KolayuyumGiriş yap

SHT-OPS-B Balon Uçuş Operasyonlarına Yönelik Usul ve Esaslar Talimatı

Tür
Resmi Gazete
İlgili mevzuat
Güncel metin

Madde 1 – Amaç

(1) Bu Talimatın amacı, balonla uçuş operasyonlarına yönelik usul ve esasları düzenlemektir.

Madde 2 – Kapsam

(1) Bu Talimat, balonla uçuş operasyonlarında bulunacak işletmeler ile bu işletmelerde görev yapan tüm personeli kapsar.

(2) Yere bağlı gaz balonlarıyla yapılan balon operasyonları ile yetkileri dahilinde balon tipi tanıtımı veya modifikasyonu amacıyla balon işleten ve 20/08/2013 tarihli ve 28741 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Yönetmeliği" kapsamında tasarım veya üretim yapan kuruluşlar için için geçerli değildir.

Madde 3 – Dayanak

(1) Bu Talimat, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'na, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 437 nci ve 441 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4 – Avrupa Birliği mevzuatına uyum

(1) Bu Talimatın hazırlanmasında, Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan 2018/395 sayılı mevzuat dikkate alınmıştır.

(2) Bununla birlikte, bu Talimatın Ek-1'inde yer alan gerekliliklere uyumun sağlanmasında, Avrupa Komisyonu'nun 2018/395 sayılı mevzuatının uygulanmasına yönelik EASA tarafından yayımlanan AMC, CS ve GM'lerin en güncel hali kullanılacaktır.

Madde 5 – Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu Talimatta geçen;

a) "Alternatif uyumluluk yöntemleri", mevcut AMC'lere bir alternatif öneren ya da EASA veya Genel Müdürlük tarafından ilgili AMC'nin oluşturulmadığı durumlarda Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan Uygulama Kurallarına uyumluluğu tesis edecek yeni yöntemleri,

b) "Balon", motorlu olmasına rağmen sıcak hava gemileri, gaz balonları, sıcak hava balonları, karma balonlar dahil olmak üzere, havadan hafif gaz ya da burner kullanılarak uçuşunu sürdüren, motorsuz, havadan hafif insanlı hava aracını,

c) "Balon grubu", kubbenin boyutu veya kapasitesi dikkate alınarak, balonların sınıflandırılmasını,

ç) "Balon ile icra edilen ticari yolcu operasyonu", yolcuların ücret karşılığında balon ile taşındığı ticari hava taşımacılığı operasyonunu,

d) "Balon özel operasyonu", bir balon ile yolcu taşınmaksızın paraşüt operasyonları, yelken kanat inişleri, gösteri uçuşları, yarışma uçuşları veya benzer amaçlarla yapılan ticari veya ticari olmayan faaliyetleri,

e) "Balon sınıfı", uçuşu sürdürmek için kullanılan kaldırma araçlarını dikkate alan balon kategorisini,

f) "Balonun boş ağırlığı", balonun AFM içerisinde belirtilen tüm teçhizatlar dahil toplam ağırlığını,

g) "Bayrak kararı", ilgili gün ve zaman aralığında yapılacak meteorolojik değerlendirme sonucunda yeşil, sarı veya kırmızı bayrakların ilan edilmesini,

ğ) "Ciddi olay", balonun şişirilme anı ile balonun tam olarak söndürülme anı arasında, kaza olasılığının yüksek olduğu sırada gerçekleşen, balonun operasyonu ile ilişkili olayı,

h) "Ekip üyesi", balonda veya doğrudan balonun işletilmesiyle ilgili görevleri yapmak üzere işletme tarafından atanan kişiyi,

ı) "Gaz balonu", havadan hafif gaz ile taşıma kuvveti kazanan serbest balonu,

i) "Gece", Türkiye AlP'si ENR 1.2.2 gereği, güneş batımından 30 dakika sonrası ile güneş doğumundan 30 dakika öncesi arasındaki zamanı,

j) "Gösteri uçuşu", balonun bir gösteri uçuşu için yapılan idmanlar ile reklamı yapılan etkinliğe gitmek ve dönmek için kullanımı dâhil olmak üzere, halka açık bir tanıtım etkinliğinde sergilenmesi veya eğlence amacıyla gerçekleştirilen herhangi bir uçuş faaliyetini,

k) "Hava aracı uçuş el kitabı", balona ilişkin geçerli ve onaylı operasyonel sınırlamaları ve bilgileri içeren dokümanı,

l) "Kabul edilebilir uyumluluk yöntemleri", Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan Uygulama Kurallarına uyumluluğu sağlama yöntemlerini göstermek üzere EASA tarafından kabul edilen ancak bağlayıcı olmayan standartları,

m) "Karma balon", ısınan hava ve havadan daha hafif, alev almayan gaz karışımı ile taşıma kuvveti kazanan serbest balonu,

n) "Kaza", balonun şişirilme anı ile balonun tam olarak söndürülme anı arasında gerçekleşen; kişilerin, doğal nedenlerden kaynaklanan ya da başkalarının veya kişinin kendi sebep olduğu yaralanmalar dışında, balonda bulunulmasından dolayı veya balonun ayrılan kısımları dahil balonun herhangi bir kısmı ile doğrudan temas etmesi sonucunda maruz kalınan, ölümcül veya ciddi yaralanmaları veya balonun, yapısal mukavemetini, performansını veya uçuş özelliklerini olumsuz yönde etkileyen ve etkilenen öğenin büyük çaplı onarımını veya değiştirilmesini gerektiren hasarların veya yapısal arızaların oluştuğu veya balonun kayıp ya da tamamen erişilemez olduğu olayı,

o) "Kiracı", bir kiralama anlaşması ile belirli bir dönem için, bedeli karşılığı bir balonun kullanımını alan işletmeyi,

