini,
ifade eder.
Madde 4 – Ön mali kontrolün kapsamı
Ön mali kontrol görevi, yönetim sorumluluğu çerçevesinde, Mali Hizmetler Birimi ile harcama birimleri tarafından yerine getirilir.
Mali Hizmetler Birimi tarafından yapılacak ön mali kontrol, bu Yönergede belirtilen kontroller ile harcama birimlerinin talebi veya Mali Hizmetler Biriminin risk değerlendirmesi sonucunda ön mali kontrol işlemine tabi tutulmasında yarar görülen mali karar ve işlemlere ilişkin kontrollerden meydana gelir.
Mali Hizmetler Birimi ve harcama birimleri tarafından yapılacak ön mali kontrol, idarenin bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, ayrıntılı harcama programı, merkezi yönetim bütçe kanunu ve diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönlerinden yerine getirilir. İdare bütçesi ve bütçe tertibine uygunluk yönünden yapılacak kontrol, ödeneğin bütçeye konulma amacına uygun olarak harcamanın yerinde yapılıp yapılmadığı, ihtiyaçların karşılanmasında idarenin önceliklerine uyum, etkinlik değerlendirmesi ile harcamalarda verimlilik ve tutumluluğun sağlanması hususlarını da kapsar.
Ayrıca, mali karar ve işlemler harcama birimleri tarafından kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması açısından da kontrol edilir.
Madde 5 – Ön mali kontrolün niteliği
Ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilip verilmemesi, danışma ve önleyici niteliğe haiz olup, mali karar ve işlemlerin harcama yetkilisi tarafından uygulanmasında bağlayıcı değildir.
Mali karar ve işlemlerin ön mali kontrole tabi tutulması ve ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilmiş olması, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Madde 6 – Ön mali kontrol süreci ve usulü
Mali hizmetler Biriminin ön mali kontrolüne tabi mali karar ve işlemler, kontrol edilmek üzere Mali Hizmetler Birimine gönderilir. Mali Hizmetler Birimince yapılan kontrol sonucunda mali karar ve işlemin uygun görülmesi halinde durumuna göre görüş yazısı düzenlenir veya dayanak belgenin üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek ilgili birime gönderilir. Ön mali kontrol sonucunda yazılı görüş düzenlenmesi halinde bu görüşler ayrıntılı, açık ve gerekçeli yazılır. Mali Hizmetler Biriminin görüş yazısı harcama birimince ilgili işlem dosyasında saklanır ve bir örneği de ödeme emri belgesine eklenir.
Mali Hizmetler Birimince mali karar ve işlemin uygun görülmemesi halinde ise nedenleri açıkça belirtilen bir görüş yazısı yazılarak kontrole tabi karar ve işlem belgeleri eklenmek suretiyle ilgili birimine geri gönderilir.
Mali Hizmetler Birimince, Yönergenin 10 ve 19 uncu maddeleri uyarınca yapılan kontrollerde yazılı görüş düzenlenmesi zorunludur. Bu yazıda, yapılan kontrol sonucunda mali karar ve işlemin uygun görülüp görülmediği, uygun görülmemişse nedenleri açıkça belirtilir.
Mevzuatına uygun olarak giderilebilecek nitelikte eksiklikleri bulunan mali karar ve işlemler için, bu eksiklikler ve nasıl düzeltilebileceği hususları belirtilmek ve bunların düzeltilmesi kaydıyla işlemin uygun görüldüğü şeklinde yazılı görüş düzenlenebilir.
Harcama birimlerince yerine getirilecek ön mali kontrol işlemi ise süreç kontrolü olarak yapılır. Süreç kontrolünde, her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanır ve uygulanır. Mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol ederler. Süreç kontrolünü sağlamak amacıyla harcama birimlerince mali işlemlerin süreç akış şeması hazırlanır ve Üst Yöneticinin onayı ile yürürlüğe konulur.
Harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirirler. Yapılan bu görevlendirmeler Mali Hizmetler Birimine de bir yazı ile bildirilir. Ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde mevzuata uygunluk ve belgelerin tamam olup olmadığı hususları ile daha önceki işlemlerin kontrolünü de kapsayacak şekilde ön mali kontrol yaparlar. Bu görevliler yaptıkları kontrol sonucunda, işlemleri uygun görmeleri halinde, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhini düşerek imzalarlar.
