SHT-21 Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Talimatı
- Tür
- Resmi Gazete
- İlgili mevzuat
- Güncel metin
Madde 1 – Amaç
(1) Bu Talimatın amacı, 20/08/2013 tarih ve 28741 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyon Yönetmeliği (SHY- 21)'nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Madde 2 – Kapsam
(1) Bu Talimat, Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyon Yönetmeliği'ne (SHY-21) uygun şekilde her türlü sivil hava aracı ve/veya ürün, parça ve cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonunu, tasarım ve üretim organizasyonlarını, bu organizasyonlarda görev yapan yönetici ve ilgili personeli kapsar.
Madde 3 – Dayanak
(1) ( Değişik: 10/03/2022 - 3448 ) Bu Talimat, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununa, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı İlgili, Kurum ve Kuruluşlar ile diğer Kurum ve Kuruluşların Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ve 20/08/2013 tarihli ve 28741 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyon Yönetmeliğinin (SHY-21) 5 inci maddesine dayanılarak; Avrupa Birliği "Commission Regulation (EU) No 748/2012" ile söz konusu regülasyonun eki olan Part-21 ve söz konusu regülasyonu revize eden 07/04/2021 tarihli "Commission Delegated Regulation (EU) 2021/1088" ve önceki regülasyonlar, ve ayrıca EASA tarafından yayımlanan "AMC/GM to Part-21 (ED Decision 2012/020/R)" sayılı mevzuata ve sonraki revizyonlarına paralel olarak hazırlanmıştır.
Madde 4 – Tanımlar ve Kısaltmalar
(1) Bu Talimatta geçen;
a) AMC (Acceptable Means of Compliance): EASA tarafından yayınlanan ve sağlanması zorunlu olan gerekliliklerin kabul edilebilir uygulama usul ve esaslarını,
b) AMOC (Alternate Means of Compliance): Alternatif kabul edilebilir yöntemleri,
c) APU (Auxilary Power Unit): Yardımcı Güç Ünitesi'ni,
ç) CS (Certification Specification): Sertifikasyon Şartnamesi'ni,
d) Çevresel sertifikasyon: Ürün, parça veya cihazın, Şikago Konvansiyonunun çevresel şartlar (gürültü, emisyon vb.) konulu Ek-16 hükümlerinin geçerli gereksinimlerine uyumunu onaylama şeklini,
e) EASA (European Union Aviation Safety Ageny): Avrupa Birliği Havacılık Emniyet Ajansı'nı,
f) ( Mülga: 16/02/2021 - 684 )
g) ( Mülga: 16/02/2021 - 684 )
ğ) ( Mülga: 16/02/2021 - 684 )
h) ELA1 sınıf hava aracı (Avrupa hafif hava aracı):
1) Azami kalkış kütlesi (MTOM) 1,200 kg. veya altında olan, karmaşık motorlu hava aracı olarak sınıflandırılmayan hava aracını,
2) Azami kalkış kütlesi (MTOM) 1,200 kg. veya altında olan planör (glider) veya motorlu planörü (glider),
3) Azami tasarım kaldırma gazı veya sıcak hava hacmi, sıcak hava balonları için 3,400 m3'ün, gaz balonları için 1,050 m3'ün, bağlı gaz balonları için 300 m3'ün üzerinde olmayan balonu,
4) Azami dört kişi alacak şekilde tasarlanmış, azami tasarım kaldırma gazı veya sıcak hava hacmi, sıcak hava zeplinleri için 3400 m3'ün ve gaz zeplinleri için 1,000 m3'ün üzerinde olmayan zeplini,
ı) ELA2 sınıf hava aracı:
1) Azami kalkış kütlesi (MTOM) 2,000 kg. veya altında olan, karmaşık motorlu hava aracı olarak sınıflandırılmayan hava aracını,
2) Azami kalkış kütlesi (MTOM) 2,000 kg. veya altında olan planör (glider) veya motorlu planörü (glider),
3) Balonu;
4) Sıcak hava ile çalışan hava gemisini;
5) Aşağıdaki özelliklerin hepsine sahip gaz ile çalışan hava gemisini,
6) Çok hafif döner kanatlı hava aracını,
i) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürü'nü
j) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nü,
