SHT-FTL Uçuş ve Görev Süresi Sınırlamaları ile Dinlenme Gereklilikleri Talimatı
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) (Değişik: 26.12.2016 tarih - 52217814-010.07/727 sayı) Bu Talimatın amacı, uçuş emniyetinin sağlanması için uçuş ve kabin ekibi üyeleri ve işleticinin uyması zorunlu olan uçuş ve kabin ekibi üyelerine yönelik uçuş ve görev süresi sınırlamaları ile dinlenme gerekliliklerine ilişkin esas ve usulleri belirlemek ve bu konudaki faaliyetleri düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) (Değişik: 26.12.2016 tarih - 52217814-010.07/727 sayı) Bu Talimat, Bakanlık tarafından ruhsatlandırılmış havayolu işletmelerinin, havayolu işletmelerinde görevli ilgili yönetici personeli ile geçerli lisans ve/veya sertifika sahibi olan uçuş ve kabin ekibi üyelerinin uymak zorunda oldukları usul ve esasları kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) Bu Talimat, 14/10/1983 tarih ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu, 10/11/2005 tarih ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliğine (SHY 6A) dayanılarak hazırlanmıştır.
(2) Bu Talimat hazırlanırken Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan 83/2014 sayılı uluslararası regülasyon ile konu hakkında Avrupa Havacılık Emniyet Ajansı (EASA) tarafından yayımlanan kılavuz dokümanlarda belirtilen gereklilikler esas alınmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve kısaltmalar
(1) Bu Talimat kapsamındaki amaç doğrultusunda aşağıdaki tanımlar geçerli olacaktır:
a) (Değişik: 26.12.2016 tarih - 52217814-010 .07/727 sayı) Ağır uçuş programı: En uygun uyku zaman aralığı sırasındaki uyku imkânını sekteye uğratan, herhangi bir ekip üyesinin intibak ettirildiği zaman diliminde, “erken saatte başlayan görev” bakımından 05.00 ile 06.59 arasındaki sürede başlayan veya “geç saatte sona eren görev” bakımından 00.00 ile 01.59 arasındaki sürede sona eren görev süresini,
b) Ana üs: İlgili ekip üyesinin genel olarak bir görev süresine veya görev süreleri serisine başladığı veya son verdiği ve normal koşullar altında işleticinin ilgili ekip üyesinin konaklamasından sorumlu olmadığı, işletici tarafından ekip üyesine tayin edilen mahalli,
c) Artırılmış uçuş ekibi: İlgili hava aracını işletmek üzere gerekli olan asgari sayının üzerinde uçuş ekibi üyesinden oluşan, uçuş sırasındaki dinlenme kapsamında her bir uçuş ekibi üyesine tayin edildiği görev yerinden ayrılma ve uygun şekilde kalifiye başka bir uçuş ekibi üyesi ile değiştirilme imkânı veren uçuş ekibini,
ç) Aşırı yorgunluk: Bir ekip üyesinin zindeliğini devam ettirmesini ve bir uçağı emniyetli bir şekilde işletme ya da emniyet ile ilgili görevleri yerine getirme yeteneğini bozabilen; uykusuzluk ya da uzun süre uyumama, biyolojik uyku saat düzeni ya da iş yükü (zihinsel ve/veya fiziksel faaliyet) nedeniyle meydana gelen ve zihinsel ya da fiziksel performans yeteneğinde azalmaya neden olan bir fizyolojik durumu,
d) Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’nı,
e) (Değişik: 26.12.2016 tarih - 52217814-010.07/727 sayı) Batı-doğu veya doğu-batı geçişleri: Aynı istikamette 6 ya da daha fazla zaman dilimi geçilen ve karşı istikamette 4 ya da daha fazla zaman dilimi ile geçilen ana üsteki rotasyonları,
f) Biyolojik uyku saat düzeni (Window of Circadian Low (WOCL)): Herhangi bir ekip üyesinin intibak edildiği zaman dilimindeki 02.00 ile 05.59 saatleri arasındaki süreyi,
g) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Tek boş gün: Önceden tebliğ edilen, bir günden ve iki yerel geceden oluşan, tüm görevlerden ve nöbet görevinden muaf olunan süredir. Dinlenme süresi, boş gün kapsamına dâhil edilebilir.
