SHT-OLAY Sivil Havacılık Emniyet Olaylarının Raporlanmasına Dair Talimat
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Bu Talimatın amacı; havacılık olaylarının raporlanması, toplanması, incelenmesi ve muhafaza edilmesi ile kaza ve ciddi olayların raporlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Talimat,
a) Türk Hava Sahasında meydana gelen ve Türk veya yabancı hava taşımacılık işletmeleri olaylarını,
b) Hava aracı ve hava aracı parçası bakım, tamir ve üretimi ile ilgili işletmelerin olaylarını,
c) Hava seyrüsefer hizmetleri olaylarını,
ç) Yer hizmetleri kuruluşlarının olaylarını,
d) Meteoroloji hizmetleri olaylarını,
e) Türk hava alanlarında meydana gelen, uçuş emniyetini etkileyen veya etkilemesi muhtemel diğer olayları,
f) Türk hava taşımacılık işletmelerinin diğer ülke hava sahalarında veya meydanlarında meydana gelen olaylarını kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Bu Talimat, 18/11/2005 tarih ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanuna, 01/11/2011 tarih ve 28102 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak ve Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi’nin sivil havacılık olaylarının raporlanması direktifi 2003/42 EC direktifine, ICAO’nun Sivil hava aracı kaza, olay araştırma ve incelenmesine ilişkin Annex 13’e paralel olarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Talimatta yer alan;
a) ACAS: Havada çarpışmayı önleyici, ikincil gözetim radarı transponder sinyallerine dayanan ve hava aracında yer alan bir sistemi,
b) ATC: Hava trafik kontrol hizmetini,
c) ATM: Hava trafik yönetimini,
ç) ATS: Hava trafik hizmetlerini,
d) Ciddi olay: Eldeki mevcut bilgi ve belgelerle kaza riski taşıdığı tespit edilen olayları,
e) EASA: Avrupa Sivil Havacılık Emniyet Ajansı’nı,
f) EC: Avrupa Komisyonunu,
g) GPWS: Yere yakınlık uyarı sistemini,
ğ) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
h) Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü hava aracını,
ı) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu’nu,
i) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) KAİK: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu’nu,
j) MSHGP: Ülkemizde sivil havacılık güvenliği sağlamaya yönelik alınacak tedbirlerin standartlarını belirleyen, İçişleri ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlıklarınca ortaklaşa yayınlanmış olan Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı’nı,
k) Olay: Uçuş emniyetini etkileyen veya etkileme ihtimali olan ve bir kaza veya ciddi olayla sonuçlanmamış durumları,
l) ORDB: Olay Raporu Değerlendirme Birimini,
m) Raportör: Kaza, ciddi olay ve olayları bağlı olduğu kurum ve kuruluşlar adına veya kendi adına rapor eden şahsını,
n) SHGM: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
o) SSR: İkincil gözetleme radarını,
ö) TAWS: Arazi farkındalık uyarı sistemini ifade eder.
(2) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Bu Talimatta yer almayan tanımlar için, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve ülkemizin üyesi bulunduğu ICAO ile EASA tarafından yayımlanan belgelerde belirtilen tanımlar esas alınır.
Madde 5 – Zorunlu raporlama
(1) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Olaylar için zorunlu raporlama aşağıdaki kişi ya da kurumlarca SHGM’e yapılır. Kaza ve ciddi olaylar SHGM’e bilgilendirme amaçlı raporlanır.
a) Operasyonun emniyet ve gözetimini sağlamaktan sorumlu Kaptan ya da işletici,
b) Hava aracının herhangi bir ekipmanının ya da parçasının dizaynı, üretimi, bakımı veya modifikasyonu işinde çalışan kişiler,
c) Hava aracının herhangi bir ekipmanının ya da parçasının servis çıkış formunu imzalayan kişiler,
ç) Hava trafik kontrolörü veya uçuş bilgilendirme memuru olarak yetkilendirilmiş kişiler,
d) Hava alanı Baş Müdürleri / Meydan Müdürleri,
e) Hava seyrüsefer cihazlarının takılması, modifikasyonu, bakımı, tamiri, yenilenmesi, uçuş kontrolü veya denetlenmesinden sorumlu kişiler,
f) Yakıt alımı, servis, ağırlık ve denge formu hazırlanması, yükleme, buzlanmayı giderme ve hava aracının itilmesi faaliyetlerinin içeren yer hizmetlerinde görevli kişiler.
