KolayuyumGiriş yap

Ticaret Bakanlığı Kurumsal Risk Yönetimi Yönergesi

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

(1) Bu Yönergenin amacı, Bakanlığın Stratejik amaç ve hedeflerine ulaşılmasını etkileyebilecek, faaliyet, proje, süreç ve prosedür düzeyinde oluşabilecek risklerin belirlenmesi ve yönetilmesi amacıyla etkin bir kurumsal risk yönetimi sürecinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Madde 2 – Kapsam

(1) Bu Yönerge, Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı birimleri ile döner sermaye birimlerini kapsar.

(2) İlgili mevzuatına göre millî güvenlik, savunma ve istihbarat hizmetlerine ilişkin devlet sırrı ve ticari sır niteliğindeki bilgiler, kurumsal risk yönetimi çalışmalarından muaftır.

Madde 3 – Dayanak

(1) Bu Yönerge, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55 inci maddesi ile 31/12/2005 tarihli ve 26040 3. mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4 – Tanımlar

(1) Bu Yönergede geçen;

a) Alt birim: Birimlerin faaliyetlerini yerine getirebilmesi amacıyla ihtiyaç duyulması halinde oluşturulan, hiyerarşik olarak birimlerin altında yer alan organizasyon yapılarını,

b) Artık risk: Tehdit tipli riskin olasılığını ve etkisini azaltmak için yönetim tarafından alınan mevcut risk yönetimi faaliyetlerinden sonra arta kalan riski,

c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,

ç) Bakanlık konsolide risk raporu: Birimler tarafından belirlenen risklerin, Bakanlık Risk Yönetim Koordinasyon Ekibince bir araya getirildiği bütünsel raporu,

d) Birim konsolide risk raporu: Birimler tarafından belirlenen risklerin, Birim Risk Yönetim Ekibince bir araya getirildiği bütünsel raporu,

e) Bakanlık risk yönetim koordinasyon ekibi: Strateji Geliştirme Başkanlığı bünyesinde oluşturulan koordinasyon ekibini,

f) Bakanlık risk yönetim koordinatörü: Strateji Geliştirme Başkanını,

g) Bakanlık risk yönetim kurulu: Bakanlık Risk Yönetim Koordinatörü Başkanlığında, Bakanlık merkez teşkilatı Birim Risk Yönetim Koordinatörlerinden oluşan Kurulu,

ğ) Birim: Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı birimlerini ve döner sermaye birimlerini,

h) Birim risk yönetim ekibi: Birim Risk Yönetim Koordinatörü dâhil birimlerde kurumsal risk yönetim çalışmalarında görev alacak ekibi,

ı) Birim risk yönetim koordinatörü:

1) Merkez teşkilatında; Genel Müdürlüklerde genel müdür yardımcısını; Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile İç Denetim Birimi Başkanlığında başkan yardımcısını; Strateji Geliştirme Başkanlığı ve müstakil Daire Başkanlıklarında daire başkanını, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinde müşaviri,

2) Taşra teşkilatlarında; bölge müdürlüklerinde bölge müdür yardımcısını, ticaret il müdürlüklerinde ticaret il müdürünü, döner sermaye işletmelerinde işletme müdürünü,

3) Yurtdışı teşkilatlarında; ticaret müşavirliklerinde ticaret müşavirini, ticaret ataşeliklerinde ticaret ataşesini,

ı) Dış paydaş: Bakanlığın gerçekleştirdiği proje ve faaliyetlerden etkilenen veya Bakanlığın gerçekleştirdiği proje ve faaliyetleri etkileyen Bakanlık dışındaki kişi, birim veya kuruluşları,

i) Doğal risk: Tespit edilen risklere herhangi bir risk yönetimi faaliyeti yürütülmeden önceki seviyesini,

j) Etki: Risk gerçekleştiği takdirde Bakanlığın stratejik amaç ve hedefleri ile proje, faaliyet ve süreçleri üzerinde yaratacağı sonuçları,

k) Fayda-maliyet analizi: Riske yönelik alınacak karar ile risk yönetimi faaliyetlerinin uygulanmasında fayda ve maliyetinin nitel ve/veya nicel metotlarla tespit edilmesi ve bunların kıyaslanmasını,