ğ) Diğer nöbet: Evdeki veya uygun konaklama tesisindeki nöbeti,
h) Dinlenme olanağı: Ekip üyelerinin hava aracında uyumaları için uygun bir ranza veya bacak ve ayak desteğine sahip olan koltuğu,
ı) Dinlenme süresi: Ekip üyesinin tüm görevlerden, nöbetten ve rezervden muaf olduğu, görev sonrasındaki veya görev öncesindeki, sürekli, kesintisiz ve tanımlanmış süre zarfını,
i) EASA: Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı’nı,
j) FTL: Uçuş süresi sınırlamalarını,
k) FTSS: Uçuş ve uçuş görev süresi sınırlamaları ile dinlenme gereklilikleri prosedürünü,
l) Gece görevi: İlgili ekip üyesinin intibak edildiği zaman diliminde 02.00 ile 04.59 arasındaki sürenin herhangi bir kısmına giren görev süresini,
m) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Geçici konaklama tesisi: Dinlenme kapsamındaki anlam doğrultusunda, sessiz bir ortama sahip ve asgari iki ayrı yatakla donatılmış, yeterli şekilde havalandırmaya, sıcaklığın ve ışık yoğunluğunun ayarlanmasına ilişkin bir cihaza ve yiyecek ile içeceğe erişim gibi fizyolojik ihtiyaçlar için gerekli tüm imkânlara sahip, azami iki ekip üyesinin konaklayabileceği bir odayı,
n) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Geçici üs: Ana üs dışında, uçuş harekâtının devamlılığı için, ekip üyesinin uçuş görev süresinin başlayıp sona erdiği ve ekip üyesine işleticinin uygun konaklama tesisi veya geçici konaklama tesisi ve iaşe imkânı sağlamakla yükümlü olduğu, ekiplerin geçici bir süre kalacağı ve aynı zamanda işleticinin filosunda yer alan asgari bir hava aracının konuşlandığı işleticiler tarafından tayin edilen yurt içi ve/veya yurt dışındaki mahali,
o) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nü,
ö) GM: EASA tarafından yayımlanan rehber dokümanları,
p) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Görev: Uçuş görevi, idari görevler, eğitim vermek veya almak ve kontrolleri gerçekleştirmek, konumlandırma ve bir takım nöbet unsurları dâhil olmak üzere, ekip üyesinin işletici için icra ettiği herhangi bir görevi,
r) Görev başlangıcının ertelenmesi: İlgili ekip üyesi dinlenme yerinden ayrılmadan önce, planlanmış bir Uçuş Görev Süresinin (UGS) işletici tarafından ertelenmesini,
s) Görev süresi: Herhangi bir ekip üyesinin işletici tarafından bir görev için görev yerine intikal etmesinin veya göreve başlamasının gerekli görüldüğü anda başlayan ve söz konusu kişinin, uçuş sonrası görevi de dâhil olmak üzere tüm görevlerden muaf olduğu anda sona eren süreyi,
ş) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Görevli ekip üyesi: Bir sektör sırasında hava aracında görevleri icra eden ekip üyesini,
t) Havaalanı nöbeti: Havaalanında icra edilen nöbeti,
u) IR: EASA tarafından yayımlanan uygulama kurallarını,
ü) İntibak edilmiş (acclimatised): Herhangi bir ekip üyesinin günlük biyolojik saatinin, bu Talimatın Ek - 1’inde yer alan ORO.FTL.105(1) kapsamında söz konusu ekip üyesinin bulunduğu zaman dilimine senkronize edildiği hali,
v) (Değişik: 26.12.2016 tarih - 52217814-010.07/727 sayı) Kabin ekibi üyesi: İşletici tarafından operasyonlar sırasında yolcular ile uçuşun emniyetine ilişkin görevler verilen, uçuş ekibi ya da teknik ekip üyesi dışındaki uygun niteliklere sahip bir ekip üyesini,
