KolayuyumGiriş yap

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü İnceleme, Ön İnceleme ve Soruşturma Yönergesi

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.

Konu:Yönerge

GENEL MÜDÜRLÜK MAKAMINA

İlgi: a) 01.03.2002 tarihli Olur.

b) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu.

c) 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.

İlgi (a) olurla yürürlüğe konulan “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü İnceleme, Ön İnceleme ve Soruşturma Yönergesi” ilgi (b) ve ilgi (c) Kanunların uygulanmasına parelel olarak yeniden hazırlanarak ilişikte sunulmuştur.

1- Genel Müdürlük Makamının ilgi (a) oluru ile yürürlüğe konulan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü İnceleme ve Soruşturma Yönergesinin yürürlükten kaldırılmasını,

2- 13.08.1973 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan “Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Görev ve Çalışma Yönetmeliği"nin 62. ve 64 ncü maddeleri ile Geçici maddenin 3 ncü bendi uyarınca yeniden hazırlanan ve ilişikte sunulan yönergenin yürürlüğe konulmasını;

3- Genel Müdürlüğümüz matbaasında yeter sayıda çoğaltılarak Müfettişlere dağıtılmasını,

Olurlarınıza arz ederim.

BİRİNCİ BÖLÜM

TANIMLAR

I. İnceleme

A . Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün yönetimi ve denetimi altında bulunan merkez ve taşra teşkilatındaki görevlilerin, eylem ve işlemlerinin ortaya çıkardığı hukukî, teknik, idari ve cezaî durumlarının ,

B . 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun kapsamına giren hallerde , mezkur kanunun belirlediği yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulmasına ve ön inceleme yapılmasına gerek olup olmadığının,

C . 3628 sayılı Kanun kapsamında kalan suçlara ilişkin iddia ve ihbar konularında soruşturma yapılıp yapılmayacağının,

Belirlenmesi işlemidir.

II. Ön İnceleme Ve Soruşturma

A . 4483 Sayılı Memurlar Ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanuna Göre Ön İnceleme

4483 sayılı Kanun kapsamına giren bir suç işlediği konusunda suçlanan memur hakkında soruşturma izni verilmesi gerekip gerekmeyeceğini ortaya çıkartmaya elverişli bütün delillerin elde edilmesi, ön inceleme raporu düzenlenmesi ve karar vermeye yetkili mercie ön inceleme dosyasının gönderilmesi işlemidir.

B . 3628 Sayılı Kanuna Göre Soruşturma

Memur hakkında 3628 sayılı Kanun kapsamında yer alan suçlardan dolayı, delil veya emare elde edilmesi halinde, soruşturma raporu ve dosyasının hazırlanması ve yetkili Cumhuriyet başsavcılığına ihbaren gönderilmesi işlemidir.

C. Disiplin Soruşturması

657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yazılı disiplin suçları ile ilgili, Genel Müdürlük memurlarının eylemleri nedeniyle delillerin elde edilmesi, soruşturma raporunun hazırlanması ve dosyası ile birlikte Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi işlemidir.

III. Memur

A . 4483 Sayılı Kanuna Tabi Memur

5237 sayılı TCK.nun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilenlerden , 4483 sayılı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kalanlar , 4483 sayılı Kanun uygulamasında memur sayılır.

B . 3628 Sayılı Kanun Kapsamına Giren Memur

5237 sayılı TCK.nun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilenler ve 3628 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (d) bendinde mal bildiriminde bulunmakla yükümlü olan memurlar 3628 sayılı Kanun açısından memur sayılır.

C . Disiplin Soruşturmasına Tabi Memur

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilenler disiplin soruşturması açısından memur sayılır.

IV. Merkez Ve Taşra

Yönerge de belirtilen "Merkez" deyiminden, 3045 sayılı Kanunda belirtilen Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü merkez teşkilatı, taşra deyiminden ise Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün merkez teşkilatı dışındaki taşra teşkilatı birimleri anlaşılır.

V. Müfettiş

Yönergede belirtilen "müfettiş" deyiminden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanı, Başmüfettiş, Müfettiş ve Müfettiş Yardımcısı anlaşılır.

İKİNCİ BÖLÜM

GENEL HUSUSLAR

I. İhbar ve Şikâyetlerin Değerlendirilmesi, Yönlendirilmesi Ve Yetkili Mercilere Gönderilmesi

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne ve merkez teşkilatı birimlerine gelen suç isnadı içeren ihbar ve şikâyetlerin, gerekli değerlendirme ve yönlendirme yapılmak üzere Teftiş Kurulu Başkanlığına intikal ettirilmesi asildir.

Suç isnadı içeren ihbar ve şikâyetlerle ilgili olarak , Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan değerlendirme ve tasnif sonucu, 4483 sayılı Kanun kapsamındaki suç isnatları yetkili mercilerine, bu Kanun dışında kalanlar ise genel hükümlere göre işlem yapılmak üzere görevli ve yetkili Cumhuriyet başsavcılıklarına gönderilir, ayrıca suç isnadı içeren ihbar ve şikâyet dilekçelerinin bir örneği de, hukukî veya teknik yönden değerlendirilmesi, sicil yönünden takibinin sağlanması, idari önlemler ve disiplin yönlerinden değerlendirilerek gereğinin yerine getirilmesi için Genel Müdürlük ilgili daire başkanlıklarına iletilir.

II. İnceleme Konusu Yapılmayacak İhbar ve Şikâyetler

Muhbir veya müştekinin adı ve soyadı, imzası, açık adresi bulunmayan, gerçek dışı isim, adres, imza ile yazıldığı yapılan veya yaptırılan ön araştırmayla anlaşılan, belli bir konuyu ihtiva etmeyen ya da doğrudan yargı mercilerinin görevine giren konularla ilgili olan ihbar ve şikayet yazıları, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun uyarınca, işleme konulması veya konulmaması yönünden gereğinin yerine getirilmesi için görevli ve yetkili mercilere gönderilir (4483 s.K. m.4).

III. Müfettişe Gelen Sözlü ve Yazılı İhbar ve Şikâyetler ile Görev Sırasında Tespit Olunan Suçlar

Müfettişlerin inceleme, soruşturma / ön inceleme veya teftiş görevi sırasında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü personeli hakkında ;

a) Doğrudan bir suç tespit etmeleri,

b) Sözlü ihbar veya şikâyet almaları [ ihbar ve şikâyet konusu bir tutanağa geçirilir (Örnek No. : 1), öncelikle, muhbir veya müştekinin kimliğinin, suçlama konusunun, suçlanan memurun kimliğinin açıklığa kavuşturulması yönlerinden bir ön araştırma yapılır ],

Hallerinde suç ve suçlama konusu 4483 sayılı Kanun kapsamında ise, suçlanan memur hakkında karar vermeye yetkili mercie mezkur Kanunun 4 üncü maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca gönderilir. Suç ve suçlama konusu 3628 sayılı Kanun veya ceza öngören diğer kanunlar kapsamında ise görevli ve yetkili Cumhuriyet başsavcılığına ihbar edilir. Ayrıca, ihbar ve şikâyet konusu, sicil yönünden takip edilmesi, idari önlemler, disiplin, hukukî ve teknik yönlerden değerlendirilerek gereğinin yerine getirilmesi için Genel Müdürlüğe intikal ettirilir. Gecikmesinde sakınca görülen hallerde gerekli deliller toplanır, toplanan bilgi ve belgelerle birlikte yukarıda açıklandığı şekilde işlem yapılır.

Takibi şikâyete bağlı suçlarda, usulüne uygun olarak düzenlenmiş şikâyet dilekçesi, gereği için görevli ve yetkili mercie veya Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Ayrıca bu dilekçenin bir örneği de sicil yönünden takip edilmesi, idari önlemler, disiplin , hukukî ve teknik yönlerinden gereğinin yerine getirilmesi için Genel Müdürlüğe intikal ettirilir. Yazılı şekil dışında şikâyet olması halinde şikâyet tutanağı düzenlenir. Şikâyet tutanağının düzenlenmesi mümkün olmayan hallerde işlem yapılmaz.

IV. İnceleme, Ön İnceleme Ve Soruşturma Raporlarının Düzenlenmesinde Uyulacak Esaslar

1) Genel Müdürlük Makamınca verilen inceleme emri üzerine yapılan incelemeler sonucunda ;

a) Hukukî, teknik, idarî konular ile 4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme yapılmasına gerek olmadığı sonucuna varılan veya diğer kanunlara göre de ceza soruşturması yapılmasına gerek görülmeyen hallerde, örneği bu yönergede gösterilen "İNCELEME RAPORU",

b) Merkez teşkilatı memurları ile ilgili olarak, 4483 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ön inceleme yapılması yönünde yeterli delil ve kanaat oluşması halinde, örneği bu yönergede gösterilen "ÖN İNCELEME İSTEM YAZISI",

c) Taşra teşkilatı memurları ile ilgili olarak, 4483 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ön inceleme yapılması yönünde yeterli delil ve kanaat oluşması halinde, örneği bu yönergede gösterilen "SUÇ İHBAR RAPORU (TEVDİ RAPORU)",

2) İstem üzerine veya doğrudan 4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme emri verilmesi hallerinde, ön inceleme konusu ile ilgili olarak suçlanan memurlar hakkında, örneği bu yönergede gösterilen "ÖN İNCELEME RAPORU",

3) İnceleme sonucunda 4483 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan genel hükümlere göre soruşturulması gereken bir suçun memurlar tarafından işlendiği (CMK m.161 veya 3628 sayılı Kanun gibi) tespit edilmişse veya adlî makamlarca genel hükümlere göre (CMK m.161 veya 3628 sayılı Kanun gibi) ceza soruşturması veya kovuşturması (örneğin: rüşvet, irtikâp vb. suçlardan dolayı) yapılmakta iken, bu suç konuları ile ilgili olarak disiplin (idarî) soruşturma emri verilmesi hallerinde yapılan disiplin soruşturması sonucu disiplin cezası uygulanmasını gerektirir bir durumun olup olmadığı belirlenip, disiplin cezası uygulanması gerekiyor ise DMK.'nun 125 inci maddesindeki bölüm ve bentlere atfen sonuç ve kanaat belirtilerek, örneği bu yönergede gösterilen "SORUŞTURMA RAPORU",

Düzenlenir.

4) Ayrıca, inceleme , ön inceleme ve soruşturma raporlarının “B-İSTEM” bölümünde ;

a) 3 üncü maddede belirtilen durum dışında, ceza hukuku yönünden mutlaka kanaat ve sonuç belirtilir.

b) Diğer yönlerden (disiplin, hukukî/teknik mukteza tayini, malî sorumluluk yönlerinden) toplanan delillere göre sonuç doğuran bir tespit var ise kanaat ve sonuç yazılır.

c) Önerileri değerlendirecek ve yerine getirecek makam ve merciler ayrı ayrı gösterilir.

5) İnceleme, ön inceleme ve soruşturma raporlarının düzenlenişinde, rehber mahiyetinde olan ve örnekleri bu yönergede gösterilen rapor formlarında ana başlıkların altında yer alan alt başlıklardaki ayrıntı ve açıklamalara, gerekli olması halinde yer verilir.

6) Ön inceleme ile soruşturma raporlarının asıl ve örneklerine (Örnek No:43 ve 44' de) gösterilen kapak takılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İNCELEME

I. İncelemenin Konusu

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü memurlarının her türlü eylem ve işlemleri ile Genel Müdürlüğün yetki ve görev alanına giren bütün işlemler ve eylemler inceleme konusu olabilir (Teftiş Kurulu Tüzüğü m. 6,3045 sayılı Kanun m.16).

II. İncelemeye Başlama

Müfettişler, Genel Müdürün emri veya onayı üzerine incelemeye başlarlar.