(2) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Zorunlu raporlama yapılacak konular bu Talimat’ın Ek-1’inde yer almaktadır. Zorunlu raporlama Genel Müdürlük internet sayfasında yer alan Operasyon ve Teknik Olay Bildirim Formlarıyla yapılır. Zorunlu raporlama yapılırken, raporlanan konunun numarası, bu Talimatın Ek-1’inde yer aldığı şekilde belirtilir.
(3) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Zorunlu raporlama yoluyla alınan raporlar, ORDB tarafından sınıflandırılır. Kaza veya ciddi olaya ilişkin raporlar ise, ORDB tarafından arşivlenir. Kaza ve ciddi olay dışındaki olaylar ORDB tarafından değerlendirilir ve incelenmesi gerektiğine karar verilenler, SHGM’nin ilgili Daire Başkanlıklarına gönderilir. Daire Başkanlıkları tarafından raporlar incelenir, gerekli düzeltici faaliyetler yerine getirilir ve ORDB’ye olay sonuç raporu bildirilir. Olay sonuç raporu ORDB tarafından değerlendirilir ve yeterli görülürse Olay raporu kapatılır. Olay sonuç raporu yeterli görülmez ise olay raporu kapatılmaz ve SHGM’nin ilgili Daire Başkanlığı tarafından tekrar incelenerek sonuçlandırılması istenir.
(4) Güvenlik konuları ile ilgili olaylar MSHGP usul ve esaslarına göre raporlanır.
(5) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Hava trafik hizmetleri ile ilgili olaylar 18/06/2014 tarih ve 29034 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Hava Trafik Hizmetleri ile Bağlantılı Emniyet Olaylarının Rapor Edilmesi ve Değerlendirilmesine dair Yönetmeliğe (SHY 65-02) göre raporlanır, incelenir, analiz edilir ve gerekli önleyici faaliyetler yerine getirilir.
(6) SHGM’ye olay raporlayan kişiler, sadece 12/10/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta belirlenen koşullarda, rapor ettiği olay ve kişilerle ilgili olarak sorumlu tutulamaz.
Madde 6 – Olay raporlarının depolanması ve saklanması
(1) SHGM kendisine gönderilen olay raporlarını, oluşturacağı bir veri bankasında saklar.
(2) SHGM’nin bu veri bankasında kazalar ve ciddi olaylar da saklanır.
(3) (Ek: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Olay raporları ICAO’nun ADREP sınıflandırması içinde yer alan, olay sınıfları ve kategorileri belirtilerek arşivlenir.
Madde 7 – Verilerin korunması
SHGM veri bankasındaki verilerin korunmasını sağlar.
Madde 8 – Gönüllü raporlama
(1) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) Gönüllü raporlama yoluyla alınan raporlar, zorunlu raporlamada olduğu gibi ORDB birimi tarafından değerlendirilir. İncelenmesi gerektiğine karar verilen gönüllü raporlar SHGM’nin ilgili Daire Başkanlıklarına gönderilir. Daire Başkanlıkları tarafından bu raporlar incelenir, gerekli düzeltici faaliyetler yerine getirilir ve olay sonuç raporu ORDB’ye gönderilir. Olay sonuç raporu ORDB tarafından değerlendirilir ve yeterli görülürse Olay raporu kapatılır. Olay sonuç raporu yeterli görülmez ise olay raporu kapatılmaz ve ilgili Daire Başkanlığı tarafından tekrar incelenerek sonuçlandırılması istenir.
(2) Sivil havacılık sektöründe çalışan tüm personel, hava aracını, yolcuları veya herhangi bir kişiyi tehlikeye sokabilecek durumlarda gönüllü raporlama yapılmasının sağlanması amacıyla teşvik edilir.