ö) "Kiralama sözleşmesi", bir balon işletmesinin kiraya verdiği balonun kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmeyi,

p) "Kiraya veren", bir balonu belirli bir dönem için, bedeli karşılığı başka bir balon işletmesinin kullanımına veren işletmeyi,

r) "Kırmızı bayrak", meteorolojik şartların belirlenen sektör ve zaman aralığı içerisinde uçuşa elverişli olmadığını ve uçuş operasyonu yapılamayacağını,

s) "Kısa süreli Wet-Lease", en fazla 3 güne kadar yapılan wet-lease kiralama operasyonunu,

ş) "Meteoroloji değerlendirmesi", ilgili gün ve zaman aralığında yapılacak uçuşa dair meteorolojik veriler aracılıyla yeşil, sarı veya kırmızı bayrakların ilan edilmesini,

t) "Olay", balon operasyonunun emniyetini etkileyecek veya etkileyebilecek şekilde balonun operasyonu ile ilişkili, kaza haricindeki bir olayı,

u) "Operasyon alanı", sorumlu pilot veya işletmenin iniş, kalkış veya harici yük operasyonları için seçtiği alanı,

ü) "Psikoaktif maddeler", kafein ve tütün haricinde alkol, opioidler, kanabinoidler, sedatifler ve uyuşturucular, kokain, diğer psikostimülanlar, halüsinojenler ve uçucu çözücüleri,

v) "Sarı bayrak", meteorolojik şartların belirlenen sektör ve zaman aralığı içerisinde uçuşa elverişli olmadığını ancak belirlenen zaman aralığı sonunda meteorolojik şartların değişme ihtimali bulunması dolayısıyla, bayrağın yeşil veya kırmızı olarak güncellenmesine kadar beklemede kalınacağını,

y) "Serbest balon", operasyon sırasında sürekli bir noktada durmayan balonu,

z) "Sıcak hava gemisi", motorun herhangi bir taşıma kuvveti oluşturmadığı, motorla çalışan sıcak hava balonunu,

aa) "Sıcak hava balonu", ısınan hava ile taşıma kuvveti kazanan serbest balonu,

bb) "Slot hizmet merkezi", balon uçuş sahası için kalkış uygunluğu ve hava sahası kullanım taleplerini değerlendiren merkezi,

cc) "Sorumlu pilot", uçuşun emniyetli bir şekilde gerçekleştirilmesi konusunda sorumlu ve yetkili olarak tayin edilen pilotu,

çç) "Tanıtım uçuşu", ücret karşılığında, ilgi çekmek ve teşvik etmek maksadıyla, 02/06/2017 tarihli ve 30084 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pilot Lisans Yönetmeliği kapsamındaki bir eğitim kuruluşu veya hava sporlarının veya havacılık eğlence etkinliklerinin tanıtılması amacıyla kurulmuş bir kuruluş tarafından gerçekleştirilen kısa süreli bir hava turunun yapıldığı herhangi bir uçuşu,

dd) "Tehlikeli maddeler-DG", sağlık, emniyet, eşya veya çevre için risk oluşturabilecek ve Teknik Talimatlar-ICAO Doc.9284'te tanımlanmış veya bu dokümana göre sınıflandırılmış eşya ve maddeleri,

ee) "Teknik Talimatlar-ICAO Doc.9284", ICAO tarafından onaylanmış ve yayınlanmış, tamamlayıcı ek ve her türlü ilaveleri içeren Tehlikeli Maddelerin Hava Yolu ile Emniyetli Taşınması için Teknik Talimatların yürürlükteki en son baskısını,

ff) "Ticari operasyon", kamuya açık olan veya kamuya açık olmadığı durumlarda, bir işletme ve müşteri arasında, müşterinin işletme üzerinde hiçbir kontrole sahip olmadığı bir sözleşme kapsamında, ücret karşılığı yapılan balon operasyonunu,

gg) "Trafik yükü", yolcu, bagaj ve taşınan özel ekipmanların toplam ağırlığını,

ğğ) "Uçuş ekibi üyesi", bir uçuş görevi süresi boyunca, hava aracının işletilmesi ile ilgili görevleri ifa eden pilot lisansına sahip ekip üyesini,

hh) "Uçuşun kritik evreleri", kalkış, son yaklaşma, pas geçme, iniş ve sorumlu pilotun balonun emniyetli operasyonu için kritik olarak belirlediği diğer uçuş evrelerini,

ıı) "Uçuş süresi", sepetin kalkmak amacıyla yerden ayrıldığı andan uçuşun sonunda nihai durduğu ana kadar geçen toplam süreyi,

ii) "Yakıt ikmali", yakıt tüplerinin değiştirilmesi hariç olmak üzere, yakıt tüplerinin veya yakıt tanklarının harici bir kaynak vasıtasıyla doldurulmasını,

jj) "Yarışma uçuşu", balonun, hava yarışmalarında kullanıldığı ve ayrıca balonun hava yarışmalarına yönelik idmanlarda ve bu etkinliklere gitmek ve dönmek için kullanıldığı herhangi bir uçuş faaliyetini,

kk) "Yere bağlı gaz balonu", operasyon sırasında balonu sabit bir noktaya sürekli olarak sabitleyen bir bağlama sistemine sahip gaz balonunu,

ll) "Yere bağlı uçuş", kalkış usulünün bir parçası olarak kullanılabilen halat haricinde, operasyon sırasında balonu sabit bir konuma sabitleyen bir bağlama sistemine sahip uçuşu,

mm) "Yeşil bayrak", meteorolojik değerlendirme kapsamında belirlenen sektör ve zaman aralığı içerisinde balon işletmesi ve sorumlu pilot kararı ile uçuş operasyonu gerçekleştirilebileceğini,

nn) "Yeterlilik kontrolü", gerekli olabilecek sözlü sınavlar da dahil olmak üzere, bu Talimatta belirlenen güncel deneyim gerekliliklerine uymak amacıyla yeteneğinin kanıtlanmasını,

oo) "Wet-lease", Balonun, kiraya verenin işletme ruhsatı kapsamında işletildiği kiralama operasyonunu,

ifade eder.