l) Fırsat: Riskin olumlu yanları ve sağlayabileceği olası kazançları,

m) İç paydaş: Bakanlığın gerçekleştirdiği proje, faaliyet ve süreçlerden etkilenen veya Bakanlığın gerçekleştirdiği proje, faaliyet ve süreçleri etkileyen Bakanlık içindeki kişi, birim veya kuruluşları,

n) Kurumsal risk yönetimi: Kurumsal amaç ve hedeflerin gerçekleşmesini, hedeflere ilişkin faaliyetlerin sürdürülmesini ve Birimlerin yürüttüğü faaliyet, proje ve süreçleri etkileyebilecek risklerin; belirlenmesi, ölçülmesi, analiz edilmesi, önceliklendirilmesi ve risklerin en verimli şekilde yönetilmesinde makul güvence sağlayan kapsamlı ve sistematik süreci,

o) Kök neden: Risklerin oluşmasını tetikleyen olay ve durumları,

ö) Kurumsal risk yönetiminden sorumlu üst yönetici: Strateji Geliştirme Başkanlığının bağlı olduğu Bakan Yardımcısını,

p) Nicel veri: Riskin, etki ve olasılığının sayısal değerler verilerek ve matematiksel mantık yürütme yöntemleri kullanılarak ortaya konulmasını,

r) Nitel veri: Riskin belirlenmesi veya hesaplanmasında rakamsal değerler yerine çok düşük, düşük, orta, yüksek ve çok yüksek gibi tanımlayıcı subjektif değerlerin kullanılmasını,

s) Olasılık: Riskin belirli bir zaman periyodu içinde meydana gelme ihtimalini,

ş) Risk: Gelecekte ortaya çıkabilecek durumların ve olayların; “amaç ve hedeflere ulaşılmasını” , “proje, faaliyet ve süreçlerin gerçekleşmesini” olumlu veya olumsuz etkileme ihtimalini,

t) Risk iştahı: Bakanlığın stratejik amaç ve hedefleri ile faaliyetleri düzeyinde belirli bir zaman diliminde kabul etmeye, tolere etmeye, maruz kalmaya hazır olduğu risk seviyesini,

u) Risk envanteri: Bakanlık ve birimlerin kurumsal risk yönetimi çerçevesinde yürüttüğü faaliyetlerin takip edildiği arşivlendiği manuel/elektronik sistemi,

ü) Risk matrisi: Belirlenen risklerin etki ve olasılık derecelerini gösteren matrisi,

v) Risk uyarı göstergesi: Riskin gerçekleşme ihtimalini işaret eden ve söz konusu risklerin takibinde kullanılan uyarı göstergesini,

y) Risk yönetimi eylem planı: Riskin tehdit yönünün etki ve olasılığını azaltmaya veya fırsatların geliştirilmesine yönelik olarak; risk yönetimi faaliyetlerinin kaydedildiği ve raporlandığı Bakanlık ve birim düzeyinde hazırlanan eylem planlarını,

z) Tehdit: Riskin olumsuz yanları ve neden olabileceği olası kayıpları,

ifade eder.

Madde 5 – Kurumsal risk yönetiminden sorumlu üst yönetici

(1) Kurumsal Risk Yönetiminden Sorumlu Üst Yönetici;

a) Bakanlığın kurumsal risk yönetimi sisteminin kurulmasını sağlamaktan, etkinliğini ve işleyişini gözetmekten,

b) Bakanlık politika ve prosedürleri doğrultusunda kurumsal risk yönetiminin geliştirilmesi konusunda gerekli desteği sağlamaktan,

c) “Bakanlık Risk Yönetimi Eylem Planı”nı onaylamaktan,

ç) “Bakanlık Risk Yönetimi Eylem Planı”nda yer alan ilave risk yönetimi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi yönünde gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktan,

d) Bakanlık Risk Yönetim Kurulu tarafından kendisine sunulan değerlendirme ve öneriler doğrultusunda gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaktan,

e) Paydaşlar ve kamuoyuna karşı risklerin yönetilmesinde ve değerlendirilmesinde gerekli hassasiyeti ve katılımcılığı sağlamaktan,

f) Gerekli gördüğü hallerde Kurulu toplantıya çağırmaktan, sorumlu ve yetkilidir.