Müfettiş, inceleme görevi sırasında rastladığı veya kendisine iletilen şikâyet, ihbar ya da kamu kurum ve kuruluşlarının bildirimi sonucunda öğrendiği suç isnadı içeren hususları, 4483 sayılı Kanuna göre işlem yapılmak üzere yetkili merciine ve ceza öngören diğer kanunlar kapsamında olanları da genel hükümlere göre işlem yapılmak üzere görevli ve yetkili Cumhuriyet başsavcılığına ihbaren gönderir, ayrıca konu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verir, emredilmesi halinde hukukî ve teknik mukteza tayini, idarî önlemler ve disiplin yönlerinden inceler. Gecikmesinde sakınca görülen hallerde gerekli delil toplanır, toplanan delillere göre yukarıda açıklandığı şekilde işlem yapılır.

III. Diğer Kurum ve Kuruluşlar Denetim Elemanları ile Ortak İnceleme

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü müfettişleri gerek kendi kurum görevlileri ile birlikte diğer kurumlar ve gerekse yalnızca başka kurum çalışanları hakkında yapılacak ortak incelemelerde görev almaları halinde görevlendirme emri çerçevesinde ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre hareket ederler.

IV . İncelemeye Yönelik Belge ve Bilgilerin Temini

Müfettiş inceleme konusu ile ilgili belgeleri öncelikle alabileceği gibi gecikmesinde sakınca bulunan hallerde örneğini bırakarak belgelerin asıllarını da alabilir.

Diğer daire ve kurumlardan, gerçek ve tüzel kişilerden belge veya örnekleri isteyebilir, ayrıca konu ile ilgili özel ve resmî kişilerin bilgilerine başvurabilir.

V. İnceleme Sonuçları

İnceleme sonucunda, belgeler bir dosyada toplanır ve üç nüsha halinde bu yönergede örneği gösterilen "İNCELEME RAPORU" düzenlenerek Genel Müdürlük Makamına sunulmak üzere Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderilir.

İnceleme sırasında merkez teşkilatı görevlileri ile ilgili olarak, 4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme yapılması yönünde yeterli delil ve kanaat oluşması halinde , örneği bu yönergede gösterilen "ÖN İNCELEME İSTEM YAZISI" düzenlenerek ön inceleme yapılması talep edilir.

İnceleme sırasında taşra teşkilatı görevlileri ile ilgili olarak, 4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme yapılması yönünde yeterli delil ve kanaat oluşması halinde , örneği bu yönergede gösterilen "SUÇ İHBAR RAPORU (TEVDİ RAPORU) düzenlenerek ön inceleme yapılması için yetkili mercie dosyasıyla birlikte gönderilir. Genel Müdürlüğe de bilgi verilir.

Yukarıda belirtilen son iki durumun varlığı halinde, ayrıca hukukî/teknik mukteza tayini, malî sorumluluk, disiplin, İdarî önlemler yönlerinden inceleme raporu düzenlenmesinin gerekip gerekmediği inceleme konularının ortaya çıkardığı sonuca göre müfettiş tarafından belirlenir.

VI. İnceleme Raporu, Ön İnceleme İstem Yazısı ve Suç İhbar (Tevdi) Raporu Formatları

İNCELEME RAPORU

I- İNCELEMEYE BAŞLAMA NEDENİ:

Bu bölümde; İnceleme emrini veren makam ve inceleme emrinin tarih ve sayısı belirtilecektir.

II- İNCELEME KONUSU:

Bu bölümde; inceleme emrinde yazılan veya eki dilekçe, resmi yazı vs. belgelerdeki inceleme konuları yazılacaktır.

III- YAPILAN İNCELEME:

A- DURUM TESPİTİ:

Bu bölümde; konularla ilgili kim, nerede, ne zaman, nasıl, ne yaptığına ilişkin açık bir şekilde belge, tanık, vb. delil gösterilmesi suretiyle belirlenip, yapılan işlem/işlemler belirtilecek ve toplanan belgeler açıklanacak, alınmış ise ifadelerin özetleri belirtilecektir.

B- YAPILAN İŞLEMLER İLE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ :

Bu bölümde; inceleme konularıyla ilgili olarak yapılan işlem ve eyleme ilişkin belge, bilgi ve ifadelerin değerlendirilmesi sonucunda yapılan işlem veya eylemin hukuki/teknik açıdan mevzuata uygun olup olmadığı açık bir şekilde belirtilecektir.

IV- ÖZET, SONUÇ ve İSTEM:

A- ÖZET VE SONUÇ:

Bu bölümde; inceleme konularıyla ilgili olarak yapılan değerlendirme özce anlatılacak ve varılan sonuç açık bir şekilde yazılacaktır.

B- İSTEM:

1- Ceza Hukuku Yönünden:

Bu bölümde; ceza hukuku yönünden 4483 sayılı Kanun kapsamında ön inceleme yapılmasına veya ceza öngören diğer kanunlar uyarınca genel hükümlere göre soruşturma yapılmasına gerek olmadığı mutlaka belirtilecektir. Var ise, suç yeri ve şüpheli memurun statüsüne göre yetkili mercie iletilmek üzere suç ihbar raporu (tevdi raporu) veya ön inceleme istem yazısı tanzim edilecek ve toplanan belgeleriyle birlikte gönderilecektir. Bu raporda da bu husus belirtilecektir.

2- Disiplin Yönünden:

İnceleme sonucu elde edilen delil veya tespitlere göre yapılan işlem ve eylemin disiplin suçu oluşturup oluşturmadığı belirtilecek, disiplin cezası uygulanmasını gerektirir bir durum belirlenmiş ise gerekçesiyle birlikte DMK' nun 125 inci maddesindeki bölüm ve bentlere atfen memur hakkında yetkili disiplin amirlerince veya disiplin kurullarınca soruşturma yapılmak üzere öneride bulunulacaktır.

3- Malî Sorumluluk Yönünden:

İnceleme konusu idari iş ve işlemlerden dolayı memur tarafından "Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre irdelenmek üzere, Devlete veya kişilere verilmiş bir zararın bulunup bulunmadığı belirtilecektir.

4- Hukukî / Teknik Mukteza Tayini Yönünden:

Konuyla ilgili olarak hukukî’ ve teknik yönden mukteza tayinine gerek olup olmadığı belirtilecektir.

5- İdarî Önlemler Yönünden:

Bu bölümde idarece mukteza tayini dışında personel, idari ve mali işler ile diğer mevzuatla ilgili yapılması gereken işlem veya alınması gereken önlemlere ilişkin olarak hizmetin gerekli kıldığı önerilerde bulunulabilecektir.

Ancak inceleme sonucunda memur veya memurların tutum ve davranışlarına ait objektif ölçütlere göre ve maddi olgulara dayalı olmak koşuluyla yer, unvan, görev değişikliğine ilişkin öneriler varsa, bunlar bu bölümde belirtilmeyip, düzenlenecek kişisel tanıtım raporunda belirtilecek ve düzenlenen raporun tarih ve sayısı burada belirtilecektir.

6- Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlar İle Şahıslar Yönünden:

Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları veya memur olmayan şahıslarla ilgili yapılması veya incelenmesi gerekli işlemler var ise, bu konu belirtilerek öneride bulunulacaktır.

ÖN İNCELEME İSTEM YAZISI

I- İNCELEMEYE BAŞLAMA NEDENİ:

Bu bölümde görev emrinin tarih ve sayısı belirtilecektir.

II- İNCELEME KONUSU VE YAPILAN İNCELEME:

Bu bölümde, yapılan incelemenin konusu ve yapılan inceleme çok kısa bir şekilde belirtilecektir.

III- SONUÇ VE İSTEM:

Suç isnadı içeren işlem veya eylemin türü, niteliği ile tarihi , işlemi yapan veya eylemi gerçekleştiren memurun adı, soyadı, unvanı, görev yeri belirtilecek ve 4483 sayılı kanuna göre ön inceleme yapılması istenecektir.

SUÇ İHBAR (TEVDİ) RAPORU

I- BAŞLANGIÇ:

Bu bölümde; görev emrini veren makam ve emrinin tarih ve sayısı belirtilecektir.

II- MUHBİR VE MÜŞTEKİ:

Bu bölümde;varsa muhbir yada müştekinin açık kimliği, yoksa kamu hukuku yazılacaktır.

III- İDDİA KONUSU:

Bu bölümde; kamu hukuku veya muhbir yada müştekinden gelen iddia konuları yazılacaktır

IV- HAKKINDA ÖN İNCELEME YAPILMASI GEREKENLER

4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme yapılması gerekenlerin açık kimlik , görev unvanı, yeri yazılacaktır.

V- SUÇ TARİHİ ve YERİ:

Bu bölümde;suçun işlendiği yer ile suç tarihi yazılacaktır.

VI- DEĞERLENDİRME:

Bu bölümde; iddia,toplanan belgeler ve deliller birlikte değerlendirilip kanaat yazılacaktır.

VII- ÖZET, SONUÇ ve İSTEM:

A- ÖZET VE SONUÇ:

Bu bölümde; iddia konularıyla ilgili olarak yapılan değerlendirme özce anlatılacak ve varılan sonuç açık bir şekilde yazılacaktır.

B- İSTEM:

1- Ceza Hukuku Yönünden:

Bu bölümde; ceza Hukuku yönünden 4483 sayılı kanun kapsamında ön inceleme yapılması talep edilecektir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

4483 SAYILI KANUNA GÖRE ÖN İNCELEME

I. Ön incelemenin Konusu

Memurun görevinden doğan suçlardır. (4483 s.K.m.1)

II. Ön incelemeye Başlama

Müfettişler, Genel Müdürün emri veya onayı ile ön incelemeye başlarlar. Ön inceleme sırasında, hakkında ön incelemeyi gerektirir başka memur/memurlar saptandığı takdirde bunlarla ilgili olarak ön inceleme emri alınmadan ön incelemeye dahil edilir, farklı bir konu ile ilgili ön inceleme gerekmesi halinde durum yetkili mercie intikal ettirilir.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü merkez teşkilatı memurları ile ilgili ön incelemeler doğrudan, taşra teşkilatı memurları ile ilgili ön incelemeler ise yetkili mercilerin bu yoldaki talebi üzerine, Genel Müdürün emri veya onayı ile tek veya müşterek görevlendirme suretiyle yapılır.

III. Suça Katılan Diğer Memurlar

Ön inceleme sırasında, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü dışındaki kurumların merkez teşkilatı memurlarının işledikleri suçlara ilişkin konularda düzenlenen suç ihbar raporunun, suç duyurusunda bulunmasını sağlamak amacıyla Genel Müdürlüğe bir üst yazıyla gönderilmesi, kurumların taşra teşkilatı memurları hakkındaki suç isnatları ile ilgili olarak da düzenlenen suç ihbar raporunun yetkili mercilerine gönderilmesi ve genel hükümlere göre soruşturma yapılmasını gerektirir durumlarda ise, görevli ve yetkili Cumhuriyet başsavcılığına duyuruda bulunulması ve Genel Müdürlüğe bilgi verilmesi gerekir.

IV. Memur Olmayanların Suça Katılmaları

Memur olmayan kişilerin suça katılması halinde, soruşturmaları memur ile birlikte yapılmak üzere, bunlarla ilgili hususlar ayrılarak, haklarında genel hükümlere göre soruşturma yapılması için yetkili Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. Bu husus memur hakkında düzenlenecek ön inceleme raporunda belirtilir.

V. Ön İnceleme Yapan Müfettişin Yetkileri

A . Müfettiş 4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme yaparken Cumhuriyet savcısının bazı yetkilerine sahiptir (CMK ve 4483s.K. m.6).

Bunlar;

1- Tanık çağırıp dinlemek,

2- Zorla getirme kararı çıkarttırmak,

3- Şüpheli memurun ifadesini almak,

4- Bilirkişi atamak,

5- Keşif yapmak,

6- El koymak,

7- Arama yapmak,

8- İstinabe,

Suretiyle işlem yapmaktır.