(3) Raporlama yapan kişinin bilgileri SHGM tarafından gizli tutulur.
(4) SHGM’ ye gönüllü raporlama yapan kişiler, sadece 12/10/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta belirlenen koşullarda, rapor ettiği olay ve kişilerle ilgili olarak sorumlu tutulamaz.
Madde 9 – Değerlendirme, tavsiye ve izleme kurulunun teşkili
(1) İncelenmesi tamamlanmış ve kapatılmış olaylarla ilgili olarak, kaza ve ciddi olaylar hariç, gerçekleşen olayın tekrarının önlenmesi, olayların sınıflandırılması, istatistiki verilerin hazırlanması, analizlerin değerlendirilmesi ve emniyet kültürünün üst düzeyde tutulması için uygulamaların tespiti amacıyla havacılık sektöründe yer alan kuruluşların katılımıyla SHGM bünyesinde Değerlendirme, tavsiye ve izleme kurulu oluşturulur.
(2) SHGM, bu maddenin 1 inci fıkrasında anılan kurulun bir yıllık sürelerde toplanmasını sağlar. Kurul kararlarını oy çokluğuyla alır.
Madde 10 – Değerlendirme, tavsiye ve izleme kurulunun yapısı
(1) Değerlendirme, tavsiye ve izleme kurulu Genel Müdürlük temsilcisinin başkanlığında aşağıda yer alan temsilcilerden oluşur:
a) SHGM ilgili Daire Başkanlıklarının temsilcileri,
b) (Değişik: 02/09/2015 - 52217814-010.07/357) KAİK temsilcisi,
c) Sivil hava trafik yönetim hizmet sağlayıcı temsilcisi,
ç) Askeri hava trafik yönetim hizmet sağlayıcı temsilcisi (Gerektiğinde ilgili Kuvvet Komutanlıkları temsilcisi),
d) Hava trafik yönetim eğitimi veren üniversite temsilcisi,
e) Meteoroloji Genel Müdürlüğü temsilcisi,
f) Gerektiğinde pilot, hava trafik kontrolörleri, hava enformasyon görevlisi, hava aracı bakımı ve işletmesi havayolları ve hava trafik emniyetiyle ilgili dernek ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri.
(2) Birinci fıkranın (b), (c), (ç),(d) ve (e) bentlerinde yer alan kurum ve kuruluşlar, SHGM’ye bir asil ve iki yedek üye ismi bildirir. Kurum ve kuruluşlar, kurulun çalışmalarına isimleri onaylanan en fazla iki temsilci ile katılabilirler. Kurul sekretaryası SHGM tarafından yürütülür.
(3) SHGM gerekli görmesi halinde, birinci fıkrada yer alanlar dışında, konusunda uzman kişi ya da kuruluş temsilcilerini de gözlemci olarak kurul çalışmalarına davet edebilir.
Madde 11 – Değerlendirme, tavsiye ve izleme kurulunun görevleri
(1) Kurul, inceleme ve değerlendirmeleri tamamlanmış olayların sonuçlarını değerlendirir ve tekrarının önlenmesine yönelik alınması gereken önleyici faaliyetleri belirler.
(2) Kurul tarafından tespit edilip SHGM tarafından ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilen alınması gerekli tedbirler ve uygulanması gerekli yaptırımlar, ivedilikle yerine getirilerek sonucu SHGM’ye bildirilir. SHGM düzeltici uygulamaların da izlenmesinden sorumludur.
(3) SHGM tarafından hazırlanan yıllık özet raporlar Değerlendirme, tavsiye ve izleme kurulunun görüşüne sunulur.
Madde 12 – Yürürlük
(1) Bu Talimat yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
(2) Bu Talimat’ın yayımlanması ile birlikte 31/12/2012 tarihli Sivil Havacılık Emniyet Olaylarının Raporlanmasına Dair Talimat (SHT-OLAY) yürürlükten kalkar.
Madde 13 – Yürütme
(1) Bu Talimat hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.