Madde 6 – Bakanlık risk yönetim kurulu

(1) Bakanlık Risk Yönetim Kurulu;

a) Bakanlığın kurumsal risk yönetimi sistemini geliştirmek ve iyileştirmekten,

b) Bakanlık Risk Yönetim Koordinasyon Ekibi tarafından hazırlanan ek-16’da yer alan Plandaki kritik ve öncelikli riskleri belirlemekten ve takip etmekten,

c) Bakanlık Risk Yönetim Koordinasyon Ekibi tarafından hazırlanan ek-18’de yer alan Raporu değerlendirmekten,

ç) Bakanlığın kurumsal risk yönetimi sürecinin etkili işleyip işlemediğini Kurumsal Risk Yönetiminden Sorumlu Üst Yöneticiye raporlamaktan,

d) Paydaşlarla ortak yürütülmesi gereken kurumsal riskleri belirlemekten ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlamaktan,

sorumludur.

Madde 7 – Bakanlık risk yönetim koordinatörü

(1) Bakanlık Risk Yönetim Koordinatörü;

a) Bakanlık Risk Yönetim Koordinasyon Ekibinin oluşturulmasından ve Bakanlık Risk Yönetim Koordinasyon Ekibi tarafından hazırlanan veya revize edilen ek-16’da yer alan Eylem Planını ve ek-18’de yer alan Raporu Kurula ve Üst Yöneticiye sunmaktan,

b) Ek-18’de yer alan Raporu Kurulun değerlendirmeleriyle birlikte, Kurumsal Risk Yönetiminden Sorumlu Üst Yöneticiye sunmaktan,

c) Bakanlık Risk Yönetim Kuruluna Başkanlık yapmaktan, Bakanlık Risk Yönetim Kurulunu toplantıya çağırmaktan ve toplantı gündemini belirlemekten,

ç) Bakanlık Risk Yönetim Kurulu tarafından alınan görüş, tavsiye ve kararları Kurumsal Risk Yönetiminden Sorumlu Üst Yöneticiye sunmaktan,

d) Paydaşlar ile Risk Yönetim Koordinatörleri arasında koordinasyonu sağlamaktan, sorumludur.

Madde 8 – Bakanlık risk yönetim koordinasyon ekibi

(1) Bakanlık Risk Yönetim Koordinasyon Ekibi;

a) Ek-16’da yer alan Planı ve ek-18’de yer alan Raporu hazırlamaktan, revize etmekten ve Bakanlık Risk Yönetim Koordinatörüne sunmaktan,

b) Bakanlık Risk Yönetimi Koordinatörü tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmekten,

sorumludur.

Madde 9 – Birim risk yönetim koordinatörü

(1) Birim Risk Yönetim Koordinatörü;

a) Kurumsal risk yönetim çalışmalarında görev alacak Birim Risk Yönetim Ekibini oluşturmaktan,

b) Ek-14’te yer alan tablonun güncel tutulmasını sağlamaktan,

c) Ek-15’te yer alan Birim Risk Yönetimi Ekibi tarafından hazırlanan Planı ve ek-17’de yer alan Raporu değerlendirerek, birim yöneticisinin onayına sunmaktan,

ç) Bakanlık Risk Yönetim Koordinatörü tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri vermekten,

d) Kurumsal risk yönetimi çalışmaları kapsamında birim düzeyinde eğitim ihtiyaçlarını tespit etmekten,

sorumludur.

(2) Birinci fıkranın (c) bendi hükümleri, yurtdışı teşkilatı ve ticaret il müdürlükleri ile döner sermaye birimlerinde uygulanmaz.

Madde 10 – Birim risk yönetim ekibi

(1) Birim Risk Yönetim Ekibi,

a) Birim düzeyindeki riskleri tespit etmekten ve değerlendirmekten,

b) Birim düzeyinde belirlenen riskleri konsolide ederek ek-15’teki Planı ve ek-17’deki Raporu hazırlamaktan ve Birim Risk Yönetim Koordinatörüne sunmaktan,

c) Birim düzeyinde belirlenen riskleri ek-14’te yer alan tabloya işlemekten ve güncel tutmaktan,

ç) İlgili yıl içerisinde birimin proje, faaliyet ve süreçlerine yönelik tespit edilen yeni riskleri, değişen risk seviyelerini ve bunları azaltmakta kullanılan ilave risk yönetimi faaliyetlerinin etkinliğini sürekli izlemek, gözden geçirip değerlendirerek Birim Risk Koordinatörüne raporlamaktan,

d) Ek-15’te yer alan Plandaki gerçekleşme sonuçlarını Birim Risk Yönetim Koordinatörüne raporlamaktan,

sorumludur.