y) Kabul edilebilir uyumluluk yöntemleri (AMC): 216/2008 sayılı Regülasyon ile bunun Uygulama Kurallarına uyumluluk tesis yöntemlerini gösteren EASA tarafından benimsenmiş bağlayıcı olmayan standartları,
z) Konaklama tesisi: Nöbet görevi ve açık mesai kapsamındaki anlam doğrultusunda, ışığı ve sıcaklığı kontrol etme olanakları bulunan kamuya açık olmayan, ekip üyesine uyuma imkânı sunan dikey yönde en az 45°’lik sırt açısıyla geri yaslanan, en az 50 cm koltuk genişliğine sahip olan, bacak ve ayak desteği sağlayan bir koltuk ile donatılmış, mevcut tüm ekip üyelerinin aynı anda konaklamasına yetecek kapasiteye ve yiyecek ile içeceğe erişim imkânına sahip sessiz ve konforlu bir yeri,
aa) Konumlandırma: Kişiye özel dinlenme yerinden ana üs’te tayin edilen göreve intikal yerine kadarki ve ana üs’te tayin edilen göreve başlama yerinden kişiye özel dinlenme yerine kadarki seyahat süresi ile dinlenme yerinden görevin başlamasına ve görevin başlamasından dinlenme yerine kadarki yerel ulaşım için geçen zaman hariç olmak üzere, görevli olmayan ekip üyesinin işleticinin emriyle bir yerden başka bir yere ulaştırılmasını,
bb) Mola: Herhangi bir uçuş görev süresi dâhilindeki, görev olarak sayılan ve ekip üyesinin bu sırada tüm görevlerden muaf tutulduğu, dinlenme süresinden daha kısa olan bir süre zarfını,
cc) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Nöbet: Herhangi bir ekip üyesinin işletici tarafından herhangi bir uçuş, konumlandırma veya araya giren dinlenme süresi olmadan sair görev için görevlendirme tebliği almak üzere hazır bulunmasının gerekli görüldüğü önceden bildirilmiş ve tanımlanmış süreyi,
çç) ORO: Hava operasyonlarına yönelik organizasyon gerekliliklerini,
dd) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Referans zaman: İlgili ekip üyesinin intibak edildiği (acclimatised) yerel saati çevreleyen 2 saatlik genişliğe sahip zaman dilimi bandında bulunan görev başlangıç noktasındaki yerel saati,
ee) Rezerv: Herhangi bir ekip üyesinin işletici tarafından asgari 10 saat önceden tebliğ edilen herhangi bir Uçuş Görev Süresi (UGS), konumlandırma veya diğer görev için bir görevlendirme tebliği almak üzere hazır bulunmasının gerekli görüldüğü süre zarfını,
ff) Rotasyon: Ana üs’te başlayan ve işleticinin söz konusu ekip üyesinin konaklamasından artık sorumlu olmadığı bir dinlenme süresi için ana üsse geri döndüğünde sona eren, asgari bir uçuş görevini ve ana üs dışındaki dinlenme sürelerini içeren görev veya görevler serisini,
gg) Sertifikasyon şartnamesi (CS): 216/2008 sayılı Regülasyon ile bunun Uygulama Kurallarına uyumluluğu sağlayacak yöntemlerin belirtildiği ve bir kuruluş tarafından sertifikalandırma maksadıyla kullanılabilecek EASA tarafından benimsenmiş teknik standartları,
ğğ) Sektör: Uçuş Görev Süresinin bir parçası olarak, hava aracının kalkış amacıyla ilk hareketinden itibaren, iniş sonrasında tayin edilmiş park pozisyonunda tamamıyla duruncaya kadar geçen uçuşu,
hh) (Değişik: 26.12.2016 tarih - 52217814-010.07/727 sayı) Uçuş ekibi üyesi: Bir uçuş görev süresi boyunca, hava aracının işletilmesi ile ilgili görevleri ifa eden pilot lisansına sahip ekip üyesini,