k) GM (Guidance Material): EASA tarafından Part-21 konusunda yayımlanan kurallar için rehber dokümanı,
l) Gürültü sertifikası: Ürün, parça veya cihazın, 7 Aralık 1944 tarihli Şikago Sözleşmesinin çevresel şartlar (gürültü, emisyon vb.) konulu Ek-16 hükümlerinin geçerli gereksinimlerine uyumunu teyit eden belgeyi,
m) Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,
n) Hava gemisi: Havadan daha hafif ve kumanda edilebilen motorlu hava aracı veya zeplini,
o) ICAO (International Civil Aviation Organization): Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı'nı,
ö) ( Mülga: 16/02/2021 - 684 )
p) ( Mülga: 16/02/2021 - 684 )
r) Karmaşık motorlu hava aracı:
1) Azami Kalkış Kütlesi (MTOM) 5,700 kg. ve üzerinde olan veya azami yolcu koltuk kapasitesi on dokuzdan fazla olan veya iki pilot veya üzeri pilotla uçuş için sertifikalandırılmış olan veya turbo jet motor veya motorlara sahip olan veya birden fazla turboprop motora sahip uçakları veya,
2) Azami Kalkış Kütlesi (MTOM) 3,175 kg. ve üzerinde olan veya azami yolcu koltuk kapasitesi dokuzdan fazla olan veya iki pilot veya üzeri pilotla uçuş için sertifikalandırılmış olan helikopterleri veya,
3) Tilt rotor hava araçlarını,
s) Kuruluş (Organizasyon): Bir gerçek kişi veya tüzel kişiyi,
ş) LSA (Light Sport Aircraft): Aşağıdaki özelliklerin tümüne sahip olan hafif spor uçağı;
1) Azami kalkış kütlesi (MTOM) 600 kg'ın üzerinde olmayan,
2) İniş konfigürasyonundaki (VS0) azami havada tutunabilme hızı, hava aracının belgelendirilmiş azami kalkış kütlesinde ve en kritik kütle merkezinde Kalibre Edilmiş Hava Hızı (CAS) cinsinden 45 knot'ın üzerinde olmayan,
3) Pilot dâhil olmak üzere, en fazla iki kişilik azami koltuk kapasitesine sahip,
4) Pervaneli, türbin olmayan tek motorlu,
5) Basınçlandırılmamış kabine sahip hava aracı,
t) Mutabakat mektubu: Her bir ürün, parça veya cihazın uygulanabilir tasarım verilerine uygunluğunu ve emniyetli kullanım için elverişli durumda olduğunu gösteren, ÜOO olmayan organizasyon ile Genel Müdürlük arasında mutabık kalındığını belirten mektubu,
u) Onaylayıcı personel: Üretim sonrasında hava aracı veya komponentin üretim çıkışından ve servise verilmesinden sorumlu olan personeli,
ü) Otorite: ICAO üyesi ülkelerin sivil havacılık organizasyonlarından sorumlu kurumu,
v) Özel uçuş izni belgesi: Uygulanabilir uçuşa elverişlilik gereksinimlerini karşılamayan veya karşıladığı gösterilmemiş olan ama belirli koşullar altında emniyetli uçuş yapma kabiliyeti olan hava aracının uçuşu için düzenlenen belgeyi,
y) Parça ve cihaz: Haberleşme donanımları dâhil bir hava aracını uçuşta kontrol etmekte kullanılan veya kullanılması amaçlanan her türlü alet, gösterge, ekipman, mekanizma, parça, donanım veya yazılımı ile gövde, motor veya pervanenin bir parçası olan veya hava aracını yerde manevra yaptırmakta kullanılan ekipmanları,
z) Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Yönetmeliği (SHY-21) kapsamında sertifika veya onay sahibi: Tip sertifikası, tahditli tip sertifikası, ilave tip sertifikası, TR-TSO yetkilendirmesi, büyük tamir tasarım onayı veya bu Talimat kapsamında yayımlanmış ilgili herhangi bir onay sahibi,
aa) SHT-FCL : 08/06/2017 tarihli Uçuş Ekibi Lisanslandırma Talimatı'nı, bb) SHT-OPS : 15/09/2017 tarihli Uçuş Operasyonlarına Yönelik Usul ve Esaslar Talimatı'nı, cc) SHY-M: 20/12/2012 tarihli ve 28503 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu Yönetmeliği'ni,
çç) SHY-145: 11/06/2013 tarihli ve 28674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Onaylı Bakım Kuruluşları Yönetmeliği'ni,