B- Müfettişler, ön inceleme ilgili gerekli gördükleri her türlü defter, belge, bilgileri görmek ve bunların örneklerini istemek, her hangi bir yolsuzluğun sübut delillerini teşkil edenlerin de tasdikli örneklerini dairede bırakmak suretiyle asıllarını almak, ambar ve depoları saymak, incelemek ve gerekirse mühür altına almak ve diğer her türlü yardımlan ilgili dairelerden istemek yetkisine haizdirler. Bu bilgi ve belgeleri; adalet daireleri için Cumhuriyet başsavcılığı, askeri kuruluşlar için ilgili komutanlık, il ve ilçelerde bulunan kuruluşlar için valilik, kaymakamlık, kuruluş başkanlığı, müdürlüğü, amir veya memurluğundan doğrudan, bu kuruluşların merkezî idareleri ile Genel Müdürlük aracılığıyla yazışmak suretiyle alırlar.

C - Müfettişler yaptıkları ön inceleme sırasında memur ve hizmetlilerden;

1 - İstenilen kayıtları ve evrakı vermekten kaçınanları,

2 - Rüşvet, irtikâp ve zimmeti tespit edilen yada görevlerini önemli şekilde kötüye kullandıkları görülenleri,

3 - Soruşturma konusu suçları ağır hapsi gerektirenleri,

4 - Her cins vergi ve harçları kanunsuz olarak yetkilisinden alıp, devlet veznesine yatırmamak suretiyle menfaat teinin edenleri,

5 - Hiçbir kayıt ve geçerli evraka dayanmaksızın yeniden kayıt tesis eden veya açıktan tapu senedi verenleri,

6 - Evrakta sahtecilik yapanları veya tahrif edilen kayda müsteniden bilerek işlem yapanları,

7 - Ön incelemeyi zorlaştırmak ve karıştırmak amacıyla sorulan sorulara ve yapılan yazışmalara cevap vermekten çekinenleri (vermeyenleri),

8- Yukarıda belirtilen haller dışında görevleri başında kalmalarında sakınca görülenleri,

Görevden uzaklaştırabilirler (DMK.m. 137,138,Teftiş Kurulu Tüzüğü.m.12).

VI. Müfettişin Ön İncelemeden Çekilme Halleri Müfettiş ;

- Suçtan kendisi zarar görmüşse,

- Sonradan kalksa bile şüpheli, sanık veya mağdur ile aralarında evlilik , vesayet veya kayyımlık ilişkisi bulunmuşsa,

- Şüpheli,sanık veya mağdurun kan veya kayın hısımlığından üstsoy veya altsoyundan biri ise,

- Şüpheli,sanık veya mağdur ile aralarında evlât edinme bağlantısı varsa,

- Şüpheli,sanık veya mağdur ile aralarında üçüncü derece dahil kan hısımlığı varsa,

- Evlilik sona ermiş olsa bile şüpheli,sanık veya mağdur ile aralarında ikinci derece dahil kayın hısımlığı varsa,

- Aynı davada tanık veya bilirkişi sıfatıyla dinlenmişse,

Ön inceleme yapmayıp, çekilir. Bu durum emri veren makama bildirilir. (CMK.m.22)

VII. Müfettişin Reddi

Müfettişin ön incelemeden dolayı reddi mümkün değildir. Ancak, bununla ilgili bir istem olursa yazıyla emri veren makama bildirilir ve ön incelemeye devam edilir.

VIII. Ön İncelemenin Başlama Tarihi ve Süre Uzatımı

4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme süresi ön inceleme emri veya onay tarihinde başlar, zorunlu hallerde mezkur kanunun 7 nci maddesi uyarınca ek süre, ön inceleme emrini veren makamdan istenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

ÖN İNCELEME USULÜ

I. Yeminli Katip Bulundurma ve Tutanak Düzenlenmesi

Şüphelinin ifadesinin alınması, tanık ve bilirkişinin dinlenmesi, keşif yapılması veya arama sırasında yemin ettirilmek şartıyla tutanak katibi hazır bulundurulur. Tutanak katibi için yemin tutanağı düzenlenir. (Örnek No. : 2) Ön inceleme ile ilgili her işlem için bir tutanak düzenlenir (CMK.m. 169). Bu tutanakta;

- İşlemin yapıldığı yer,

- İşlemin zamanı,

- İşleme katılan veya ilgisi bulunanların isimleri,

Yazıldıktan sonra hazır bulunan ilgililerce tasdik olunmak üzere tutanağın kendilerini ilgilendiren kısımları okunur veya okunmak üzere verilir ve okunduktan sonra bu husus da tutanağa yazılarak müfettiş, tutanak katibi ve ilgili kişi ( ve müdafi veya vekil sıfatıyla hazır bulunulan işlemlerde avukat) tarafından imzalanarak tasdik olunur.

İlgilinin imzadan kaçınması halinde tutanağın altına sebepleri yazılarak ilgililerce imzalanır.

II. Muhbir, Müşteki Veya Mağdurun Çağrılması ve Dinlenilmesi

Muhbir, müşteki veya mağdurun birinin şahsen müracaatı halinde ifadesi bir tutanakla tespit olunur (CMK.m. 158).

Eğer muhbir, müşteki veya mağdur dilekçe veya mektup göndermek suretiyle başvurmuşsa;

- Diğer Devlet dairelerinden birisine mensup bir memur ise, daire amiri (Örnek No.: 3),

- Halktan biri ise, mahallin en büyük mülkî veya zabıta amir ve memurları (Örnek No.: 4),

Aracılığıyla çağrılır. Şikâyet dilekçesinde veya tutanağa geçirilen beyanlarında belirttikleri adresler tebligata esas alınır. Bu adrese çıkartılan çağrıya rağmen gelmeyen kimseye yeniden tebligatta bulunulmaz. Belirtilen adresin yanlışlığı, eksikliği veya adres değişikliğinin bildirilmemesi nedeniyle tebligat yapılmaması durumunda adresin araştırılması gerekmez. Ancak, bu husus bu kimselerin beyanlarının alınmasının zorunlu görüldüğü hallerde uygulanmaz (CMK.m.235) . Bu kişiler çağrı kâğıdı ile çağrılıp dinlenir (CMK.m.233). Muhbir, mağdur veya müştekinin gelmemesi halinde durum bir tutanakla tespit edilir. (Örnek No.: 5)

Muhbir, müşteki veya mağdurun gelmesi halinde , CMK. nun 234/a maddesinde belirtilen mağdur ve şikâyetçiye ilişkin haklar ( delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla belge örneği isteme, vekili yoksa baro tarafından bir avukat görevlendirilmesini isteme, CMK.nun 153 üncü maddesine uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini inceletme hakları) kendisine anlatılır ve bu husus tutanağa yazılır (CMK.m.234/3). Ayrıca;

- Kimliği,

- İhbar ve şikâyete ilişkin mektup, dilekçe ve sair belge varsa bunlardaki imzanın kendisine ait olup olmadığı,

- İhbar ve şikâyetin nelerden ibaret olduğu,

- İhbar ve şikâyet konusunun kime ilişkin olduğu,

- İhbar ve şikâyet konusunun ne zaman, nerede ve ne suretle vuku bulduğu,

- İhbar ve şikâyet konusunun ne gibi delillerle ispat edilebileceği,

- Daha başka bir diyeceği olup olmadığı,

Sorulur. Bu sorular, işin mahiyetine uygun olarak çoğaltılabilir. (Örnek No.: 6)

Muhbir, müşteki veya mağdurlar, gerekli görüldüğünde tanık olarak da dinlenebilirler. Bunlar hakkında yemin hariç tanıklara ilişkin hükümler uygulanır (CMK.m.236/1).

III. Tanıkların Çağırılması

Tanıklar çağrı kâğıdı ile çağırılırlar (CMK.m.43) (Örnek No.7)

Çağrı kâğıdında;

- Tanığın kimliği,

- Tanık sıfatıyla çağırıldığı,

- Hangi gün ve saatte,

- Hangi makama davet olunduğu,

- Bu davetiye uymamasının kanuni sonuçları,

- Tanıklık edeceği husus,

Gösterilmelidir.

Çağrı kâğıdı o yerin en büyük mülkî amiri aracılığıyla veya tanığın adresine doğrudan gönderilebilir.(Ömek No.8) Çağrı kâğıdı iki adet hazırlanır. Biri tanığa verilirken, diğeri tanık tarafından imzalandıktan sonra müfettişe iade edilir. Bu çağrı, telefon,telgraf,faks,elektronik posta gibi araçlardan yararlanılmak suretiyle de yapılabilir. Ancak, çağrı kâğıdına bağlanan sonuçlar, bu durumda uygulanmaz. Fiilî hizmette bulunan askerler hakkındaki çağrı kâğıdı askeri makam aracılığıyla duyurulur ve infaz olunur. Tutuklu işlerde müfettiş, tanıklar için zorla getirme kararı verilmesini usulüne uygun olarak hakimden isteyebilir. Bu şekilde getirilen tanıklar hakkında davetiye ile gelen tanıklar gibi işlem yapılır.

IV. Tanıkların Çağrıya Uymaması

Tanığın çağrı kâğıdına geçerli bir mazeret ileri sürmeksizin uymaması halinde zorla getirtilmesi yoluna başvurulur. (CMK.m.44)

Tanığın çağrı kâğıdında belirtilen saatte gelmemesi halinde bu durum tutanakla tespit olunur. (Örnek No.:9) Tanığın gelmemesinin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığı saptanarak (Örnek No.: 10), geçerli bir sebebe dayanmadığı sonucuna varılırsa tanığın gelmediğini tespit eden tutanak ve tanık tarafından imzalanmış çağrı kâğıdının ikinci örneği (veya tebellüğ ilmuhaberi) bir yazıya bağlanarak Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. (Örnek No.:11)

Eğer tanığın gelmemesi kabul edilebilir bir nedene dayanıyorsa iki şekilde işlem yapılabilir ;

- Yeniden çağrı kâğıdı yazılabilir,

- Zorla getirme kararı çıkarttırılmak suretiyle Cumhuriyet başsavcılığı yoluyla getirilebilir. (Örnek No.: 12,13)

V. Tanıklıktan Çekinme

A- Aşağıdaki kişiler tanıklıktan çekinebilirler. (CMK.m.45/1)

1- Şüpheli veya sanığın nişanlısı,

2- Evlilik bağı kalmasa bile şüpheli veya sanığın eşi,

3- Şüpheli veya sanığın kan hısımlığından veya kayın hısımlığından üstsoy veya altsoyu,

4- Şüpheli veya sanığın üçüncü derece dahil kan veya ikinci derece dahil kayın hısımları,

5- Şüpheli veya sanıkla aralarında evlâtlık bağı bulunanlar.

B - Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya zayıflığı nedeniyle tanıklıktan çekinmenin önemini anlayabilecek durumda olmayanlar, kanunî temsilcilerinin rızalarıyla tanık olarak dinlenebilirler. Kanunî temsilci şüpheli veya sanık ise, bu kişilerin çekinmeleri konusunda karar veremez. Yukarıda sayılan kimselere dinlenilmeden önce tanıklıktan çekinme hakları olduğu bildirilir. Bu hakkı kullanmaktan vazgeçenler dinlenirken dahi vazgeçmelerini geri alabilirler (CMK.m.45/2).

C- Meslekleri gereği, avukatlar veya stajyerleri veya yardımcıları, bu sıfatları dolayısıyla veya yüklendikleri yargı görevi sebebiyle öğrendikleri bilgiler hakkında tanıklıktan çekinebilirler. Bu kişiler sır sahibinin izni olsa bile çekinme hakkına sahiptir (CMK.m.46/1).