ıı) Uçuş görev süresi (UGS): Herhangi bir ekip üyesinin göreve başlamasının gerekli görüldüğü anda başlayan, bir sektör veya sektörler serisini kapsayan ve söz konusu ekip üyesinin görevli ekip üyesi olarak hareket ettiği son sektörün sonunda hava aracının nihai olarak durduğu ve motorların kapatıldığı anda sona eren süreyi,
ii) Uçuş süresi (block time): Hava aracının kalkış amacıyla park yerinden ilk hareket ettiği andan belirlenmiş park yerinde durmasına ve tüm motorların veya pervanelerin kapatılmasına kadar geçen zamanı,
jj) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Uygun konaklama tesisi: Nöbet görevi, açık mesai ve dinlenme kapsamındaki anlam doğrultusunda, her bir ekip üyesi için sessiz bir ortama sahip ve bir yatakla donatılmış, yeterli şekilde havalandırmaya, sıcaklığın ve ışık yoğunluğunun ayarlanmasına ilişkin bir cihaza ve yiyecek ile içeceğe erişim imkânına sahip olan ayrı bir odayı,
kk) Yerel gece: Yerel saatle 22.00 ila 08.00 arasına tekabül eden 8 saatlik süreyi,
ll) Yerel gün: Yerel saatle 00.00’da başlayan 24 saatlik süreyi,
ifade eder.
Madde 5 – FTSS başvuru ve onayı
(1) FTSS onay ve/veya değişiklik başvurusu işleticiler tarafından bu Talimatın Ek - 1’inde yer alan usul ve esaslara uygun şekilde yapılacaktır.
(2) İşletici, bu Talimat gerekliliklerine uyduğunu kanıtladığı takdirde, Genel Müdürlük tarafından işleticinin FTSS’si onaylanacaktır.
Madde 6 – Ekip planlama sistemlerine erişim yetkisi
(1) Bu Talimat gerekliliklerinin sağlanmasına yönelik bir yazılım kullanılması ve bu yazılımda gerçekleşen sürelere ilişkin tüm raporlamalara Genel Müdürlük tarafından erişim sağlanabilmesi için gerekli tüm tedbirlerin alınması gerekmektedir.
Madde 7 – İstisnai ve özel durumlar
(1) Genel Müdürlük, işleticilerin detaylı gerekçeleri ile birlikte müracaatı üzerine bu Talimatta belirtilen hususlarla ilgili sınırlamaların, sürelerin ve bununla ilgili uygulamaların dışına çıkılmasına müsaade edebilir.
(2) Bu Talimatta belirtilen hususlara Devlet görevleri, arama - kurtarma faaliyetleri, sel, yangın, deprem gibi doğal afetler ve benzeri durumlarda Genel Müdürlüğün izni ve/veya bilgisi dâhilinde istisnai uygulamalar yapılabilir.
Madde 8 – Gözetim ve denetim
(1) Bu Talimat hükümlerinin uygulanmasına yönelik Genel Müdürlük denetim yapmaya yetkilidir. Bu denetimlerde işletmelerin uçuş kayıtları, uçuş ekiplerinin şahsi uçuş kayıtları ve/veya kule kayıtları dikkate alınır. Bu amaçla yapılacak denetimlerde gösterilmek üzere uçuş ekiplerinin şahsi uçuş kayıt defterleri, her yılsonunda işleticiler tarafından kontrol edildiğini gösterecek şekilde imzalanarak onaylanır.
(2) Bu Talimatta belirtilen hususlara çeşitli nedenlerle gerçekleşen uyumsuzluklar veya ihlaller Genel Müdürlüğe 7 (yedi) iş günü içerisinde bildirilir.
Madde 9 – Aykırı davranışlar ve idari yaptırımlar
(1) Bu Talimat hükümlerine aykırı davranışlarda bulunan işleticiler, ilgili Sorumlu Yönetici Personel ve ekip üyeleri hakkında 2920 Sayılı Kanun’un 143üncü Maddesi ve/veya Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmelik (SHY - İPC) gereğince gerekli idari para cezası uygulanır.