(2) Bu Talimatta geçen kısaltmalar:

a) "AFM", hava aracı uçuş el kitabını,

b) "AGL", uçuş yapılan yeryüzünden olan yüksekliği,

c) "AIC", Havacılık Bilgi Genelgeleri'ni, ç) "AIP", Havacılık Bilgi Yayını'nı,

d) "AltMoC", alternatif uyumluluk yöntemlerini,

e) "AMC", kabul edilebilir uyumluluk yöntemlerini,

f) "ATS", hava trafik hizmetlerini,

g) "CS", sertifikasyon şartlarını,

ğ) "EASA", Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı'nı,

h) "Genel Müdür", Sivil Havacılık Genel Müdürü'nü,

ı) "Genel Müdürlük", Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nü,

i) "GM", EASA tarafından yayımlanmış olan kılavuz dokümanları,

j) "MDG", Meteoroloji Değerlendirme Grubu'nu,

k) "MSL", deniz seviyesini,

l) "NM", 1.852 m uzunluğundaki deniz milini,

m) "NOTAM", Havacılara Bildirimi

n) "SHM", slot hizmet merkezini,

o) "SHT-BALON RUHSAT", 01/05/2021 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Ticari Balon İşletmeleri Talimatı'nı,

ö) "SHT-DENETİM", 23/01/2012 tarihinde yayımlanan Sivil Havacılık İşletmeleri Denetimlerine İlişkin Uygulama Esasları Talimatı'nı,

p) "SHT-FCL", 08/06/2017 tarihinde yayımlanan Uçuş Ekibi Lisanslandırma Talimatı'nı,

r) "SHT-M", 10/06/2013 tarihinde yayımlanan Sürekli Uçuşa Elverişlilik Ve Bakım Sorumluluğu Talimatı'nı,

s) "SHT-MED", 15/06/2017 tarihinde yayımlanan Havacılık Sağlık Talimatı'nı,

ş) "SHT-OLAY", 31/12/2012 tarihinde yayımlanan Sivil Havacılık Emniyet Olaylarının Raporlanmasına Dair Talimat'ı,

t) "SHT-21", 25/11/2013 tarihinde yayımlanan Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Talimatı'nı,

u) "SHT-7", 11/09/2014 tarihinde yayımlanan Hava Aracı Milliyeti ve Tescil işaretleri Talimatı'nı,

ü) "SHY-İPC", 29/01/2013 tarihli ve 28543 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmeliği,

v) "SHY-M", 20/12/2012 tarihli ve 28503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu Yönetmeliği'ni,

y) "SHY-1", 02/06/2017 tarihli ve 30084 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pilot Lisans Yönetmeliği'ni,

z) "SHY-13", 10/11/1985 tarihli ve 18924 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sivil Hava- Araç Kazaları Soruşturma Yönetmeliği'ni

aa) "SHY-21", 20/08/2013 tarihli ve 28741 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Yönetmeliği'ni,

bb) "UEİMB", Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığı'nı,

cc) "VFR", görerek uçuş kurallarını, ifade eder.

Madde 6 – Balon uçuş operasyonları

(1) İşletmeler, balonu, bu Talimatın Ek-1 Alt Bölüm BAS'ta belirtilen gerekliliklere uygun olarak işletecektir.

(2) Balonla ticari operasyon gerçekleştirmek isteyen işletmeler, bu maddenin birinci fıkrasına ilaveten bu Talimatın Ek-1 Alt Bölüm ADD'de yer alan gereklililere de uyacaktır. Ancak bu gereklilik, aşağıda listelenen balon operasyonları için geçerli olmayacaktır:

a) Balon uçuşunun doğrudan maliyetlerinin ve balonun depolanması, sigortalanması ve bakımı için yapılan yıllık maliyetlerin orantılı bir kısmının pilot dahil azami 4 (dört) kişi tarafından paylaşılması koşuluyla, yapılan maliyet paylaşımlı operasyonlar,

b) Yarışma veya gösteri uçuşları,

c) Uçuş ekibi dahil azami 4 (dört) kişinin olduğu tanıtım uçuşları veya SHY-1 Yönetmeliğine göre onaylanmış bir eğitim kuruluşu ya da havacılık sporunu veya eğlence amaçlı havacılığı desteklemek amacıyla oluşturulan bir kuruluş tarafından işletilen balon ile, kâr amacı güdülmeyen ve kuruluş üyesi olmayanların dâhil olduğu durumlarda bu uçuşların kuruluşun sadece sıra dışı bir faaliyetini temsil etmesi koşuluyla gerçekleştirilen paraşüt atma uçuşları,

ç) SHY-1 Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilen eğitim organizasyonları tarafından icra edilen uçuşlar.

(3) Birden fazla balon uçuş sahasında balon uçuş operasyonu gerçekleştirilmesi durumunda, işletme, her bir balon uçuş sahası için bu Talimatın ilgili gerekliliklerini yerine getirecektir.

Madde 7 – Uçuş ekibi lisansları ve sağlık sertifikaları

(1) Uçuş ekiplerine ilişkin lisans gereklilikleri için SHT-FCL, sağlık gereklilikleri için SHT-MED hükümleri geçerli olacaktır.

Madde 8 – Uçuş süresi sınırlamaları

(1) Uçuş ekipleri için uçuş süresi;

a) Genel Müdürlük tarafından izin verilen istisnai rekor uçuşları hariç, günlük azami 6 saat,

b) Birbirini takip eden 7 günlük 30 saat,

c) Aylık 90 saat,

ç) Yıllık 900 saattir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine bakılmaksızın, antrenman/tecrübe uçuşları günlük 4 saati geçemez.

(3) Birbirini takip eden 7 (yedi) gün içerisinde en az bir tam gün boş süre verilmesi zorunludur.

Madde 9 – Balon ile amatör veya sportif havacılık faaliyetleri

(1) Ticari amaç taşımadan yapılacak amatör veya sportif balon uçuş faaliyetleri için işletme ruhsatı alınması şartı aranmaz. Sorumluluk ilgili özel veya tüzel kişide olmak üzere faaliyette bulunabilir. Bunlar icra edeceği uçuşlarda, Türkiye AlP'sinde yayınlanmış sivil havacılıkla ilgili kuralların, bu Talimat gerekliliklerinin uygulanması ve Genel Müdürlükten her uçuş öncesinde uçuş izni alması zorunludur.