dd) SHY-21: 20/08/2013 tarihli ve 28741 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hava Aracı ve İlgili Ürün, Parça ve Cihazın Uçuşa Elverişlilik ve Çevresel Sertifikasyonu Yönetmeliği'ni,
ee) Sertifikasyon: Ürün, parça veya cihazın, organizasyonların veya personelin SHY-21 Yönetmeliği veya ilgili talimatların hükümleri dâhil geçerli gereksinmelerine uyumunun onaylanma şeklini,
ff) Sertifikasyon programı: Tasarımı ya da üretilmesi planlanan hava aracı/komponent için belirlenmiş sertifikasyon şartnamelerine uyum yöntemi, sertifikasyon temeli, eşdeğer emniyet seviyesinin sağlanması, proje geçmişi ve kullanılacak kaynakları, belirlenmiş yol/yöntemi, altyüklenici bilgileri, sertifikasyon takvimi, üretimin planlanması ve kontrolü, ekipman kontrolü gibi konuları içeren ve Genel Müdürlüğe sunulması gereken dokümanı,
gg) Sertifikasyon şartnameleri: Hava aracı ve/veya komponentin tasarım, malzeme, imal ekipmanı ve bakımı konusunda uyulması gereken asgari standartların tümünü,
ğğ) Sürekli uçuşa elverişlilik talimatı (ICA): Hava aracı ve/veya komponentin uçuşa elverişliliğinin sürekliliğinin sağlanması amacıyla tasarım sahibi tarafından belirlenmiş özel bakım talimatlarını,
hh) Şikago Sözleşmesi: Şikago'da 7/12/1944 tarihinde akit ve imza edilmiş olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında 05/06/1945 tarihli ve 4749 sayılı Kanun ile onanmış olan Sözleşmeyi,
ıı) İlave tip sertifikası: Ürün tip sertifikasından farklı olarak, tip sertifikası sahibi dışındaki organizasyon tarafından, ürün üzerinde yapılan modifikasyonların onayı için ülke otoritesi tarafından verilen belgeyi,
ii) Tip sertifikası: Hava aracı, motor veya pervane için tasarım kriterlerine ve uçuşa elverişlilik kurallarına uygunluğu belirleyen, tip tasarımını, teknik özellikleri ile işletme limitlerini içeren ve tasarımın gerçekleştirildiği ülke otoritesi tarafından verilen belgeyi,
jj) Türk hava sahası: Türkiye Cumhuriyetinin egemenliği altındaki ülke ile Türk karasuları üzerindeki sahayı,
kk) Tasarım performans beyanı (TPB): Üretilen TR-TSO elemanının tasarımı ile performansı arasındaki ilişkiyi gösteren ve üreticisi tarafından verilen beyanı, ll) TOO: Tasarım Organizasyon Onayı'nı, mm) TPA: Türk Parça Onayı'nı, nn) TR-TSO: Türk Teknik Standart Usulleri'ni,
oo) TR-TSO elemanı: Türk Teknik Standart Usulleri kapsamındaki parça ve cihazı,
öö) ( Mülga: 16/02/2021 - 684)
pp) Uygunluk beyanı (Statement of Conformity): Ürün, parça veya cihazın onaylı tasarımına ve emniyetli kullanıma uygun olduğunu gösteren belgeyi,
rr) Uçuşa elverişlilik direktifi: Hava aracı, motor, aviyonik veya diğer sistemlerle ilgili emniyetsiz bir durumun olduğunu ve mutlaka düzeltilmesi gerektiğini tip sertifikasına haiz hava araçlarının sahiplerine ve/veya işletmecilerine bildiren özel talimatı,
ss) Uçuşa elverişlilik sertifikası: Hava aracının uçuşta emniyetsizliğe neden olabilecek bir özelliği bulunmadığını, onaylı tip tasarımına uygun olduğunu ve bakım, tamir ve değişikliklerin sicil kaydı yapılan ülke kurallarına uygun olduğunu teyit eden belgeyi,
şş) Uçuşa elverişlilik sınırlamaları (Airworthiness Limitations): Hava aracı ya da komponentin üreticisi tarafından konulmuş, komponentin hava aracından belirli bir zaman içerisinde sökülmesini belirleyen kısıtlamaları,
tt) Uçuşa elverişlilik çıkış dokümanı (Airworthiness Release Document): Onaylı üretim
organizasyonu tarafından hava aracı, motor, pervane veya bunlara ait parçaların uçuşa elverişli olduğuna dair verilen belgeyi,
uu) Ürün: Hava aracı, motor veya pervaneyi,
üü) ÜOO: Üretim Organizasyon Onayı'nı,