(2) Kusur derecesi de göz önünde bulundurularak bu Talimat hükümlerine aykırı hususların devamı ve/veya tekrarı halinde ayrıca;
a) İlgili Yönetici Personelin yetki veya onay belgesi iptal edilebilir.
b) İlgili ekip üyelerinin lisansı veya sertifikası azami 6 (altı) ay süre ile askıya alınabilir veya iptal edilebilir.
Madde 10 – Sorumluluklar
(1) Bu Talimatta belirtilen esas ve sınırlamaların planlanmasından sorumlu olmak üzere işletmeler tarafından Ekip Planlamadan Sorumlu Yönetici Personel görevlendirilmesi gerekmektedir. Söz konusu personele ilişkin asgari gereklilikler Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenlenir.
(2) Ayrıca, bu Talimatta yer alan gerekliliklerin yerine getirilmesinden ve kontrolünden işletmeler ve ekip üyeleri Genel Müdürlüğe karşı sorumludurlar.
Madde 11 – Geçiş süreci
(1) Geçiş süreci, bu Talimatın Geçici Ek - 1’inde ayrıntılı bir şekilde belirtilmekte olup, tablodaki tarihler kapsamında ilgili gerekliliklere işleticiler tarafından uyum sağlanacaktır.
(2) 01.01.2019 tarihine kadar bu Talimatın Ek - 1'inin; ORO.FTL.205(b)(1)’inde yer alan Tablo - 2 yerine Geçici Ek - 2’de yer alan Tablo, ORO.FTL.205(b)(2)’sinde yer alan Tablo - 3 yerine Geçici Ek - 3’te yer alan Tablo ve ORO.FTL.205(b)(3)’ünde yer alan Tablo - 4 yerine Geçici Ek - 4’te yer alan Tablo kullanılacaktır.
(3) (Değişik: 17.01.2018 tarih - 52217814-020-E.326 sayı) Bu Talimatın Ek - 1'inin CS FTL.1.205(c)’de yer alan “Sınıf 3 dinlenme ” ile ilgili gereklilik, 01.01.2019 tarihine kadar “hava aracı kabinindeki veya kokpitteki, dikey yönde geri yaslanabilen, bir miktar gürültü azaltma ve karanlık ortam sağlamak amacıyla yolculardan en azından bir perde ile ayrılan ve yolcuların oturduğu koltuklardan hiçbirine bitişik olmayan koltuk anlamına gelmektedir.” şeklinde uygulanacaktır.
(4) Bu Talimatın Ek - Tinin CS FTL.1.205(c)(2)’sinde yer alan azami günlük uçuş görev süresinin, uçuş ekibi için uçuş sırasında dinlenmeye bağlı olarak uzatılması ile ilgili gereklilik, 01.01.2019 tarihine kadar aşağıda belirtildiği şekliyle uygulanacaktır:
a) Bir ilave uçuş ekibi üyesi ile;
1) Sınıf 3 dinlenme olanakları ile 15 saate kadar;
2) Sınıf 2 dinlenme olanakları ile 16 saate kadar;
3) Sınıf 1 dinlenme olanakları ile 17 saate kadar;
b) İki ilave uçuş ekibi üyesi ile;
1) Sınıf 3 dinlenme olanakları ile 16 saate kadar;
2) Sınıf 2 dinlenme olanakları ile 17 saate kadar;
3) Sınıf 1 dinlenme olanakları ile 18 saate kadar;
Madde 12 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat
(1) Uçucu Ekip Uçuş Görev ve Dinlenme Süreleri ile Uygulama Esasları Talimatı (SHT-6A.50), 01.01.2017 tarihi itibari ile yürürlükten kaldırılacaktır.
Madde 13 – Yürürlük
(1) Bu Talimat, yayımlanmasını müteakip 01.01.2017 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.
(2) Bu Talimatın Geçici Ek - 1’inde yer alan Tabloda belirtilen azami süreler göz önünde bulundurularak geçiş süreci 01.01.2019 tarihine kadar tamamlanacaktır.
Madde 14 – Yürütme
(1) Bu Talimat hükümlerini Genel Müdür yürütür.