Madde 10 – Acil durum yönetimi

(1) Balonların sebep olduğu ve karşılaştığı olaylar, bu Talimatın Ek-1 Alt Bölüm ADD BOP.ADD.025 gerekliliği kapsamında Genel Müdürlüğe raporlanır.

(2) Balonların sebep olduğu ve karşılaştığı kaza ve ciddi olayların; bildirilmesi, soruşturulması, incelenmesi, sonuçlarının belirlenmesi ve rapor edilmesi SHY-13 Yönetmeliği kapsamında yapılır.

Madde 11 – Ticari yolcu operasyonları

(1) İşletme tarafından ticari yolcu operasyonlarında her balon için sorumlu pilot, varsa gözlemci pilot, yer ekibi üyeleri, yolcu isimleri, uyruk ve cinsiyet bilgilerini ihtiva eden yolcu manifestosu hazırlanması ve her yolcu için biniş kartı verilmesi zorunludur.

(2) Yolcu manifestosu ve biniş kartı elektronik olarak da hazırlanabilir. Bu durumda, uygulamaya başlanmadan önce Genel Müdürlükten onay alınacaktır. Elektronik olarak sağlanan tüm bilgiler, SHM veya Genel Müdürlük tarafından kullanılan otomasyon sistemi ile entegre edilecektir.

Madde 12 – Balon tescil ve uçuşa elverişlilik sertifikaları

(1) İşletme, geçerli tescil ve uçuşa elverişlilik sertifikası bulunmayan hiçbir balonu işletemez.

(2) Balonlarda kullanılacak milliyet ve tescil işareti, yerleri, ölçüleri, karakter tipleri, tescili, tescil sertifikası ve kimlik plakası ile ilgili gereklilikler SHT-7 Talimatında düzenlenmiştir.

Madde 13 – Balon uçuşlarının yapılamayacağı durumlar ve tahditler

(1) Aşağıdaki durumlarda kesinlikle balonla uçuş yapılamaz:

a) Uçuştan 10 (on) gün önce Genel Müdürlükten bu uçuş için gerekçeleri belirtilerek özel izin alınmadığı durumlarda, balon uçuşlarının ruhsatlı bir havaalanının 5 NM yakınında olması halinde,

b) Asgari görüş mesafesi 2.000 metreye eşit veya altında olması durumunda, balonun bulutlardan dikey olarak uzaklığının 450 metre, yatay olarak uzaklığının ise 600 metreden az olması durumunda ve termik ile kümülonimbus oluşumlarında,

c) AlP'de yer alan yasak, tehlikeli, tahditli sahalar ile NOTAM ile duyurusu yapılmış sahalar üzerinde,

ç) İniş ve acil durumlar dışında, meskûn mahallerin üzerinde 1.000 fit AGL yükseklik altında.

(2) Balon uçuşları, o esnada havada bulunan hava araçlarına ya da yerdeki insanlara ve mülklere karşı bir risk oluşturmamalıdır.

(3) Uçuş faaliyeti esnasında balonda bulunan telsiz, mobil/cep telefonu vb. mevcut muhabere cihazları kapatılamaz.

(4) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında özel izin alınması durumunda, balon operasyonlarının düzenleneceği sahanın; sivil ve askeri hava alanlarına 5 NM mesafenin altında veya sivil ve askeri havaalanları için ilan edilmiş standart geliş/kalkış, aletli alçalma ve pas geçme usulleri ile meydan üzerindeki bekleme usullerini etkileyecek bir mesafede olması durumunda, aşağıdaki şartlar yerine getirilecektir:

a) Hava Trafik Kontrol Üniteleri ile iletişim için iki yönlü muhabere sisteminin bulunacaktır. İlgili ünitelerle temas sağlanmasını takiben Hava Trafik Kontrolörlerince verilecek talimatlara tam olarak uyulacaktır.

b) AIP'de yer alan radyo muhabere prosedürü eksiksiz uygulanacaktır.

c) Kontrollü hava sahasına giriş ve kat edişten en az 10 dakika önce ilgili Hava Trafik Kontrol ünitesi ile temasa geçilecektir.

(5) Balon işletmelerince düzenlenecek balon operasyonları sırasında; uçuş müsaadesi alınmış saha yatay/dikey limitlerin ihlal edilmesi, gerekli uçuş kural ve kaidelerine uyulmaması ya da sivil/asker Hava Trafik Kontrol ünitelerince verilecek herhangi bir talimatın uygulanmaması nedeniyle ortaya çıkacak uçuş emniyet sorumluluğu, tamamen ilgili işletme ve sorumlu pilota aittir.

(6) Yer rüzgârı, kalkış anında ve yerinde; öğrencilerin yalnız uçuşlarında 8 knot, yolculu uçuşlarda 10 knot üzerinde ise balonla uçuş yapılmaz.

(7) Öngörülen iniş anı ve yeri için tahmin edilen rüzgâr, kalkış için belirlenen limitlerin üzerinde ise, balonla uçuş yapılmaz.

Madde 14 – Yere bağlı balonlar

(1) Limitlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yere bağlı balonların uçuşunda rüzgâr hızı;

1) 120.000 kübik fite kadar olan balonlarla yapılan reklam uçuşunda en fazla 15 knot,

2) 120.000 kübik fite kadar olan balonlarla yapılan yolcu uçuşunda en fazla 10 knot,

3) 120.001 kübik fit ile 275.000 kübik fit arası balonlarla yapılan uçuşlarda en fazla 5 knot,

4) 275.000 kübik fitten büyük kubbe kapasitesine sahip balonlarla yapılan uçuşlarda en fazla 1 knot olmalıdır.

b) Balonun azami kalkış ağırlığı, normal değerinin %75'i olarak hesaplanır.

c) Yere bağlı uçuş esnasında, sepet tabanının yerden yüksekliği 100 fit (30 m)'i geçemez.