Madde 7 – Kontrol yetkisi
Mali Hizmetler Biriminde ön mali kontrol yetkisi Mali Hizmetler Birim Yöneticisine aittir. Kontrol sonucunda düzenlenen yazılı görüş ve kontrol şerhleri Mali Hizmetler Birim Yöneticisi tarafından imzalanır. Mali Hizmetler Birim Yöneticisi, bu yetkisini sınırlarını açıkça belirtmek şartıyla yazılı olarak Mali Hizmetler Birimi İç Kontrol ve Ön Mali Kontrol Müdürlüğüne devredebilir. Mali Hizmetler Birim Yetkilisinin harcama yetkilisi olması durumunda ön mali kontrol görevi Mali Hizmetler Birimi İç Kontrol ve Ön Mali Kontrol Müdürlüğü birim yöneticisi tarafından yerine getirilir.
Mali Hizmetler Biriminin ön mali kontrolüne tabi mali karar ve işlemlerin kontrolü, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrol Müdürlüğü tarafından yürütülür.
Harcama birimlerinde ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol görevi, ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlisi tarafından yerine getirilir.
Madde 8 – Görevler ayrılığı ilkesi
Harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevi aynı kişide birleşemez. Mali Hizmetler Biriminde ön mali kontrol görevini yürütenler, onay belgesi ve ekleri ile şartname ve sözleşme tasarılarının hazırlanması, mali karar ve işlemlerin belgelendirilmesi, mal ve hizmetlerin teslim alınması gibi mali karar ve işlemlerin hazırlanması ve uygulanması aşamalarında görevlendirilemezler ve ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunda başkan ve üye olamazlar.
Madde 9 – Ön Mali Kontrolüne Tabi Mali Karar ve İşlemler Mevzuat taslaklarının bütçeye etkisinin hesaplanması
Gelir azaltıcı veya gider artırıcı ve Genel Müdürlüğe yükümlülük getirecek mevzuat taslakları için ilgili mevzuatı gereğince görüş alınması sürecinde 23/2/2022 tarihli ve 5210 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe konulan Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında hazırlanması zorunlu olan bütçe etki formu kontrole tabi tutularak; orta vadeli program çerçevesinde, Genel Müdürlüğün stratejik planı, performans programı ve bütçesi üzerindeki etkileri açısından değerlendirilir.
Madde 10 – Taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları
Harcama birimlerinin, ihale kanunlarına tabi olsun veya olmasın (istisnalar dahil), harcamayı gerektirecek taahhüt evrakı ve sözleşme tasarılarından tutarı mal ve hizmet alımları için beş milyon Türk Lirasını, yapım işleri için on beş milyon Türk Lirasını aşanlar kontrole tabidir. Bu tutarlara katma değer vergisi dahil değildir.
Kontrole tabi taahhüt evrakı ve sözleşme tasarıları bunlara ilişkin tüm bilgi ve belgeleri içerecek şekilde oluşturulacak işlem dosyasının aslı dizi pusulasına bağlanarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda belirtilen idareye şikayet ve Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvuru sürelerinin bitimini müteakiben, sözleşmeye davet yazısı gönderilmeden ve idare taahhüt altına girmeden önce Mali Hizmetler Birimine gönderilir.
Kontrol edilmek üzere Mali Hizmetler Birimine gönderilecek işlem dosyasında ilgisine göre bu yönergenin ekinde yer alan tablonun içerdiği bilgi ve belgeler bulunur.
Ayrıca, söz konusu işe ait sözleşmenin imzalanmasından sonra, beş işgünü içinde aşağıda belirtilen belgelerin onaylı birer nüshası Mali Hizmetler Birimine gönderilir.
a) Sözleşme,
b) Kesin teminata ilişkin alındının örneği,
c) Yapım işlerinde sözleşmede öngörülmeyen iş artışının zorunlu hale gelmesi ve bu artışın müteahhidine yaptırılması halinde buna ilişkin onay belgesi ve yaklaşık maliyet hesap cetveli ile ek kesin teminata ilişkin belge,
ç) Sözleşmenin devri halinde devir sözleşmesi,
d) İhale kararlarına ait damga vergisinin (karar pulu) tahsil edildiğine ilişkin belge.
Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenmiş olanların harcama birimlerince onaylı Türkçe tercümelerinin ayrıca işlem dosyasına eklenmesi gerekmekte olup, belgelerin yabancı dildeki asılları ile taahhütlere ilişkin diğer belgeler harcama birimlerinde muhafaza edilir.
Taahhüt evrakı sözleşme tasarıları, Mali Hizmetler Birimince en geç on işgünü içinde kontrol edilir. Yapılan kontrol sonucunda düzenlenen görüş yazısı, işlem dosyasının aslı ile birlikte aynı süre içinde harcama yetkilisine gönderilir.
Madde 11 – Ödenek gönderme belgeleri
Bütçe ödeneklerinin dağıtımı ödenek gönderme belgesiyle yapılır. Yılı merkezi yönetim bütçe kanununa, bütçe tertibine, ayrıntılı harcama programına, bütçe ödeneklerine dağıtım ve kullanımına ilişkin usul ve esaslara uygunluğu yönünde kontrol edilen ve uygun bulunan ödenek gönderme belgelerinin ön mali kontrol işlemi, Mali Hizmetler Birimince en geç üç iş günü içinde sonuçlandırılır. Uygun görülmeyen ödenek gönderme belgeleri aynı süre içinde gerekçeli bir yazıyla harcama yetkilisine gönderilir.