vv) Yenileştirme (Overhaul): Hava aracının ve hava aracı parçasının işlevsel ömrünü arttırmak için onaylanmış standartlara uygun olarak tetkik edilmesini ve parça değiştirilmesi ile restorasyonunu,
yy) (Değişik: 10/03/2022 - 3448 ) Yönetici Personel: Genel Müdürlüğün, uygunluğunu ilgili mevzuat kapsamında gerçekleştirilen değerlendirme sonrası kabul ettiği ve bu Talimat gerekliliklerini yerine getirmekten sorumlu olan yöneticiyi,
zz) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) Operasyonel Uygunluk Verisi (Operational Suitability Data - OSD), aşağıdakilerin tamamını içeren, bir hava aracı tip sertifikası, tahditli tip sertifikası ya da ilave tip sertifikasının parçası olan veriyi ifade eder;
1) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) Tip yetkisinin belirlenmesi de dahil pilot tip yetkilendirmesi eğitimi için minimum müfredat,
2) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) Simülatörlerin objektif kalifikasyonunu destekleyen hava aracı validasyon kaynak verisinin ya da ara kalifikasyonu destekleyen geçici verinin kapsamının tanımı,
3) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) Tip yetkisinin belirlenmesi de dahil bakım onaylayıcı personel tip yetkilendirmesi eğitimi için minimum müfredat,
4) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) Kabin ekibi için tip ya da varyant belirlenmesi ve söz konusu tipe özel veri,
5) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) Temel asgari teçhizat listesi.
aaa) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) JARUS (Joint Authorities for Rulemaking of Unmanned Systems): İnsansız hava aracı sistemlerine yönelik ulusal otoritelere tavsiye niteliğinde regülasyon hazırlayan, EASA ve EUROCONTROL ile birlikte Türkiye dahil ulusal otorite uzmanları desteğiyle faaliyet gösteren çatı organizasyonu,
bbb) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) Uçuşa Elverişlilik Tasarım Standartları (Airworthiness Design Standards): Hava aracı tasarımından bağımsız olan sertifikasyon şartnamelerini temel alarak, tasarıma bağlı gereklilikleri de kapsayacak şekilde oluşturulan, sonuç olarak tip sertifikası ya da tahditli tip sertifikası ya da ilave tip sertifikası yayımlanmasına yönelik gereklilikleri,
(2) (Değişik: 10/03/2022 - 3448 ) Bu Talimatta belirtilmeyen tanımlar için 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve ülkemizin üyesi bulunduğu ICAO ile EASA ve JARUS tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen tanımlar ile Genel Müdürlük tarafından yayımlanan diğer sivil havacılık mevzuatlarında belirtilen tanımlar esas alınır.
Madde 5 – Uygulama esasları
(1) ( Değişik: 10/03/2022 - 3448 ) Bu Talimatta yer alan hükümlerle ilgili Ek-1'de yer alan tablolarda bulunan kuralların uygulanması zorunludur. Ayrıca, EASA tarafından yayımlanan Part-21 AMC ve GM'de yer alan hususlar uygun olarak kabul edilir. Part-21 AMC ve GM'de yer almayan diğer yöntemler ya da yer alan yöntemlerden farklılıklar arz eden hususlar Genel Müdürlük değerlendirmesine ve onayına tabidir. Söz konusu yeni ve farklı yöntemler için yapılan değerlendirme ve onay işlemleri Genel Müdürlükçe ayrıca kayıt altına alınır.
Madde 6 – Genel hükümler
(1) SHY-21 yönetmeliğine uygun olarak yayımlanan sertifika için başvuru şartları, sertifika sahibinin hak ve yükümlülükleri, her türlü olay, arıza ve hataların incelenmesi ve Genel Müdürlüğe rapor edilmesi, Uçuşa Elverişlilik Direktiflerinin yayımlanması ve tasarım-üretim arasındaki koordinasyonu düzenleyen genel hükümler Ek-1 Tablo-1'de yer almaktadır.