ç) Özel şekilli balonlar ile bu balonların şekline uygun balon üretici firması tarafından yayınlanmış olan AFM veya Ek'lerinde belirtilen limitler dâhilinde yere bağlı uçuş gerçekleştirilebilir.

d) Bağlantı sisteminde kullanılan halat, karabina, halka, kanca ve diğer ekipmanın en az 4.000 kg taşıma kapasitesine sahip olması gerekir.

(2) Yer seçimine ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir:

a) Yere bağlı uçuşlarda kullanılacak olan alan, balon yüksekliğinin en az 2 (iki) katı kadar geniş olmalıdır.

b) Bu alanın içinde ve üzerinde emniyeti etkileyecek hiçbir mânia bulunmamalıdır.

c) Balonun serbest kalma ihtimaline karşı, rüzgârın gidiş yönünde, mânialardan arındırılmış, emniyetli inişe izin verecek kadar geniş bir alan olmalıdır.

ç) Alan içindeki ve etrafındaki izleyicileri balondan, bağlantı sisteminden ve araçlardan uzakta tutacak emniyet ve güvenlik tedbirleri alınmış olmalıdır.

(3) Bağlı uçuşa ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir:

a) Balon şişirilmeden ve bağlantı sistemi kurulmadan önce tüm teçhizat sorumlu pilot tarafından kontrol edilmelidir.

b) Bağlantı sistemini kurmak için balon, rüzgârın geldiği yönden yere sabitlenmiş iki halatla bağlanmalıdır. Bu iki halatın görevi balonun rüzgârın itme kuvvetine karşı direnç uygulayabilmesidir.

c) Rüzgârın geldiği yönden sabitlenen ve balona giden iki halatın birbirleri ile yaptıkları açı ortalama 90 derece olmalı; 60 dereceden küçük, 120 dereceden büyük olmamalıdır.

ç) Bir üçüncü halat, diğer iki halatın tam aksi istikametinde, rüzgârın gittiği yönde, hareket edebilecek şekilde sepete bağlanır.

d) Üçüncü halat ekibin veya bağlı olduğu aracın hareket ettirilmesiyle, balonun yüksekliğini ayarlamada kullanılır. Halat serbest bırakıldıkça balon yükselir, çekildikçe alçalır.

e) Halatların sepete bağlantıları varsa burner sehpası üzerinde bulunan, bağlı uçuş için özel olarak yapılan halkalara veya yine varsa burner sehpasına bağlı karabina ile uçuş tellerinin ucundaki karabina arasında takılan bağlı uçuş halkasına, ikisi de yoksa birbirine bağlı iki karabinadan üstte olana, yani uçuş tellerinin ucundaki karabinaya yapılır.

f) Bağlı uçuş bağlantılarında Hızlı Bırakma Sistemi asla kullanılmaz.

g) Üç noktadan bağlanan balon ısıtılarak yerden kesildiğinde tüm halatlarda da yük olduğundan emin olunmalıdır. Eğer boşta kalan halat varsa boyları ve pozisyonları üçüne de yük binecek şekilde ayarlanmalıdır.

ğ) Balon istenilen irtifaya geldiğinde, tepesi sepet tabanı olacak şekilde, üç halatla bir piramit şekli oluşmalıdır. Rüzgâra karşı yeterli direnç sağlayabilmek için bu piramit şekli her zaman basık konumda olmalı, yani halatların yerle yaptıkları açılar 45 derecen küçük olmalıdır. Bir başka deyişle, sepet tabanının yerden yüksekliği; sepetin orta noktasının iz düşümünün, halatların yerdeki bağlantı noktalarına uzaklığından fazla olmamalıdır.

h) Rüzgâr hızı limitlere yaklaştıkça, piramit daha da basıklaştırılarak, balonun yerden yüksekliği azaltılmalıdır. Bunun için üçüncü halat rüzgârın gidiş yönünde çekilmeli veya kısaltılmalıdır.

ı) Balonun yüksekliğini ayarlamak için hareket edebilen üçüncü halat gerginleştiğinde, sorumlu pilot ısıtmayı kesmelidir.

i) Uçuş anında mevcut rüzgâr hızı sorumlu pilot tarafından el anemometresi ile veya yerde bulunan rüzgâr çorabı ile ölçülebilmeli, rüzgâr limitlerin üzerine çıkıyorsa uçuşa derhal son verilmelidir.

j) Yolcu değişimlerinde, sepetteki ağırlığın birden azalıp balonun kontrolsüz yükselmesine neden olmamak için sorumlu pilot gerekli emniyet tedbirlerini almalıdır. Bunun için önce yeni gelen yolcuyu alıp, sonra diğerini indirmeli ya da iki veya üç yer ekibinin yolcunun sepetten çıkışı esnasında, sepeti kuvvetli bir şekilde tutmasını sağlamalıdır.

k) Her bağlı uçuş sonrasında sorumlu pilot, balonu ve bağlama sistemini oluşturan parçaları kontrol etmelidir. Bu esnada, özellikle burner sehpası olası çatlama ve kırılmalara karşı özenle gözden geçirilmelidir.

l) Bağlı uçuş sırasında, sepetteki ve yerdeki herkesin emniyetinden sorumlu pilot sorumludur. Rüzgâr hızının artması veya rüzgârın hamle yapmaya başlaması durumunda, uçuş derhal sona erdirilmeli ve olası olay ve kazaların önüne geçilmelidir.

Madde 15 – Mevzuat ve havacılık bilgi ürünleri

(1) Tüm uçuş ekipleri ve diğer operasyonel personel;

a) Güncel mevzuata,

b) AlC'ye,

c) NOTAM'lara,

ç) Türkiye AJP'sine,

erişebilir durumda olmalıdır.

(2) Havacılık enformasyonu, uçuş ekibine, bir havacılık bilgi sistemi ünitesi ile sağlanıyorsa, işletmenin bu hizmeti çoğaltması gerekmeyebilir, ancak bilginin kolayca erişilebilir olmasından işletme sorumludur.