D- Hekimler, eczacılar, ebeler ve bunların yardımcıları ve diğer bütün tıp meslek veya sanatları mensupları, bu sıfatları dolayısıyla hastaları ve bunların yakınları hakkında öğrendikleri bilgiler ile malî işlerde görevlendirilmiş müşavirler ve noterlerin bu sıfatları dolayısıyla hizmet verdikleri kişiler hakkında öğrendikleri bilgiler ile ilgili olarak tanıklıktan çekinebilirler. Ancak,bu kişiler hizmet verdikleri ilgilinin rızasının varlığı halinde tanıklıktan çekinemezler (CMK m.46/2).

E- Bir tanık kendisine sorulan ve vereceği cevap ile kendisini veya (A) da sayılan yakınlarından birini ceza takibine uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinebilir (CMK.m.48).

A, B,C,D ve E’de gösterilen hallerde tanık tanıklıktan çekinmesinin dayanağını oluşturan olguları bildirir ve bu hususta gerektiğinde kendisine yemin verdirilir (CMK.m.49).

Tanıklıktan çekinme hakkı olduğu halde, çekinmeyen tanığın, tanıklığının yemini ile teyidi gerekip gerekmeyeceğini müfettiş tayin eder. Bununla beraber tanık, yemin etmekten çekinebilir. Bu hakkı kendisine bildirilir (CMK.m.51).

Devlet sırrı niteliğindeki bilgilerle ilgili olarak tanık, CMK.m.47’de belirtilen şartlarda mahkeme hâkimi ve heyeti tarafından dinlenir.

VI. Tanıklıktan ve Yeminden Sebepsiz Çekinme

Kanuni bir sebep olmaksızın tanıklıktan veya yemin etmekten çekinen tanık hakkında CMK.m.44 ve 60 hükmünün uygulanması için Cumhuriyet başsavcılığına yazı yazılır (Örnek:9-13).

VII. Tanıkların Dinlenmesi

Her tanık ayrı ayrı ve sonraki tanıklar yanında bulunmaksızın dinlenir. Tanık ifadeleri bir tutanak ile tespit edilir (Örnek No.: 14). Tanığın ifadesi istenirse kendilerine makul bir süre tanınarak yazılı olarak da alınabilir (Danıştay 1 inci Dairesinin 1.11.1995 gün 1995/195 esas 1995/220 karar sayılı kararı). Tanıkların birbirleriyle veya şüpheli ile yüzleştirilmesi caiz değildir. Ancak kovuşturma evresine kadar;

- Gecikmesinde sakınca bulunan,

- Kimlik tespitine ilişkin durumlarda,

Tanıklar birbirleriyle ve şüpheli ile yüzleştirilebilirler. (CMK.m.52), (Örnek No.: 15).

VIII. Tanığa Yemin Verdirilmesi

Tanıklar dinlenmeden önce ayrı ayrı yemin ettirilir. Gerektiğinde veya bir kimsenin tanık olarak dinlenmesinde tereddüt edildiğinde yemin tanığın dinlenilmesinden sonraya bırakılabilir (CMK m.54).

IX. Yeminin Şekli ve Uygulaması

Tanığa verilecek yemin tanıklıktan önce; “ Bildiğimi dosdoğru söyleyeceğime namusum ve vicdanım üzerine yemin ederim.” şeklinde olur.

CMK m.54 ‘ e göre tanıklıktan sonra yemin verdirilmesi halinde “ Bildiğimi dosdoğru söylediğime namusum ve vicdanım üzerine yemin ederim” şeklinde olur.

Yemin verirken herkes ayağa kalkar (CMK.m.55). Tanık yemini yüksek sesle tekrar ederek veya okuyarak eder. (CMK.m.56/1) Yeminle dinlenen tanığın aynı soruşturma sırasında tekrar dinlenmesi gerektiğinde yeniden yemin ettirilmeyip, önceki yemini hatırlatılmakla yetinilir. (CMK.m.57)

Tanıkların ifadelerinin yazılı olarak alınması halinde, tanığın beyanını yeminli olarak yapmış olduğunun ifadesinde yer alması gerekir.

X. Sağır Ve Dilsizin Yemini

Okuma yazma bilmeyen sağır ve dilsizler, işaretlerinden anlayan bir tercüman aracılığıyla ve işaretle yemin ederler. Okuma yazma bilen sağır ve dilsizler, yemin şeklini yazarak ve imzalarını koyarak yemin ederler. (CMK.m.56)

Türkçe bilmeyen sağır ve dilsizler işaretlerinden anlayan bir tercüman yolu ile yemin ederler.

XI. Yemin Verilmeyen Tanıklar

Aşağıdaki kimseler yeminsiz dinlenir.(CMK.m.50)

- Dinlenme sırasında 15 yaşını bitirmemiş olanlar,

- Ayırt etme gücüne sahip olmamaları nedeniyle yeminin niteliğini ve önemini kavrayamayanlar,

- Soruşturma ve kovuşturma konusu suçlara iştirakten veya bu suçlar nedeniyle suçluyu kayırmaktan ya da suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirmekten şüpheli , sanık veya hükümlü olanlar.

Tanığın yeminsiz olarak dinlendiği hususu ifade tutanağında belirtilir.

XII. Tanığa Sorulacak Sorular

Tanığa dinlenmeden önce, gerçeği söylemesinin önemi, gerçeği söylememesi halinde yalan tanıklık suçundan dolayı cezalandırılacağı, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği anlatılır (CMK.m.53). Ayrıca, tanıklıktan önce adı, soyadı,yaşı,işi,yerleşim yeri,işyerinin veya geçici olarak oturduğu yerin adresi,varsa telefon numaraları sorulur. Gerekirse tanıklığına ne dereceye kadar güvenilebileceği hakkında , özellikle şüpheli veya mağdur ile ilişkilere dair sorular yöneltilir. (CMK.m.58). Tanığa dinlenmeden önce hakkında tanıklık yapacağı olayla ilgili olarak kendisine bilgi verilir. Şüpheli hazır ise gösterilir ve tanıklık edeceği olaylara veya işlemlere ait bildiklerini açıklaması istenir Tanığın sözü kesilmez. Tanıklık ettiği hususu aydınlatmak ve tamamlamak, bilgisinin dayandığı halleri gereği gibi takdir edebilmek için tanığa ayrıca sorular sorulabilir. (CMK.m.59). Başka yerde bulunan tanık istinabe yolu ile dinlenir.

XIII. Bilirkişi

A. Bilirkişi Tayini

Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişi tayin edilir. Müfettişlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişi dinlenemez (CMK.m.63/1).

Tanıklara ilişkin CMK.’nda yer alan hükümlerin aşağıda belirtilen hususlara aykırı olmayanları bilirkişi hakkında da uygulanır. (CMK.m.62)

B- Bilirkişilerin Seçimi ve Görevlendirilmesi

1- Bilirkişinin seçimi gerektiğinde sayısının gerekçe gösterilerek birden çok olarak saptanması müfettişe aittir (CMK.m.63/2). Belli hususlar hakkında kanun tarafından görevlendirilmiş resmi bilirkişi varsa, gerekçesi gösterilmedikçe başkası bilirkişi olarak seçilemez (CMK.m.64)

2- Yukarıda yazılı olanlar veya incelemenin yapılması için bilinmesi gerekli fen ve sanatla uğraşmayı meslek edinenler ya da meslek edinmeye resmen izinli olanlar bilirkişi olarak görevlendirildikleri takdirde kendilerine verilen görevi yapmak zorundadırlar. (CMK.m.65)

3- İl adlî yargı adalet komisyonları tarafından düzenlenen bilirkişi listelerinde yer alan kişiler de bilirkişilik görevini kabule zorunludurlar. (CMK.m.64,65)

C- Bilirkişilikten Çekinme

CMK.m.62 gereği tanıklıktan çekinmeyi gerektirebilecek hallerde bilirkişi çekinebileceği gibi, CMK.m.69 gereği hakimin reddini gerektiren (müfettişin çekilmesini gerektiren) sebeplerin varlığı halinde de bilirkişi çekinebilir.

D - Görevini Yapmayan Bilirkişi Hakkındaki İşlem

Usulünce çağrıldığı halde gelmeyen veya gelip de yeminden, oy ve görüş bildirmekten çekinen bilirkişiler hakkında tanıklara uygulanan hükümler (CMK.m.60/1) uygulanır. (Örnek No.: 16,17, 18)

E- Bilirkişi Yemini

1- Bilirkişi görüşünü söylemeden veya raporunu vermeden önce “ Görevimi adalete bağlı kalarak, bilim ve fenne uygun olarak tarafsızla yerine getireceğime namusum ve vicdanım üzerine yemin ederim “ şeklinde yemin eder (CMK.m.64/5).

2- Bilirkişi kendisinden istenilen türden görüş beyan etmesi için önceden genel olarak yemin ettirilmişse, yeniden yemin verilmeyerek önceki yeminin çerçevesinde hareket ettiğini belirtir ve raporunu düzenler.

3- Bilirkişiye yemin verdirilmek suretiyle göreve başlattırılmış olduğuna dair bir tutanak düzenlenir (Örnek No.: 19).

F- Bilirkişinin Çalışması

Bilirkişi görevini kendisini atamış olan müfettiş ile ilişki içinde yerine getirir, gerektiğinde müfettişe incelemelerindeki gelişmeler hakkında bilgi verir, yararlı görülecek tedbirlerin alınmasını isteyebilir. Bilirkişi görüşünü yazı ile bildirir. Ancak hemen görüş vermesi mümkün olan işlerde bilirkişinin sözlü görüşü ile de yetinilebilir ve bu görüş tutanakla imza altına aldırılır.

Bilirkişi yazılı görüşünü kendisine verilen süre içerisinde vermek zorundadır. Bu süre işin niteliğine göre üç ayı geçmeyecek şekilde müfettiş tarafından belirlenir. Özel sebepler zorunlu kıldığında bu süre bilirkişinin istemi üzerine en çok üç ay daha uzatılabilir. Belirlenen süre içerisinde görüşünü vermeyen bilirkişi hemen değiştirilebilir. Bu durumda bilirkişi o ana kadar yaptığı işlemler için bir rapor hazırlar, görevi sebebiyle kendisine teslim edilmiş eşya ve belgeleri hemen geri verir. Bu bilirkişi hakkında CMK.m.64’de öngörülen listelerden çıkarılması,gecikme sebebiyle uğranılmış zararların ödettirilmesi ve CMK.m.71 gereğince aynı Kanunun 60 ıncı maddesinin uygulanması için Cumhuriyet Başsavcılığına yazı yazılır.

Bilirkişinin raporu yeterli görülmezse aynı bilirkişiden veya tayin edilecek diğer bir bilirkişi tarafından yeni bir rapor hazırlanması istenilebilir. İncelemesi sona erdiğinde bilirkişi yaptığı işlemleri ve vardığı sonuçları açıklayan bir raporu müfettişe verir. Bilirkişiye liste yapılarak verilen eşya ve belgeler de bu raporun ekinde müfettişi teslim edilir.(CMK.m.67).

G- Bilirkişilerin Yetkileri

Bilirkişi gerek görürse raporunu düzenlemek için tanıkları dinlemek ve şüphelinin ifadesini almak suretiyle tamamlayıcı bilgiler sağlayabilir. Şüpheli ve tanık dışındaki kişilerin de bilgilerine başvurabilir. Aynı amaçla,bilirkişinin dosyanın tamamını veya bir kısmını incelemesine, tanıkların dinlenmesi veya sanığın ifadesi sırasında hazır bulunmasına, bunlara doğrudan doğruya sorular sormasına izin verilebilir (CMK.m.66).

H- Bilirkişinin Yazı ve Mühür İncelemesi

Bir belgenin doğruluğunu veya sahteliğini belirlemek veyahut failini meydana çıkarmak için bilirkişiye yazı ve mühür incelettirilebilir. Elde edilecek sonuç rapor veya tutanak ile tespit ettirilir.