Madde 11 – Strateji Geliştirme Başkanlığı

(1) Strateji Geliştirme Başkanlığı;

a) Kurumsal risk yönetimi süreçlerinin, Bakanlığın tüm birimlerinde etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamak üzere gerekli eğitim, teknik danışmanlık ve rehberlik hizmeti vermekten,

b) Bakanlık Risk Yönetim Kurulunun sekretarya görevini yürütmekten, sorumludur.

Madde 12 – İç Denetim Birimi Başkanlığı

(1) İç Denetim Birimi Başkanlığı; Üst Yöneticilere; kurumsal risk yönetiminin yeterliliği ve etkinliği ile ilgili olarak, değerlendirmeler yapmaktan ve önerilerde bulunmaktan sorumludur.

Madde 13 – Bakanlık personeli

(1) Bakanlık personeli;

a) Görev ve sorumlulukları çerçevesinde belirlenen risklere ilişkin gerekli bilgi ve belgeleri sağlamaktan,

b) Bakanlık veya birim düzeyinde hazırlanan Kurumsal Risk Yönetimi Eylem Planında yer alan eylemleri yerine getirmekten,

sorumludur.

Madde 14 – Risk kategorileri

(1) Risklerin belirlenmesinde, olası risk kaynaklarının tüm yönleriyle belirlenmesi amacıyla iç ve dış risk kategorileri altı başlıkta belirlenmiş olup;

a) Stratejik risk: Gerçekleşmesi halinde Bakanlığın Stratejik amaç ve hedeflerini doğrudan etkileyebilecek riskleri,

b) Operasyonel risk: İş süreçleri ve faaliyetleri etkileyebilecek insan kaynakları, bilgi sistemleri veya organizasyondan kaynaklanan riskleri,

c) Uyum riski (Yasal risk): Bakanlığın iç ve dış düzenlemelere uygun işlemler yapmasını etkileyebilecek riskleri,

ç) Mali risk: Bakanlığın mali yapısını ve kaynaklarını olumlu veya olumsuz etkileyebilecek riskleri,

d) İtibar riski: Bakanlığa duyulan güveni, kurum hakkındaki görüşleri veya kurum imajını etkileyebilecek riskleri,

e) Teknolojik risk: Bakanlığın kullandığı teknolojilerden veya dış teknolojik gelişmelerden kaynaklanan riskleri,

f) Proje riski: Bakanlığın, amaç ve hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla uygulamayı planladığı projelere ilişkin riskleri,

ifade eder.

(2) Birinci fıkrada belirlenen risk kategorilerinin dışında uygulamada ihtiyaç duyulan kategoriler, “yeni kategori adı ve tanımı” ile birlikte ilgili birimin talebi üzerine Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın uygun görüşü ve Kurumsal Risk Yönetiminden Sorumlu Üst Yöneticinin onayı üzerine kullanılabilir. Bu çerçevede uygun görülen yeni risk kategorileri Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından diğer birimlere duyurulur.

Madde 15 – Risk iştahının belirlenmesi

(1) Risk iştahı, kurumun kabul etmeye hazır olduğu en yüksek risk seviyesini belirlemede araç olarak kullanılır. “Düşük”, “Orta” ve “Yüksek” olmak üzere üç seviyede belirlenir. İştah seviyeleri;

a) Düşük seviye; Risk alma isteğinin düşük,

b) Orta seviye; Risk alma isteğinin orta,

c) Yüksek seviye; Risk alma isteğinin yüksek, olduğunu ifade eder.

(2) Risk iştahı; 14 üncü maddede belirtilen kategoriler, farklı faaliyet alanları veya birim ve alt birimler seviyesinde belirlenebilir.

(3) Birimlerde yapılan kurumsal risk yönetimi çalışmalarında risk iştahı seviyesi, birim yöneticisi tarafından belirlenir.