Madde 7 – Tip sertifikaları ve tahditli tip sertifikaları
(1) Tip Sertifikaları ve Tahditli Tip Sertifikalarının yayımlanması, kabiliyet gösterimi, tip sertifikasyon temeli, tip tasarımı, testler, el kitapları ve onay ile ilgili konular Ek-1 Tablo-2'de yer almaktadır.
Madde 8 – Tip sertifikaları ve tahditli tip sertifikalarına yapılacak değişiklikler
(1) Tip Sertifikaları ve Tahditli Tip Sertifikalarına yapılacak değişiklikler, değişikliklerin sınıflandırılması, sürekli uçuşa elverişlilik talimatları ve onay ile ilgili konular Ek-1 Tablo-3'de yer almaktadır.
Madde 9 – İlave tip sertifikaları
(1) İlave Tip Sertifikalarının yayımlanması, uyum ve kabiliyet gösterimi, el kitapları ve onay ile ilgili konular bu Talimatın Ek-1 Tablo-4'ünde düzenlenmektedir.
Madde 10 – Üretim organizasyon onayı olmadan üretim
(1) Üretim organizasyonu olmadan üretim yapılması, mutabakat mektubunun şartları, testler ve üretim yapan organizasyonların görev ve sorumlulukları ile ilgili konular bu Talimatın Ek-1 Tablo- 5'inde yer almaktadır.
Madde 11 – Üretim organizasyon onayı
(1) Üretim Organizasyon Onayı'nın yayımlanması, organizasyon yapısı, kalite sistemi, el kitabı, imtiyazlar ve onay gereksinimleri ile ilgili konular Ek-1 Tablo-6'da yer almaktadır.
(2) Bu Talimatın 10 uncu maddesinde tanımlanan organizasyonlar da dahil olmak üzere üretim faaliyetleri kapsamında, organizasyona alt yüklenici olarak hizmet verecek Türkiye'de yerleşik kuruluşların, Genel Müdürlük tarafından oluşturulan kayıt sistemine kaydolmaları bu Talimatın 10 uncu ve 11 inci maddeleri kapsamında başvuruda bulunan organizasyonun sorumluluğudur. Anılan kuruluşların, üretim organizasyonu kalite birimi tarafından yeterli bulunarak yetkilendirilmesini müteakip en geç 1 ay içinde kayıt sistemine kuruluşun kaydı tamamlanır.
(3) Tasarım Organizasyonu-Üretim Organizasyonu Anlaşması çerçevesinde, çalışma usul ve esaslarının belirlenmesi kaydıyla EASA tarafından yetkilendirilen tasarım organizasyonlarından alınan uygulanabilir/onaylı veriler üretim faaliyetlerinde kullanılabilir. Tasarım Organizasyonu-Üretim Organizasyonu anlaşması, tasarım organizasyonu ve üretim organizasyonu arasında uygulanabilir/onaylı tasarım verisine göre üretimin gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulan süreçleri, prosedürleri ve formları kapsamaktadır.
Madde 12 – Uçuşa elverişlilik ve tahditli uçuşa elverişlilik sertifikaları
(1) Uçuşa Elverişlilik ve Tahditli Uçuşa Elverişlilik Sertifikalarının yayımlanması ile ilgili konular Ek-1 Tablo-7'de yer almaktadır.
Madde 13 – Gürültü sertifikaları
(1) Gürültü Sertifikalarının yayımlanması ile ilgili konular Ek-1 Tablo8'de yer almaktadır.
Madde 14 – Tasarım organizasyon onayı
(1) Tasarım Organizasyon Onayı'nın yayımlanması, organizasyon yapısı, tasarım güvence sistemi, el kitabı, imtiyazlar ve onay gereksinimleri ile ilgili konular Ek-1 Tablo-9'da yer almaktadır.
Madde 15 – Parça ve cihaz
(1) Parça ve cihazın onayı ve montaj işlemi için servise verilmesi ile ilgili konular Ek-1 Tablo-10'da yer almaktadır.