I - Bilirkişiye Ödenecek Masraf ve Ücret

Müfettiş, bilirkişiye harcadığı zaman için tazminat ve inceleme, seyahat ve çalışmasına uygun ücretini takdir eder.(CMK.m.71) Bunun için usulüne uygun olarak alacağı kararın (Örnek No.:20) bir örneğini bilirkişiye ve diğerini de Genel Müdürlük Makamına göndererek takdir edilen ücretin saymanlık emrine gönderilmesini sağlar (Örnek No.:21).

İ- Ön İnceleme Yerinde Bilirkişinin Bulunmaması Hali

Ön inceleme konusu olan husus hakkında resmen görevlendirilmiş bilirkişi olmadığı ve inceleyecek bilirkişi bulunmadığı takdirde gerekli inceleme en yakın il merkezindeki resmen görevlendirilmiş bilirkişiye veya uzmana yaptırılır. Müdürlük dışına çıkartılması sakıncalı olan belgelerin incelenmesi için orada bilirkişi bulunmazsa, başka bir yerden bilirkişi atanabilir.

XIV. Keşif

Keşif, bir olayın gerçeğini araştırmak için olay yerinde araştırma ve inceleme yapma işidir. Keşif, zorunlu hallerde ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yapılır (CMK.m.83).

Keşifte , şüpheli, müşteki, tanık, bilirkişiler hazır bulunabilir. Keşifte hazır bulunmaya hakkı olanlar işin geri bırakılmasına neden olmamak koşuluyla keşif gününden önce haberdar edilirler (CMK.m.84).

Şüphelinin bulunması tanıklardan birinin gerçeğe uygun tanıklık etmesine engel olabilecekse, o işte şüphelinin bulunmamasına karar verilebilir. Keşif sırasında tutanak katibi de hazır bulundurulur. Keşifte düzenlenecek tutanağa mevcut bulunan durumlarla, olayın özelliğine göre varlığı umulup da bulunmayan eser ve izlerin yokluğu yazılır. (CMK.m.83,84)

XV . Karşılaştırma

Karşılaştırma , suçla ilgili olarak parmak izinin, imzanın, el yazısının , mührün ve fotoğrafın kime ait olduğunu tespit etmek, bir belgenin doğruluğunu araştırmak veya failini bulmak için karşılaştırmak suretiyle gerçeğin ortaya çıkmasını sağlama işidir. Suç delillerinden olan belgelerin veya yazının şüpheli ile ilgisinin tespiti amaçlanır.

Karşılaştırmayı bilirkişiler de yaptırabilir. Bu mümkün olmazsa bu konuda yetkili ve uzmanlaşmış kuruluşlardan yararlanılır. Para veya Devlet tarafından çıkarılan tahvil, Hazine bonosu gibi değerler üzerinde işlenen sahtecilik suçlarında, el konulan para ve değerlerin hepsi , bunların asıllarını tedavüle çıkaran kurumların merkez ve taşra birimlerine incelettirilir. Yabancı devletlerin paraları ve değerleri hakkında da yetkili Türk makamlarının görüşlerinin alınmasına karar verilir (CMK.m.73). Buna göre kıymetli paralar, pullar ve mühürler için Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünde , yazı ve rakamlar için üniversiteler veya emniyet teşkilatının ilgili bölümlerinde karşılaştırma işlemi yaptırılabilir.

Müfettiş ve tutanak katibi huzurunda suç delillerinden olan belgelerdeki yazılar şüpheliye yazdırılarak imzalatılır. (Örnek No.:22)

XVI. El Koyma

CMK.m.123’e göre ispat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya ve kazanç müsaderesinin konusunu oluşturan malvarlığı değerleri muhafaza altına alınır. Bu eşyayı yanında bulunduran kimse istendiği takdirde bunları göstermek ve teslim etmek zorundadır. (CMK.m.123,124) İsteği ile vermezse veya göstermezse Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla hakimden el koyma kararı verilmesi istenilebilir. (Örnek No.:23)

CMK.m 127'ye göre, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, müfettiş hâkim kararı olmadan yazılı emirle el koyma işleminde bulunabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan el koyma işlemi, yirmidört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar, aksi halde el koyma kendiliğinden kalkar. El koyma işlemi suçtan zarar gören mağdura gecikmeksizin bildirilir.

A- El Konulamayacak Mektuplar Ve Belgeler

1- CMK.m. 125’e göre Devlet sırrı niteliğindeki bilgileri içeren belgeler hâkim tarafından incelenebilir. Ayrıca CMK.m. 128 hükmü çerçevesinde el koymaya,ancak hâkim karar verir.

2- CMK.m. 126’a göre şüpheli ile CMK.nun 45 ve 46 ncı maddelerine göre tanıklıktan çekinebilecek kimseler arasındaki mektuplara ve belgelere bu kimseler nezdinde bulundukça el konulamaz.

B - Postada El Koyma

Şüphelinin diğer şahıslara gönderdiği veya başka şahısların şüpheliye yazdıkları mektup, telgraf ve posta maddelerine, posta hizmeti veren her türlü resmî ve özel kuruluşta bulunan gönderilere, ancak hakim kararı ile el konulabilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde müfettiş de mektup, telgraf ve sair posta maddelerine el koyabilir. El konulan gönderiler ilgili posta görevlilerinin huzuru ile mühür altına alınıp derhal el koyma kararını veren hâkim veya müfettişe teslim edilir. El konulmasına karar verilmeyen mektup ve diğer posta maddeleri hemen ilgilisine teslim olunur. (CMK.m.129)

C - Bilgisayar Kayıtlarına El Koyma

Kişisel bilgisayar kayıtlarında hâkim kararına dayalı olarak arama yapıldığında, bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerine şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması halinde çözümün yapılabilmesi ve gerekli kopyaların alınabilmesi için bu araç ve gereçlere el konulabilir. Şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması halinde, el konulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir. Bilgisayar ve bilgisayar kütüklerine el koyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır. İstemesi halinde, bu yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır. Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koymaksızın da sistemdeki verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası alınabilir. Kopyası alınan veriler kâğıda yazdırılarak, bu husus tutanağa kaydedilir ve ilgililer tarafından imza altına alınır (CMK.m.134).

XVII. Arama Yapmak

A . Şüpheli İle İlgili Arama

Yakanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe varsa, şüphelinin üstü, eşyası, konutu,işyeri ve ona ait diğer yerler aranabilir (CMK.m.116).

B. Diğer Kişilerle İlgili Arama

Şüphelinin yakalanabilmesi ve suç delillerinin elde edilebilmesi amacıyla, diğer bir kişinin de üstü ,eşyası, konutu, işyeri veya ona ait diğer yerler aranabilir. Bu hallerde aramanın yapılması aranılan kişinin veya suçun delillerinin belirtilen yerlerde bulunduğunun kabul edilmesine olanak sağlayan olayların varlığına bağlıdır. Bu sınırlama şüphelinin bulunduğu yerler ile izlendiği sırada girdiği yerler hakkında geçerli değildir (CMK.m.117).

C . Gece Yapılacak Arama

Konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz. Suç üstü hali ile gecikmesinde zarar umulan haller ile tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalarda bu sınırlama uygulanmaz. Konutta veya iş yerleri ile diğer kapalı yerlerde gece vakti arama yapılamaz (CMK.m.118). Gece, güneşin batmasından bir saat sonra başlar ve güneşin doğmasından bir saat önce sona erer. (TCK.m.6/1-e)

D - Arama Kararı ve Şekli

Ön inceleme sırasında aramaya gerek gören müfettiş arama kararı verilmesini Cumhuriyet başsavcılığı aracılığı ile hâkimden isteyebilir . Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde müfettiş de arama yaptırabilir (CMK.m.119) (Örnek No.:23).

Resmi dairelerde , ön inceleme konusu ile ilgili arama için hâkim kararma gerek yoktur. Ancak , kişisel bilgisayar ve bilgisayar programları ile bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, bilgisayar kayıtlarından kopya çıkarılmasına, bu kayıtların çözülerek metin haline getirilmesine hâkim tarafından karar verilir (CMK.m.134) . Bu nedenle müfettişin Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla hâkimden arama kararı verilmesini istemesi gerekir. Arama karar ve emrinde, aramanın nedenini oluşturan fiil, aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya, arama kararının geçerli olacağı zaman süresi açıkça gösterilir.

E- Aramada Hazır Bulunabilecekler

Arama yapılacak yerin sahibi ve eşyanın zilyedi aramada hazır bulunabilirler. Bu kişiler bulunmazsa bunların temsilcileri veya ayırt etme gücüne sahip mümeyyiz hısımlarından biri veya kendisi ile oturanlardan biri veya komşusu hazır bulundurulur (CMK.m.120)

Şüpheli olmayan kimse hakkında (CMK.m.117/1 ’de sayılan hallerde) yapılan aramada bu işleme başlamadan önce ilgiliye ve eğer kendisi yoksa onun yerine çağrılacak kişiye aramanın nedeni bildirilir.

F- Aramada Tutulacak Tutanak

Arama kararını alan müfettiş aramayı bizzat yapar veya zabıta aracılığıyla yaptırır. Aramada yeminli bir tutanak katibi bulundurulur. Arama sonucu bir tutanakla tespit edilir ve arama sonucu ele geçirilen eşya bir liste ile belirlenir (Örnek No.:24 25).

Arama tutağına işlemi yapanların açık kimlikleri yazılır. Kolluk görevlilerine yaptırılacak konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerdeki arama için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur (CMK.m.119). Ayrıca, arama sırasında herhangi bir zarar ziyanın oluşmadığı tutanakla belirtilerek hazır bulunan kişilerce imzalanır.

G- Kâğıtların İncelenmesi

Arama sonucunda elde edilen kâğıt ve belgeler bir zarfa konularak ve resmî mühürle mühürlenerek müfettiş tarafından hâkime verilir ve bu durum tutanakla tespit olunur (Örnek No.:26). Gerekiyorsa müfettiş Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla hâkimden el koyma ve inceleme kararı ister.

Kağıtların zilyedi veya bunun mümessili kendi mührünü dahi kullanması mümkündür. İleride mührün fekkine ve kağıtların incelenmesine karar verildiği takdirde bu işlemin yapılmasında hazır bulunmak üzere zilyedi veya mümessili ya da müdafii veya vekili çağrılır. (CMK.m.122)

H- Arama Sonucunda Yapılacak İşlemler

1- Belge Düzenlenmesi

Arama sonunda aranan kimseye isteği üzerine aramanın sebeplerini belirten bir belge verilir. Yine aranan kimsenin isteği üzerine;

a- El konulan veya güven altına alınan eşyanın belirtildiği bir liste (Örnek No.:25),

b- Şüphe çeken bir şey elde edilememişse bu hususu belirtir bir belge,

c- Bu bilgileri içeren arama tutanağının bir örneği (Örnek No.26),

Verilir (CMK.m.121).

2- Geçici El koyma

Arama sonunda yapılmakta olan ön inceleme ile ilgisi bulunmayan ve 4483 sayılı Kanuna ilişkin olmayan diğer bir suçun işlendiği şüphesini uyandıracak bir eşya bulunursa geçici olarak el konularak Cumhuriyet başsavcılığına devredilir. Devredilen veya el konulan eşyanın tam bir defteri yapılır. Karışmasının ve değişmesinin önlenmesi için bu eşya resmi mühürle mühürlenir veya bir işaret konulur (CMK.m.121/3 ).