Madde 16 – Kurumsal risk yönetimi süreci

(1) Kurumsal Risk Yönetimi süreci;

a) Mevcut durumun analiz edilmesi ve birim/alt birim faaliyet hedeflerinin belirlenmesi,

b) Risklerin belirlenmesi ve tanımlanması,

c) Risklerin değerlendirilmesi, ç) Risklerin önceliklendirilmesi,

d) Risklere yönelik alınacak kararın ve uygulanacak ilave risk yönetim faaliyetlerinin belirlenmesi,

e) Risk yönetim sürecinde bilgi ve iletişimin sağlanması,

f) Risk yönetim sürecinin sürekli izlenmesi ve gözden geçirilmesi, adımlarından oluşur.

Madde 17 – Mevcut durum analizi ve birim/alt birim faaliyet hedeflerinin belirlenmesi

(1) Mevcut durum analizi Bakanlığın; “misyonu, vizyonu, amaçları, stratejileri, hedefleri, sorumlu olduğu mevzuat, insan kaynakları, görev ve sorumlulukları, süreçlerin karmaşıklık düzeyi, kurum kültürü, risk iştahı, teşkilat yapısının büyüklüğü, hizmet sunduğu coğrafi alan, iç ve dış paydaşları ya da görevlerini gerçekleştirmesi sırasında işbirliği içerisinde olduğu ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar ve hizmet sunduğu grupların yapısı” gibi unsurlar dikkate alınarak yapılır.

(2) Birinci fıkrada belirtilen unsurlar kapsamında, birim yöneticisi tarafından birim/alt birim faaliyet hedefleri belirlenir.

Madde 18 – Risklerin belirlenmesi ve tanımlanması

(1) Riskin tehdit ve fırsat yönünün doğru bir şekilde değerlendirilmesi veya yönetilmesi suretiyle; Bakanlığın stratejik amaç ve hedeflerine ulaşması, birimlerin misyonlarını yerine getirmesi, birim hedeflerine ulaşılması, birimlere bağlı alt birimlerin faaliyetlerinin yönetilmesinin kolaylaşması ve kuruma katma değer sağlaması amaçlanır.

(2) Riskler belirlenirken en az ek-2’de yer alan sorular dikkate alınır.

(3) Riskler;

a) Bakanlık stratejik amaç ve hedefleri (Stratejik),

b) Birimlerin, birim misyonunun gerçekleştirilmesi, sorumlu olduğu Stratejik Hedeflere ulaşılması için belirlenen birim hedef, proje ve faaliyeti (Birim),

c) Alt birimlerin görev ve sorumlulukları çerçevesinde yürüttüğü faaliyet ve süreçleri (Faaliyet),

düzeyinde tespit edilir.

(4) Risklerin belirlenmesi konusunda uygulanacak yöntem aşağıdaki şekildedir;

a) Tanımlanan riskin, bu maddenin üçüncü fıkrasında yer alan düzeyleri arasında ilişki kurularak alt birim faaliyet ve süreçleri, birim hedefi ve/veya stratejik amaç ve/veya hedeflere bağlanır.

b) Risklerin belirlenmesinde ikinci fıkrada yer alan hususlardan veya Birim Risk Yönetim Ekibinin uygun gördüğü sorulardan faydalanılır.

(5) Riskler tanımlanırken;

a) Açık ve net olarak ifade edilmesi,

b) Kök nedenler ve kök nedenin gerçekleşmesi halinde oluşacak sonucu içermesi, gerekir.

(6) Risklerin tanımlanmasında birim faaliyetlerine hâkim personelin katılımıyla yapılacak toplantılarda ek-3’te yer alan form kullanılır. Formda risk tanımlaması, “kök neden” ve “sonuç” ilişkisini içerecek şekilde yapılır.

(7) Altıncı fıkrada belirlenen riskler, 14 üncü maddede yer alan uygun risk kategorisi ve 15 inci madde kapsamında belirlenen risk iştahı ile birlikte, ek-14’te yer alan tabloya işlenir.

Madde 19 – Risklerin değerlendirilmesi

(1) Risk değerlendirme; tehditlerin kabul edilebilir düzeye indirilmesi veya fırsatların istenilen düzeye çıkarılması amacıyla yapılan her türlü değerlendirme yöntemi olarak kabul edilmektedir. Bu aşamada, ek-4, ek-5 ve ek-6’da yer alan tablolardaki kriterler dikkate alınarak, belirlenmiş olan risklerin etkileri, gerçekleşme olasılıkları ve sonuçları analiz edilir, ölçümlenir ve önceliklendirilir.