Madde 16 – Tamirler
(1) Tamir tasarımı, tamirlerin sınıflandırılması, tamir parçalarının üretilmesi, tamirin uygulanması ile ilgili konular Ek-1 Tablo-11'de yer almaktadır.
Madde 17 – TR-TSO
(1) TR-TSO yetkilendirmesinin yayımlanması, tasarım-performans beyanı, tasarım değişiklikleri, TR-TSO yetkilendirmesi sahibinin yükümlülükleri ve imtiyazları ile ilgili konular Ek-1 Tablo- 12'de yer almaktadır.
Madde 18 – Özel uçuş izni
(1) Özel Uçuş İzni Belgesinin yayımlanması, Uçuş Koşulları onayı, Özel Uçuş İzni Belge Sahibinin yükümlülükleri ile ilgili konular Ek-1 Tablo-13'de yer almaktadır.
Madde 19 – Ürün, parça ve cihazın tanımlanması
(1) Ürün, parça ve cihazın tanımlanması, verilerin saklanması, TR-TSO elemanı ve kritik parçaların tanımlanması ile ilgili konular Ek-1 Tablo-14'de yer almaktadır.
Madde 20 – Genel Müdürlük düzenlemeleri
(1) Sertifikasyon şartnameleri, özel koşullar, sertifikasyon temeli ve dahil olma seviyesi ile ilgili düzenlemeler Ek-1 Tablo-15'de yer almaktadır.
Madde 21 – Sertifika ve formlar
(1) Bu Talimat kapsamında kullanılacak formlar, denetim kontrol listeleri, verilecek onay belgeleri ve sertifikaların isimleri bu Talimatın Ek-2'sinde düzenlenmiştir. Bu dokümanların güncel nüshaları Genel Müdürlük resmi internet sayfasında yayımlanır.
Madde 22 – Yurtdışındaki organizasyonların yetkilendirilmesi
(1) Yurt dışında bulunan organizasyonların bu Talimat kapsamındaki onay talepleri, Genel Müdürlük tarafından değerlendirmeye alınır. Gerekli görülmesi halinde yerinde denetim ve inceleme yapılarak, bu Talimatla istenen gerekliliklerin sağlanıp sağlanmadığı tespit edilir. Genel Müdürlük bu başvuruyu kabul etmeden önce organizasyonun onay belgesine olan ihtiyacının doğruluğunu inceleme hakkını saklı tutar. Yurt dışında bulunan organizasyonların yetkilendirilmesi konusundaki esaslar Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenlenir.
Madde 23 – İdari yaptırımlar
(1) Bu Talimatta belirtilen kurallara uymayan organizasyona ve ilgili personele 2920 sayılı Kanunun 143 üncü maddesine göre işlem yapılır.
(2) SHY-21 Yönetmeliği'ne göre sertifika veya onay sahibi organizasyonlara aşağıdaki belirtilen durumlarda idari yaptırımlar uygulanır.
a) SHY-21 Yönetmeliği 10 uncu maddesi kapsamında yapılan denetimde bu Talimata aykırı olan, emniyet standardını düşüren ve uçuş emniyetini doğrudan ciddi olarak etkileyen ve Seviye 1 bulgu olarak değerlendirilebilecek önemli bir yetersizlik veya kusur tespit edilmesi ve tespit tarihinden itibaren yirmi bir iş günü içerisinde organizasyonun ilgili düzeltici faaliyeti gerçekleştirememesi halinde uygunsuzluğun etki alanı dikkate alınarak eksiklik giderilinceye kadar organizasyon onayı ile yönetici personel onayının tümünde veya bir kısmında sınırlama yapılır, askıya alınır veya eksiklik giderilmezse ilgili onaylar iptal edilir.
b) SHY-21 Yönetmeliği 10 uncu maddesi kapsamında yapılan denetimde uçuş emniyetini doğrudan etkilemeyen, ancak bu Talimatta belirtilen koşulların tamamının veya bir kısmının kaybedildiğinin tespit edilmesi ve Seviye 2 bulgu olarak değerlendirilmesi halinde organizasyona en fazla üç ay süre verilerek eksikliklerin tamamlanması istenir. Ancak, tespit edilen eksikliklerden bu süre içerisinde giderilmesi mümkün olmayanların, verilen süre bitiminden en az 10 gün önce Genel Müdürlüğün uygun göreceği bir iş planı sunulması halinde, organizasyona ek olarak en fazla üç ay süre verilir. Verilen süre içerisinde eksiklikleri tamamlamayan organizasyonun, konuyla ilgili faaliyetleri, ilgili bulgu için yapılacak düzeltici işlemin Genel Müdürlük tarafından kabul edilmesine kadar durdurulur.