3- Eşyanın iadesi

Şüpheliye veya üçüncü kişilere ait el konulmuş eşyanın, soruşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması halinde re’sen veya istem üzerine geri verilmesine karar verilir .El konulan eşyanın suçtan zarar gören mağdura ait olması ve bunlara delil olarak ihtiyaç bulunmaması halinde sahibine iade edilir. Geri verildiğine dair bir tutanak tutulur. (Örnek No.:27)

XVIII. Resmi Dairelerden İstenecek Olan Dosya ve Belgeler

Müfettiş ön inceleme ile ilgili olarak gerekli gördüğü dosya ve belgeleri isteyebilir (Örnek No.:28). Aslı veya sureti alınması gereken belgeler için ilgili daire amirinden istemde bulunabilir (Örnek No.:29). Mahkemelerde bulunan dosyaların incelenmesi için Cumhuriyet başsavcılığına yazı yazabilir (Örnek No.:30). Noterlikte bulunan aslı veya sureti çıkarılacak belgeleri Cumhuriyet başsavcılığı yoluyla isteyebilir (Örnek No.:31), (Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Gn.Md. 29.12.1993 Tarih B030H560000008/1-12-97/51803 sayılı Genelgesi, Noterlik Kanunu 55.md., Noterler Birliğinin 16.08.1991 tarihli 55 sayılı Genelgesi).

XIX. Şüphelinin İfadesinin Alınması

A - Şüphelinin Çağrılması

Şüpheli çağrı kâğıdı ile çağrılır (Örnek No.:32). Çağrı kâğıdında şu hususların bulunması gerekir ;

1- Belli bir zamanda belli bir yere gelmesi,

2- Şüpheli sıfatıyla çağrıldığı,

3- Gelmediği takdirde zorla getirileceği (CMK.m.145).

B- Şüphelinin Zorla Getirilmesi

Şüpheli çağrı kâğıdı ile gelmediği takdirde bu durum bir tutanakla tespit olunur (Örnek: 9) ve ön incelemeci tarafından zorla getirme yazısı hazırlanır (Örnek No.:33).

Zorla getirme yazısı iki halde çıkartılır:

1- Şüpheli çağrı kâğıdı ile davet olduğu halde gelmemişse,

2- Şüpheli hakkında tutuklama müzekkeresi düzenlenmesi için yeterli sebep varsa.

Zorla getirme yazısı gereğinin yerine getirtilmesi için ilgili Cumhuriyet başsavcılığına bir yazı ile gönderilir (Örnek No.:34). Zorla getirme yazısında ;

- Şüphelinin kim olduğu,

- Memuriyet ve kimliği,

- Kendisi ile ilgili suç,

- Zorla getirtilmesinin sebepleri,

Yer alır.

Zorla getirme kararı ile getirilen şüphelinin müfettiş tarafından hemen ifadesi alınır. İfadesi bitince bırakılır. (CMK.m.146)

C- Şüphelinin İfadesinin Alınması

Şüphelinin ifadesinin alınmasında aşağıdaki hususlara uyulur:

1. Şüphelinin kimliği saptanır. Şüpheli kimliğine ilişkin sorulan doğru olarak cevaplandırmakla yükümlüdür.

2. Kendisine yüklenen suç anlatılır.

3. Müdafi seçme hakkının bulunduğu ve onun hukukî yardımından yararlanabileceği, müdafiin ifadede hazır bulunabileceği kendisine bildirilir. Müdafi seçecek durumunda olmadığı ve müdafi yardımından faydalanmak istediği takdirde, kendisine baro tarafından bir müdafi görevlendirilir. Üst sınırı en az beş yıl hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı şüphelinin müdafii de yoksa, talebi aranmaksızın kendisine bir müdafi görevlendirilir (CMK.m. 150/3).

4. Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanunî hakkı olduğu söylenir.

5. Şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebileceği hatırlatılır ve kendisi aleyhinde var olan şüphe nedenlerini ortadan kaldırmak ve lehine olan hususları ileri sürmek olanağı tanınır.

İfade bir tutanağa bağlanır. Bu tutanakta aşağıda belirtilen hususlar yer alır :

İfade alma işleminin yapıldığı yer ve tarih,

İfade alma sırasında hazır bulunan kişilerin isim ve sıfatları ile ifade veren kişinin açık kimliği,

İfade alma sırasında yukarıda belirtilen işlemlerin yerine getirilip getirilmediği, bu işlemler yerine getirilmemiş ise nedenleri,

Tutanak içeriğinin ifade veren ile hazır bulunan müdafi tarafından okunduğu ve imzalarının alındığı İmzadan çekinme halinde bunun nedenleri.

Hakkında ön inceleme yapılan şüpheliye CMK’un 147 nci maddesinde belirtilen hakları anlatıldıktan sonra suçun önem derecesine göre mümkün olduğu kadar savunmada bulunma imkan ve zamanı verilir. İfade sırasında şüpheli tarafından ileri sürülen tanıklar dinlenir. Her türlü delil göz önüne alınır, re’sen araştırılır ve toplanır.

Şüpheli kendisine sorulan soruların tamamına veya bir kısmına cevap vermeyebilir. Şüpheli soruların tamamına cevap vermediği takdirde durum bir tutanakla tespit edilerek ön incelemeye devam edilir. Şüpheliye kötü davranma,işkence,ilaç verme,yorma,aldatma,cebir ve tehditte bulunulamaz, bedensel ve ruhsal müdahaleler yapılamaz, sorulan sorulara cevap vermesi için zorlanamaz. Şüphelinin ifadesi kesilmeden tutanağa geçirilir. Şüphelinin ifadesi sırasında, yeminli tutanak kâtibi bulundurularak ifadelerin bu kişi tarafından kayda alınması sağlanmalıdır. İfade sonunda bir tutanak düzenlenir (Örnek No.:35).

Şüphelinin ifadesi tutanak düzenlenerek sözlü alınabileceği gibi istenirse, kendisine isnat olunan suç bildirilmek ve makul bir süre tanımak suretiyle yazılı olarak da alınabilir. Ancak, bu tür bir ifade alınmasından önce kendisine bir avukatın hukuki yardımından yararlanabileceği bildirilmelidir (Danıştay 1 inci Dairesinin 16.2.1993 gün 1993/29 Esas, 1993/26 sayılı kararı).

Şüphelinin kaybolması veya suçu işledikten sonra akıl hastalığına uğraması ile ölüm, af, zamanaşımı, şikâyetten vazgeçme hallerinde şüphelinin ifadesi alınmaksızın ön inceleme raporu düzenlenebilir. (Danıştay 1 inci Dairesinin 9.2.1987 gün 986/372 Esas, 987/33 sayılı kararı)

D - Şüphelinin Ön İnceleme Sırasında Yeniden İfadesinin Alınması

Şüphelinin, ön inceleme emrinden önce herhangi bir suretle ifadesi alınmış olsa bile, ön inceleme sırasında müfettiş tarafından yeniden ifadesi alınabilir. Hakkında ön inceleme yapılmakta olduğu kendisine bildirilir.

E- Şüpheli Avukatının Hakları

Şüpheli ön incelemenin her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir.İfade almada en çok üç avukat hazır bulunabilir. Avukatın şüpheliyle görüşme, ifade alma sırasında yanında olma ve hukukî yardımda bulunma hakkı engellenemez (CMK.m.149).

Müdafi ön inceleme evresinde dosya içeriğini inceleyebilir. İstediği belgelerin bir örneğini harçsız alabilir. Müdafiin dosya içeriğini incelemesi veya belgelerden örnek alması ön incelemenin amacını tehlikeye düşürebilecek ise Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla sulh ceza hâkiminin kararı ile bu yetkisi kısıtlanabilir. Şüphelinin ifadesini içeren tutanak ile bilirkişi raporları ve şüphelinin hazır bulunmaya yetkisi olduğu diğer adlî işlemlere ait evrakın şüpheli avukatı tarafından incelenmesi engellenemez (CMK.m. 153).

F- Şüphelinin Tutuklanmasını Gerektiren Haller

Şüphelinin tutuklanmasını gerektiren haller CMK.m. 100’de belirtilmiştir. Bu hallerin bulunması durumunda aynı kanunun 101 inci maddesi uyarınca müfettiş yetkili hâkimce tutuklama kararı verilmesini ilgili Cumhuriyet başsavcılığından ister.

G- Görevden Uzaklaştırma

Ön inceleme sırasında görevi başında kalmasında sakınca görülen, diğer bir anlatımla, ön incelemenin devamını güçleştireceği kanısına varılan memur, müfettiş tarafından görevden uzaklaştırılır. Bu ihtiyari bir önlem olup, adlî veya İdarî soruşturmanın her aşamasında uygulanabilir. Görevden uzaklaştırma, görevden uzaklaştırılan kişiye tebliğ edilmesi ile hüküm ifade eder. (Örnek No:36) Ayrıca, görevden uzaklaştırma işlemi birer yazı ile Genel Müdürlük Makamına , mülkî amirine, mal müdürlüğüne veya saymanlığına ve memurun ilk sicil ve disiplin amirine bildirilir ( DMK.m.137 vd.) ( Örnek No:37, 38, 39,40).

XX. İstinabe

Müfettişler yapmakta oldukları ön inceleme ile ilgili olarak acele hallerde ve ulaşılması zaman alan işlerde istinabe suretiyle o yerde görevli teşkilat müfettişlerinden birini, bölge müdürünü, denetmen veya ilgili daire amirini o yer Cumhuriyet başsavcısını veya hâkimini ya da mülkî amirini yetkili kılabilirler. İstinabeye başvurulması halinde saptanan sorulara ilişkin bir liste düzenlenir ve üst yazıya bağlanarak istinabe ile görevlendirilen kişiye gönderilir (Örnek No:41,42).

ALTINCI BÖLÜM

3628 SAYILI KANUNA GÖRE SORUŞTURMA

I. Soruşturmanın Konusu

3628 sayılı Kanunda yazılı , mal bildiriminde bulunmama, gerçeğe aykırı açıklama, gerçeğe aykırı bildirimde bulunma, haksız mal edinme, mal kaçırma veya gizleme, irtikap, rüşvet, nitelikli veya basit şekilde zimmete para geçirme, görevi sırasında veya görevinden dolayı kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarının açıklanması veya açıklanmasına sebebiyet verme ve bu suçlara iştirak etmekten şüpheli olanlar hakkında bu bölümde belirtilen şekilde soruşturma yapılır (3628 Sayılı Kanun.m.17, f.I).

II. İnceleme Veya Soruşturmaya Başlama

3628 sayılı Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili ihbar, şikâyet veya tespit üzerine görevlendirme makamınca inceleme veya soruşturma emri verilmesi üzerine inceleme veya soruşturmaya başlanır. İhbarın müfettişe yapılması halinde

derhal ihbar tutanağı düzenlenir. Bu tutanağın bir örneği muhbire verilir. İhbar tutanağının bir örneği de Genel Müdürlüğe gönderilir. Gecikmesinde sakınca umulan durumlarda soruşturma emrini beklemeden gerekli deliller toplanır.

III. Soruşturma Usulü

Bu kanuna göre yapılan soruşturmada CMK’un hazırlık soruşturmasıyla ilgili hükümleri uygulanır. Bu yönergenin beşinci bölümünde belirtilen usul işlemleri caridir.

IV. Mal Bildirimlerinin Karşılaştırılması (Mal Varlığının Soruşturulması)

3628 sayılı Kanunda belirtilen suç konularını ihtiva eden iddiaları bu kanuna göre soruşturmakla görevlendirilen müfettiş, şüphelinin daha önceki mal bildirim örneklerini ilgili merciden isteyebilir. Son alman mal bildirimi ile soruşturma sonucu ortaya çıkan mal varlığı karşılaştırılır. Kanunun 4 üncü maddesine göre "Kanuna veya genel ahlaka uygun olarak sağlandığı ispat edilmeyen mallar veya ilgilinin sosyal yaşantısı bakımından geliriyle uygun olduğu kabul edilemeyecek harcamalar şeklinde ortaya çıkan artışlar bu Kanunun uygulanmasında haksız mal edinme sayıldığından " edinilen malların kaynaklarının belgelerle tevsiki istenir. Tevsik edilmeyen bildirimlerin doğruluğu araştırılır. Ayrıca, gerçeğe aykırı bildirimde bulunulup bulunulmadığı yönünden gerekli görülen yer ve kapsamda her türlü araştırma yapılır.