(2) Riskin etki ve olasılığı ek-9 ve ek-10’da yer alan 5x5 risk matrisinde değerlendirilerek ölçülür.

(3) Risklerin etki ve olasılık durumu ek-4’te yer alan tablo ile ek-5’te yer alan tablodaki kriterlere göre 1 ila 5 arasında puanlandırılır. Matriste ‘5’ çok yüksek etki/olasılık derecesini, ‘1’ ise çok düşük etki/olasılık derecesini ifade eder.

(4) Birim faaliyetlerine hâkim personelin katılımıyla yapılacak toplantılarda ek-7’de yer alan form kullanılarak 18 inci maddenin yedinci fıkrasında belirlenen riskler oylanır. Oylanan risklerin etki ve olasılık puanlarının ortalaması hesaplanır. Her bir risk için ortalama etki ve ortalama olasılık puanı belirlenir. Etki ve olasılık çarpımına göre belirlenen doğal risk puanları, önem derecesine göre en yüksek puandan başlamak üzere sıralanarak önceliklendirilir.

(5) Risklerin önem sırasına göre önceliklendirilmesinde, kaynak tahsisinde etkinlik dikkate alınır.

(6) Ancak birimlerce önem düzeyi yüksek bulunan faaliyet ve projelere ait risklerin çok yüksek etki ve çok düşük olasılığa sahip olduğu durumlarda, risk puanları dikkate alınmadan önceliklendirmede üst sıralara alınabilir.

(7) Risklerin değerlendirilmesinde diğer risklerle ilişkisi gözetilir.

(8) Risklere uygulanan mevcut risk yönetimi faaliyetleri tespit edilir.

(9) Sekizinci fıkrada belirlenen mevcut risk yönetimi faaliyetlerinin etkinliği ve yeterliliği ek-12’de yer alan tablo kullanılarak belirlenir. Tehditlere ilişkin artık risk seviyesinin belirlenmesi amacıyla ek-13’te yer alan formül kullanılır. Tespit edilecek seviyeye ilişkin katsayı ile doğal risk puanının çarpımı sonucu artık risk puanı hesaplanır ve ek-14’te yer alan tabloya işlenir. Bu fıkra kapsamında yapılan çalışmalar fırsat tipli riskler için uygulanmaz.

(10) Bu Yönergenin 18 inci maddesinde yer alan risklerin belirlenmesi ve tanımlanması aşamasında, Risklerin gerçekleşmesini tetikleyen olaylar olarak belirlenen kök nedenler değerlendirilerek risklerin somut veriler üzerinden izlenmesi amacıyla risk uyarı göstergeleri (RUG) belirlenebilir, belirlenmesi halinde gösterge alarm seviyesi ile birlikte ek-14’teki tabloya işlenir.

Madde 20 – Risklere yönelik alınacak kararın ve uygulanacak ilave risk yönetim faaliyetlerinin belirlenmesi

(1) Bu aşamada risklerin önceliklendirilmesine göre, riske karşı nasıl cevap (Riske Yönelik Alınacak Karar) verileceği belirlenir.

(2) 14 üncü maddede yer alan uygun risk kategorisi ve risk iştahı çerçevesinde riske verilecek cevap, fayda-maliyet analizi dikkate alınarak, ek-8’de yer alan yöntemlerden biri veya bir kaçı belirlenebilir ve ek-14’te yer alan tabloya işlenir.

(3) İkinci fıkrada yer alan değerlendirmeler sonucunda risklerin yönetimine ilişkin ilave risk yönetimi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine karar verilmesi halinde;

a) Riske yönelik alınacak karar,

b) İlave risk yönetim faaliyet no,

c) İlave risk yönetim faaliyeti,

ç) Faaliyetten sorumlu birim,

d) İşbirliği yapılacak birimler,

e) Faaliyet başlangıç tarihi,

f) Faaliyet tamamlanma tarihi,

g) İlave risk yönetim faaliyeti kaynak ihtiyacı,

ğ) Riskin gerçekleşmesi halinde tahmini maliyeti,

h) Riskin gerçekleşmesi halinde uygulanacak faaliyet,

ı) İlave risk yönetim faaliyeti durumu,

i) Açıklama,

j) Risk kayıt tarihi,

belirlenerek, ek-14’te yer alan tabloya işlenir.