(3) Genel Müdürlük tarafından, ilgili sivil ve askeri kurumlarla koordinasyonu müteakip kulüplerin/kurumların ilgili Hava Trafik Kontrol üniteleri ile protokol yapmaları ve balon uçuş sahalarının NOTAM'lanması sağlanacaktır.

Madde 16 – Tanıtmalı sahalar

(1) Genel Müdürlük balon uçuşlarının icra edileceği Türkiye hava sahasındaki bazı alanlar için özel operasyonel şartlar belirleyebilir ve bu şartlar AIC'de yayımlanır. Söz konusu alanlarda uçuş faaliyeti gerçekleştirecek işletmeler bu şartlara uymak zorundadır.

Madde 17 – Balon paraşüt operasyonları

(1) Balondan yapılacak serbest ve yamaç paraşüt atlayışında balon pilotları ve paraşütçüler için aranan gereklilikler aşağıda belirtilmiştir:

a) Balon pilotları için;

1) Grup-D balon pilotu lisansına sahip olması,

2) Sorumlu pilot olarak asgari 750 saat uçuş deneyimine sahip olması,

3) Paraşüt eğitmenleri veya en az bir kez balondan atlayış yapmış serbest paraşütçü tarafından verilmek üzere; acil durumlarda takip edilecek prosedürleri de içeren paraşütçü bırakma teknikleri ve prosedürleri hakkında teorik eğitim alınması,

4) Paraşütçünün çıkış ve iniş noktalarının uçuşa başlamadan önce paraşütçüler ile koordine edilmesi,

5) Bütün paraşütçüler ve sorumlu pilot arasında uçuş hakkında brifing yapılması.

b) Serbest paraşütçüler için;

1) En az B seviyesi geçerli serbest paraşütçü lisansına sahip olması veya uluslararası havacılık kuruluşları tarafından verilmiş B seviyesine eşdeğer serbest paraşütçü belgesine sahip olması,

2) Son 6 ay içinde herhangi bir hava aracından atlayış yapmış olması veya dikey rüzgâr tünelinde pratik yapmış olması,

3) Balona binmeden ve balondan çıkmadan malzeme kontrol sorumluluğunun paraşütçüde olması,

4) Atlayışta kullanılması zorunlu malzeme teçhizatın kullanılması,

5) Kullanacağı yedek paraşütlerin katlama lisansına sahip kişiler tarafından katlanmış ve üretici el kitabında tanımlanan süreler içerisinde olması,

6) Emniyetli paraşüt açma irtifasında paraşütünü açması (min.2.500 fit),

7) İniş alanı için değerlendirme yapılması ve alternatif iniş alanı önceden tespit edilmesi,

8) Planlanan iniş alanında ve alternatif iniş alanında herhangi bir mania olmaması,

9) Uçuşun MSL 10.000 fit ve üzerinde olması durumunda, sepette bulunan paraşütçüler için bu Talimatın Ek-1 BOP.BAS.180'de belirtilen ilave oksijen gerekliliğinin sağlanması.

Madde 18 – Uçuş ekibi kiralama

(1) İşletme gerek duyması halinde, bir başka işletme bünyesinde görevli olan ve işletmesinde herhangi bir sorumlu yönetici personel görevi icra etmeyen, geçerli lisans ve sağlık sertifikasına sahip bir uçuş ekibini, 15 (on beş) günden az olmamak üzere ve sigorta gerekliliklerinin karşılanması kaydıyla, sözleşmede belirtilen süre dahilinde geçici olarak görevlendirebilir.

(2) Söz konusu görevlendirme Genel Müdürlük onayı ile gerçekleşir.

(3) Kiralanan uçuş ekipleri sadece görevlendirildikleri işletmede uçabilir. Ancak, kiralama sözleşmesinin iptal edilmesi ve gerçekleşen kiralama süresinin 15 (on beş) günden az olması durumunda, kiralanan uçuş ekibi 15 (on beş) gün tamamlanana kadar kendi işletmesinde uçuş yapamaz.

(4) Kiralayan işletme tarafından kiralanan uçuş ekibine, uçuşa başlamadan önce, işletme el kitabında tanımlanan; işletme prosedürlerini, uçuş yapılacak bölgeyi ve uçuş yapılacak balonların AFM'lerini içeren teorik eğitim verilmesi gerekmektedir.

(5) Görevlendirmeye ihtiyaç duyan işletme, kiralama talebi, resmi yazı ile aşağıda listelenen belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe sunacaktır:

a) Uçuş ekibi kiralamaya yönelik yapılan sözleşmenin bir örneği,

b) Görevlendirilecek uçuş ekibine ilişkin uçuş ekibi lisansının bir örneği,

c) Kiralanan ekibin sigorta gerekliliklerinin sağlandığına ilişkin kayıtlar,

ç) Bu maddenin dördüncü fıkrası kapsamındaki eğitim gerekliliklerinin sağlandığına dair kayıtlar veya sağlanabilmesi amacı ile hazırlanan eğitim planlaması.

Madde 19 – Yer ekibi üyesi

(1) Balonların yerden kontrolü ile görevli olan yer ekibi üyelerinin, SHT- BALON RUHSAT Ek-4 (E)'de belirtilen eğitimlere sahip olması gerekmektedir. Eğitimlere sahip olmayan kişilerin yer ekibi üyesi olarak görev almalarına izin verilmeyecektir.

(2) İşletmeler, uçan her balon için, kubbe kapasitesine göre, biri ekip şefi olmak üzere, aşağıda belirtilen sayıda yer ekibi üyesi bulundurmak ve konuya ilişkin gerekliliklere işletme el kitabında yer vermek zorundadır:

a) Kubbe kapasitesi 150.000 kübik fit (4.250 m3)'e kadar olan balonlar için en az 2 (iki) personel,

b) Kubbe kapasitesi 150.001 kübik fit - 340.000 kübik fit (4.251 m3 - 9.620 m3) arasında olan balonlar için en az 3 (üç) personel,

c) Kubbe kapasitesi 340.001 kübik fit - 425.000 kübik fit (9.621 m3 - 12.000 m3) arasında olan balonlar için en az 4 (dört) personel,

ç) Kubbe kapasitesi 425.001 kübik fit (12.001 m3) ve üzerinde olan balonlar için en az 5 (beş) personel.