Ödenek gönderme belgelerinin harcama birimlerince e-bütçe sistemi üzerinden düzenlenmesi durumunda, Mali Hizmetler Birimi Bütçe ve Performans Müdürlüğünce, e- bütçe sistemi üzerinden ödenek kayıt ve dağıtım işlerine onay vermesi, ödeneklerin ön mali kontrol işleminin yapıldığı ve uygun görüş verildiği anlamına gelir.
Tenkis belgelerinin ön mali kontrol işlemleri de ödenek gönderme belgeleri için belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülür.
Madde 12 – Ödenek aktarma işlemleri
Kanun ve Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu uyarınca Genel Müdürlük bütçesi içinde yapılacak aktarmalar, harcama birimlerinin talebi üzerine Mali Hizmetler Birimi Bütçe ve Performans Müdürlüğünce hazırlanır. Bu şekilde yapılacak aktarmalar Üst Yöneticinin onayına sunulmadan önce Mali Hizmetler Birimi Bütçe ve Performans Müdürlüğünce Kanun, Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve bütçe işlemlerine ilişkin düzenlemeler çerçevesinde en geç iki işgünü içinde kontrol edilir.
Mali Hizmetler Birimi Bütçe ve Performans Müdürlüğünce mevzuatına aykırı bulunan aktarma talepleri, aynı süre içinde ilgili harcama yetkilisine iade edilir.
Madde 13 – Kadro ve pozisyon dağılım cetvelleri
Kadro ve pozisyon dağılım cetvelleri, 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri çerçevesinde Mali Hizmetler Birimince kontrol edilir.
Kadro ve pozisyon dağılım cetvelleri Mali Hizmetler Birimince en geç beş iş günü içinde kontrol edilir. İlgililerine yapılacak ödemeler, bu onaylı kadro ve pozisyon dağılım cetvellerine göre yapılır. Bu cetvellerde yapılacak değişiklikler de aynı şekilde Mali Hizmetler Birimince kontrole tabidir.
Madde 14 – Seyahat kartı listeleri
6245 sayılı Harcırah Kanununun 48 inci maddesi uyarınca İçişleri, Hazine ve Maliye ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıkları tarafından müştereken belirlenen esaslar çerçevesinde, seyahat kartı verilecek personel listesi formu (2 nüsha), harcama birimlerinin teklifi üzerine Mali Hizmetler Birimince, ilgili mevzuat ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemelere uygunluk ve bütçe ödeneğinin yeterliliği yönünden en geç üç iş günü içinde değerlendirilerek kontrol edilir. Uygun görülmeyen talepler, aynı süre içinde gerekçeli bir yazıyla ilgili birime gönderilir.
Madde 15 – Seyyar görev tazminatı cetvelleri
Harcama birimlerince teşkilat yapıları ve ihtiyaçlarına göre, bölge, il ve ilçe için ayrı ayrı hazırlanan seyyar görev dağılım listeleri Mali Hizmetler Birimi tarafından 6245 sayılı Harcırah Kanunu, bu Kanuna dayanılarak yapılan düzenlemeler, yılı bütçesine bu amaçla konulan ödenekler ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından vize edilen cetvellere uygunluk açısından en geç üç işgünü içinde kontrol edilir. Uygun görülmeyen talepler aynı süre içinde gerekçeli bir yazıyla ilgili birime gönderilir.
Madde 16 – Geçici işçi pozisyonları
5620 Sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında belirlenen yetki çerçevesinde geçici işçi pozisyon (adam/ay) sayılarının aylar ve birimler itibariyle dağılımı kontrole tabidir.
Geçici işçi pozisyonları Mali Hizmetler Birimince en geç beş iş günü içinde kontrol edilir. Kontrol sonucunda uygun görülmeyen cetveller, aynı süre içinde gerekçeli bir yazıyla ilgili birime gönderilir.
Madde 17 – Yan ödeme cetvelleri
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile bu Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren idarelerde istihdam edilen Devlet memurlarından, hangi işi yapanlara ve hangi görevde bulunanlara zam ve tazminat ödeneceği, ödenecek zam ve tazminatın miktarları ile ödeme usul ve esaslarına ilişkin olarak anılan Kanunun 152 nci maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, zam ve tazminat ödemesi yapılacak personelin kadro veya görev unvanları, sınıfları, dereceleri, sayıları ve hizmet yerleriyle bunlara uygun olarak ödenecek zam ve tazminatın miktarlarını gösteren ve serbest kadro üzerinden hazırlanan cetvel ile bunların birimler itibariyle dağılımını gösteren listeler kontrol edilmek üzere Mali Hizmetler Birimine ilgili mevzuatında belirlenen kontrol süresinin bitiminden en az 10 gün önce gönderilir ve Mali Hizmetler Birimi tarafından kontrol edilir.