V. Mal Bildirimi İstemi

Soruşturma yapmakta olan müfettiş, ihbarı doğrulayan emareler bulunduğu taktirde hakkında soruşturma yapılan kamu görevlisinden mal bildiriminde bulunmasını ister. Haksız edinilen malın kaçırıldığı yolunda delil ve emare elde edildiği takdirde şüphelinin ikinci dereceye kadar kan ve sıhrî hısımları ile gelini ve damadından mal bildiriminde bulunması istenir. Bu istemin şüpheli ve ilgililere ulaştığı tarihten itibaren 7 gün içinde mal bildiriminin müfettişe verilmesi zorunludur. (3628 Sayılı Kanun.m.19, f.II)

VI. Bilgi Verme Zorunluluğu

Özel kanunlarında aksine bir hüküm mevcut olsa bile ilgili kişiler özel veya kamu kuruluşları bu kanuna göre soruşturma ve kovuşturmaya yetkili kişi veya mercilerce istenen bilgileri eksiksiz vermek zorundadırlar. Aksine davranan kişiler ve zamanında bildirimde bulunmayan kişiler hakkında gerekli cezai kovuşturma için durum ilgili Cumhuriyet başsavcılığına müfettiş tarafından bildirilir (3628 Sayılı Kanun.m.20).

VII. Mal Bildirimlerinin ve Muhbirin Kimliğinin Gizliliği

Muhbirin kimliği rızası olmadıkça açıklanamaz. İhbar asılsız çıktığında aleyhinde takibat yapılanın istemi üzerine muhbirin kimliği Cumhuriyet başsavcılığınca açıklanır (3628 Sayılı Kanun.m.18, f.I).

Soruşturma konusu suç hakkında dava açılıncaya kadar bilgi vermek ve yayın yapmak yasaktır. (3628 Sayılı Kanun.m.18, son fıkra) . Mal bildirimlerinin içeriği hakkında da açıklama yapılamaz, bilgi verilemez ve yayın da yapılamaz (3628 Sayılı Kanun.m.9).

VIII. Tutuklama, Arama, El koyma ve Tanığın Zorla Getirilmesi

Gecikmesinde zarar bulunan hallerde tutuklama, arama, el koyma ve tanığın zorla getirilmesi işlemleri, ilgili Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla sulh ceza hâkiminden karar alınarak yapılır. Gecikmesinde zarar umulan hallerde keşif yapılabilir.

IX. Görevsizlik Halinde Yapılacak İşlem

Cumhuriyet başsavcılığından görevsizlik nedeniyle 4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme yapılması için dosyanın geri gönderilmesi halinde,Genel Müdürlük merkez teşkilatı memurları için Genel Müdürün emri veya onayı üzerine ön inceleme yapılır. Genel Müdürlük taşra teşkilatı memurları için ise yetkili merciine dosyası gönderilir.

X. Soruşturma Sonucu Yapılacak İşlem

3628 sayılı Kanuna göre soruşturma yapan müfettiş soruşturma sonucu delil veya emare elde ettiği takdirde işi yetkili ve görevli Cumhuriyet başsavcılığına ihbar ve evrakı tevdi eder (3628 sayılı Kanun.m.18, 2.II).

Cumhuriyet başsavcılığına yazılan yazının iki nüshası Genel Müdürlüğe gönderilir. Ayrıca disiplin cezası istenmesi gerekiyorsa belgelerin birer örneği de Genel Müdürlüğe sunulur. Soruşturma sonunda delil veya emare elde edilememişse bu durum Genel Müdürlüğe raporla bildirilir.

A. Görevden Uzaklaştırma

Suçun, 3628 Sayılı Kanun kapsamında olması, hakkında soruşturma yapılan kamu görevlisinin görevden uzaklaştırılmasına engel değildir.

B. Birlikte Soruşturma

3628 Sayılı Kanuna göre soruşturma yapılan kamu görevlisinin işlem ve eylemine katılan, yardım eden, başka kurum ve kuruluşta çalışan kamu görevlileri hakkında o kuruluşun müfettişi ile birlikte soruşturma yapılabilir. Bunun için iki kurum yetkili amirlerince bu konuda soruşturma emri verilmiş olması gerekir.

YEDİNCİ BÖLÜM

SORUŞTURMA ve ÖNİNCELEME RAPORU DÜZENLENMESİ

Soruşturma /Ön inceleme raporları aşağıda belirtilen ana başlıklara uygun olarak düzenlenir.

I. Soruşturma Raporu Formatı

SORUŞTURMA RAPORU

I- Soruşturmaya Başlama Nedeni:

Bu bölümde; Soruşturma emrini veren makam ve soruşturma emrinin tarih ve sayısı belirtilecektir.

II- SORUŞTURMANIN KONUSU:

Bu bölümde; Var ise muhbir, müşteki veya talepte bulunanın açık kimliği ve adresi belirtilerek soruşturma emrinde yazılan veya eki dilekçe, resmi yazı v.s. belgelerdeki iddia, ihbar ve şikayet konusu/konuları madde madde yazılacaktır.

III- YAPILAN SORUŞTURMA:

A- DURUM TESPİTİ:

1- İddia ve şikayet konularının belirlenmesi:

Bu bölümde; varsa muhbir veya müşteki ifadesi alınarak, iddia ve şikayet konuları açık bir şekilde belirlenip yazılacaktır.

2- İddia ve şikayet konularıyla ilgili işlem ve belgelerin açıklanması:

Bu bölümde iddia ve şikayet konularıyla ilgili olarak yapılan işlem/işlemler belirtilecek ve toplanan belgeler açıklanacaktır.

3- İddia ve şikayet konuları ile ilgili olarak alman ifadeler:

Bu bölümde iddia ve şikayet konularıyla ilgili olarak alınan tanık ifadeleri özetlenecektir.

4- Şüphelilere ait savunma:

Şüpheli memurların isnadlara ilişkin yaptıkları savunma beyanı ile gösterdikleri belge bilgi vs. deliller özetle belirtilecektir.

B-YAPILAN İŞLEMLER, BELGE BİLGİ VE İFADELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Bu bölümde; iddia ve şikayet konularıyla ilgili olarak yapılan işlem veya eyleme ilişkin belge, bilgi ve ifadelerin değerlendirilmesi sonucunda yapılan işlem veya eylemin hukuki/teknik açıdan mevzuata uygun olup olmadığı açık bir şekilde belirtilecektir.

Memurun suçu TCK' nın genel ve özel hükümleri ile ceza öngören diğer kanunlar yönünden irdelenecek ve suçun unsurlarının oluşup oluşmadığı açıklanacaktır.

IV- ÖZET, SONUÇ VE İSTEM:

A-ÖZET VE SONUÇ

Bu bölümde; iddia ve şikayet konularıyla ilgili olarak yapılan değerlendirme özce anlatılacak ve varılan sonuç açık bir şekilde yazılacaktır.

B-İSTEM

1- Ceza Hukuku Yönünden:

Bu bölümde; Memurların adı, soyadı, görev ünvanı, görev yeri ile suçu ve haklarında uygulanması gereken Kanun maddesi belirtilecektir.

2- Disiplin Yönünden:

Soruşturma sonucu elde edilen delil veya tespitlere göre yapılan işlem ve eylemin disiplin suçunu oluşturup oluşturmadığı belirtilecek, disiplin cezası uygulanmasını gerektirir bir durum belirlenmiş ise gerekçesiyle birlikte DMK' nun 125 nci maddesindeki bölüm ve bentlere atfen memur hakkında yetkili disiplin amirlerince veya disiplin kurullarınca yapılmak üzere öneride bulunulacaktır.

Ancak memur hakkında adli makamlarca 3628 s.K, CMK.161 m., vb.ceza takibatı gerektiren diğer kanunlar gereği ceza kovuşturması yapılmakta iken (örneğin: rüşvet, irtikap vb. suçlarından dolayı hakkında hazırlık soruşturması yapılan memurla ilgili) bu konu ile ilgili olarak veya doğrudan disiplin/idari soruşturma emri verilmesi hallerinde disiplin soruşturması sonucu ceza uygulanmasını gerektirir bir durumun olup olmadığı, ceza uygulanması gerekiyor ise D.M.K.' nun 125 nci maddesindeki bölüm ve bentlere atfen sonuç ve kanaat belirtilecek ve bu raporun bir üstteki ceza hukuku yönünden kısmı yazılmayacaktır.

3- Mali Sorumluluk Yönünden:

İnceleme konusu idari iş ve işlemlerden dolayı memur tarafından "Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre irdelenmek üzere, Devlete veya kişilere verilmiş bir zararın bulunup bulunmadığı belirtilecektir.

Muhtemel Hazine sorumluluğu açısından konu MK'nun 1007. maddesi çerçevesinde değerlendiriliyorsa; bir zararın var olduğu ancak memurun kusurunun olup olmadığı belirtilecektir.

4- Hukuki/Teknik Mukteza Tayini Yönünden:

Konuyla ilgili olarak Hukuki/Teknik yönden mukteza tayinine gerek olup olmadığı belirtilecektir.

5- İdari Önlemler Yönünden:

Bu idarece mukteza tayini dışında personel, idari ve mali işler ile diğer mevzuatla ilgili yapılması gereken işlem veya alınması gereken önlemlere ilişkin olarak hizmetin gerekli kıldığı önerilerde bulunulabilecektir.

Ancak soruşturma sonucunda memur veya memurların tutum ve davranışlarına ait soruşturma konusuyla ilgili elde edilen objektif ölçütlere ve maddi olgulara dayalı olmak koşuluyla yer, unvan, görev değişikliğine ilişkin öneriler varsa, bunlar bu bölümde belirtilmeyip, düzenlenecek kişisel tanıtım raporunda belirtilecek ve düzenlenen raporun tarih ve sayısı burada belirtilecektir.

6- Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlar ile Şahıslar Yönünden:

Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları veya memur olmayan şahıslarla ilgili yapılması veya incelenmesi gerekli işlemler var ise, bu konu belirtilerek öneride bulunulacaktır.

II. Ön İnceleme Raporu Düzenleme Formatı

ÖN İNCELEME RAPORU

I- ÖN İNCELEMEYE BAŞLAMA NEDENİ:

Bu bölümde; Ön inceleme emrini veren makam ve ön inceleme emrinin tarih ve sayısı belirtilecektir.

II- ÖN İNCELEMENİN KONUSU:

Bu bölümde; Var ise muhbir, müşteki veya talepte bulunanın açık kimliği ve adresi belirtilerek ön inceleme emrinde yazılan veya eki dilekçe, resmi yazı v.s. belgelerdeki iddia, ihbar ve şikayet konusu/konuları madde madde yazılacaktır.

III- YAPILAN ÖN İNCELEME:

A- DURUM TESPİTİ:

1- İddia ve şikayet konularının belirlenmesi:

Bu bölümde; varsa muhbir veya müşteki ifadesi alınarak, iddia ve şikayet konuları açık bir şekilde belirlenip yazılacaktır.

2- İddia ve şikayet konularıyla ilgili işlem ve belgelerin açıklanması:

Bu bölümde iddia ve şikayet konularıyla ilgili olarak yapılan işlem/işlemler belirtilecek ve toplanan belgeler açıklanacaktır.

3- İddia ve şikayet konuları ile ilgili olarak alınan ifadeler:

Bu bölümde iddia ve şikayet konularıyla ilgili olarak alman tanık ifadeleri özetlenecektir.

4- Şüphelilere ait savunma:

Şüpheli memurların isnadlara ilişkin yaptıkları savunma beyanı ile gösterdikleri belge bilgi vs. deliller özetle belirtilecektir.

B- YAPILAN İŞLEMLER İLE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Bu bölümde; iddia ve şikayet konularıyla ilgili olarak yapılan işlem veya eyleme ilişkin belge, bilgi ve ifadelerin değerlendirilmesi sonucunda yapılan işlem veya eylemin hukuki/teknik açıdan mevzuata uygun olup olmadığı açık bir şekilde belirtilecektir.