(3) Yer personeli ihtiyaç/rüzgâr durumuna göre sorumlu pilot ve işletme tarafından artırılabilir.

Madde 20 – Balon uçuş sahası değerlendirmesinin amacı ve yapılabileceği durumlar

(1) Balon uçuş sahası değerlendirmesi, Genel Müdürlük tarafından balon uçuş sahası olarak düzenlenmemiş bölgelerde emniyetli uçuşa uygunluğun değerlendirilmesi ve gerektiğinde çeşitli emniyet tedbirlerinin belirlenmesi amacıyla Genel Müdürlük tarafından yapılır.

(2) Genel Müdürlük tarafından balon uçuşu yapılamayacağına yönelik kısıtlama bulunan bölgeler ile balon uçuş sahası olarak yayımlanmış bölgelerin sınırlarından 35 NM mesafedeki bölgeler için balon uçuş sahası değerlendirmesi yapılamaz.

Madde 21 – Balon uçuş sahası değerlendirmesinin yapılması

(1) Balon uçuş sahası olarak düzenlenmemiş bölgelerde balon uçuşu gerçekleştirmek isteyen gerçek veya tüzel kişiler, ilgili Valilik ve Belediyenin; güvenlik, kültür, tarih ve imar açısından ve bölgeye özel diğer hususlar bakımından uygun görüş yazıları ile birlikte balon uçuş sahası değerlendirme yapılması talebini "SHGM.UOD.51859319.FR.54-Balon Uçuşları İçin Yeni Bölge İnceleme Talep Formu" ile Genel Müdürlüğe iletir.

(2) Genel Müdürlük tarafından azami 60 gün içerisinde saha değerlendirmesi yapılır ve konuya ilişkin Ek-2'de yer alan içerik kapsamında bu Talimatın 22 nci maddesi gereği bir rapor hazırlanır. Değerlendirme kapsamında balon uçuş sahasının kapasite hesaplaması, aşağıda listelenen kriterler dikkate alınarak Genel Müdürlük tarafından belirlenen yönteme göre yapılır:

a) Meteorolojik koşullar,

b) Notamlanması planlanan alan,

c) Görsel/tarihi alan,

ç) Yer trafiği,

d) Kalkış alanları,

e) İniş alanları,

f) Sahadaki tehlikeler,

g) Uçuş sahası.

(3) Genel Müdürlük tarafından yapılan değerlendirmenin olumlu olması durumunda, talep edilen bölgenin hava sahası açısından değerlendirilebilmesi amacıyla Genel Müdürlükçe ilgili askeri ve sivil kurum ve kuruluşlar ile koordine kurularak, uygunluğa ilişkin görüşler alınarak farklı bir değerlendirme daha yapılır.

(4) Tüm aşamaların olumlu değerlendirilmesi veya aşamalardan herhangi birinde sonucun olumsuz çıkması durumunda, başvuru sahibine bölgenin balon uçuşuna uygun olup olmadığına ilişkin nihai değerlendirme sonucu resmi yazı ile verilir.

Madde 22 – Değerlendirme raporu hazırlanması

(1) Balon uçuş sahası değerlendirmesi çalışması kapsamında; izlenecek prosedürler, metotlar ve veri kaynaklarının seçimi, tehlikelerin tanımlanması, risklerin değerlendirilmesi, risk azaltıcı önlemlerin ve prosedürlerin belirlenmesi, son 3 yıla ait rüzgâr/hâkim rüzgâr ve sıcaklık verilerinin analizi hususlarını içeren bir rapor hazırlanır.

(2) Hazırlanan rapor içerisinde, yapılan değerlendirme kapsamında dikkate alınan tüm hususlar yer alır.

(3) Raporda, hangi önemli varsayımların, tahminlerin ve sadeleştirmelerin yapıldığı net bir şekilde belirtilir ve izlenecek prosedürler, metotlar ve veri kaynaklarının seçimi, nedenleri ile ortaya çıkan sonuçlarla ilgili belirsizlikler olması halinde bunların nedenleri ve etkileri ayrıntılı olarak açıklanır.

(4) Raporda, tespit edilen tehlikelerin ve bunların ortaya çıkmasını etkileyen emniyet olaylarının neler olduğu açık bir şekilde vurgulanır. Riskleri azaltmak amacıyla tavsiye edilen önlemler ayrıca belirtilir. Risk değerlendirmesi neticesinde, başvuru sahibinden bölgede 5-8 knot rüzgâr hızı aralığı ve istenilen uçuş irtifasını içerecek şekilde 3 (üç) adet test uçuşunun, yolcusuz olarak, Genel Müdürlük tarafından talep edilen kübik fit hacimdeki bir balonla gerçekleştirilmesi talep edilebilir. Bu uçuşlar, ihtiyaç görülmesi halinde Genel Müdürlükte görevli kontrol pilotlarının gözetiminde icra edilir.

(5) Hazırlanan rapor, çalışmaya katılan tüm uzmanlar tarafından imzalanır.

Madde 23 – Genel esaslar

(1) Balon uçuş sahasına ait uçuş öncesi meteoroloji durumlarının incelenmesi, raporların analizi ve koordinasyonu, meteoroloji değerlendirmesinin yapılması ve SHM'ye iletilmesi hususlarına ilişkin uygulamalar aşağıda belirtilmiştir:

a) MDG'nin oluşturulması;

1) Meteoroloji değerlendirmesi, MDG tarafından yapılır.

2) MDG, her bir balon uçuş sahası için asil ve yedek üyeler olmak üzere ilgili balon uçuş sahasında görevli sorumlu pilotlar arasından seçilerek Genel Müdürlük tarafından oluşturulur. Görevden ayrılanların yerine Genel Müdürlük tarafından yeni bir sorumlu pilot görevlendirilir.