Madde 21 – İzleme ve Değerlendirme Süreci

(1) Risklerin, zaman içerisinde çeşitli koşulların değişmesi veya uygulanan risk yönetim faaliyetleri sonucu etki ve olasılık yönünden değişiklik gösterebilmesi nedeniyle tespit edilen risklerin ve risk yönetim sürecinin her yönüyle sürekli izlenmesi ve gözden geçirilmesi gerekir.

(2) İzleme sürecinde en az aşağıdaki sorular dikkate alınır;

a) Riskler, Bakanlığı aynı şekilde etkilemeye devam ediyor mu?

b) Değişen yönetim ve süreç yapısı, teknolojik gelişmeler, mevzuat değişiklikleri ve ekonomik gelişmelerin risklere olan etkileri nelerdir?

c) Risklerin etkilerini ve olasılıklarını değiştirebilecek bir olay meydana geldi mi?

d) Risk için uygulanan risk yönetim faaliyetleri yararlı veya yeterli oldu mu?

e) Riskin etkisinin artması durumunda, hangi ilave risk yönetim faaliyetlerine ihtiyaç duyulur?

f) Riskin etkisinin azalması durumunda, risk yönetim faaliyetlerinde hafifletilme yapılabilir mi?

(3) Bakanlığın kurumsal risk yönetimi politikası gereğince izleme ve değerlendirme süreci tüm proje, faaliyet ve süreçlerin ayrılmaz bir parçası olup, aşağıdaki şekilde yürütülür;

a) Kurumsal Risk Yönetimi Eylem Planlarının gerçekleşme durumları bu Yönergede yer alan risk yönetim sorumluları tarafından periyodik olarak gözden geçirilir, yapılacak raporlamalarla izlenir ve değerlendirilir.

b) İzleme ve değerlendirme süreci, olağanüstü gelişmeler üzerine veya düzenli olarak her yıl Bakanlık Risk Yönetim Koordinatörü tarafından yapılacak duyuruyla başlar.

c) Duyuruyla birlikte Birim Risk Yönetim Ekibi; faaliyet, proje, süreç ve prosedürlere ilişkin ikinci fıkrada yer alan soruları da dikkate alarak bu Yönergenin üçüncü bölümünde yer alan çalışmalar çerçevesinde Risk Envanteri Tablolarında yer alan kayıtları günceller.

ç) Birim Risk Yönetim Ekibi tarafından hazırlanan ek-15'te yer alan Plan ve ek-17 de yer alan Rapor Birim Risk Yönetimi Koordinatörü tarafından birim yöneticisinin onayına sunulur. Birim yöneticisi tarafından onaylanan Plan ve Rapor Bakanlık Risk Yönetim Koordinatörüne gönderilir.

d) Birimler tarafından Bakanlık Risk Yönetim Koordinatörüne gönderilen Birim Risk Yönetimi Eylem Planları konsolide edilerek ek-16’da yer alan plan ve ek-18 de yer alan Rapor hazırlanır. Hazırlanan plan ve rapor Bakanlık Risk Yönetim Koordinatörü tarafından;

1) Kritik ve öncelikli risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve takip edilmesi amacıyla Bakanlık Risk Yönetim Kuruluna,

2) Onaylanmak üzere Kurumsal Risk Yönetiminden Sorumlu Üst Yöneticiye, sunulur.

f) Kurumsal Risk Yönetiminden Sorumlu Üst Yönetici tarafından onaylanan plan ve rapor uygulanmak üzere tüm birimlere duyurulur ve düzenli olarak izlenir.

Madde 22 – Hüküm bulunmayan haller

(1) Bu Yönergede hüküm bulunmayan hallerde, 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulur.

Geçici madde 1 – İlk uygulama

(1) Bu Yönergenin onaylanarak yayımlanma tarihinden itibaren birimlerde ilk defa uygulanacak kurumsal risk yönetimi süreci, Strateji Geliştirme Başkanlığınca hazırlanacak uygulama planı çerçevesinde yürütülür.

Madde 23 – Yürürlük

(1) Bu Yönerge onaylandığı tarihte yürürlüğe girer.

Madde 24 – Yürütme

(1) Bu Yönerge hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.