(3) Organizasyon yetkisinin askıya alınması veya iptal edilmesi durumunda yetki belgesi, sorumlu yönetici personel onay formları ve organizasyon onay sayfasının asıllarını Genel Müdürlüğe iade etmeyen organizasyonun sorumlu müdürü en az iki yıl süreyle başka ilgili bir organizasyonda yönetici personel olarak görev yapamaz.
(4) Bu Talimat gerekliliklerine aykırı faaliyet yaptığı tespit edilen yönetici personelin yeterliliği Genel Müdürlük tarafından değerlendirilir.
(5) Bu Talimat kapsamında yetkilendirilen organizasyonlarda yönetici personel olarak görev yapan personel sayısında eksiklik olması durumunda; organizasyon, en fazla 45 gün içerisinde atama yaparak Genel Müdürlüğe Yönetici Personel Onayı başvurusunda bulunur. Organizasyon, tanınan sürede atama yapamaması halinde, makul sebeplerini Genel Müdürlüğe bildirerek ek süre talebinde bulunabilir. Genel Müdürlük talebi yerinde görürse sürenin bitiminden başlamak üzere, bir defaya mahsus 45 gün ek süre verir. Organizasyon tarafından ek süre sonunda da gerekli yönetici personel ataması yapılamazsa; organizasyon yetkisi, eksiklik giderilinceye kadar, ataması yapılamayan yönetici personelin görev alanı da dikkate alınarak kısmen veya tamamen askıya alınır. Eksiklikler giderildikten sonra askıya alınan yetkiler geri verilir.
Madde 24 – Yürürlükten kaldırılan mevzuat
(1) Bu talimatın yürürlüğe girmesi ile birlikte aşağıda belirtilen mevzuat yürürlükten kalkar.
a) 16/8/2011 tarihli Onaylı Üretim Kuruluşları Talimatı (SHT-21Ü),
b) 12/8/2011 tarihli Onaylı Tasarım Kuruluşları Talimatı (SHT-21T)
c) 29/03/2013 tarihli Özel Uçuş İzni Belgesi Verilme Talimatı (SHT-ÖUİB),
ç) 26/07/1996 tarihli Büyük Tadilat, Büyük Onarım ve Koruyucu Bakımlar Talimatı (SHT-43.1),
d) 07/07/1995 tarihli Tip Sertifikası Verilme Kuralları Talimatı (SHT-21.6).
Geçici madde 1 – Prototip ürün, parça ve cihaz üretimi
(1) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) Bu Talimat kapsamında tasarım faaliyetleri yürütülen ürün, parça ve cihazlara ait prototipler için ilgili organizasyonların, 31.12.2022 tarihine kadar, bu Talimatın Altbölüm F ya da Altbölüm G'si kapsamında onay almış ya da hali hazırda söz konusu ürün, parça ve cihazın üretimi için kabiliyet sahibi onaylı organizasyonlar ile anlaşma imzalamış ya da Genel Müdürlüğün uygun olduğunu değerlendirmesi sonrası 21.A.126 gereklerini karşılayan bir üretim muayene sistemi kurmuş olması gerekir.
(2) (Ek: 10/03/2022 - 3448 ) 1 Ocak 2023 tarihinden sonra birinci fıkra gereklerini karşılamadığı tespit edilen organizasyonların uyum gösterimi faaliyetlerine devam etmelerine izin verilmez. Ayrıca, bu tarihten sonra tasarım organizasyonu onayı için başvuru yapacak kuruluşların, 1 inci fıkra hükümlerini yerine getirmek üzere, Genel Müdürlükçe kabul edilen bir plan sunmaları gerekir.
Geçici madde 1x – Prototip ürün üretimi
(1) (Mülga: 10/03/2022 - 3448)
Madde 25 – Yürürlük
(1) Bu Talimat yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 26 – Yürütme
(1) Bu Talimat hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.