3) Asil görevlinin olmadığı durumlarda (izin ve/veya mücbir sebepler), Genel Müdürlük tarafından belirlenen yedek listesine göre ilgili gün ve balon uçuş sahası için değerlendirme yapacak uygun bir sorumlu pilot görevlendirilir.

b) MDG; ilgili balon uçuş sahasına ilişkin yayımlanmış AIC kapsamında meteoroloji verilerine dayalı olarak ve gerektiğinde uçuş sahasında fiziki kontrolleri yaparak ön değerlendirme yapar.

c) Meteoroloji değerlendirmesi, uçuştan 1 (bir) gün önce meteoroloji raporlarının incelenmesiyle başlar, uçuşun yapılacağı gün uçuş saatinden önce kesinleştirilir. Meteorolojinin durumuna göre 1 (bir) gün önceden de meteoroloji değerlendirmesi sonucu kırmızı bayrak kararı verilebilir.

ç) Görevlendirilmiş olan MDG sorumlusu, sorumlu olduğu balon uçuş sahasının meteoroloji ön değerlendirmesini yapar ve ilgili balon uçuş sahası hakkındaki nihai meteoroloji değerlendirmesini SHM'ye iletir. SHM bu bilgileri kayıt altına alır.

(2) Meteoroloji değerlendirilmesi kapsamında dikkate alınan kriterler, kullanılan yöntemler, raporların analizleri hakkında ayrıntılı düzenleme Genel Müdürlük tarafından ayrıca yapılabilir.

(3) MDG'de görev alan uçuş ekipleri için Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen havacılık meteorolojisi bilgilendirme eğitimini almaları Genel Müdürlük tarafından talep edilebilir.

Madde 24 – Meteoroloji değerlendirmesinin yayınlanması

(1) Meteoroloji değerlendirmesinin alınmasını müteakip MDG sorumlusu tarafından uçuşa ait bayrak kararları, balon uçuş sahası ve/veya balon uçuş sahasına ilişkin yayımlanmış AlC'de belirtilen slot uygulaması (bölge, asıl/ikincil, periyot, vb.) bazında nihai olarak verilir. MDG sorumlusu bayrak kararı, Genel Müdürlük kontrol pilotlarının kontrolü sonrasında, uçuş gerçekleştirilmeden önce değiştirilebilir. Uçuş gerçekleştirildikten sonra yapılan bayrak doğrulama kontrolü sonrasında mevcut verilere göre yanlış bir uygulama tespit edilmesi durumunda, ilgili MDG sorumlusu uyarılarak açıklama talep edilir ve kayıt altına alınır. Söz konusu kusurun mükerrer olması durumunda ise ilgili sorumlu pilot MDG'den çıkarılabilir.

(2) Uçuşa ait bayrak kararı, kırmızı (uçulamaz), sarı (hazırlık yapılabilir ama uçulamaz) ve yeşil (uçulabilir) olarak SHM tarafından http://shm.kapadokya.edu.tr adresinde yayınlanır. Kırmızı (uçulamaz) bayrak kararı yayımlandıktan sonra yeniden değerlendirme sonrasında değişiklik yapılması mümkün değildir.

(3) Yeşil bayrak tavsiye niteliğinde olup, tüm sorumluluk sorumlu pilot ve işletmede olacak şekilde uçuş yapılabileceğini gösterir. Sarı ve kırmızı bayrak olduğu durumlarda uçuş yapılması yasaktır.

(4) Kırmızı ve/veya sarı bayrağın ilan edildiği durumlarda, uçuşun başlatılması veya devam ettirilmesi yasaktır. Ancak, öğretmen pilot nezaretinde yapılacak eğitim uçuşları (çift kumanda) ile kontrol pilotu nezaretinde yapılacak kontrol uçuşları için MDG sorumlusu ile irtibata geçilerek söz konusu uçuşlar gerçekleştirilebilir.

Madde 25 – Aykırı davranışlar ve idari yaptırımlar

(1) İlgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Talimatta belirtilen kurallara uymayan işletmelere ve ilgili personele 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun 27 nci, 30 uncu ve 143 üncü maddelerinde belirtilen hükümler ile SHY-İPC Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Madde 26 – Geçiş hükmü

(1) İşletmeler, bu Talimatın yayımı tarihinden itibaren, mevcut durumlarını en geç 31.12.2022 tarihine kadar bu Talimat hükümlerine uygun hale getirmek zorundadır. Bu süre içerisinde gereken koşulları sağlayamayan işletmelerin uçuşları, söz konusu koşullar yerine getirilene kadar azami 6 (ay) süre ile durdurulur. Verilen süre sonunda gerekli koşulların sağlanamamış olması durumunda, işletmenin mevcut işletme ruhsatı ile ilgili SHT-BALON RUHSAT kapsamında idari yaptırım uygulanır.

Madde 27 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat

(1) Aşağıda belirtilen Talimat ve Genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.

a) 10/10/2012 tarihinde yayımlanan Balonla Ticari Havacılık Faaliyetleri Talimatı,

b) 14/07/2013 tarihinde yayımlanan Nevşehir Kapadokya Balon Uçuş Sahası Slot Uygulama Talimatı,

c) 09/05/2020 tarihinde yayımlanan Pamukkale Bölgesi Uçuş Sahası Slot Uygulaması ve Hava Sahası Kullanımı Talimatı,

ç) 12/02/2015 tarihinde yayımlanan "Kapadokya Balon Uçuş Sahası dışındaki bölgelerde yapılacak uçuşlar hk." Genelgesi,

d) 16/06/2016 tarihinde yayımlanan "Kapadokya Bölgesi Balon Uçuşları Meteorolojik Değerlendirme" Genelgesi,

e) 08/04/2020 tarihinde yayımlanan "Kapadokya Bölgesi Balonla Uçuş Tedbirleri" Genelgesi.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen mevzuata yapılan atıflar, bu Talimata yapılmış sayılacaktır.

Madde 28 – Yürürlük

(1) Bu Talimat, yayımlandığı gün yürürlüğe girer.

Madde 29 – Yürütme

(1) Bu Talimat hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.