Memurun suçu T.C.K.' nın genel ve özel hükümleri ile ceza öngören diğer kanunlar yönünden irdelenecek ve suçun unsurlarının oluşup oluşmadığı açıklanacaktır.

IV- ÖZET, SONUÇ VE İSTEM:

A-ÖZET VE SONUÇ

Bu bölümde; iddia ve şikayet konularıyla ilgili olarak yapılan değerlendirme özce anlatılacak ve varılan sonuç açık bir şekilde yazılacaktır.

B-İSTEM

1- Ceza Hukuku Yönünden:

Bu bölümde; Memurların adı, soyadı, görev unvanı , görev yeri ile suçu ve haklarında uygulanması gereken Kanun maddesi, talep edilen karar yazılacaktır.

2- Disiplin Yönünden:

Soruşturma sonucu elde edilen delil veya tespitlere göre yapılan işlem ve eylemin disiplin suçunu oluşturup oluşturmadığı belirtilecek, disiplin cezası uygulanmasını gerektirir bir durum belirlenmiş ise gerekçesiyle birlikte DMK' nun 125 nci maddesindeki bölüm ve bentlere atfen memur hakkında yetkili disiplin amirlerince veya disiplin kurullarınca gereği yapılmak üzere öneride bulunulacaktır. Disiplin yönünden önerinin gereğini yapacak makam açıkça belirtilecektir.

3- Mali Sorumluluk Yönünden:

İnceleme konusu idari iş ve işlemlerden dolayı memur tarafından "Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tespiti, Takibi, Amirlerin Sorumlulukları, Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre irdelenmek üzere, Devlete veya kişilere verilmiş bir zararın bulunup bulunmadığı belirtilecektir.

Muhtemel hazine sorumluluğu açısından konu MK' nun 1007 nci maddesi çerçevesinde değerlendiriliyorsa; bir zararın var olduğu ancak memurun kusurunun olup olmadığı belirtilecektir.

4- Hukuki/Teknik Mukteza Tayini Yönünden:

Konuyla ilgili olarak Hukuki/Teknik yönünden mukteza tayinine gerek olup olmadığı belirtilecektir.

5- İdari Önlemler Yönünden:

Bu idarece mukteza tayini dışında personel, idari ve mali işler ile diğer mevzuatla ilgili yapılması gereken işlem veya alınması gereken önlemlere ilişkin olarak hizmetin gerekli kıldığı önerilerde bulunulabilecektir.

Ancak soruşturma sonucunda memur veya memurların tutum ve davranışlarına ait soruşturma konusuyla ilgili elde edilen objektif ölçütlere ve maddi olgulara dayalı olmak koşuluyla yer, unvan, görev değişikliğine ilişkin öneriler varsa, bunlar bu bölümde belirtilmeyip, düzenlenecek kişisel tanıtım raporunda belirtilecek ve düzenlenen raporun tarih ve sayısı burada belirtilecektir.

6- Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlar ile Şahıslar Yönünden:

Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları veya memur olmayan şahıslarla ilgili yapılması veya incelenmesi gerekli işlemler var ise, bu konu belirtilerek öneride bulunulacaktır.

Ad-Soyad/Unvan/İmza- Mühür

SEKİZİNCİ BÖLÜM

ÖN İNCELEME RAPORUNDA TALEP EDİLECEK KARAR TÜRLERİ

I- Soruşturma İzni Verilmemesi

a) Şüphelinin suçlu olduğuna ilişkin bir belge veya kanıt elde edilememesi, şüphelilerin üstlerine atılan suçu (veya suçları) işledikleri kanısını doğrulayacak yeter kanıt elde edilememesi,

b) Af, ölüm, şikayetten vazgeçme, zamanaşımı, takibi şikâyete bağlı suçlarda yönteme uygun dilekçe verilmemesi gibi durumların tespiti,

c) İsnat olunan eylemin 4483 sayılı Kanun kapsamında kalmaması, disiplin uygulamasını gerektirmesi, görev dışında doğması ve görevle ilgili olmaması, İdarî veya hukukî dava konusu olabilecek nitelikte görülmesi, daha önce aynı konuda kesinleşmiş bir karar verilmiş olması ya da başka kanun kapsamına giren kovuşturmayı gerektirmesi gibi durumların tespiti,

Hallerinde Soruşturma İzni Verilmemesi kararı verilmesi istenir.

II- Soruşturma İzni Verilmesi

Yapılan ön inceleme sonucu, elde edilen bilgiler ve belgeler, o şüphelinin suçlu olduğunu gösteriyorsa Soruşturma İzni Verilmesi kararı verilmesi istenir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

ÖN İNCELEME VESORUŞTURMA RAPORLARININ VERİLECEĞİ MAKAM VE MERCİLER

Yetkili merciin saptanmasında, memurun suç tarihindeki görevi esas alınır.(4483 s.K.m.3/3)

Ön inceleme raporları;

A- Büyükşehir statüsündeki illerin belediye sınırları içerisinde kalan ilçeler ile diğer İlçe teşkilatlarına mensup, tapu ve kadastro kuruluşlarındaki bütün memurlarla ilgili ön inceleme raporları o ilçe Kaymakamına (4483.S.K. m.3/a),

B- İl merkezindeki teşkilatlara mensup bütün memurlarla ilgili ön inceleme raporları o İlin Valisine (4483 s.K.m.3/b,c),

C- Merkez memurları ve merkez memuru olup da taşrada merkeze ait bir işle görevlendirilmiş bulunan memurlar hakkındaki ön inceleme raporları Genel Müdürlük Makamına ,

D- Haklarında soruşturma yapılan memurlar birden fazla ve fiilleri itibariyle aralarında iştirak hali mevcut ise ön inceleme raporu, üstün tabi olduğu yetkili mercie (4483 s.K. m.3/son,10),

F- Vekâleten yürütülen görevlerde ise, vekil asıl memuriyeti ile ilgili yetkili mercie değil, vekalet ettiği görevin ilgili bulunduğu yetkili mercie,

G- Kadrosunun bulunduğu il veya ilçeden başka yerde,ancak kadrosunun bulunduğu müdürlüğün görev alanı ile ilgili bir işte geçici görevli bulunan memur hakkında kadrosunun bulunduğu birimin bağlı olduğu yetkili mercie,

H- Kadrosunun bulunduğu il veya ilçeden başka yerde geçici olarak görevlendirildiği müdürlüğün görev alanı ile ilgili bir işte geçici görevlendirilen memur hakkında geçici görevli olduğu yerin yetkili mercie,

Verilir.

ONUNCU BÖLÜM

RAPORLARIN TANZİMİNE İLİŞKİN İŞLEMLER

Raporlarda ve inceleme, ön inceleme veya soruşturma evrakında silinti, çizinti, kazıntı ve çıkıntı yapılmamalıdır. Zorunluluk olursa açıklama yapılması ve altının tarih ve imza ile tasdik edilmesi gerekir.

Rapor ve ön inceleme veya soruşturma evrakının her sayfası ve ön inceleme veya soruşturma evrakına bağlı belgeler müfettiş tarafından mühürlenecek ve paraf edilecek, raporların son sayfaları ayrıca imzalanıp, mühürlenecektir. Raporların ilgisine göre Örnek- 43/44 kapaklar kullanılacaktır.

Raporun en az üç nüsha olarak düzenlenmesi asildir. Ön inceleme veya soruşturma belge ve kâğıtlarının ise verilecekleri mercilere ve tabi tutulacakları işlemlere göre kaç örnek düzenlenmesi, belge ve kağıtların örneklerinin çoğaltılması gereklerini müfettiş takdir eder. Ayrıca örnek- 45 rapor özet bilgi formu tek nüsha halinde doldurulacaktır.

Aynı kişi ve konular hakkında hem ön inceleme ve hem de soruşturma raporu düzenlenmesi gerekmiş ise, bu hususlar ön inceleme ve soruşturma raporunun giriş kısımlarında ayrı ayrı belirtilerek bağlantı sağlanır. Suç ve suçlulukta ilişki ve iştirak bulunmadıkça her şüpheli memur için ayrı ayrı ön inceleme veya soruşturma raporu düzenlenir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

DİSİPLİN SORUŞTURMASI

I. Soruşturmanın Konusu

657 sayılı Kanuna göre memur sayılanların 657 sayılı Kanunun 125 nci maddesinde belirtilen işlem ve eylemleri disiplin soruşturmasının konusunu oluşturmaktadır.

II. Soruşturmaya Başlama

Genel Müdürün disiplin soruşturması emri veya onayı ile soruşturmaya başlanır.

III. Muhbir ve Şikâyetçinin Dinlenmesi

Muhbir ve şikâyetçi ifade vermesi için çağrı kâğıdı ile çağrılır ve ifade tutanağı düzenlenir. İfadesine başvurulan kişiye öncelikle ihbar veya şikâyetin kendisi tarafından kaleme alınıp alınmadığı, ihbar veya şikayet yazısındaki imzasının kendisine ait olup olmadığı sorulur. Daha sonra konuya ilişkin gerekli kanıtlayıcı bilgi ve belge olup olmadığı ile ek ve tamamlayıcı bilgilere ilişkin sorular sorulur.

IV. Tanık, Bilirkişi ve Hakkında Soruşturma Yapılan Kişinin Dinlenmesi

Tanık ve bilirkişiler yeminsiz dinlenir. Tutanak kâtibi bulundurulması zorunlu değildir. Gerekli görülürse konuyu aydınlatmak amacıyla hakkında soruşturma yapılan kişinin ifadesi alınabilir. İfade yazılı olarak veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak alınabilir.

V. Bilgi ve Belgelerin Temini

Soruşturma sırasında müfettiş resmî kayıtları inceleyebilir, onaylı örneklerini alabilir. Ancak belgelerin aslı gerekli olmadıkça alınmaz.

VI. Cezaî Kovuşturmanın Yapılması, Disiplin Soruşturmasına Engel Teşkil Etmemesi

Aynı eylem veya işlem hakkında cezaî soruşturma yapılması disiplin soruşturmasının yapılmasına engel değildir. Aynı eylem veya işlem nedeniyle cezaî soruşturma yapılmış veya yapılmakta ise ilgili belgeler disiplin soruşturması için yeterli görülebilir.

VII. Soruşturma Usulü

Disiplin soruşturmasında bu yönergenin beşinci bölümünde belirtilen ön inceleme usulü geçerlidir.

VIII. Disiplin Cezalarında Zamanaşımı

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

A- Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında 1 ay,

B- Memurluktan çıkarma cezasında 6 ay,

İçinde yetkili amirler tarafından soruşturma emri verilip, soruşturmaya başlanılması şarttır. Aksi halde, bu fiil ve halleri işleyenler hakkında ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren yukarıda bahsedilen süreler geçmeden soruşturma emri verilmesi halinde bu süre de dahil, soruşturmanın yapılması, ilgili makamlarca incelenmesi, disiplin kurullarında görüşülüp karara bağlanması ve ilgiliye tebliğ edilmesi işlemlerinin suçun işlendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde sonuçlandırılması zorunludur. Bu sürenin zamanaşımını durduran sebepler hariç geçirilmesi halinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar (DMK.m.127).

IX. Disiplin ve Ceza Soruşturmasının Birlikte Yapılması Halinde Rapor Düzenlenmesi

Disiplin soruşturması emrine göre yapılan soruşturmalar sonucu, Yedinci Bölümün "I-Soruşturma Raporu Düzenleme Usulü" ne uygun olarak soruşturma raporu düzenlenir.

İnceleme, ön inceleme veya soruşturma sırasında, eylem disiplin cezası uygulamalarını gerektiriyor ise yapılan tespit ile ön görülen ceza belirtilip, disiplin amir veya kurullarınca disiplin soruşturması yapılması önerilir.


Ekler