Mali Hizmetler Birimince kontrol edilen cetvel ile bunların birimler itibariyle dağılımını gösteren listeler imzalanarak ilgili harcama birimine bir yazı ile gönderilir. İlgili harcama birimi söz konusu listeleri, onaylanmak üzere Üst Yöneticiye sunar. Üst Yönetici onaylama işlemini, anılan Cumhurbaşkanı Kararında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirir.
Madde 18 – Sözleşmeli personel sayı ve sözleşmeleri
İlgili mevzuatı uyarınca Genel Müdürlüğe ihdas edilen ve alım izni verilen pozisyon cetvellerine ve vize edilen tip sözleşmeye uygun olarak çalıştırılacak personelle yapılacak sözleşmeler kontrole tabidir. Bu sözleşmeler ilgili mevzuatı uyarınca ihdas edilen ve alım izni verilen pozisyon cetvellerine ve vize edilen tip sözleşmeye, ilgili kanunlarına, diğer mevzuatına ve bütçelerinde öngörülen düzenlemelere uygunluk yönünden incelenir ve en geç beş işgünü içinde sonuçlandırılır.
Uygun görülmeyen sözleşmeler aynı süre içinde gerekçeli bir yazıyla ilgili birime gönderilir.
Madde 19 – Yurt dışı kira katkısı
Yurt dışı kadrolara sürekli görevle atanan personele yapılacak yurtdışı kira katkısı ödemelerine ilişkin belgeleri içeren işlem dosyası, ilgili harcama birimi tarafından hazırlanır ve kontrol edilmek üzere Mali Hizmetler Birimine gönderilir. Yurt dışı kira katkısına ilişkin talepler, Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu uyarınca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara uygunluk yönünden incelenir ve uygun bulunan talepler hakkında en geç üç işgünü içinde uygun görüş verilir. Uygun görülmeyen talepler aynı süre içinde gerekçeli bir yazı ile ilgili birime gönderilir.
Madde 20 – Yapılacak düzenlemeler
Bu Yönergede belirlenen mali karar ve işlemlerin dışında kalan mali karar ve işlemlerin de aynı şekilde Mali Hizmetler Birimi tarafından kontrol edilmesine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu konuda yapılacak düzenlemeler, ilgili harcama biriminin Mali Hizmetler Birimine önerisi ve/veya Mali Hizmetler Biriminin talebi üzerine Üst Yöneticinin onayıyla yürürlüğe konulur. Mali Hizmetler Biriminin ön mali kontrolüne tabi tutulacak mali karar ve işlemler, riskli alanlar dikkate alınmak suretiyle tür, tutar ve konu itibariyle belirlenir ve bu düzenlemeler her yıl tekrar gözden geçirilir.
Madde 21 – Uygun görüş verilmeyen mali karar ve işlemler
Ön mali kontrol sonucunda uygun görüş verilmediği halde harcama birimleri tarafından gerçekleştirilen işlemler, harcama birimlerince ve muhasebe yetkililerince tutulacak olan Uygun Görüş Verilmeyen Mali Karar ve İşlemler Defterine (EK-2) kayıt edildikten sonra en geç beş işgünü içerisinde Mali Hizmetler Birimine yazılı olarak bildirilir. Mali Hizmetler Birimince bu tür işlemlerin kayıtları tutulur ve aylık dönemler itibariyle Üst Yöneticiye bildirilir. Söz konusu kayıtlar, iç ve dış denetim sırasında denetçilere de sunulur.
Madde 22 – Kontrol süresi
Mali Hizmetler Birimi, kontrol ve uygun görüş işlemlerini Yönergede belirlenen süreler içinde sonuçlandırır. Yönergede belirtilen sürelerin başlangıç tarihinin belirlenmesinde, Mali Hizmetler Birimi evrak giriş kayıt tarihini izleyen işgünü esas alınır. Mali Hizmetler Biriminin talebi ve Üst Yöneticinin onayı üzerine bu süreler bir katına kadar arttırılabilir.
Madde 23 – Tereddütlerin giderilmesi
Bu Yönergenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Mali Hizmetler Birimi yetkilidir.
Madde 24 – Yürürlük
Bu Yönerge Üst Yöneticinin onay tarihini müteakip yürürlüğe girer.
Madde 25 – Yürütme
Bu Yönerge hükümlerini Üst Yönetici yürütür.